Kaszel, krótki oddech, zadyszka – to objawy, które mogą świadczyć o… słabej kondycji fizycznej. Mogą to być jednak także pierwsze symptomy choroby, jaką jest idiopatyczne włóknienie płuc (IPF). Ponieważ samo schorzenie występuje rzadko, a jego objawy nie są charakterystyczne, diagnoza nie jest łatwa i pacjenci przez długi czas mogą nie wiedzieć, że ich zdrowie jest poważnie zagrożone. Aby spowolnić postęp IPF i poprawić jakość życia chorych ważna jest wczesna diagnoza oraz wdrożenie odpowiedniego leczenia. Okazją do zwrócenia uwagi na tę rzadką chorobę, możliwości leczenia i potrzeby pacjentów jest rozpoczynający się 14 września Tydzień Idiopatycznego Włóknienia Płuc.
Idiopatyczne włóknienie płuc jest rzadką, postępującą i ostatecznie prowadzącą do śmierci chorobą płuc. Rocznie rozpoznaje się w Polsce ok. 1800 – 2000 nowych zachorowań, chociaż eksperci wskazują, że rzeczywista liczba pacjentów może być nawet dwa razy większa. Jest to choroba tkanki łącznej (śródmiąższowej) znajdującej się między pęcherzykami płucnymi, która w wyniku uszkodzenia i późniejszego nadmiernego bliznowacenia (włóknienia) zaburza pracę pęcherzyków płucnych. W konsekwencji pojemność płuc zmniejsza się niemal o połowę, a chorzy dosłownie muszą walczyć o każdy oddech – trudność sprawia im wykonywanie najprostszych codziennych czynności, jak przygotowanie posiłków, ubieranie się czy mycie zębów.
Przyczyna IPF nie jest znana i jak dotąd, nie potrafimy wyleczyć tej choroby. Mamy natomiast możliwość spowolnienia jej rozwoju, a także poprawienia komfortu życia pacjentów. Aby jednak wdrożyć odpowiednią terapię kluczowa jest szybka diagnoza – niestety jej postawienie często sprawia trudność. W efekcie okres od wystąpienia pierwszych objawów do rozpoznania choroby wynosi średnio 1-2 lata. Warto dodać, że idiopatyczne włóknienie płuc jest bardzo agresywnym przeciwnikiem – zniszczone płuco już nigdy nie wróci do stanu sprzed choroby, dlatego im wcześniej rozpoznamy IPF i włączymy leczenie, tym dłuższe i bardziej komfortowe życie czeka naszego pacjenta – mówi dr n. med. Katarzyna Lewandowska, zastępca Prezesa Towarzystwa Wspierania Chorych na IPF, ekspert kampanii Płuca Polski.
Wsłuchaj się w siebie
Problemem w postawieniu diagnozy jest fakt, że objawy IPF są podobne jak w innych schorzeniach, takich jak przewlekła obturacyjna choroba płuc (POCHP), astma czy zapalenie płuc. Do symptomów idiopatycznego włóknienia płuc można więc zaliczyć:
- suchy, meczący kaszel;
- zwiększoną męczliwość (krótki oddech, zadyszka przy wysiłku);
- trzeszczące dźwięki w płucach przypominające odpinanie rzepu (może je usłyszeć lekarz w czasie osłuchiwania pacjenta stetoskopem);
- pałeczkowate palce (rozszerzone, zgrubiałe końcówki palców u rąk lub nóg).
Lekarz może podejrzewać IPF również poprzez rozpoznanie czynników ryzyka występujących u pacjenta – wśród nich, na pierwszym miejscu jest palenie papierosów, zwłaszcza jeśli dotyczy osób, które paliły 20 lub więcej papierosów dziennie przez co najmniej 20 lat. Idiopatyczne włóknienie płuc najczęściej dotyka ludzi starszych, zwłaszcza mężczyzn. Ryzyko zachorowania zwiększa również narażenie na kontakt z pyłami, np. metali lub drewna, narażenie na substancje toksyczne oraz substancje powstające przy produkcji tworzyw sztucznych i zanieczyszczenie środowiska. Rozpoznanie symptomów choroby oraz dokładny wywiad z pacjentem powinny skłonić lekarza pierwszego kontaktu do skierowania pacjenta do ośrodka specjalizującego się w leczeniu chorób płuc. Do potwierdzenia idiopatycznego włóknienia płuc konieczne są specjalistyczne badania, przede wszystkim badanie radiologiczne – tomografia komputerowa klatki piersiowej o wysokiej rozdzielczości. W procesie diagnostycznym korzysta się też ze spirometrii, testów wysiłkowych, a w części przypadków konieczna jest biopsja płuca – dodaje dr Lewandowska.
Światowy Tydzień Idiopatycznego Włóknienia Płuc – wspomagając chorych
Aby szerzyć wiedzę o idiopatycznym włóknieniu płuc, edukować na temat czynników ryzyka oraz wspierać pacjentów w walce z chorobą, obchodzony jest Tydzień Idiopatycznego Włóknienia Płuc (14-20 września 2020). Głównym organizatorem działań jest Polskie Towarzystwo Wspierania Chorych na IPF. W tym roku, ze względu na pandemię COVID-19, działania odbędą się przede wszystkim wirtualnie.
W ramach obchodów Tygodnia IPF:
- Od 12 do 19 września odbędzie się aukcja internetowa, z której dochód przeznaczony zostanie na zakup przenośnych koncentratorów tlenu dla chorych. Informacje na temat aukcji dostępne będą na stronie organizatora (www.ipf.org.pl) oraz profilu Facebook Polskiego Towarzystwa Wspierania Chorych na IPF.
- Od 12 do 19 września można będzie wziąć udział w „Wirtualnym biegu/marszu po zdrowe płuca”. Dochód z wpisowego będzie przeznaczony na realizację programu rehabilitacji dla chorych na IPF. Do pokonania jest jedynie i aż (dla chorych) 500 m, które można przejść lub przebiec. Ważne, aby pokonanie trasy udokumentować (aplikacja telefoniczna, video, itp.) i przesłać na adres e-mail organizatora. Na wszystkich uczestników czekają dyplomy i medale pamiątkowe. Zarejestrować można się wysyłając zgłoszenie na adres e-mail organizatora (www.ipf.org.pl)
- 26 września o godz. 11:00 będzie miało miejsce webinarium pt.: „Włóknienie płuc – nowe wyzwania, nowe możliwości”, podczas którego eksperci wyjaśnią, czym jest IPF, opowiedzą o innych rodzajach włóknienia płuc, nakreślą aktualną sytuację związaną z COVID-19 w kontekście chorych na przewlekłe choroby płuc.
Więcej informacji na temat wydarzeń związanych ze Światowym Tygodniem IPF można znaleźć na stronie internetowej: http://ipf.org.pl/ lub profilu FB Płuca Polski.
Kampania Płuca Polski ma na celu podniesienie świadomości społeczeństwa na temat chorób płuc, m.in. przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP) i idiopatycznego włóknienia płuc (IPF). Ważnym elementem jest zwrócenie uwagi opinii publicznej na zagrożenia, ryzyko i konsekwencje, jakie niosą ze sobą te choroby. Z powodu niskiej świadomości, pacjenci często zgłaszają się do lekarza już w zaawansowanym stadium choroby, a objawy często mylą ze słabą kondycją. Eksperci podkreślają, iż wczesne rozpoznanie chorób jest warunkiem szybkiego podjęcia terapii, która może spowolnić proces rozwoju choroby, poprawić jakość życia pacjenta i zapobiec przedwczesnym zgonom.
W ramach kampanii podejmowane są liczne działania skierowane do społeczeństwa, środowiska medycznego oraz opinii publicznej. We wszystkie akcje angażują się eksperci medyczni, liderzy opinii oraz sportowcy, którzy zachęcają do wykonywania badań spirometrycznych.
Informacja prasowa
