Jak odróżnić zakażenie koronawirusem od alergii i pozostałych jednostek chorobowych?

W dobie epidemii koronawirusa każdy symptom mogący świadczyć o infekcji, taki jak ból gardła czy podwyższona temperatura, staje się powodem do niepokoju. Do tego wraz z nadejściem wiosny u większej liczby osób pojawiają się objawy alergiczne, które często także brane są za możliwe symptomy choroby COVID-19. Jak odróżnić zakażenie koronawirusem od alergii i pozostałych jednostek chorobowych?

Jakie są typowe objawy alergii?

Najbardziej charakterystycznym objawem alergicznego nieżytu nosa, spowodowanego uczuleniem na pyłki roślin, zwanego także katarem siennym lub pyłkowicą jest obrzęk błony śluzowej nosa (nieżyt nosa), popularnie określany katarem. Także uczucie pieczenia i świąd spojówek oraz napady kichania to typowe objawy. Należy wspomnieć, iż możemy mieć do czynienia również z tak zwanym całorocznym alergicznym nieżytem nosa, który jest wywoływany przez roztocza kurzu domowego. Alergiczny nieżyt nosa jako odrębna jednostka chorobowa w literaturze medycznej pojawił się po raz pierwszy w 1828 roku, gdy John Bostock użył nazwy „gorączka sienna” (ang. hay fever ).

Co powoduje objawy alergicznego nieżytu nosa?

Spośród ponad 250 tysięcy roślin, pyłkowicę wywołuje około 100. Pyłki roślinne przenoszone przez wiatr zwykle posiadają średnicę około 17-58 µm. Ze względu na niewielki rozmiar, najłatwiej i najczęściej osadzają się na spojówkach i śluzówkach górnych dróg oddechowych (więcej: Alergia sezonowa – rola farmaceuty w opiece nad pacjentem uczulonym na pyłki ).

Przewaga objawów ze strony spojówek i błony śluzowej nosa w przebiegu pyłkowicy jest wywołana faktem, iż do oskrzeli dostają się jedynie cząsteczki o wielkości poniżej 10 µm, czyli mniejsze niż większość pyłków. Z tego powodu uważa się, iż objawy ze strony oskrzeli spowodowane są przede wszystkim penetracją do dolnych dróg oddechowych alergenów uwalnianych z pękniętych ziaren pyłków. Dzieje się tak najczęściej w czasie występowania krótkotrwałych opadów deszczu. Wówczas to ziarna chłoną wodę, pęcznieją, a następnie pękają i uwalniają mniejsze cząstki alergenów o średnicy jedynie 2,5 µm.

Które pyłki najczęściej wywołują alergię?

W naszej strefie klimatycznej najczęstszą przyczyną reakcji alergicznych są pyłki traw, brzozy i bylicy. Prawdopodobnie ma to związek z długością okresu ich pylenia, powszechnym występowaniem oraz wielkością uwalnianych alergenów (więcej: Kalendarz pylenia to ważne źródło informacji dla pacjentów z alergią sezonową ).

I luty - połowa maja rośliny okrytozalążkowe - brzoza, dąb, leszczyna, olcha, topola, wierzba II połowa maja - koniec czerwca jodła i sosna - ta druga uczula w niewielkim stopniu, ale osadza się na śluzówkach nosa i drażni je, przez co zwiększa ryzyko uczulenia pyłkami traw i chwastów III koniec maja - połowa lipca trawy, w tym także zboża uprawne IV połowa lipca - koniec września chwasty, z których najobficiej pylącym i najczęściej uczulającym jest bylica Tabela 1. Okresy pylenia

Nie uczulają nas natomiast rośliny owadopylne, ponieważ pyłek przez nie wytwarzany jest zbyt ciężki i łatwo przylepia się do odnóży owadów. Jedynie u osób narażonych na długotrwały kontakt z kwiatami ryzyko wystąpienia alergii jest zwiększone. Dodatkowo u około 80% pacjentów uczulonych na pyłki traw i bylicy objawy występują także po spożyciu miodu. Jest to prawdopodobnie wywołane obecnością w nim znacznej ilości ziaren pyłków.

Niekiedy objawy kataru siennego mogą być także mylone z uczuleniem na lateks. Czynnikami uczulającymi w tym przypadku są cząsteczki z materiału opon samochodowych, odrywające się w czasie jazdy. Objawy tego uczulenia, tak zwanej pyłkowicy oponowej , nasilają się na wiosnę i w lecie, w upalne i wietrzne dni i mogą sugerować objawy uczulenia na pyłki roślin.

W jaki sposób dochodzi do powstania objawów alergicznego nieżytu nosa?

Pyłkowica stanowi klasyczny przykład reakcji alergicznej typu pierwszego według klasyfikacji Gella-Coombsa. Powstałe w czasie pierwszego uczulającego kontaktu z alergenem (pyłkiem) swoiste IgE znajdują się na komórkach tucznych i bazofilach, obecnych na powierzchni i w błonie śluzowej nosa, spojówek i oskrzeli. Ponowny kontakt z czynnikiem uczulającym prowadzi do połączenia się swoistych przeciwciał z alergenem, pobudzenia komórek tucznych i uwolnienia z nich mediatorów zapalnych, takich jak histamina, leukotrieny czy prostaglandyny, odpowiedzialnych za obraz kliniczny choroby.

Jakie alergeny mogą odpowiadać za pojawienie się objawów uczulenia?

Alergeny wziewne Alergeny pokarmowe roztocza alergeny mleka krowiego pyłki drzew wiatropylnych (np. brzozy, olchy, wierzby, topoli, dębu) alergeny jaj pyłki traw i zbóż alergeny ryb i skorupiaków pyłki chwastów (bylicy, komosy, pokrzywy zwyczajnej, babki lancetowatej) alergeny soi i pszenicy sierść zwierząt alergeny orzechów, a szczególnie orzeszków ziemnych zarodniki grzybów smog dym papierosowy Tabela 2. Zestawienie najczęstszych alergenów

W jaki sposób dzielimy alergiczny nieżyt nosa?

Rycina 1. Podział alergicznego nieżytu nosa

Jakie są objawy pyłkowicy u dorosłych i dzieci?

Pyłkowica manifestuje się najczęściej napadowym kichaniem, wodnistym i obfitym katarem, a także uczuciem blokady nosa, wywołanej obrzękiem błony śluzowej oraz uporczywym świądem w obrębie nosa. U części pacjentów w zatokach przynosowych stwierdza się także długotrwały obrzęk błony śluzowej, który może prowadzić do upośledzenia drożności ujść zatok i trąbek słuchowych. Następstwem tego obrzęku mogą być bóle głowy, wysięk z błony bębenkowej i związany z tym niedosłuch, który jest coraz częściej obserwowany, jako powikłanie pyłkowicy, ale również przeziębień.

Salut alergiczny u dzieci

Dla dzieci z objawami alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa typowy jest tzw. salut alergiczny obserwowany jako częste pocieranie nosa w charakterystyczny sposób. Znamienną cechą pyłkowicy jest również alergiczne zapalenie spojówek, które manifestuje się świądem i uczuciem pieczenia spojówek, łzawieniem oczu, obrzękiem powiek, zwiększoną pigmentacją wokół oczodołów (tzw. podkrążone oczy) oraz przekrwieniem spojówek.

Astma pyłkowa

Należy również zwrócić uwagę, iż u około 40% chorych z pyłkowym alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa w okresie nasilenia pylenia występują objawy astmy pyłkowej (więcej: Nowe rekomendacje w leczeniu astmy ). Często przebiega ona w postaci napadowego, suchego kaszlu. Objawy ze strony oczu i nosa, z towarzyszącym kaszlem, niejednokrotnie mogą sugerować tło infekcyjne obserwowanych zmian, co utrudnia właściwe rozpoznanie i uniemożliwia prawidłowe leczenie.

Zmiany skórne

W przebiegu tego schorzenia możemy również zaobserwować zmiany skórne, które mogą manifestować się jako pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy lub zaostrzenie przebiegu atopowego zapalenia skóry. Niekiedy obserwowane są objawy ze strony przewodu pokarmowego w postaci bólów brzucha, biegunki bądź zaparć.

Zespół alergii jamy ustnej

Dodatkowo u około 3% pacjentów z pyłkowicą obserwowane jest również występowanie tak zwanego zespołu alergii jamy ustnej. Zespół ten charakteryzuje się obrzękiem, świądem i pieczeniem błony śluzowej jamy ustnej, języka i gardła, po spożyciu świeżych jarzyn i owoców. Najczęściej obserwowany jest u osób uczulonych na pyłki brzozy lub bylicy.

Jest to związane z występowaniem tzw. alergii krzyżowej między alergenami pyłków roślin, warzywami i owocami. Podłożem tego zjawiska jest występowanie wspólnych epitopów alergenów pokarmowych i inhalacyjnych, jak również obecność profiliny, białka, które stanowi wspólny alergen wielu roślin.

Nietypowe objawy ogólnoustrojowe

Niekiedy objawy alergicznego nieżytu nosa są mniej oczywiste. Chorzy skarżą się na zaburzenia koncentracji utrudniające pracę czy naukę, zmęczenie, suchość w ustach, chrapanie, zaburzenia węchu, a nawet zgłaszają podwyższoną temperaturę ciała. Należy również pamiętać o ryzyku pojawienia się objawów ogólnoustrojowych, a nawet reakcji anafilaktycznej, na które najbardziej narażeni są pacjenci chorujący równocześnie na astmę oskrzelową.

W jaki sposób dokonuje się rozpoznania alergicznego nieżytu nosa?

Diagnostyka pyłkowicy opiera się głównie na wywiadzie, obrazie klinicznym dolegliwości i wynikach badań dodatkowych. Na występowanie alergicznego nieżytu nosa wskazuje pojawianie się podanych powyżej objawów pod wpływem kontaktu z określonymi alergenami.

Sezonowość objawów

Charakterystyczny jest nawrót dolegliwości w tych samych miesiącach roku i występowanie objawów ze strony oczu. Jest to szczególnie istotne dlatego, że wyciek z nosa, jego blokada czy kichanie, są objawami występującymi w wielu typach kataru. Dlatego najlepszą wskazówką przy rozpoznaniu pyłkowicy jest sezonowość jej występowania i intensyfikacja objawów w ciepłe i wietrzne dni (lub bezpośrednio po nich). Charakterystyczne jest ustępowanie objawów po lekach przeciwhistaminowych oraz donosowych kroplach z glikokortykosteroidami.

Dokładny wywiad z pacjentem

U osób leczonych na choroby przewlekłe, konieczne jest przeprowadzenie dokładnego wywiadu z pacjentem, gdyż katar mogą wywołać również leki takie jak kwas acetylosalicylowy, hormony czy leki stosowane w leczeniu nadciśnienia. Przyczyną mogą być także czynniki drażniące, takie jak ostre przyprawy (tak zwany zespół chińskiej kuchni),czy suche i zimne powietrze (tak zwany nos narciarza). Również dodatni alergiczny wywiad rodzinny znacznie ułatwia właściwe rozpoznanie.

Badania laboratoryjne i dodatkowe

Dodatkowo, aby potwierdzić diagnozę wykonuje się następujące badania:

oznaczenie stężenia IgE i przeciwciał IgE swoistych dla pyłków roślin, testy skórne punktowe z wyciągami pyłku roślin, pomiar stężenia granulocytów kwasochłonnych (eozynofilów) we krwi obwodowej w okresie pylenia, oznaczenie eozynofilów w wydzielinie z nosa.

W przypadku diagnostyki alergii na pyłki ważny jest również termin przeprowadzania testów alergicznych. Należy pamiętać, że testy najlepiej przeprowadzić późną jesienią i zimą, kiedy mamy najmniejsze prawdopodobieństwo zetknięcia się z alergenami. Dodatkowo, jeśli alergicznemu nieżytowi nosa towarzyszy duszność i suchy, męczący kaszel (zwłaszcza w godzinach nocnych, porannych lub po wysiłku), należy rozszerzyć badania o diagnostykę w kierunku astmy oskrzelowej.

W jaki sposób leczy się alergiczny nieżyt nosa?

Okres leczenia zależy od tego, jaki charakter ma nieżyt nosa. Jeśli jest on okresowy, wtedy zaleca się leczenie w trakcie trwania objawów. Natomiast w razie uczulenia na alergeny całoroczne chory zazwyczaj musi zażywać leki stale. Jest to szczególnie istotne, ponieważ nieleczony alergiczny nieżyt nosa może sprzyjać nawracającym zapaleniom zatok i uszu, patologicznym przerostom błon śluzowych, zaburzeniom słuchu oraz rozwojowi astmy oskrzelowej.

Jak w przypadku wszystkich chorób alergicznych konieczne jest unikanie przez chorego alergenów. Dodatkową ulgę pacjentom może przynieść regularne płukanie nosa. Pomocne może być także przemywanie oczu w celu wypłukania alergenów z błoń śluzowych.

Glikokortykosteroidy donosowe

Obecnie najskuteczniejszymi lekami zwalczającymi objawy alergicznego nieżytu nosa są glikokortykosteroidy donosowe, które posiadają silne właściwości przeciwalergiczne, a także immunosupresyjne. Szczyt działania leki te osiągają dopiero po około 7-10 dniach stosowania, dlatego ważne jest ich regularne stosowanie. Preparaty miejscowe, jeśli są prawidłowo aplikowane, wchłaniają się do krwi jedynie w niewielkim stopniu, dzięki czemu nie wywołują objawów ogólnych.

Do głównych objawów ubocznych stosowania glikokortykosteroidów donosowych należy niewielkie krwawienie z nosa. Jeśli wystąpi, należy przerwać leczenie na kilka dni. Może pojawić się także podrażnienie i suchość błony śluzowej nosa, które można łagodzić poprzez stosowanie preparatów o działaniu nawilżającym.

Leki przeciwhistaminowe

Do leków, które bezpośrednio zmniejszają kichanie, łzawienie oraz świąd nosa i oczu, należą leki przeciwhistaminowe. Są stosowane zarówno w postaci tabletek, jak i kropli do nosa lub oczu. Tabletki mogą powodować senność lub zaburzenia koncentracji. Ze względu na występowanie licznych działań niepożądanych przez przedstawicieli I generacji, zalecane są leki przeciwhistaminowe II i III generacji. W przypadku astmy towarzyszącej pyłkowicy zalecane jest stosowanie leków przeciwleukotrienowych, a szczególnie montelukastu.

Kromony

Często, jako leki działające zapobiegawczo w postaci kropli do oczu i nosa stosowane są kromony. Są to leki bezpieczne i bardzo dobrze tolerowane przez chorych. Można je podawać nawet kobietom w ciąży i małym dzieciom. Jednak ich stosowanie musi znacznie wyprzedzać kontakt z alergenem - nawet o 2 tygodnie, co znacznie ogranicza ich stosowanie.

Leki obkurczające

Większość pacjentów, którzy zmagają się z katarem różnego pochodzenia sięga po donosowe i oczne leki obkurczające naczynia krwionośne i zmniejszające wysięk. Dzięki temu można uzyskać drożność nosa i wyeliminować zaczerwienie spojówek oka. Jednakże leki te należy stosować tylko kilka (3-5) dni. Dłuższe stosowanie i nadużywanie może prowadzić do nasilenia niedrożności nosa i niekorzystnych zmian w obrębie błon śluzowych, a w skrajnych przypadkach także do objawów ogólnych.

Immunoterapia

W przypadku udowodnionego związku określonego alergenu pyłku z objawami choroby, można zastosować także immunoterapię. Metoda ta polega na podawaniu (zwykle pod postacią wstrzyknięć podskórnych, a obecnie także podjęzykowo) małych, stopniowo zwiększanych dawek tego alergenu przez okres od 3 do 5 lat.

Dotychczas odnotowano znaczne korzyści wynikające z odczulania na pyłki traw, drzew i chwastów, zarodniki grzybów pleśniowych z rodzin Alternaria i Cladosporium oraz roztocza kurzu domowego. U większości chorych immunoterapia zmniejsza objawy pyłkowicy oraz zapotrzebowanie na leki. Najważniejsze jednak, że może zapobiec rozwojowi astmy oskrzelowej.

Warto zwrócić uwagę, że na stronie Polskiego Towarzystwa Alergologicznego w dniu 31 marca 2020 roku zostało opublikowane stanowisko grupy ekspertów w sprawie postępowania u chorych na astmę i choroby alergiczne w okresie pandemii SARS-CoV-2. Eksperci wyraźnie podkreślają, iż pacjenci powinni kontynuować stosowane dotychczas leczenie.

Infekcje wirusowe a alergie

Szacuje się, że przeziębienie wywołać może aż około 200 różnych wirusów, z których najbardziej pospolitymi są rynowirusy (HRV, należące do rodziny Picornaviridae ), a także inne niż SARS-CoV-2 wirusy z rodziny Coronaviridae .

Zarówno przeziębienie, grypa, jak i zakażenie SARS-CoV-2 dają objawy ogólnoustrojowe. dolegliwości pojawiają się nie tylko ze strony dróg oddechowych, ale i innych układów. Zwykle występują bóle mięśniowo-stawowe, uczucie zmęczenia, gorączka, kaszel oraz utrudnione oddychanie.

Nowy koronawirus częściej niż grypa wywołuje ciężkie wirusowe zapalenie płuc ( pneumonitis ), które przebiega zwykle pod postacią śródmiąższowego zapalenia płuc. Może także może nieodwracalnie uszkadzać serce i nerki u osób wcześniej zdrowych. Zmiany mogą postępować szybko i prowadzić do ciężkiej niewydolności oddechowej, gorszego funkcjonowania serca czy nerek.

Alergia generalnie nie powoduje ani podwyższonej temperatury, ani silnych duszności. Wyjątkiem jest sytuacja, kiedy współwystępuje z astmą. Objawy kataru siennego pojawiają się regularnie i sezonowo, co związane jest z okresem pylenia roślin. Choć potrafią być uciążliwe dla chorych, zazwyczaj mają łagodny charakter.

Pacjenci cierpiący na alergię od kilku sezonów doskonale rozpoznają pierwsze symptomy uczulenia. Problemem mogą być zaś u osób, u których pojawią się po raz pierwszy. Mogą wówczas wzbudzać lęk i przypuszczenie, że są oznakami zakażenia nowym koronawirusem. Objawy alergiczne nie są jednak zwykle uogólnione. Mogą wprawdzie obejmować uczucie zmęczenia, ale nie dają silnego bólu mięśni czy stawów. Co ważne - zwykle ustępują po zażyciu leków przeciwalergicznych.

Jak przebiega zakażenie korona wirusem SARS-CoV-2?

Zakażenie koronawirusem SARS-CoV-2 może mieć różnorodny przebieg. Niektóre osoby przechodzą infekcję bezobjawowo. Natomiast u innych występują typowe dla tej choroby objawy – gorączka, suchy kaszel, obezwładniające zmęczenie, bóle mięśni, problemy z oddychaniem czy duszności.

Ciężki przebieg choroby tylko u niektórych pacjentów

U części pacjentów zakażenie ma nietypowy przebieg lub kolejne objawy ujawniają się z czasem. Potrzeba hospitalizacji dotyczy około 15-20% pacjentów. Jednak jedynie 5% choruje ciężko i ma niewydolność oddechową. Są to z reguły osoby starsze, cierpiące dodatkowo na inne schorzenia, takie jak astma, cukrzyca lub choroby serca czy nerek. Zachorowania wśród dzieci są rzadkie, a przebieg choroby zdecydowanie łagodniejszy niż u dorosłych.

Długi okres inkubacji

Z badań klinicznych i epidemiologicznych wiadomo, że od styczności z wirusem do pierwszych symptomów choroby (okres inkubacji) mija od kilku do kilkunastu (średnio 5) dni. Natomiast od początku objawów do końca choroby nawet kilka tygodni. Brak jakichkolwiek zwiastunów choroby przez pierwsze dni sprawia, że osoby zakażone nieświadomie przyczyniają się do jej rozprzestrzeniania.

Droga zakażenia

Zarazić można się drogą kropelkową poprzez kontakt z osobą chorą - wirusy są bowiem przenoszone drogą kropelkową. Możliwą drogą infekcji jest kontakt z przedmiotami na których znalazły się cząstki wirusa. Jednak, aby doszło do zakażenia konieczne jest przeniesienie wirusa na śluzówki nosa, oczu czy ust. Prawdopodobnie zdolny do zakażania wirus, jednak w niewielkiej ilości, może być obecny także w powietrzu.

Ból gardła jako objaw COVID-19

Przeprowadzone badania wskazują, że jednym z nieco rzadszych objawów zakażenia koronawirusem jest ból gardła. Nie można też wykluczyć, że w niektórych przypadkach pojawia się on w wyniku podrażnienia błony śluzowej przez suchy kaszel, czyli jest raczej konsekwencją choroby, a nie bezpośrednim objawem.

Jeśli natomiast ból gardła stanowi jedyny niepokojący symptom, to jego źródłem może być na przykład suche powietrze w mieszkaniu, co wyraźnie wyklucza zakażenie koronawirusem. Drapanie lub świąd w gardle pojawia się też w przypadku niektórych alergii i często przy przeziębieniach. Także zapalenie spojówek i przekrwienie oczu, które często towarzyszy alergiom, może być nowym nietypowym objawem zakażenia korona wirusem. Ten symptom został uwzględniony w raporcie WHO, choć stwierdzono go zaledwie u 0,8% pacjentów.

Objawy ze strony przewodu pokarmowego

Wraz ze zwiększającą się ilością badań, coraz częściej u pacjentów z COVID-19 notuje się dolegliwości ze strony układu pokarmowego. Podejrzewa się, że nawet u 1 na 10 pacjentów występują problemy żołądkowo-jelitowe, takie jak bóle brzucha, nudności i biegunki.

Upośledzenie węchu i smaku

Dodatkowo, coraz większa grupa pacjentów skarży się na upośledzenie (hiposmia) czy wręcz utratę węchu (anosmia) i smaku (hipogeusia), co może świadczyć o zaatakowaniu przez wirusa ośrodkowego układu nerwowego. Według relacji pacjentów, zaburzenia te często wyprzedzają inne oznaki choroby. Mogłyby zatem być traktowane jako potencjalne objawy prodromalne, skłaniające do izolacji chorych, w związku z podejrzeniem COVID-19. Jednak WHO dotychczas nie wymienia tych zaburzeń, jako istotnych w diagnostyce choroby.

Objawy dermatologiczne – palce COVID

Podobnie sprawa wygląda, jeśli chodzi o objawy dermatologiczne. Z każdym dniem pojawiają się nowe doniesienia o tym, że u pacjentów w koronawirusem dochodzi do rozwoju zmian skórnych. Zagadkowe są na przykład purpurowe lub niebieskawe zmiany na stopach i palcach pacjentów, nieformalnie zwane przez dermatologów „palcami COVID” ( COVID toes ). Interesujące jest, że tak jak w przypadku zaburzeń węchu i smaku, pojawiają się one u osób z COVID-19, którzy nie wykazują jeszcze żadnych innych objawów.

Objawy neurologiczne

U niektórych chorych, wirus może także poważnie uszkadzać pewne struktury mózgu. Może to tłumaczyć występowanie nagłych drgawek, utraty świadomości, encefalopatii czy niewydolności oddechowej. Z innych objawów wskazujących na zaburzenia neurologiczne obserwuje się akroparestezje, czyli mrowienie, drętwienie i kłucie kończyn. Opisywano także symptomy nieswoiste, takie jak ospałość, rozkojarzenie, wpatrywanie się w pustą przestrzeń, dziwne zachowanie i pogorszenie kontaktu z otoczeniem. Notowano również występowanie majaczenia.

Należy pamiętać, że w przypadku COVID-19 rodzaj występujących objawów jest bardzo zróżnicowany. Może zależeć od indywidualnych cech pacjenta, stopnia zaawansowania i czasu trwania infekcji. Lista możliwych symptomów jest na bieżąco uzupełniana na podstawie obserwacji chorych. Możliwe jest, iż pojawią się także całkiem nowe niezauważone do tej pory objawy, które odnotujemy dopiero po pewnym czasie od spowolnienia pandemii.

Różnicowanie przeziębienie, grypy, alergicznego nieżytu nosa i COVID-19

Cecha Przeziębienie Grypa Alergiczny nieżyt nosa COVID-19 wodnisty wyciek z nosa często czasem często bardzo rzadko zatkanie nosa często, zwykle znaczne czasem często, zmienne bardzo rzadko kichanie często rzadko często rzadko pieczenie, łzawienie i świąd oczu rzadko rzadko często czasem ból głowy często często często czasem suchy kaszel dość często często czasami często gorączka rzadko (zwykle u dzieci) często rzadko często uogólnione bóle mięśniowe czasem często nigdy dość często zmęczenie, osłabienie dość często często rzadko często problemy z oddychaniem bardzo rzadko bardzo rzadko czasem często ból gardła często czasem nigdy rzadko czas trwania 3-14 dni 1-2 tygodnie tygodnie lub miesiące do kilku tygodni Tabela 3. Różnicowanie nieżytu nosa wirusowego (przeziębienie) i grypy z alergicznym nieżytem nosa oraz z COVID-19

W czasie epidemii żadnych niepokojących objawów chorobowych nie można bagatelizować. Warto się obserwować, a w razie nasilenia bądź zaostrzenia choroby najlepiej skontaktować się z lekarzem w celu ustalenia planu badań diagnostycznych i terapii.

dr n. farm. Ewa Gibuła-Tarłowska

dr hab. n. farm. Ewa Kędzierska

Katedra i Zakład Farmakologii z Farmakodynamiką

Uniwersytet Medyczny w Lublinie

Piśmiennictwo:

Asero R, Mistrello G, Falagiani P. Oral allergy syndrom from pork. Allergy 1997, 52(6):684-6. Boznański A. Alergie pokarmowe u dzieci. W: Choroby alergiczne i astma red. Małolepszy Volumed, Wrocław 1996, 703-28. Brydak LB. Grypa znana od stuleci – nadal groźna. Flu known for centuries – still dangerous. Family Medicine & Primary Care Review 2014; 16, 2: 181–184. Buczyłko K. Reakcje krzyżowe. Alergia i nietolerancja pokarmowa. Stanowisko Polskiej Grupy Ekspertów. Sympozjum Medyczne. Unimed 997, 1:66-7. doi:10.1001/jamacardio.2020.1286. Ebner C, Birkner T, Valenta R, Rumpold H, Breitenbach M, Scheiner O, Kraft D. Common epitopes of birch pollen and apples. Studies by Western and Northeren blot. J. Allergy Clin. Immunol 1991, 88:558-92. Emeryk A. Choroby alergiczne w praktyce lekarza rodzinnego. Termedia. Poznań 2019. Falak R, Sankian M, Tehrani M, Jabbari F. Clinical and Laboratory Investigation of Oral Allergy Syndrome to Grape. Iran J Allergy Asthma Immunol 2012; 11(2): 147-155. Finsterer J, Stollberger C. Causes of hypogeusia/hyposmia in SARS‐CoV2 infected patients. Journal of Medical Virology. doi: 10.1002/jmv.25903. He F, Deng Y, Li W. Coronavirus Disease 2019 (COVID‐19): What we know? Journal of medical virology, 2020. https://doi.org/10.1002/jmv.25766 https://doi.org/10.1111/jdv.16471 https://www.journalsmededu.pl/index.php/alergoprofil/article/view/781 https://www.nebraskamed.com/sites/default/files/documents/covid-19/addendum-f-cutaneous-findings-reported-in-covid-19.pdf Kaczmarski M, Czerwionka-Szaflarska M, Socha J. Alergia i nietolerancja pokarmowa. Stanowisko polskiej grupy ekspertów. Pod red. Macieja Kaczmarskiego. Unimed 1997. Knox RB. Major grass pollen allergen Lol. P. I linds to diesel exhaust partides: implications for asthma and air pollution. Clin. Exp. Allergy 1997, 27:246-51. Madjid M, Safavi-Naeini P, Solomon SD, Vardeny O. Potential Effects of Coronaviruses on the Cardiovascular System. A Review. JAMA Cardiol. 2020. Mahé A, Birckel E, Krieger S, Merklen C, Bottlaender L. A distinctive skin rash associated with Coronavirus Disease 2019 ? JEADV, 2020. Rapiejko P. Pyłek roślin. W: Choroby alergiczne. (red. Zawisza E, Samoliński B.) PZWL 1998, 328-58. Rothan HA, Byrareddy SN. The epidemiology and pathogenesis of coronavirus disease (COVID-19) outbreak. Journal of Autoimmunity, 2020,109, 102433. Rutkowski R, Kosztyła-Hojna B, Rutkowska J. Allergic rhinitis – an epidemiological, economical and social problem of the XXI century. Pneumonol. Alergol. Pol. 2008; 76: 348–352. Sohrabi C, Alsafi Z, O'Neill N, Khan M, Kerwan A, Al-Jabir A, Iosifidis C, Agha R. World Health Organization declares global emergency: A review of the 2019 novel coronavirus (COVID-19). International Journal of Surgery. 2020,76, 71-76. University of Nebraska Medical Center (UNMC) Department of Dermatology. Cutaneous Findings Reported in COVID-19. Wong SH, Lui RNS, Sung JJY. Covid‐19 and the digestive system. Journal of Gastroenterology and Hepatology 2020. https://doi.org/10.1111/jgh.15047 . Woźniak-Kosek A, Kosek J, Kempińska-Mirosławska B. Grypa problemem zdrowia publicznego. Co każdy wiedzieć powinien. Alergoprofil. Journal of Allergens, Pollens and Spores, 2013, 10(1), 10-18.

Jak odróżnić zakażenie koronawirusem od alergii i pozostałych jednostek chorobowych?

Redakcja Aptekarza Polskiego

Powiązane artykuły

Kleszcze – rosnące zagrożenie dla zdrowia publicznego

Kamizelka defibrylująca może zapobiec nagłej śmierci sercowej. Kardiolodzy apelują o refundację

Czy jelita są naszym drugim mózgiem?

Przeczytaj również

Najnowsze e-wydanie Aptekarza Polskiego – 230

Dietoterapia pacjenta z zaburzeniami lękowymi – wytyczne dla farmaceutów

14 maja – Międzynarodowy Dzień Farmaceuty

03.2026 – nowe dopuszczenia leków do obrotu w Polsce

03.2026 – nowe rejestracje leków w ramach procedury centralnej UE

Znajdź nas na Facebooku!

Subskrybuj powiadomienia

Alergeny wziewne	Alergeny pokarmowe
roztocza	alergeny mleka krowiego
pyłki drzew wiatropylnych (np. brzozy, olchy, wierzby, topoli, dębu)	alergeny jaj
pyłki traw i zbóż	alergeny ryb i skorupiaków
pyłki chwastów (bylicy, komosy, pokrzywy zwyczajnej, babki lancetowatej)	alergeny soi i pszenicy
sierść zwierząt	alergeny orzechów, a szczególnie orzeszków ziemnych
zarodniki grzybów
smog
dym papierosowy