Wakacje bez nałogu z nikotynową terapią zastępczą

Każdy dzień jest dobry na rzucenie palenia. Pierwszy dzień urlopu także! Wakacje sprzyjają zmianie stylu życia na lepszy. Podróżowanie czy czas spędzony z rodziną to świetne motywatory do wykorzystania w rozmowie o rzuceniu palenia.

Zabierz swojego pacjenta w podróż do zdrowia z produktami nikotynowej terapii zastępczej. Okres wzmożonych podróży, np. wielogodzinnych lotów i dalekich wycieczek autem w towarzystwie dzieci, odwiedzanie dalekich krajów i miejsc, gdzie obowiązują surowe zakazy palenia, to świetny moment, by rozprawić się z nałogiem na dobre. Dlaczego warto, by Twój pacjent wspierał się przy tym nikotynową terapią zastępczą?

Aż 96% palaczy podejmujących próbę zerwania z nałogiem w oparciu wyłącznie o silną wolę poniesie porażkę [1]. Przeprowadzona przez Ciebie interwencja antytytoniowa, a także dobór odpowiedniego wsparcia farmakologicznego dla pacjenta to od 3 do 5 razy większa szansa na skuteczne zaprzestanie palenia [2,3].

 „Pani Magister – co na rzucenie palenia?”

Jaki lek na rzucenie palenia rekomendować pacjentom? W Polsce bez recepty dostępne są dwie metody farmakologicznego wsparcia. Jedną z nich – rekomendowaną przez WHO terapią pierwszego rzutu jest – nikotynowa terapia zastępcza (NTZ), czyli terapeutyczne dawki nikotyny podawane w kontrolowanych dawkach [4]. Produkty NTZ dzielimy na:

• długodziałające (plastry, które powoli uwalniają nikotynę przez 16h) oraz
• szybkodziałające (spray, tabletki do ssania, gumy), które szybko gaszą chęć sięgnięcia po papierosa.

W zależności od głębokości uzależnienia warto rekomendować pacjentom monoterapię lub terapię łączoną, czyli połączenie plastrów i jednej, dopasowanej do potrzeb pacjenta formy szybkodziałającej leku w dawce 2 mg. Terapia łączona rekomendowana jest najczęściej pacjentom, którzy palą więcej niż 20 papierosów na dobę [5].

Podróż za więcej niż jeden uśmiech

Schudnę, rzucę palenie, zacznę uprawiać sport – zaraz po okresie postanowień noworocznych, to właśnie wakacje są momentem, w którym pacjenci czują wysoką motywację do zmiany na lepsze. Z produktami nikotynowej terapii zastępczej takie plany mają większe szanse powodzenia. Oto dlaczego!

Po pierwsze, NTZ to o 50–60% większa szansa na zaprzestania palenia tytoniu w porównaniu z placebo lub brakiem leczenia [6]. Po drugie, dyskretne formy leków (np. spray doustny) dają pacjentowi możliwość złagodzenia głodu nikotynowego już nawet po 30 sekundach [7]. Wybierzmy się w podróż z pacjentami, których potencjalnie możemy spotkać w naszej aptece, by poznać i zrozumieć ich potrzeby wynikające z uzależnienia oraz zaproponować właściwą metodę poradzenia sobie z problemem.

• Pacjent nr 1: Wojciech, lat 35, pali więcej niż 20 papierosów dziennie. Wybiera się z żoną na 10 dni na wymarzone wakacje do Singapuru. Czeka go 15 godzin podróży (lot + pobyt na lotniskach). Samolot nie należy do jego ulubionych środków lokomocji. Będzie narażony na stres. Ponadto, Singapur surowo zabrania palenia papierosów w miejscach publicznych miejscach. Osoby, które złamią ten zakaz mogą zostać ukarane grzywną w wysokości do 1000 dolarów singapurskich (ok. 2800 zł).

Propozycja rozwiązania

Poleć pacjentowi korzystanie z terapii łączonej. Mężczyzna powinien zabrać ze sobą 10 plastrów NTZ z dawką 25 mg nikotyny, które każdego dnia – począwszy od dnia wylotu – będzie przyklejał rano i odklejał na noc do spania. Terapeutyczna nikotyna będzie dostarczana do organizmu do 16h. Przypomnij pacjentowi o konieczności zmiany miejsca przyklejania plastra. W razie nagłej chęci zapalenia papierosa Wojciech powinien sięgnąć po formę szybkodziałającą NTZ. W jego przypadku znakomicie sprawdzi się spray doustny, który gasi chęć sięgnięcia po papierosa już po 30 sekundach [8]. Leku, który będzie miał przy sobie, pacjent może spokojnie użyć na lotnisku czy w czasie stresującego lotu. Dzienna maksymalna dawka sprayu NTZ to 64. W opakowaniu leku znajduje się 150 dawek. Upewnij się, że pacjent weźmie ze sobą odpowiednią ilość opakowań produktu. Dzięki Tobie Wojciech będzie się cieszył daleką podróżą bez efektów nagłego odstawienia nikotyny. Po powrocie do kraju powinien wrócić do Twojej apteki po kolejne opakowanie plastrów (tym razem z dawką 15 mg) oraz spray.

• Pacjent nr 2: Karolina, lat 28, wapuje, na dwójkę dzieci w wieku przedszkolnym. W tym roku zdecydowała się na podróż do Władysławowa bez męża, gdyż ten nie dostał urlopu. Podróż autem z dziećmi to około 6 godzin. Wynajęła nocleg w domku, w którym obowiązuje całkowity zakaz palenia i wapowania. Kobieta przyznaje, że po e-papierosa sięga 4-5 dziennie.  

Propozycja rozwiązania

W przypadku tej pacjentki również znakomicie sprawdzi się spray, który działa szybko i gasi chęć sięgnięcia po papierosa po 30 sekundach. Ponieważ kobieta będzie podróżować z dziećmi i spędzać z nimi 24 godziny na dobę, nie będzie miała przestrzeni na wapowanie. Nie chce przecież narażać swoich pociech na wdychanie toksycznych substancji zawartych w e-papierosach. Wapowanie na plaży, w parkach i na placu zabaw dla dzieci, nie wchodzi w grę. Atrakcyjne dla niej mogą okazać się smaki oferowanych sprayów doustnych (mięta lub miętowo-owocowy). Powinno jej wystarczyć jedno opakowanie sprayu na tydzień. Chęć sięgnięcia po „elektryka” powinna pojawiać się u niej coraz rzadziej aż do zupełnego ostawienia.

• Pacjent nr 3 – Marta, 45 lat, pali mniej niż 20 papierosów dziennie. Postanawia tego lata schudnąć około 5 kilogramów i całkowicie rzucić palenie. Obawia się jednak, że odstawienie papierosów spowoduje, że będzie się objadała zamiast ograniczyć zbędne kalorie.

Propozycja rozwiązania

Wytłumacz pacjentce, że rzucenie palenia nie zawsze wiąże się z tyciem. Przeprowadzono metaanalizy, które dowodzą, że po roku od odstawienia papierosów 16% badanych schudło, a 13% przytyło ponad 10 kg [9]. Faktem jest, że nikotyna przyspiesza metabolizm, a jej „natychmiastowe” odcięcie potencjalnie może spowodować spowolnienie metabolizmu i przyrost wagi. W przypadku Marty terapia NTZ pozwoli na stopniowe odchodzenie od nałogu i zmniejszy ryzyko objadania się jako próby poradzenia sobie z głodem nikotynowym. Jaki produkt jej zarekomendować? Proponujemy gumy do żucia lub tabletki do ssania, na początek w wersji 4 mg. Oba produkty wiążą się z określoną techniką stosowania. Mówiąc wprost: kobieta szybko zaspokoi głód nikotynowy, ale także behawioralną potrzebę podjadania. Warto dodać, że tabletki do ssania zaczynają działać już po 2 minutach od przyjęcia leku a gumy do żucia po około 7 minutach. Duży wybór smaków tych produktów także może okazać się pomocny. W kolejnych tygodniach pacjentka może stosować wybrany format w dawce 2 mg. Stosowanie produktów NTZ powinno trwać około 12 tygodni. Upewnij się, że stosuje je właściwie i nie przekracza dziennych dawek leku (15 sztuk na dobę). W procesie rzucenie palenia i walki z nadmiarem kilogramów na pewno pomoże też aktywność fizyczna.

Trzymamy kciuki za podróż do zdrowia wszystkich Twoich wakacyjnych pacjentów.

„Rzuć palenie z farmaceutą”

Chcesz wiedzieć więcej na temat wsparcia pacjentów w rzuceniu palenia? Trwa realizowany przez firmę Kenvue wieloletni projekt „Rzuć palenie z farmaceutą”. Eksperci przygotowali kompendium wiedzy na temat opieki farmaceutycznej nad pacjentem palącym. Powstała już seria dotycząca pacjentów kardiologicznych, algorytm konsultacji i Bardzo Krótkiej Porady. Trwają także prace nad materiałami dotyczącymi kolejnych grup pacjentów. Z bezpłatnych materiałów można skorzystać w każdej chwili na platformie Kenvue Health Professionals. Znajdziesz tam również paczkę wideo z dokładnym omówieniem działania poszczególnych postaci farmaceutycznych NTZ.

Artykuł powstał w ramach projektu „Rzuć palenie z farmaceutą” realizowanego przez firmę Kenvue [PL-NP-2025-203702].

Piśmiennictwo:

1. Hughes, J.R., Keely, J. i Naud, S., 2004. Shape of the relapse curve and long-term abstinence among untreated smokers. Addiction, 99(1), pp.29–38.
2. Sutherland G. Heart 2003; 89(suppl II): ii25–ii27. West R, Papadakis S. National Centre for Smoking Cessation and Training. Stop smoking services: increased chances of quitting. 2019.
3. West R, Papadakis S. National Centre for Smoking Cessation and Training. Stop smoking services: increased chances of quitting. 2019.
4. WHO clinical treatment guideline for tobacco cessation in adults, 2024.
5. ChPL Nicorette Invisipatch, 25 mg/15 mg/10 mg, 28.06.2023.
6. Hartmann‐Boyce J, et al.  Cochrane Database of Systematic Reviews 2018, Issue 5. Art. No.: CD000146. DOI: 10.1002/14651858.CD000146.pub5.
7. Dotyczy działania sprayu doustnego z nikotyną. Na podstawie ChPL Nicorette Coolmint 2 mg, Nicorette Coolmint  4 mg. 4. Jedna dawka zawiera 1 mg nikotyny. Lek zaczyna działać po 30 sekundach po podaniu 2 dawek.
8. Na podstawie ChPL Nicorette Coolmint 2 mg, Nicorette Coolmint  4 mg. 4. Jedna dawka zawiera 1 mg nikotyny. Zaczyna działać po 30 sekundach po podaniu 2 dawek.
9. Weight gain in smokers after quitting cigarettes: meta-analysis Metaanaliza 62 badań (Henri-Jean Aubin i in. 2012).