Ustawa z dnia 10 grudnia 2020 r. o zawodzie farmaceuty została opublikowana 15 stycznia 2021 roku w Dzienniku Ustaw. W życie wchodzi 16 kwietnia 2021 roku, z wyjątkiem art. 83 pkt 9 lit. a, który wchodzi w życie po upływie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia.
Ustawa reguluje zasady uzyskiwania prawa wykonywania zawodu farmaceuty, zasady jego wykonywania oraz obowiązek rozwoju zawodowego. Ustawa definiuje wykonywanie zawodu farmaceuty jako – mające na celu ochronę zdrowia pacjenta oraz ochronę zdrowia publicznego – sprawowanie opieki farmaceutycznej, udzielanie usług farmaceutycznych, wykonywanie zadań zawodowych oraz wykonywanie innych czynności, zdefiniowanych w ustawie.
Czytaj więcej: Ustawa o zawodzie farmaceuty opublikowana w Dzienniku Ustaw oraz Michał Byliniak: ustawa o zawodzie farmaceuty zrobiła milowy krok.
Podsumowanie najważniejszych informacji dotyczących ustawy przygotował Główny Inspektorat Farmaceutyczny. Jednocześnie do poniedziałku 19.04.2021 czynny będzie adres e-mail pytania@gif.gov.pl, na który można przesyłać pytania dotyczące zmian w przepisach ustawy prawo farmaceutyczne, które zostały wprowadzone ustawą o zawodzie farmaceuty. Odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania zostaną opracowane i opublikowane na stronie internetowej urzędu.
Cel i zakres przedmiotowy ustawy. Dlaczego ustawa o zawodzie farmaceuty jest tak ważna i co reguluje?
Ustawa ta jest niezwykle istotna dla farmaceutów, bowiem w sposób kompleksowy reguluje kwestie dotyczące:
- uzyskiwania prawa wykonywania zawodu farmaceuty;
- wykonywania zawodu farmaceuty;
- ustawicznego rozwoju zawodowego farmaceutów.
Ustawa o zawodzie farmaceuty realizuje postulaty zawarte w „Polityce Lekowej Państwa 2018–2022” w zakresie, w jakim dotyczą one spraw związanych z usługami świadczonymi przez przedstawicieli zawodu medycznego farmaceuty. Ustawa reguluje m.in. zasady uzyskiwania uprawnień zawodowych oraz wykonywania zawodu farmaceuty. Reguluje też zasady doskonalenia zawodowego. Korzyści płynące z nowych regulacji dotyczą zatem nie tylko farmaceutów, ale również całego rynku farmaceutycznego w Polsce, a nade wszystko zdrowia i życia Pacjentów.
Wykonywanie zawodu farmaceuty. Jaki jest cel i zakres wykonywania zawodu farmaceuty?
Celem wykonywania zawodu farmaceuty jest ochrona zdrowia Pacjenta i zdrowia publicznego. Zawód farmaceuty jest wykonywany poprzez:
- sprawowanie opieki farmaceutycznej – zaliczonej do świadczeń zdrowotnych, obejmującej:
- konsultacje farmaceutyczne,
- przeglądy lekowe wraz z oceną farmakoterapii,
- opracowywanie indywidualnych planów opieki farmaceutycznej,
- wykonywanie określonych badań diagnostycznych,
- wystawianie recept w ramach kontynuacji zlecenia lekarskiego;
- udzielanie usług farmaceutycznych, obejmujących:
- wydawanie z apteki lub punktu aptecznego produktów leczniczych i wyrobów medycznych, połączone z udzielaniem informacji i porad dotyczących działania i stosowania oraz przechowywania tych produktów,
- przeprowadzanie wywiadu farmaceutycznego,
- udzielanie porady farmaceutycznej,
- czynności wykonywane w aptece szpitalnej lub zakładowej,
- wykonywanie pomiaru ciśnienia,
- usługi farmacji klinicznej;
- wykonywanie zadań zawodowych, obejmujących między innymi:
- przyjmowanie i wydawanie produktów leczniczych z hurtowni farmaceutycznych oraz sprawowanie nadzoru nad przestrzeganiem wymagań Dobrej Praktyki Dystrybucyjnej,
- kierowanie apteką, punktem aptecznym, działem farmacji szpitalnej, zespołem farmacji klinicznej lub hurtownią farmaceutyczną,
- nadzór nad jakością i bezpieczeństwem stosowania produktów leczniczych,
- uczestnictwo w wytwarzaniu lub badaniu produktów leczniczych;
- wykonywanie innych czynności, w tym między innymi:
- prowadzenie działalności dydaktycznej w uczelniach na kierunku farmacja oraz prowadzenie badań naukowych i prac rozwojowych w dyscyplinie naukowej – nauki farmaceutyczne,
- zatrudnienie w Państwowej Inspekcji Farmaceutycznej,
- pełnienie funkcji z wyboru w samorządzie zawodu farmaceuty.
Zasady wykonywania zawodu farmaceuty. Jakimi zasadami ma kierować się farmaceuta w ramach wykonywania zawodu?
Zgodnie z przepisami rozdziału 3 ustawy o zawodzie farmaceuty farmaceuta powinien kierować się następującymi zasadami:
- należytej staranności, poszanowania praw pacjenta i dbałości o jego bezpieczeństwo (art. 27),
- udzielania pełnej i przystępnej informacji w ramach opieki i usługi farmaceutycznej (art. 28),
- zakazu prowadzenia lub uczestniczenia w reklamie produktów leczniczych skierowanej do wiadomości publicznej (art. 29),
- autonomii aptekarza, tj. farmaceuty wykonującego zawód w aptece, punkcie aptecznym, dziale farmacji szpitalnej albo hurtowni farmaceutycznej (art. 35) – polegającej na samodzielnym podejmowaniu decyzji przez aptekarza w zakresie sprawowania opieki farmaceutycznej, udzielania usług farmaceutycznych oraz wykonywania zadań zawodowych, kierując się dobrem pacjenta – w tym zakresie aptekarz nie jest związany poleceniem służbowym,
- zachowania tajemnicy informacji związanych z pacjentem (art. 34).
Inne kwestie uregulowane ustawą o zawodzie farmaceuty to:
- kwalifikacje do wykonywania zawodu farmaceuty,
- prawo wykonywania zawodu farmaceuty – kto i na jakich zasadach i w jakim trybie je przyznaje, obowiązek złożenia ślubowania, utrata prawa wykonywania zawodu;
- ustawiczny rozwój zawodowy farmaceutów,
- przepisy karne – sankcjonujące między innymi nieuprawnione posługiwanie się tytułem zawodowym „farmaceuta”, a także sprawowanie opieki farmaceutycznej i udzielanie usług farmaceutycznych lub wykonywanie zadań zawodowych bez wymaganych uprawnień.
Zmiany w ustawie z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne. Jakie przepisy zostały zmienione w Prawie farmaceutycznym ustawą o zawodzie farmaceuty?
Spośród zmian w Prawie farmaceutycznym, które wprowadza ustawa o zawodzie farmaceuty należy wskazać w szczególności:
- określenie minimalnych norm zatrudnienia w aptece szpitalnej i dziale farmacji szpitalnej (art. 87a u.p.f.),
- zakaz łączenia funkcji kierownika apteki ogólnodostępnej, punktu aptecznego, działu farmacji szpitalnej, apteki szpitalnej z funkcją Osoby Kompetentnej, Osoby Odpowiedzialnej i Osoby Wykwalifikowanej (art. 88 ust. 1a u.p.f.),
- zakaz sprawowania funkcji kierownika w więcej niż jednej aptece (art. 88 ust. 1b u.p.f.),
- możliwość łączenia funkcji kierownika apteki i kierownika działu farmacji szpitalnej albo dwóch działach farmacji szpitalnej wyłącznie po uzyskaniu zgody wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego, wydawanej w drodze decyzji (art. 88 ust. 1c i 1d u.p.f.),
- obowiązki informacyjne podmiotu prowadzącego aptekę związanych ze zmianą kierownika apteki i trybu milczącego załatwienia przez wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego wniosku o zmianę kierownika apteki (art. 88 ust. 2c – 2h u.p.f.),
- zakres zadań kierownika apteki (art. 88 ust. 5 pkt 1-17 u.p.f.),
- receptę kontynuowaną (art. 96 ust. 3a u.p.f.),
- podstawę do cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki z uwagi na naruszenie przepisu art. 35 ust. 2 ustawy o zawodzie farmaceuty, tj. dotyczącego autonomii aptekarza (art. 103 ust. 2 pkt 10 u.p.f.),
- podstawę do unieruchomienia apteki, punktu aptecznego lub hurtowni farmaceutycznej w przypadku stwierdzenia uniemożliwienia realizacji zadań przez kierownika apteki, punktu aptecznego lub osobę odpowiedzialną w hurtowni farmaceutycznej, na okres nie dłuższy niż 3 miesiące (art. 120 ust. 2a u.p.f.).
