rocaltrol generika apotheke uroxatral medikamente mg actos online apotheke venganza kosten nitrofurantoin fosamax price usa medrol online bestellen ikea voltaren kapseln preis lasix online apotheke a prescription orlistat online bestellen farmacia endep online apotheke xarita aspirin preisvergleich stУМck billig chloramphenicol allegra preis rabatt trial erection packs installieren tamoxifen online apotheke rezeptfrei aleve rezeptfrei usa atarax medikamente secondaire venlor rezeptfrei viagra nizoral online apotheke buying ciplox rezeptfrei mg xalatan verkauf kaufen cephalexin alkohol ethionamide generika hersteller diltiazem online bestellen creme finasterid rabatt online rezeptfrei septilin rezeptfrei italien allegra pille online kemadrin rabatt online shop rogaine 5 preisvergleich using rabatt coreg cr billig fluoxetine fass lasix online apotheke test levitra strips kaufen liv 52 bestellen yahoo answers rumalaya durchschnittliche kosten qm lithiumfett kaufen colospa online bestellen gУМnstig kaufen billig avana goldene mУМnzen kaufen fucidine kaufen ohne rezept detrol rezeptfrei niederlande cyklokapron rezeptfrei ashwagandha online apotheke niederlande diclofenac online apotheke bestellen zonder recept micardis generika zulassung lukol pille qlaira carbozyne rezeptfrei lУЄnder rocaltrol generika indien youtube calcium carbonate preis oyster shell kosten liv 52 ebi pharm wellbutrin online apotheke juvalis finasterid online bestellen ohne rezept bactroban rezeptfrei niederlande speman preis rupees calcium carbonate medikamente usp imdur online apotheke schweiz bupropion sr pille get you high cabgolin online apotheke juvalis uroxatral online apotheke yokebe actos 30 mg preis seroquel online apotheke overnight billig flug nach detroit allegra rabatt online k dresses tadalis online bestellen buy ophthacare rezeptfrei frankreich tamoxifen online apotheke sale anafranil rezeptfrei frankreich nizoral online apotheke creme myambutol rezeptfrei apotheke endep rabatt online deutsche bahn clindamycin rezeptfrei test trimox rezeptfrei wien lasix online apotheke ordering kaufen billig viramune ohne rezept ophthacare rabatt online berechnen rabatt fУМr gina tricot benadryl kaufen ditropan generika indien reisen olanzapine rabatt online cheap zyprexa rezeptfrei deutschland billig slim tea online kosten zetia kamagra online bestellen detrol generika tУМrkei orlistat bestellen rezeptfrei kaufen aston martin db5 fluoxetine price without insurance saw palmetto verkauf mexico rabatt naprosyn gel nasonex online bestellen apotheke imdur online apotheke testsieger cardura medikamente rogaine 2 rezeptfrei zyloprim online apotheke deutschland voltaren zУЄpfchen preis septilin rezeptfrei niederlande beconase aq durchschnittliche kosten amaryl rezeptfrei insektenstich atorlip-20 pille preis zyrtec rabatt online australia seroquel online apotheke coupons mircette online bestellen uk wie sieht eine viagra pille aus artane verkauf atorlip 10 generika indien sirve kaufen bupropion nebenwirkungen lady era preis bulimica rabatt risperdal consta ranitidine online apotheke kopen nootropil kaufen ohne rezept diarex pille estrace rabatt online kaufen celebrex verkauf generisches ophthacare rabatt online actos online apotheke yokebe trimox rezeptfrei frankreich adalat online apotheke tv serial lipitor rezeptfrei online motrin generika zoll adalat rabatt online watch clomid generika schweiz kosten saw palmetto complex claritin generika gУМnstig carbozyne rezeptfrei kaufen pletal online apotheke preisvergleich pletal generika peni large online apotheke preisvergleich tofranil generika schweiz billig slimming tea reviews diakonie rabatt aygestin online bestellen pharmacy kosten hydrea rabatt hydrochlorothiazide dosage zyloprim online apotheke juvalis paroxetine preis mg mycelex-g online bestellen schweiz arimidex preisvergleich mg biaxin preiser disease carafate rezeptfrei apotheke benemid pille amitriptylin-neuraxpharm rezeptfrei rabatt big appeal unemployment metformin rabatt online rx remeron rezeptfrei schweiz billig lady era illuminati kaufen billig cipro gut vasodilan generika zoll tretinoin generika rezeptfrei xenical generika gУМnstig vantin online bestellen orlistat generika viagra rabatt phexin uses nasonex rabatt online generic forzest online kaufen lamictal rabatt online prescription kaufen billig triamcinolone ampicillin preis lady era preis victorian forzest generika hersteller kaufen billig betapace online reminyl pille danach dutas pille vergessen fml forte pille information aricept rabatt online youtube advair rabatt online get citalopram rabatt online hydrobromide bupropion sr pille to quit smoking ophthacare online bestellen himalaya temovate generika rabatt zalando lounge lithium ausweis bestellen kosten lithium nebenwirkungen bupropion sr pille side effects weight loss adalat generika suche nizoral durchschnittliche kosten ceftin generika tУМrkei xeloda generika schweiz beconase aq preisvergleich pregnancy zoloft rabatt online kУЖpa benzac online apotheke preisvergleich slim tea online bestellen havaianas septilin generika indien reisen combivent pille qlaira ashwagandha online kaufen naprosyn generika liste epivir hbv bestellen cost aciphex best price yougara online apotheke test neurontin online bestellen xxl melatonin rezeptfrei niederlande levitra thailand kaufen medikament actonel plus calcium d billig slim tea effect calcium carbonate medikamente vs citrate endep rabatt online parfУМmerie reglan rezeptfrei usa actonel generika apotheke billig rogaine 5 vs 2 zestoretic online apotheke niederlande zoloft preise topamax online apotheke buy lioresal online bestellen xxl adalat online apotheke desirulez albendazole bestellen mg diltiazem online bestellen test fosamax plus price in malaysia beconase aqueous verkauf nasal spray boots aciclovir bestellen ohne rezept noroxin medikamente liste fluoxetine online apotheke cats neurontin generika tУМrkei kosten acticin rabatt topamax nebenwirkungen eldepryl bestellen calcium carbonate preis e170 peni large online apotheke test zenegra medikamente liste metformin rabatt online bestellen zofran generika indien uroxatral rezeptfrei italien kosten rogaine 5 foam side effects septilin rabatt online youtube serophene generika hersteller rogaine 5 generika year study elavil generika viagra strattera rezeptfrei bestellen phexin generika albendazole rabatt online order rizact generika zulassung kaufen lithium schwefel akku kosten ginseng wirkung peni large online apotheke holland levitra kaufen polen protonix pille preis premarin online apotheke order crestor rezeptfrei kaufen zyrtec bjs periactin rezeptfrei gУМnstig doxycycline pille taken valtrex preis qm rabatt desyrel uses apcalis rezeptfrei holland prometrium online apotheke deutschland rogaine 5 medikamente toronto detrol generika zoll tamoxifen online apotheke rezept kosten rogaine 5 years ciplox rezeptfrei wien rabatt tegretol er glucovance rezeptfrei carafate generika zoll elimite preis kosten liv 52 dosierung kaufen billig slim tea hong finax rabatt online buy sinemet rabatt online buy kosten wellbutrin lasix online apotheke ohne rezept cardizem preiser disease bestina generika zoll mobic generika indien kaufen billig shallaki bactroban online apotheke nasal ointment adalat online apotheke comedy sony liv topamax online apotheke cheap kaufen billig viagra per УМberweisung cialis kaufen wo pletal online bestellen buy rabatt tulasi das bactrim forte preis topamax rezeptfrei wien risperdal generika suche calcium carbonate preis name neurontin online bestellen vergleich bupropion sr rezeptfrei uses kosten atorlip 20 side effects roxithromycin generika kaufen rabatt avalide dosage prevacid online apotheke wien telekom rabatt valentinstag pixel verkauft millionen homepage melatonin tabletten rezeptfrei nootropil kaufen goldene knУЖpfe kaufen erexin-v rabatt online h&m albendazole online apotheke deutschland kaufen billig procardia finasterid generika indien kaufen rabatt lamisil jock metformin rabatt online get detrol online apotheke deutschland atorlip-20 online apotheke holland kosten naltrexone als zyrtec online kaufen endep online apotheke im test dutas generika tabelle billig antabuse clarina mode bestellen minomycin pille pilex medikamente liste kaufen benemid rabatt antabuse online prograf rezeptfrei beconase aq verkauf reviews kaufen billig digoxin hund rizact durchschnittliche kosten qm kaufen billig dramamine actoplus generika indien youtube skelaxin durchschnittliche kosten lebensmittel yasmin bestellen gУМnstig reminyl rabatt online apotheke kosten levitra 20 nitrofurantoin preisvergleich fosamax rabatt online acticin durchschnittliche kosten fУМhrerschein arcoxia online bestellen order vermox kaufen rezeptfrei liponexol online bestellen vergleich kaufen gyne lotrimin and breastfeeding triamcinolone ointment price mircette online bestellen xenos brahmi generika gУМnstig rabatt crestor wirkung billig bupropion sr when to take septilin generika kaufen gyne-lotrimin online bestellen wien beconase aq medikamente inhaler minocin generika rezeptfrei colchicin bestellen lamisil pills for jock itch lukol generika indien youtube lady era preis waiting mestinon rezeptfrei viagra plendil rezeptfrei schweiz myambutol online apotheke juvalis kosten epivir hbv side effects azulfidine durchschnittliche kosten qm billig rogaine 5 resultados kosten cialis in deutschland nexium generika indien esomeprazol remeron online kaufen mavic cosmic carbone sl billig xalatan augentropfen preisvergleich lgb allegra preis billig bupropion sr zoloft aldara generika preisvergleich slim tea online bestellen hemden kaufen billig citalopram nebenwirkungen benadryl generika hersteller kaufen erexin v ingredients bupropion sr verkauf you high lexapro durchschnittliche kosten bactroban rabatt online purchase amaryl rezeptfrei kaufen kaufen billig zyban levitra kaufen ohne rezept forum neurontin generika tabelle vasodilan generika suche paroxetine price walmart motilium ohne rezept bestellen lady era preis laura midamor online apotheke holland metformin durchschnittliche kosten fУМhrerschein billig zofran schwangerschaft clarina online bestellen xxl kaufen gyne lotrimin or mycelex clotrimazole rabatt big appeal of the work top avana rezeptfrei niederlande purim durchschnittliche kosten qm kosten isoptin singulair online kaufen bupron sr online apotheke niederlande billig provera stanja kosten rogaine 2 months results pristiq medikamente mixing lotrisone generika zulassung brahmi rezeptfrei wien prilosec rabatt online bunco topamax rezeptfrei kaufen rocaltrol preisvergleich yokebe dulcolax rabatt online comprar aciphex generika indien youtube alesse generika tУМrkei billig liv 52 ebay flagyl er online apotheke brahmi online bestellen herb colchicine online bestellen wien big appeal generika indien youtube fluoxetine online apotheke to buy liv 52 bestellen gdje kupiti rogaine 5 medikamente drug mart entocort pille qlaira tofranil generika gУМnstig aldara 5 preisvergleich big appeal medikamente grimsby aciclovir creme preisvergleich rabatt zestoretic dosage norvasc generika kaufen chloramphenicol durchschnittliche kosten lebensmittel remeron rezeptfrei viagra big appeal medikamente give christmas trimox bestellen online bupropion sr bestellen effets secondaires kaufen billig liv 52 wirkung clomid generika suche billig baclofen verschreiben menosan online bestellen vergleich rabatt cafergot diclofenac 150 g preisvergleich nizagara rezeptfrei apotheke lipitor best price erexin-v rezeptfrei italien wellbutrin online apotheke genuine precose rezeptfrei holland atorlip-5 medikamente doxycycline pille online propecia pille qlaira keflex online apotheke generic premarin online apotheke niederlande kaufen yasmin volpato rabatt big appeal splash styplon online apotheke niederlande kaufen keppra hund kaufen billig viagra wien fosamax price egypt strattera 40 mg preis kaufen billig trileptal wirkstoff norvasc generika schweiz zocor online bestellen vergleich allegra online apotheke juvalis kaufen billig keftab kosten cystone cafergot supp kaufen kosten rogaine 2 vs 5 side effects ophthacare online bestellen buy himalaya billig lady era antebellum kaufen billig paxil wirkung copegus online apotheke schweiz arava preisvergleich trimox rezeptfrei bestellen plavix generika tУМrkei keflex online apotheke prescription cytoxan medikament digoxin pille rabatt trileptal side apcalis online apotheke gУМnstig effexor rezeptfrei frankreich bentyl rezeptfrei wien kosten reminyl er diflucan pfizer price venlor rezeptfrei lУЄnder tinidazole preis prazosin rezeptfrei wo bupropion sr bestellen high kytril online apotheke holland rabatt isoptin wirkung nitrofurantoin preisvergleich yokebe ditropan pille online renagel rabatt online kosten minomycin reminyl 8 mg preis elavil online bestellen test ranitidine generika indien sinemet rabatt online apotheke urispas rabatt online berechnen kosten v gel xcin lotrisone generika kaufen tulasi online bestellen marathahalli avodart rabatt online order norvasc online apotheke prescription bupropion sr preis images triamterene durchschnittliche kosten fУМhrerschein nizoral generika dramamine durchschnittliche kosten fУМhrerschein elavil generika tУМrkei furosemide rabatt online mims rabatt toradol fiale endep rabatt online real onlineshop kaufen billig pamelor confido durchschnittliche kosten lipothin pille qlaira kaufen billig menosan erfahrungen mircette generika kaufen billig viagra holland septilin durchschnittliche kosten implantat provera rabatt online lekara gasex online apotheke yokebe menosan online bestellen nederland slim tea online bestellen nutriberry kosten liv 52 bodybuilding prograf rezeptfrei italien endep online apotheke rose colchicine medikamente gicht imdur online apotheke holland prometrium online apotheke grifulvin v rezeptfrei side effects diarex durchschnittliche kosten implantat dulcolax wechselwirkung pille bupropion sr preis xl for weight loss

10.02.2016.
Aptekarz Polski
Start.
Aktualności
Opieka farmaceutyczna
Wszechnica
Manuał aptekarski
W aptece
Lex Apothecariorum
Edukacja
Farmacja na świecie
Rynek leków
Panorama samorządu
Biblioteka
Historia farmacji
Muzealny kalejdoskop
PharmaExpert
Nowe rejestracje
Świat w pigułce
Chwila oddechu
Sport to zdrowie
Forum wydarzeń
Galeria
Przegląd prasy
Warto wiedzieć
Rozmowy Redakcji
Listy do Redakcji
Z uniwersytetu
Numer 113/91 online
Menu witryny
Wydawnictwo NIA
Zamów Aptekarza






mapa strony: Start. arrow Manuał aptekarski arrow 06.2011 - "Suplementacja witaminą D. Skutki niedoboru i nadmiaru."


 


06.2011 - "Suplementacja witaminą D. Skutki niedoboru i nadmiaru." Drukuj Email
czerwiec 2011, nr 58/36 online
 
SUPLEMENTACJA WITAMINĄ D.

SKUTKI NIEDOBORU I NADMIARU.

 

    Witamina D występuje w postaci 2 związków: witaminy D2 (ergokalcyferol), która znajduje się w różnych roślinach i grzybach (pieczarki, kurki), oraz witaminy D3 (cholekalcyferol) występującej w organizmach zwierzęcych i powstającej w wyniku syntezy skórnej pod wpływem promieniowania słonecznego (UV-B). Ilość witaminy D określana jest w jednostkach międzynarodowych IU (International Unit; 1 mikrogram = 40 IU).
 
   Pierwszym etapem aktywacji metabolicznej (hydroksylacji) witaminy D jest 25-hydroksykalcyferol (25OHD) wytworzony w wątrobie. Wartość stężenia 25OHD w surowicy jest najdokładniejszym wskaźnikiem zaopatrzenia organizmu w witaminę D; stężenia prawidłowe u zdrowych dzieci mieszczą się w granicach 20-80 ng/ml (50 nmol/l – 200 nmol/l), a u osób dorosłych: od 30 ng/ml (75 nmol/l). Jednakże w pracach dotyczących dzieci z zaburzeniami metabolizmu kostnego lub przewlekłymi chorobami układu szkieletowego wykazano, że najbardziej skuteczne dla poprawy mineralizacji i zabezpieczenia procesów rozwoju kośćca są stężenia 25OHD w surowicy powyżej 30ng/ml.
 
   Metabolit wątrobowy jest substratem do syntezy w nerkach najbardziej aktywnego metabolitu witaminy D: 1,25 dwuhydroksycholekalcyferolu (1,25(OH)2D). Oddziałuje on na komórki, tkanki i organy poprzez receptor dla witaminy D (VDR). Rozmieszczenie receptora VDR pozwoliło na wyróżnienie 2 głównych działań: klasycznego (kalcemicznego) związanego z metabolizmem kostnym (wpływ, poprzez obecny receptor, na funkcje jelita, kości, nerek i przytarczyc) oraz nieklasycznego nazwanego działaniem plejotropowym, które wiąże się z obecnością receptora VDR w wielu zdrowych narządach i tkankach (nadnerczach, tarczycy, trzustce, przysadce, skórze), ale też w zmienionych chorobowo np. w komórkach nowotworowych.
 
   Źródła witaminy D: synteza skórna, produkty żywnościowe, suplementacja. Organizm ludzki posiada zdolność syntezy witaminy D3. Powstaje ona w skórze z prowitaminy (ta z kolei z 7-dehydrocholesterolu, pod wpływem promieniowania UVB, o długości fal 290-315 nm), która uwalniana jest do krwi, gdzie łączy się z białkiem wiążącym i ostatecznie dostaje się do wątroby.
 
   W Polsce synteza skórna zachodzi od kwietnia do września, w godzinach 10-15, przy zapewnieniu minimum 15 min. ekspozycji na słońce 18% powierzchni ciała (przedramiona, kończyny dolne) bez stosowania filtrów ochronnych.
 
   Drugim źródłem zaopatrzenia w witaminę D są produkty ją zawierające. Witamina D3 znajduje się w największej ilości w tłustych rybach morskich, takich jak: łosoś (400IU/100g), makrela, sardynki, tran (400IU/łyżeczkę), żółtko jaja kurzego (20IU), śladowe ilości w maśle i mleku.
 
   Jednakże w wielu sytuacjach, obecnie coraz powszechniej, jedynym pewnym źródłem zaopatrzenia organizmu w witaminę D pozostają suplementy. Są to liczne preparaty zawierające tylko witaminę D lub wielowitaminowe z witaminą D. Większość z nich jest zalecana w ścisłych dawkach przez lekarzy „na receptę”, a niektóre tylko jako suplementy diety. W Europie wszystkie preparaty zawierają witaminę D3 (D2 – USA).
 
   Przyczyny niedoboru witaminy D w zdrowej populacji są bardzo liczne, związane m.in. z upośledzeniem lub nawet brakiem procesów syntezy skórnej (warunki klimatyczne, stosowanie filtrów przeciwsłonecznych, coraz dłuższym przebywaniem w pomieszczeniach sztucznie oświetlonych…), niedostateczną podażą w diecie, starzeniem się i upośledzeniem hydroksylacji. Poza tym istnieje wiele zaburzeń dotyczących wątroby, nerek, przewlekłych chorób przewodu pokarmowego, w których deficyty witaminy D są bardzo częste.
 
   Odpowiednie zaopatrzenie organizmu w tę witaminę jest konieczne w każdym okresie życia, chociaż wydaje się, że najbardziej ścisłe i przestrzegane powinno być u dzieci (w tym niemowląt) i młodzieży.
 
   W związku z tym zostały opracowane, przez Zespół Ekspertów, aktualne (2009) polskie zalecenia dotyczące profilaktyki niedoboru witaminy D [1,10,11]. W zaleceniach tych, oprócz zapotrzebowania na witaminę D, w poszczególnych okresach życia i dawek suplementacji, podane zostały informacje dotyczące zawartości wapnia i witaminy D w produktach żywnościowych, oraz dawki lecznicze tej witaminy w ciężkich niedoborach. Szczególnego zwrócenia uwagi wymagają  następujące zalecenia: dawka dzienna witaminy D nie może być niższa od 400IU w całym okresie rozwojowym, przy czym należy uwzględnić ilość w mieszankach mlecznych w pierwszych latach życia, suplementacja tą witaminą jest bardzo potrzebna w okresie pokwitania (z wyłączeniem miesięcy letnich) i dorastania, oraz u osób po 65 roku życia (800-1000IU/dobę). Poza tym zalecenia uwzględniają podaż witaminy D kobietom w ciąży i karmiącym; podkreśla się też ważną rolę wapnia, którego właściwa ilość (zgodna z normami zapotrzebowania) jest niezbędna do kalcemicznego  działania witaminy D. W szerokim piśmiennictwie z tego zakresu polecana jest podaż wapnia z dietą, co wpływa na najlepsze (i bez możliwych niepożądanych następstw) wchłanianie, przyswajanie i wykorzystanie wapnia w celach mineralizacji kośćca.
 
   Niedobór witaminy D, jak wynika z aktualnej literatury z tego zakresu (w tym prac badawczych), jest powszechny i bardzo znaczący, „hipowitaminoza D wydaje się być współczesną epidemią w wielu populacjach świata”.
 
   Skutki niedoboru przejawiają się, przede wszystkim, w zaburzeniu jej najsilniejszego i znanego już od bardzo dawna działania kalcemicznego. Niedobór witaminy prowadzi do krzywicy u dzieci lub osteomalacji (u osób dorosłych), osteopenii lub osteoporozy w każdym okresie życia. Udowodniono działanie przeciwzłamaniowe witaminy D, które zaznacza się już przy dawce suplementacji w granicach 482-770 IU/dobę i osiągnięciu stężenia 25OHD w surowicy nie mniejszym aniżeli 30ng/ml (75nmol/l). Witamina D oprócz dobrze poznanego wpływu na homeostazę wapniową, zwiększa siłę mięśni, a jej niedobór powoduje osłabienie mięśni szkieletowych, co sprzyja upadkom i w konsekwencji złamaniom kości.
 
   W ostatnich latach udowodniono, na podstawie szerokich badań dotyczących plejotropowego działania witaminy D, że jej niedobór (niskie wartości stężenia w surowicy 25OHD) sprzyja powstawaniu nowotworów, m.in. raka jelita grubego, piersi, prostaty. Zwiększa zapadalność na nadciśnienie tętnicze i choroby układu krążenia, infekcje górnych dróg oddechowych oraz ryzyko wystąpienia gruźlicy i astmy. Okazało się, iż niedobór witaminy D prowadzi do obniżenia aktywności układu odpornościowego oraz zwiększa podatność na choroby autoimmunizacyjne, ryzyko wystąpienia cukrzycy typu 1. Poznano także jej skuteczność przeciwłuszczycową oraz zwiększoną, przy obniżonych jej stężeniach w organizmie, zachorowalność na choroby układu nerwowego, w tym stwardnienie rozsiane i depresję.
 
   Wobec dużych niedoborów witaminy D, zarówno u dzieci jak też osób dorosłych, przy jednoczesnym poznaniu  jej korzystnego, ogólnoustrojowego działania, podaż tej witaminy z różnych źródeł, w tym suplementacja nabiera bardzo ważnego, istotnego znaczenia. Z drugiej strony należy pamiętać o przestrzeganiu dawek zalecanych, gdyż zbyt wysokie jej ilości zwłaszcza u osób w starszym wieku  mogłyby stanowić zagrożenie mineralizacją naczyń wieńcowych.
 
   Przeciwskazania do stosowania preparatów witaminy D mogą być względne (przemijające), jak hiperkalciuria i hiperkalcemia, oraz bezwzględne: idiopatyczna hiperkalcemia niemowląt, zespół Williamsa oraz ciężka niedoczynność tarczycy.
 
   Do przedawkowania witaminy D obecnie dochodzi bardzo rzadko, gdyż dominują jej niedobory. W piśmiennictwie podkreśla się, że przedawkowanie witaminy D przy stosowaniu standardowych dawek leczniczych (nawet do 7000-10000IU/dobę) nie jest możliwe. Dawki uderzeniowe już dawno zostały wycofane i to nie tylko u dzieci ale i u osób dorosłych. Jeżeli jednak z jakichś przyczyn (np. przewlekłe stosowanie nadmiernych ilości witaminy D) dochodzi do przedawkowania to pojawiają się objawy związane ze skutkami podwyższonego stężenia wapnia w surowicy. Te początkowe objawy kliniczne, to: brak łaknienia, bóle brzucha, zaparcia, wymioty, bóle głowy, osłabienie, senność, u małych dzieci zaś słabe przyrosty masy ciała i zahamowanie rozwoju psychoruchowego. Występuje także często wielomocz i wzmożone pragnienie, zaburzenia rytmu i neurologiczne. Na skutek przewlekłego, znacznego nadmiaru witaminy D może wystąpić kamica lub wapnica nerek, zwapnienia w tkankach miękkich a nawet uogólniona demineralizacja kośćca.
 
   W postępowaniu, przy pojawieniu się przedawkowania, należy odstawić preparaty witaminy D na okres 3-6 miesięcy, oznaczyć stężenie 25OHD w surowicy, zastosować dietę ubogowapniową i obfite pojenie.
 
   Objawy przedawkowania witaminy D spotykane są sporadycznie, natomiast skutki jej niedoboru, zwłaszcza w przypadku działania plejotropowego mogą być bardzo poważne i ujawnić się w każdym okresie życia. A zatem rozważna i regularna podaż witaminy D, czy to z dietą czy w suplementacji powinna być zalecana nie tylko dzieciom i młodzieży ale też u osób dorosłych, a szczególnie w wieku podeszłym.
 
                    Prof. dr hab. n. med. Danuta Chlebna-Sokół
                    Klinika Propedeutyki Pediatrii i Chorób Metabolicznych Kości
                    Uniwersytetu Medycznego w Łodzi

Fot. Dreamstime.com

Piśmiennictwo

1.    Zespół Ekspertów: Aktualne (2009) polskie zalecenia dotycząc profilaktyki niedoboru witaminy D. Medycyna Praktyczna 2010, 1, 1-5.
2.    Chlebna-Sokół D., Karalus J.: Study of the influence of environmental factors on serum witamin D metabolites concentrations in children with low bone mass. Polish J. of Environ. Stud. 2008, vol. 17, No 4a, 67-71
3.    Chlebna-Sokół., Karalus J.: Correlations between vitamin D metabolites and parameters of bone mineral density in children with  idiopathic osteoporosis and osteopenia. Clin. Exp. Med. Lett. 2009, 50(4), 221-225.
4.    Golec J., Chlebna-Sokół D.: Stan zaopatrzenia w witaminę D dzieci z niską masą kostną. Endokrynologia Pediatryczna, 2011, 10, 1, 27-35.
5.    Holick MF.: Vitamin D: importance in the prevention of cancers, type 1 diabetes, heart disease and osteoporosis. Am. J. Clin. Nutr. 2004, 79(3), 262-371.
6.    Holick MF.: The vitamin D deficiency pandemic and consequences for nonskeletal health: mechanisms of action. Mol Aspects Med., 2008, 29(6), 361-368.
7.    Holick MF.: Vitamin D: a D – lightful health perspective. Nutr. Rev., 2008, 66(10), 182-194.
8.    Karalus J., Chlebna-Sokół D.: Optymalne stężenie witaminy D jako ważny czynnik rozwoju
i utrzymania prawidłowej masy kostnej dzieci i młodzieży. Endokrynologia Pediatryczna, 2008, 7, 2, 75-82.
9.    Karalus J., Chlebna-Sokół D. The clinical efficacy of vitamin D in children with primary low bone mass. Pediatric Endocrinology,Diabetes and Metabolism. 2011, 17,1,35-40
10.    Marcinowska-Suchowierska E. i wsp.: Suplementacja witaminy D u ludzi dorosłych. Terapia, 2010, Reprint z nr 10 (247).
11.    Płudowski P., Karczmarewicz E., Czech-Kowalska J. i in.: Nowe spojrzenie na suplementację witaminą D. Standardy Medyczne. Pediatria, 2009, 6, 1, 1-16.     

 

 

 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »
cookies.jpg
Wydarzenia
Patronat medialny
DOKUMENTY
strategia.jpg