Newsletter
Aptekarz Polski
Archiwum
Brak wyników
Zobacz wszystkie wyniki
  • EKSPERCISprawdź
  • SZKOLENIAWeź udział
  • PODCASTYPosłuchaj
  • WIDEOObejrzyj
  • WYWIADYPrzeczytaj
  • EKSPERCISprawdź
  • SZKOLENIAWeź udział
  • PODCASTYPosłuchaj
  • WIDEOObejrzyj
  • WYWIADYPrzeczytaj
Brak wyników
Zobacz wszystkie wyniki
Aptekarz Polski
Brak wyników
Zobacz wszystkie wyniki
Strona główna Receptura

Surowce recepturowe dawniej i dziś – nalewka głogowa

mgr farm. Joanna Bilekdr hab. Maciej Bilek, prof. URAutormgr farm. Joanna Bilekidr hab. Maciej Bilek, prof. UR
18/08/2022
Surowce recepturowe dawniej i dziś - nalewka głogowa

fot. Canva.com

„Dziś” głogu i nalewki głogowej

Poznaliśmy dawne i współczesne wymogi farmakopealne, stawiane kwiatostanowi głogu i nalewce głogowej. A jak są one obecnie stosowane? Głóg i jego przetwory nadal są ulubionym i szeroko stosowanym środkiem we Francji, na szczęście nie tylko jako składnik suplementów diety (Compléments alimentaires). To właśnie sproszkowany kwiatostan głogu (100-350 mg), bądź też wyciąg suchy z kwiatostanu głogu (100 mg), są jednymi z najczęstszych składników francuskich leków ziołowych (Médicaments à base de plantes). Występuje one zazwyczaj w połączeniu z wyciągami suchymi z korzenia kozłka, m.in. jako lek Spasmine (Jolly-Jatel), Cardiocalm (Laboratoire Pharmastra), czy Arkocaps Aubépine (Arkopharma).

Nie tylko skład, ale i same nazwy tych preparatów wskazują, że we wskazaniach terapeutycznych głogu dokonały się w ostatnich latach niemałe zmiany! A wszystko to wskutek opublikowania przez Europejską Agencję Leków (EMA) wiążącej dla przemysłu farmaceutycznego monografii zielarskiej, która przypisała kwiatostanowi głogu dwa wskazanie terapeutyczne:

  • łagodzenie objawów przejściowych dolegliwości ze strony serca o podłożu nerwicowym, np. kołatanie serca i odczuwane wzmożonego bicia serca z powodu łagodnego lęku, po wykluczeniu poważniejszych schorzeń przez lekarza oraz 
  • łagodzenie objawów stresu psychicznego i pomoc w zasypianiu.

Do pierwszego wskazania terapeutycznego przypisać można następujące postaci leku: rozdrobniona i sproszkowana substancja roślinna, wyciągi suche i płynne, nalewka, sok ze świeżego surowca. Do drugiego zaś wyłącznie sproszkowaną substancję roślinną oraz wyciąg suchy. Warto przy tym zwrócić uwagę, że wymieniona przez EMA nalewka sporządzana jest na etanolu 35%, z DER wynoszącym 1:3,5-4,5, podczas gdy nalewkę z monografii narodowej przygotowuje się z 1 części substancji roślinnej (…) używając 5 części etanolu (60% V/V). Stosuje się ją w dawce pojedynczej 1,68 g oraz dobowej 5,1 g, wyłącznie u osób pełnoletnich.   

Czytaj także: Receptariusz: Mieszanka uspokajająco-nasercowa.

Podsumowanie

Cofnijmy się znowu w czasie, do przełomu lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych XX wieku, kiedy to Komisja E niemieckiego Federalnego Instytutu Leków i Produktów Medycznych (BfArM, Bundesinstitut für Arzneimittel und Medizinprodukte) opracowała pierwszy ceniony zbiór monografii zielarskich, w którym – po raz pierwszy – bardzo duży nacisk położony został na zagadnienie bezpieczeństwa stosowania leków ziołowych. Surowcowi Crataegi folium cum flore przypisano wówczas zastosowanie w niewydolności mięśnia sercowego (decreasing cardiac output) II stopnia według HYHA (New York Heart Association, Nowojorskie Towarzystwo Kardiologiczne). Wyjaśnijmy, że stopień ten oznacza upośledzenie aktywności fizycznej związanej z wykonywaniem codziennych czynności, niewystępującej jednak w stanie spoczynku.

Monografia ta została otwarcie skrytykowana w „Raporcie z oceny” EMA, samo zaś wskazanie nieuwzględnione w finalnej, opisanej powyżej monografii. Dlaczego EMA sprzeciwiła się stosowaniu tego surowca i jego przetworów w niewydolności mięśnia sercowego? Za nieprzekonujące uznano wyniki badań laboratoryjnych in vitro w których testowane były wysokie dawki preparatów głogu. Kolejnym badaniom zarzucono nieuwzględnienie wielu istotnych parametrów farmakokinetycznych, jeszcze zaś innym – fakt prowadzenia badań wyłącznie na wyizolowanych z surowca substancjach czynnych… Eksperci EMA zakwestionowali również zasadność twierdzenia o efekcie inotropowym głogu i stwierdzili, że w leczeniu niewydolności serca nie powinien być on w ogóle brany uwagę, mając na uwadze wysoką skuteczność i bezpieczeństwo stosowania leków chemicznych: betablokerów, blokerów receptora angiotensyny oraz antagonistów receptora mineralokortykoidowego, połączonych z lekiem moczopędnym.

A zatem w historii stosowania głogu, na mocy werdyktu Europejskiej Agencji Leków, zwycięzcą okazało się… sedativum przy nadmiernej pobudliwości i bezsenności! Obecność nalewki głogowej jest zatem ze wszech miar uzasadniona w wieloskładnikowych mieszankach uspokajających, wraz z nalewką kozłkową, trzema bromkami, fenobarbitalem sodu, fosforanem kodeiny!

Strona 4 z 4
Poprzedni1...34
Tagi: fitoterapiagłóglek roślinnynalewkireceptura
UdostępnijPodziel się

Chcesz otrzymywać powiadomienia o najważniejszych aktualnościach?

WYŁĄCZ
mgr farm. Joanna Bilek

mgr farm. Joanna Bilek

Joanna Bilek – magister farmacji, wychowana na zapleczu cefarmowskiej apteki wraz z mlekiem matki-farmaceutki wyssała miłość do roślin leczniczych i samodzielnego sporządzania leków. Na łamach czasopism aptekarskich, ogólnopolskich periodyków ekologicznych i lifestylowych opublikowała prawie dwieście artykułów (w tym blisko pół setki w „Aptekarzu Polskim”), poświęconych m.in. naturalnym metodom leczenia, medycynie alternatywnej, surowcom zielarskim i przyprawowym, właściwościom odżywczym owoców i warzyw. Dzielone z mężem Maciejem zamiłowanie do podróży zamieniła obecnie na wychowywanie dzieci – Mieczysława oraz Felicji i doglądanie własnego ogródka. W wolnych chwilach maluje akwarele, uwieczniając z natury rośliny lecznicze i tworząc tym samym ilustracje do swoich artykułów, destyluje olejki eteryczne, fermentuje liście rozmaitych gatunków na herbatki „liściówki”, tworzy i sprawdza na sobie i rodzinie kosmetyki domowej roboty.

dr hab. Maciej Bilek, prof. UR

dr hab. Maciej Bilek, prof. UR

Maciej Bilek – magister farmacji, doktor nauk farmaceutycznych, doktor habilitowany nauk leśnych. Temu nietypowemu połączeniu patronują przodkowie: ojciec Jerzy – farmaceuta, dziadek Mieczysław – docent doktor medycyny oraz prapradziadek Jan Nepomucen i praprapradziadek Józef – leśniczowie. Autor ponad stu publikacji naukowych, poświęconych m.in. chemizmowi, toksykologii i przetwórstwu soku brzozowego, fitochemii leśnych roślin leczniczych, zanieczyszczeniom wód studziennych, właściwościom żywieniowym płynnych środków spożywczych oraz owoców i warzyw. Autor ponad dziewięciuset (w tym ponad dwustu dla „Aptekarza Polskiego”) artykułów popularno-naukowych, dotyczących m.in. historii farmacji i medycyny, receptury aptecznej, zielarstwa i ziołolecznictwa, chemii i toksykologii żywności oraz chorób zakaźnych. Autor kilkunastu książek na temat dziejów prowincjonalnych aptek i historii farmacji w południowej Polsce. Pracownik naukowy Uniwersytetu Rzeszowskiego, wykładowca przedmiotów związanych m.in. z dietetyką, żywnością funkcjonalną, suplementami diety, surowcami leśnymi, analizą instrumentalną i zielarstwem. Najważniejszym jednak terenem działalności jest zabawa z dziećmi – Mieczysławem i Felicją.

Powiązane artykuły

„Pharmeuropa” – farmakopealny zwiastun nowości i zmian, cz. 5

Primula veris
Autordr hab. Maciej Bilek, prof. UR

Projekt zmienionej monografii „Korzenia pierwiosnka” opublikowany w „Pharmeuropie” może przynieść jedne z najpoważniejszych zmian w farmakopealnym opisie tego surowca od...

Czytaj więcejDetails

„Pharmeuropa” – farmakopealny zwiastun nowości i zmian, cz. 4

„Pharmeuropa” – farmakopealny zwiastun nowości i zmian, cz. 4
Autordr hab. Maciej Bilek, prof. UR

Irlandzki, nie islandzki! Najnowszy projekt monografii „Irish moss” w „Pharmeuropie” to nie tylko farmakopealna nowość, lecz także fascynujący powrót do...

Czytaj więcejDetails
Następny wpis
Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie szczegółowych wymogów, jakim powinien odpowiadać lokal apteki [tekst jednolity]

Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie szczegółowych wymogów, jakim powinien odpowiadać lokal apteki [tekst jednolity]

Najnowsze wydanie Aptekarza Polskiego Najnowsze wydanie Aptekarza Polskiego Najnowsze wydanie Aptekarza Polskiego

Przeczytaj również

Primula veris

„Pharmeuropa” – farmakopealny zwiastun nowości i zmian, cz. 5

Aptekarski wehikuł czasu

Aptekarski wehikuł czasu. 7 marca 1926

„Pharmeuropa” – farmakopealny zwiastun nowości i zmian, cz. 4

„Pharmeuropa” – farmakopealny zwiastun nowości i zmian, cz. 4

Odra

Odra w Europie i Azji Centralnej: liczba zachorowań spadła o 75 proc., ale ryzyko ognisk choroby nadal wysokie

Spersonalizowana strategia terapeutyczna

Spersonalizowana strategia terapeutyczna w leczeniu migotania przedsionków to konieczność, nie wybór [WYWIAD]

Znajdź nas na Facebooku!

Subskrybuj powiadomienia

Nie przegap nowych wpisów - zapisz się na powiadomienia!

Zapisz się na powiadomienia
  • Kontakt
  • Dla reklamodawców
  • Dla autorów
  • Regulamin serwisu i Polityka Prywatności
Aptekarz Polski. Pismo Naczelnej Izby Aptekarskiej

Redakcja korzysta z zasobów: Canva.com, Pixabay.com

Dostęp do serwisu aptekarzpolski.pl przeznaczony jest dla farmaceutów oraz osób uprawnionych do wystawiania recept lub prowadzących obrót produktami leczniczymi.
W związku z odwiedzaniem witryny www.aptekarzpolski.pl przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies oraz dane na temat aktywności i urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO). Jeśli chcesz zapoznać się z informacjami dotyczącymi zasad przetwarzania Twoich danych osobowych, prosimy o przejście do Regulaminu Serwisu i Polityki Prywatności.
Rezygnuję
Dostęp do serwisu aptekarzpolski.pl przeznaczony jest dla farmaceutów oraz osób uprawnionych do wystawiania recept lub prowadzących obrót produktami leczniczymi.
W związku z odwiedzaniem witryny www.aptekarzpolski.pl przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies oraz dane na temat aktywności i urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO). Jeśli chcesz zapoznać się z informacjami dotyczącymi zasad przetwarzania Twoich danych osobowych, prosimy o przejście do Regulaminu serwisu i Polityki Prywatności.
Rezygnuję
Brak wyników
Zobacz wszystkie wyniki
  • Aptekarz Polski
  • Najnowsze e-wydanie Aptekarza Polskiego – 223 (201e)
  • Akademia Aptekarza Polskiego – szkolenie [punkty edukacyjne]
  • Aktualności
  • Wiedza
  • Receptura
  • Trendy
  • Prawo
  • Farmacja szpitalna
  • WIDEO
  • Podcasty
  • WYWIADY
  • Opinie ekspertów

Redakcja korzysta z zasobów: Canva.com, Pixabay.com

Ta strona korzysta z plików cookies. Kontynuując korzystanie z tej witryny, wyrażasz zgodę na używanie plików cookie. Zapoznaj się z naszą Regulaminem serwisu i Polityką Prywatności.