W Europie narasta problem niedoboru leków – wynika z corocznej ankiety dotyczącej braków lekowych przeprowadzanej przez PGEU. Okazuje się, że sytuacja z dostępnością produktów leczniczych w 2022 r. pogorszyła się i nadal dotyczy to wszystkich krajów i wszystkich klas leków.
Ponadto w ostatnich tygodniach gwałtowny wzrost infekcji dróg oddechowych doprowadził do wzrostu zapotrzebowania na antybiotyki takie jak amoksycylina – zwłaszcza do stosowania w pediatrii – a zakłócenia w dostawach zgłaszane obecnie w niektórych krajach wymagają natychmiastowych i konkretnych działań – czytamy w komunikacie PGEU.
Na potrzeby ankiety zdefiniowano termin „niedobór lekowy” jako każdą tymczasową niezdolność do zaopatrzenia pacjentów w potrzebny produkt przez aptekę ogólnodostępną lub szpitalną, w wyniku czynników będących poza kontrolą farmaceuty i wymagającą zastosowania alternatywnego produktu lub przerwania terapii.
Ilu i jakich leków brakuje?
- W Portugalii liczba leków zaraportowanych przez farmaceutów jako niedostępne zwiększyła się o 30% (porównując wrzesień 2021 do września 2022).
- Irlandia prowadzi listę brakujących leków – w listopadzie 2021 było na niej 245 leków, a w listopadzie 2022 było to aż 348 pozycji.
- CISMED – system umożliwiający wymianę informacji o brakach lekowych w Hiszpanii, odnotował w 2022 o 140% więcej zgłoszeń niż w poprzednim roku.
Najczęściej brakowało leków krążeniowych – 83,59% odpowiadających krajów zgłosiło taki problem.
Ile czasu zajmuje farmaceutom zarządzanie brakami leków?
Wyniki ankiety pokazują, że każda apteka ogólnodostępna w Europie poświęca średnio prawie 7 godzin tygodniowo na zarządzanie brakami i znajdowanie alternatywnych rozwiązań dla pacjentów – zakres udzielonych odpowiedzi wahał się od 2 do nawet 20 godzin na tydzień. Jest to czas, który można by poświęcić na inne zadania związane chociażby z poprawą jakości opieki.
Więcej uprawnień dla farmaceutów i sprawiedliwa redystrybucja
W następstwie problemów z zaopatrzeniem w zawiesiny zawierające amoksycylinę w postaciach pediatrycznych w ostatnim kwartale z 2022 roku, Hiszpańska Agencja ds. Leków i Wyrobów Medycznych (AEMPS) tymczasowo umożliwiła farmaceutom zastępcze wydawanie różnych postaci tego antybiotyku (np. zawiesiny zamiast tabletek). Podkreślono kluczową rolę farmaceutów nie tylko w samym procesie radzenia sobie z brakami, ale także przy informowaniu pacjentów o istniejących alternatywach oraz o tym, jak prawidłowo przygotować i podać lek w innej postaci.
Prezes PGEU Koen Straetmans skomentował także, iż przyczyny deficytów lekowych stają się coraz bardziej złożone: Należą do nich coraz bardziej zglobalizowany charakter produkcji farmaceutycznej, strategie cenowe i inna dynamika rynku, a także obecny kryzys surowcowy – który ma również wpływ na materiały opakowaniowe, takie jak aluminium do blistrów lub tektura, które są niezbędne do dystrybucji. Podkreślił także, iż konieczne jest zapewnienie farmaceutom większej elastyczności w znajdowaniu alternatywnych rozwiązań w przypadku niedoboru leku, aby mogli lepiej zarządzać opieką nad pacjentem, w pełni wykorzystując swoje umiejętności, wiedzę i doświadczenie. W imieniu PGEU zaapelował także o wypracowanie sprawiedliwych mechanizmów redystrybucji leków dostępnych na rynku europejskim.
Medicine-Shortages-PGEU-Survey-2022-Results
