Przy ograniczonym dostępie do lekarzy pierwszego kontaktu, pacjenci w coraz większym stopniu polegają na dostępności i kompetencjach farmaceutów. Rosnące globalne zapotrzebowanie na opiekę zdrowotną podkreśla rolę, jaką farmaceuci mogą odegrać w zapobieganiu i leczeniu powszechnych czy też drobnych dolegliwości.
W odpowiedzi na to wyzwanie szereg krajów zainicjował programy leczenia drobnych dolegliwości (CAS – common ailment schemes, MAS – minor ailment schemes, PPMA – prescribing for minor ailments programmes), co zapewniło korzyści kliniczne i ekonomiczne. Przykładowo kanadyjskie badanie oceniające koszty wykazało, że program PPMA w Saskatchewan (kanadyjska prowincja) doprowadził do znacznych oszczędności w opiece zdrowotnej, wykazując wykładniczy wzrost w ciągu pięcioletniego okresu wdrażania.W randomizowanym, kontrolowanym badaniu klastrowym przeprowadzonym w Australii również stwierdzono, że istnieje znaczna korzyść z wdrożenia MAS w porównaniu z grupą kontrolną pod względem ustąpienia objawów i lat życia skorygowanych o jakość.
Raport FIP ujawnił szeroką gamę dolegliwości, jakie objęto programami „drobnych dolegliwości”, począwszy od typowych, takich jak bóle głowy, zapalenie spojówek, kandydoza pochwy, biegunka, zaparcie, niestrawność, ból gardła, katar sienny, ból ucha, ukąszenia, schorzenia alergiczne skóry, hemoroidy czy infekcje górnych dróg oddechowych po specjalistyczne, takie jak wydawanie leków przeciwwirusowych na Covid-19. Awaryjna antykoncepcja hormonalna była wydawana w ramach CAS w następujących krajach: Kanada, Anglia, Irlandia, Nigeria, Szkocja, Republika Południowej Afryki, Hiszpania, Szwajcaria, USA.
W połowie przypadków finansowanie publiczne stanowiło główne źródło wynagrodzenia farmaceutów za usługę. Dwie trzecie krajów wymagało dodatkowego przeszkolenia farmaceutów pod kątem wykonywania świadczenia. Według przeglądu literatury pacjenci zgłaszali poprawę jakości życia, złagodzenie objawów i skierowanie na czas do lekarzy pierwszego kontaktu, gdy było to potrzebne – dzięki szybkiej interwencji farmaceutów. Z ekonomicznego punktu widzenia programy stanowiły tańszą alternatywę dla tradycyjnych wizyt u lekarza rodzinnego lub wizyt w punktach udzielających pomocy medycznej w nagłych przypadkach. Zmniejszyło się również obciążenie pracą lekarzy, umożliwiając im skupienie opieki na bardziej skomplikowanych przypadkach.
Raport wskazuje także na trudności i przeszkody we wdrażaniu świadczenia, takie jak koszty koszty infrastruktury informatycznej czy utrzymania gabinetu konsultacyjnego. Pokazuje również odmienności związane z różnymi modelami funkcjonowania opieki farmaceutycznej w poszczególnych krajach. FIP przygotowało raport na podstawie przeglądu literatury, ankiety i kompilacji studiów przypadków w oparciu o doświadczenia organizacji członkowskich FIP, po czym odbyła się dyskusja w ramach panelu dyskusyjnego (grupa fokusowa) z ekspertami tematycznymi z wybranych państw.
