Co wpływa na dokładność podziału tabletki?
Na tę dokładność może mieć wpływ kilka czynników, takich jak: kształt tabletki, jej rozmiar, twardość, obecność kreski na powierzchni tabletki, jej głębokość oraz użyte substancje pomocnicze i metoda produkcji.
Doświadczalnie wykazano, że obecność kreski i jej głębokie zarysowanie na płaskiej i dłuższej powierzchni tabletki znacząco zwiększyło szansę na uzyskanie równych części w porównaniu do tabletek o zakrzywionych i okrągłych powierzchniach ze słabo zaznaczoną linią podziału. Wykazano także, że wybór substancji pomocniczych, takich jak substancje wypełniające i lepiszcza wpływa na dokładność podziału tabletek.
Tabletki zawierające dwuwodzian fosforanu diwapniowego i skrobię podzielono z większą dokładnością niż tabletki z dodatkiem celulozy mikrokrystalicznej i laktozy. Jednak połączenie lepiszcza hydroksypropylocelulozy z mikrokrystaliczną celulozą w preparacie poprawiło dokładność podziału tabletek.
W jaki sposób można podzielić tabletkę?
Do podzielenia tabletek pacjenci w praktyce mogą zastosować kilka technik: ręcznie, nożem kuchennym, nożem do tabletek lub zębami. Oczywiście tabletki powinny być podzielone ręcznie według zaleceń FP XI i tak też prawidłowość dzielenia jest sprawdzana przez producentów. Jednak dokładność różnych technik podziału tabletek postanowiło sprawdzić doświadczalnie kilku badaczy.
Tabletki paracetamolu w dawce 500 mg, które były niepowlekane, płaskie i okrągłe, podzielono za pomocą noża do tabletek, noża kuchennego i ręcznie. Dokładność i precyzja ręcznie łamanych tabletek wyniosła odpowiednio 104/97% oraz odpowiednio 2,8/3,2% – gdy rozważana była jedna część tabletki po prawej lub lewej stronie operatora. Okazało się, że tylko ręcznie łamane tabletki spełniały wszystkie wymogi jakościowe.
Badania wśród pacjentów w Jordanii przeprowadzone w 2017 roku dotyczące praktyki podziału tabletek wykazały, że większość uczestników (63,5%) dzieliła tabletki ręcznie, pozostali (14,3%) nożem kuchennym i 9% nożem do tabletek.
Dzielenie tabletek – problem globalny
Problem związany z podziałem tabletek występuje globalnie. Z tego względu badacze podejmują opisywanie zagadnień dotyczących oceny integralności produktu oraz kwestie etyczne i prawne, biorąc pod uwagę wytyczne American Pharmacists Association i zalecenia Food and Drug Administration. Większość badań związanych z dzieleniem tabletek ujawnia duże wahania masy i dawki, ale niewiele badań ocenia zmienność leków o wąskim indeksie terapeutycznym. Chociaż podział tabletek może zaoszczędzić pacjentom i organizacjom opieki zdrowotnej znaczną kwotę pieniędzy, należy ustalić odpowiedniość podziału tabletek dla poszczególnych leków i konkretnych pacjentów.
Dzielenie tabletek przez osoby starsze
Dzielenie tabletek przez osoby starsze może być trudne i niedokładne. Testowano w jakim stopniu sprawność ręki i dobre widzenie mają wpływ na łatwość i dokładność podziału tabletek. Celem tego badania było opracowanie aparatury testowej do oceny funkcji ręka-oko istotnych w przewidywaniu podziału tabletek przez osoby starsze. Przeprowadzono pilotażowy eksperyment z 30 ochotnikami, aby zoptymalizować i ocenić aparaturę testową. W wyniku badań w ręcznym podziale tabletek za istotne uznano pięć czynników takich jak: rozmiar dłoni, wytrzymałość dłoni, zręczność manualna, ostrość widzenia i koordynacja.
Czy można dzielić tabletki dopochwowe i doodbytnicze?
W tym miejscu należy dodać, że pacjenci często zastanawiają się nad podziałem tabletek nie tylko do podawania doustnego, ale także dopochwowych lub doodbytniczych. Tu zasada jest taka jak w tabletkach doustnych, czyli można podzielić tabletki, jeśli mają kreskę dzielącą.
Czy czopki są podzielną postacią leku?
Z kolei czopki są niepodzielną postacią leku. Czopki podczas ewentualnego podziału będą się kruszyć, a podłoża czopkowe mają tendencję do odpryskiwania, poza tym nie da się tego wykonać ręcznie.
