W dniach 21 – 27 września w Polsce, z inicjatywy Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego i przy wsparciu Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego, obchodzony jest Tydzień Świadomości Dławicy Piersiowej. W tym czasie zaplanowano zintensyfikowane działania mające na celu budowanie świadomości społecznej na temat dławicy piersiowej – poważnego schorzenia kardiologicznego, wciąż zbyt rzadko rozpoznawanego i leczonego, które jest bezpośrednim skutkiem choroby niedokrwiennej serca.
Dławica piersiowa, czyli dusznica bolesna
Dławicę piersiową charakteryzuje zespół objawów spowodowanych zmniejszeniem ilości dostarczanego tlenu do mięśnia sercowego w stosunku do jego zapotrzebowania. Gdy serce pracuje w warunkach normalnych, ilość krwi dopływającej tętnicami wieńcowymi zapewnia odpowiednią ilość tlenu i substancji odżywczych, jaką potrzebuje mięsień sercowy do wykonania pracy. Kiedy zapotrzebowanie na tlen wzrasta – np. spowodowane wysiłkiem fizycznym lub emocjami – krew w wyniku zwężeń w naczyniach wieńcowych nie dostarcza odpowiedniej ilości tlenu i w mięśniu sercowym pojawia się deficyt, który objawia się charakterystycznym dla dławicy piersiowej zamostkowym bólem o charakterze ucisku.
Objawy dławicy piersiowej nie zawsze są charakterystyczne – obejmują m.in. duszność i nadmierną potliwość po wysiłku, uczucie ciężkości, zmęczenie i osłabienie, ucisk, ciężar, dławienie, odczucie pieczenia oraz ból zamostkowy (dławicowy). Ból ten zlokalizowany jest w okolicach mostka, promieniuje zwykle do lewej strony ciała w kierunku szyi, żuchwy, lewego barku lub ramienia, do nadbrzusza oraz do okolicy międzyłopatkowej. Towarzyszą mu zwykle kołatanie serca, brak tchu i niepokój. Taki ból może trwać od kilku do kilkunastu minut, a czasami nawet dłużej, a jego intensywność nie zmienia się wraz ze zmianą pozycji ciała czy fazy cyklu oddechowego.
Niestety nadal wielu chorych nie rozpoznaje objawów dławicy na jej wczesnym etapie. Tymczasem zbyt późno diagnozowana dławica piersiowa prowadzi do postępującego pogorszenia wydolności fizycznej, włącznie z zagrożeniem niepełnosprawnością oraz skutkuje groźnymi konsekwencjami, w tym takimi jak wystąpienie zawału serca i udaru mózgu. Późna diagnoza to także gorsze rokowanie leczenia.
„Choroba niedokrwienna serca jest jedną z najczęściej występujących chorób w Polsce. Liczbę Polaków z jej rozpoznaniem ocenia się na ponad 1,5 miliona. Jest przy tym poważnym zagrożeniem dla zdrowia i życia, a będąc przyczyną dolegliwości zmniejsza też jego jakość. Ocenia się, że nawet 30% osób z chorobą niedokrwienną serca może cierpieć z powodu dławicy piersiowej. W wielu przypadkach jej objawy zapowiadają wystąpienie zawału serca. Nie ma wątpliwości: objawów dławicy piersiowej nie należy lekceważyć” – ostrzega prof. dr hab. n. med. Piotr Jankowski z Instytutu Kardiologii Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie i dodaje: „W przypadku pojawienia się dolegliwości mogących być objawem choroby niedokrwiennej serca zawsze należy pilnie skonsultować się z lekarzem. Właściwe postępowanie, w tym diagnostyka i leczenie zabiegowe, odpowiednie leczenie farmakologiczne oraz intensywna zmiana stylu życia pozwalają zmniejszyć ryzyko wystąpienia zawału serca i zazwyczaj powodują ustąpienie dolegliwości”.
Dławica piersiowa – częstość występowania
Według szacunków ekspertów, każdego dnia w Europie na dławicę piersiową zapada od 2 do 4 osób na 1000 mieszkańców, a choruje między 20 a 40 osób na 1000 mieszkańców. W Polsce z powodu dławicy piersiowej może cierpieć około 1,5 mln osób, a w USA nawet 8,5 mln osób.
Dławica piersiowa – leczenie
Leczenie dławicy piersiowej (terapia farmakologiczna) ma na celu zmniejszenie nasilenia objawów choroby i podniesienie jakości życia pacjentów oraz zapobieganie incydentom sercowo-naczyniowym. Leczenie polega na zahamowaniu zmian w okolicy naczyń wieńcowych i nie dopuszczaniu do sytuacji, w której dochodzi do niedokrwienia mięśnia sercowego. Istotną rolę wspomagającą w terapii dławicy piersiowej odgrywa profilaktyka.
Postaw na profilaktykę − zdław problem w zarodku.
Zmiana stylu życia może zmniejszyć ryzyko wystąpienia choroby niedokrwiennej serca nawet o 80 proc. W profilaktyce dławicy piersiowej kluczowe są:
- Zdrowa dieta (warzywa, owoce, pełnoziarniste produkty zbożowe, produkty mleczne, ryby, orzechy, drób, chude mięso)
- Ograniczenie spożycia niezdrowych składników, np. sól, tłuszcze trans
- Regularne spożywanie posiłków
- Picie wody
- Aktywność fizyczna
- Unikanie sytuacji stresowych
- Unikanie alkoholu, palenia
- Regularne badania profilaktyczne
Tydzień Świadomości Dławicy Piersiowej w Polsce (21-27 września 2020)
W ramach kampanii organizatorzy zaplanowali aktywności, których celem jest przede wszystkim zwrócenie uwagi na problem zdrowotny jaki stanowi dławica piersiowa, edukacja w zakresie jej objawów i postępowania w przypadku ich wystąpienia, a także promocja profilaktyki i zdrowego stylu życia aby przeciwdziałać wystąpieniu dławicy i jej konsekwencjom.
21 września, o zmierzchu, warszawski budynek Warsaw Spire Building wyświetli hasło kampanii, po to, aby zwrócić uwagę przechodniów na problem dławicy piersiowej.
Ponadto, mieszkańcy 15 miast w Polsce (Warszawa, Kraków, Łódź, Wrocław, Poznań, Gdynia, Białystok, Katowice, Chorzów, Bytom, Siemianowice Śląskie, Mysłowice, Piekary Śląskie, Zabrze, Tarnowskie Góry) podróżujący środkami komunikacji miejskiej (autobusy/tramwaje, w dniach 21-27 września) będą mogli obejrzeć na nośnikach reklamowych krótki spot edukacyjny na temat dławicy piersiowej.
Szczegóły dotyczące kampanii oraz materiały edukacyjne na temat dławicy piersiowej – w tym informacje o chorobie, wskazówki dotyczące jej objawów, możliwości rozpoznania i życia z dławicą piersiową dostępne są na stronie www.dbajoserce.pl/poznaj-dlawice.
Informacja prasowa
Bibliografia:
- Wojtyniak, P. Goryński [red.], 2018, Raport: Sytuacja Zdrowotna Ludności Polski i jej uwarunkowania, Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny, Warszawa.
- Frycz-Kurek i wsp., 2008, Stabilna choroba wieńcowa — epidemiologia, diagnostyka, wybór postępowania [w:] Choroby Serca i Naczyń, Via Medica 2008, tom 5, nr 3, 125–133
- https://www.mp.pl/pacjent/choroby-ukladu-krazenia/choroby/155056,dlawica-piersiowa-stabilna [dostęp: 12.08.2019]
- http://www.rynekzdrowia.pl/Serwis-Kardiologia/Specjalisci-z-powodu-dlawicy-piersiowej-cierpi-1-5-mln-Polakow,193255,1014.html [dostęp: 13.09.2020].
