bactrim nederland bestellen actonel kopen forum hydrochlorothiazide kopen roosendaal benzac kopen afhalen amsterdam overstappen van diltiazem naar prozac kun je orlistat kopen bij apotheek onderzoek naar deltasone vloeibare zithromax bestellen goedkoopste zaditor bestellen cozaar iv naar oraal discreet cialis jelly kopen lotensin daily kopen female cialis kopen amersfoort waar kan ik innopran xl shampoo kopen van finax naar sint janskruid dutas kopen ervaringen goedkope levitra super active kopen zonder recept naltrexone emulgel online kopen celexa forte kopen diclofenac gel kopen groningen trimox inhaler kopen overstappen van venlafaxine naar v-gel robaxin per pil kopen hoe betapace geven aan baby betapace kopen prijs trandate kopen eindhoven prinivil pillen kopen in nederland cialis sublingual bestellen achteraf betalen dapoxetine pillen kopen in rotterdam chloramphenicol cream kopen floxin kopen groningen lasix kopen helmond zyloprim 100mg kopen 1 ponstel pil kopen mobic meenemen naar turkije aspirin kopen apotheek eu ponstel kopen in winkel nijmegen entocort creme kopen artane bestellen buitenland combivent bestellen acceptgiro nexium 100 kopen hoe atrovent aan baby geven coumadin apotheek kopen flagyl er generiek kopen cialis professional mee naar amerika vasotec inhaler online kopen lamisil betrouwbaar kopen viagra extra dosage boilies kopen medrol kopen in amerika goedkoop echte luvox wanneer cytotec geven aan baby diclofenac kopen zonder recept nederland discreet ashwagandha kopen luvox kopen onder rembours kun je reglan kopen bij apotheek cardizem oral jelly kopen in winkel cleocin kopen marktplaats hoe acivir pills kopen femara bestellen zie ons prijsvergelijk prilosec kopen paypal generieke exelon kopen in nederland motilium kopen veilig lady era zonder recept bestellen effexor xr azitromycine kopen prilosec bestellen aanbieding duphalac kopen bij drogist goedkope albendazole bestellen coreg mee naar spanje zantac misoprostol kopen evista kopen winkel amsterdam viagra kopen tiel acticin finasteride 1 mg kopen waar kan ik anacin voor vrouwen kopen yasmin vloeibaar kopen danazol per pil kopen alesse winkel kopen venlor voor vrouwen bestellen van glucotrol xl naar wellbutrin levitra professional super active kopen lasuna 40 mg kopen prometrium anoniem kopen msd propranolol kopen veilig diltiazem kopen op internet viagra plus kopen in nederland fml forte bij apotheek kopen motilium kopen nl betrouwbaar strattera snel bestellen vasodilan aan hond geven waar metoclopramide bestellen aankoop duetact shuddha guggulu bestellen apotheek hoe atarax toedienen aan baby duetact meenemen naar het buitenland ervaringen pamelor bestellen nl cleocin gel kopen winkel amsterdam kamagra soft kopen afhalen waar goedkoop dapoxetine kopen norvasc shampoo kopen belgie etodolac kopen curacao alesse kopen zonder recept belgie tetracycline 2 kopen lipothin kopen zonder recept apotheek synthroid voor honden kopen femcare emulgel goedkoop rumalaya forte nl bestelling niet ontvangen rumalaya forte bestellen zonder recept haldol mee naar amerika crestor strips kopen kun je clozaril bij de drogist kopen lynoral 100mg kopen phenergan inhaler online kopen betrouwbaar tadapox kopen van roxithromycin naar sint janskruid calcium carbonate kopen zaandam femcare 5 mg kopen waar goede isoptin bestellen amitriptyline 1 kopen van levitra jelly naar wellbutrin herbal actoplus met kopen kamagra prinivil kopen sarafem kopen heerlen depakote kopen egypte pamelor voor mannen bestellen protonix kopen utrecht altace pillen kopen kruidvat danazol kopen in apotheek generische cystone kopen nexium bestellen in het buitenland prandin pillen kopen in winkel veilige digoxin bestellen arava bestellen telefoon kytril 1 shampoo kopen lipitor bestellen zie ons prijsvergelijk endep generic kopen fml forte in belgie kopen probalan lilly kopen septilin hond kopen methotrexate 100mg kopen acticin kopen bij apotheek belgie waar kan ik zyrtec kopen zonder voorschrift generieke tadacip kopen belgie valtrex online kopen ideal keflex kopen belgie decadron bestellen belgie ervaring bestellen alli nl propranolol kopen bij kruidvat celebrex shampoo kopen belgie depakote los kopen zyprexa kopen in almere overstappen van prandin naar venlafaxine female cialis kopen roermond malegra fxt plus kopen in eindhoven extra super levitra om aan te komen waar kun je mentat kopen serophene legaal bestellen kun je tretinoin bij apotheek kopen malegra fxt kopen limburg quibron-t bestellen zonder creditcard ervaringen tamoxifen bestellen nl lopressor mannen kopen waar kan je een suhagra pil kopen vantin bestellen duitsland echte levitra jelly kopen glucovance kopen bij kruidvat eldepryl online kopen in belgie rosuvastatin bestellen en achteraf betalen levothroid emulgel goedkoop pristiq bestellen zonder recept nederland cafergot diskus kopen zonder recept van citalopram naar rogaine nolvadex kopen hilversum dramamine opocalcium kopen benicar kopen emmen prevacid oral jelly kopen actavis clozaril codeine kopen seroquel sandoz online kopen benzac nl bestelling niet ontvangen wennen aan astelin waar kan ik het beste roxithromycin bestellen neurontin kopen bij kruidvat bystolic kopen in polen bupron sr kopen in duitsland ginseng bestellen in het buitenland viagra soft kopen in winkel amsterdam hydrochlorothiazide kopen in amerika super atarax kopen motilium kopen 1 tablet isoptin baby kopen anafranil kopen leeuwarden unisom anoniem bestellen glycomet om aan te komen van venlafaxine naar levitra van combivent naar prozac ginette-35 bij apotheek kopen actavis biaxin codeine kopen waar kan ik artane pillen kopen diovan 100 mg kopen kun je fosamax zomaar kopen waar kan ik brand advair diskus pillen kopen trimox bestellen later betalen brand viagra kopen particulier slim tea laagste prijs cozaar overgewicht cozaar bestellen clozaril 20 mg kopen goedkoopste zovirax kopen sinequan kopen betrouwbaar waar kan ik brand viagra shampoo kopen avapro pillen kopen arimidex online kopen belgie cefadroxil mee naar amerika waar famvir kopen antibiotica omnicef kopen crestor emulgel goedkoop levlen meenemen naar amerika coumadin gel kopen zonder recept kun je lexapro zomaar kopen hydrea novartis kopen aceon meenemen naar amerika chloramphenicol kopen den bosch roxithromycin emulgel online kopen kopen van citalopram waar goede fluoxetine bestellen ervaringen met motilium kopen nizoral kopen bij de apotheek viramune oogzalf kopen viagra sublingual sandoz kopen pristiq kopen frankrijk prometrium met codeine kopen ervaringen chloramphenicol online kopen meclizine vloeibaar kopen keflex kopen apotheek ervaring met levitra professional bestellen abilify kopen in usa norvasc meenemen naar thailand wanneer lopid geven aan baby periactin kopen in winkel amsterdam sumycin kopen etos generic cialis extra dosage kopen zoloft bestellen duitsland prevacid kopen apeldoorn phenergan meenemen naar turkije kan ik extra super levitra kopen bij de drogist gyne-lotrimin 50 mg kopen betrouwbaar online cabgolin kopen waar kan je een lioresal pil kopen mag je aldactone meenemen naar het buitenland waar kun je procardia kopen ginette-35 los kopen bactrim kopen via ideal vrouwen xenical kopen van paroxetine naar tulsi sleep zanaflex kopen in apotheek abilify pillen kopen in rotterdam kan je lexapro kopen bij apotheek januvia poeder kopen overstappen van ayurslim naar paroxetine propecia kopen hoorn acivir pills bestellen goedkoopste lexapro mee naar amerika kan je mentat bij de apotheek kopen desyrel kopen winkel erythromycin kopen en afhalen waar kan ik protonix oral jelly kopen nimotop kopen leeuwarden carbozyne kopen amersfoort lasix misoprostol kopen combivent kopen via apotheek viagra jelly kamagra kopen kun je lanoxin zomaar kopen provera kopen den bosch flonase kopen hengelo finpecia kopen heerlen phenergan azitromycine kopen waar kun je een sildalis pil kopen coreg bestellen in het buitenland trial erection packs 1 kopen buitenland innopran xl kopen in utrecht cardura kopen frankrijk lotrisone 20mg kopen lisinopril 5 mg bestellen zonder recept goedkoopste floxin bestellen lasix kopen sittard betrouwbaar online lasix kopen anoniem kytril bestellen allergisch aan rogaine npxl kopen via apotheek protonix kopen via apotheek kun je shallaki kopen bij apotheek tadalis sx kopen maastricht waar kan ik het beste zithromax bestellen van compazine naar sertraline lukol hond kopen nizagara bestellen waar plavix kopen gent imitrex om aan te komen actoplus met baby kopen kun je gyne-lotrimin bij apotheek kopen betapace kopen forum altace kopen legaal waar kan ik fml forte kopen in nederland extra super avana kopen apeldoorn hoe moduretic aan baby geven van yasmin naar prozac afbouwen deltasone van 20 naar 10 mg skelaxin voor vrouwen kopen rogaine kopen belgie tofranil 100mg slaat niet aan kamagra hoofdgel kopen zenegra kopen in winkel nijmegen shallaki kopen zaandam ponstel kopen venlo zantac legaal kopen silagra kopen nl betrouwbaar decadron diskus 200 kopen viagra soft mannen kopen vrouwelijke pilex kopen waar kan ik veilig malegra dxt bestellen keflex resinat kopen erexin-v kopen zonder recept apotheek tinidazole voor kippen kopen overstappen femcare naar sertraline waar kun je het beste flagyl er kopen albendazole bestellen in het buitenland triamterene oogdruppels bestellen malegra fxt plus kopen eindhoven kan ik kemadrin kopen zonder voorschrift in belgie ervaringen bestellen hoodia nl mag je nolvadex meenemen naar het buitenland goedkoop alternatief lamictal robaxin kopen paypal sominex 50 mg slaat aan plaquenil kopen apotheek nederland cymbalta onthaakmat kopen sandoz speman kopen eldepryl goedkoop nederland celebrex per pil kopen keflex bestellen groningen waar kun je diflucan pillen kopen lage dosis risperdal kopen xenical oral jelly kopen in belgie onderzoek naar caverta trental gel kopen cytotec gel kopen zonder recept mag je tadapox meenemen naar thailand waar lithium kopen forum oxytrol kopen met creditcard generic sarafem kopen clonidine shampoo kopen waar kan ik het beste cyklokapron kopen kan ik celadrin bij de apotheek kopen extra super viagra kopen in usa brand viagra lilly kopen fertomid kopen zwolle cabgolin zetpil kopen overstappen abana naar venlafaxine onderzoek naar vantin acticin bestellen 24 uur veilig benadryl kopen tadalis sx mannen kopen motrin kopen betrouwbaar nederlandse oxytrol kopen shallaki legaal kopen ampicillin online kopen ervaringen kamagra oral jelly kopen veilig augmentin kopen floxin bestellen ervaring retin-a gel online kopen kamagra 100mg slaat niet aan van nitrofurantoin naar esnitrofurantoin naltrexone zelf kopen panmycin cream kopen waar kun je buspar kopen in amsterdam hoe calan toedienen aan baby pristiq kopen in winkel amsterdam pariet sandoz 60 mg kopen betrouwbare trial erection packs 1 bestellen goedkoop arimidex ventolin azitromycine kopen olanzapine mee naar amerika malegra dxt online bestellen ervaringen lamictal voor vogels kopen propranolol kopen pattaya desyrel kopen onder rembours prednisolone diskus 200 kopen in welke winkel kan ik zocor kopen trandate kopen apotheek nederland veilige requip bestellen imitrex kopen op de wallen norvasc kopen gent vantin kopen 24 uur betrouwbare entocort bestellen hoe ventolin geven aan baby cialis professional 10 mg kopen in nederland overstappen van seroxat naar glucotrol xl ginette-35 codeine kopen zyvox kopen leeuwarden paroxetine kopen veilig lasix geven aan baby retin a procardia 0 025 gel kopen coumadin kopen winkel amsterdam imitrex kopen netpharm otc drug aristocort nolvadex en calcium carbonate kopen kamagra super om aan te komen generieke elimite bestellen priligy extra super levitra kopen otc drug liv 52 ervaring levitra kopen tinidazole shampoo kopen kruidvat hoe aan cholestoplex komen cleocin bestellen met acceptgiro decadron forte kopen van paroxetine naar dramamine waar kan ik levitra professional kopen in rotterdam minocin kopen zonder voorschrift accutane kopen in leiden differin van 10 naar 20 mg amoxil kopen internet xenical bestellen duitsland clonidine emulgel online kopen mentat kopen vlaardingen azulfidine super active kopen motrin cobra kopen evecare kopen leiden abilify pfizer kopen peni large kopen in utrecht betrouwbaar tadalis sx bestellen aristocort gel kopen amaryl siroop kopen celadrin dagelijks online bestellen strattera en kamagra kopen isoniazid kopen bij drogist innopran xl waar bestellen kopen van tadapox goedkope meclizine kopen mag je estrace aan hond geven originele kamagra soft kopen v-gel kopen tadacip bestellen via apotheek waarom slaat duetact niet aan actoplus met pillen kopen in nederland overstappen paroxetine naar doxazosin van 5 mg naar 10 mg ranitidine metoclopramide inhaler kopen colchicine 500 mg kopen misoprostol cialis soft kopen lozol online kopen ervaringen van carbozyne naar sertraline silvitra alcohol kopen plaquenil lilly kopen goedkoop oxytrol in nederland biaxin kopen zonder recept in nederland zoloft voor honden kopen wennen aan detrol prograf dht kopen ik wil cefadroxil kopen vytorin online kopen in belgie avodart meenemen naar amerika synthroid kopen in winkel overstappen van bupron sr naar sertraline decadron kopen veilig luvox bestellen veilig overstappen van seroxat naar cefixime waarom slaat retin-a niet aan maxalt zelf kopen goedkoop echte speman waar goede erexin-v bestellen saw palmetto via internet kopen trial erection packs 1 kopen in turkije danazol pillen kopen kruidvat ervaring differin bestellen tinidazole kopen waar pfizer robaxin kopen methotrexate kopen hilversum bentyl 20 mg kopen vloeibare dutas kopen benicar kopen utrecht waar kan ik artane bestellen cytotec voor katten kopen vermox kopen maastricht retino-a meenemen naar het buitenland januvia kopen online cystone voor vogels kopen noroxin lotion kopen nederlandse doxazosin kopen hoe viagra super active kopen abana meenemen naar turkije lady era kamagra kopen pletal kopen zonder recept belgie van seroxat naar cialis sublingual overstappen van sertraline naar roxithromycin ervaring met seroquel bestellen speman kopen winkel amsterdam aciphex spray kopen artane kopen in de winkel confido pillen kopen kruidvat kan ik digoxin kopen zonder voorschrift in belgie prilosec super active kopen kamagra antibiotica kopen

11.02.2016.
Aptekarz Polski
Start.
Aktualności
Opieka farmaceutyczna
Wszechnica
Manuał aptekarski
W aptece
Lex Apothecariorum
Edukacja
Farmacja na świecie
Rynek leków
Panorama samorządu
Biblioteka
Historia farmacji
Muzealny kalejdoskop
PharmaExpert
Nowe rejestracje
Świat w pigułce
Chwila oddechu
Sport to zdrowie
Forum wydarzeń
Galeria
Przegląd prasy
Warto wiedzieć
Rozmowy Redakcji
Listy do Redakcji
Z uniwersytetu
Numer 113/91 online
Menu witryny
Wydawnictwo NIA
Zamów Aptekarza






mapa strony: Start. arrow Manuał aptekarski arrow 08.2011 - "Zaburzenia odżywiania."


 


08.2011 - "Zaburzenia odżywiania." Drukuj Email
sierpień 2011, nr 60/38 online
 
ZABURZENIA ODŻYWIANIA

Co rozumiemy pod terminem „zaburzenia odżywiania”?

    „Zaburzenia odżywiania” to szeroki termin obejmujący różne problemy zdrowotne związane z przyjmowaniem pokarmów. Mogą one polegać zarówno na przyjmowaniu zbyt małej ilości pożywienia, na objadaniu się, jak i na stosowaniu różnych specyficznych „diet”, mających niewiele wspólnego ze zdrowym, urozmaiconym odżywianiem się.
   Osoba cierpiąca na zaburzenia odżywienia może początkowo zjadać coraz mniejsze lub coraz większe ilości jedzenia, co może ostatecznie doprowadzić do utraty kontroli nad przyjmowaniem pokarmu. W wielu przypadkach ogromnym problemem staje się również obsesja na temat masy ciała i jego wyglądu. Konsekwencje zaburzeń odżywiania mogą być bardzo niebezpieczne tak dla zdrowia fizycznego, jak i psychicznego, a w skrajnych przypadkach prowadzą do śmierci.
 
   Zaburzenia odżywiania występują najczęściej u nastolatków oraz młodych dorosłych, zdarzają się jednak przypadki także wśród dzieci i osób starszych.

   Do najczęściej występujących zaburzeń można zaliczyć:
 
- jadłowstręt psychiczny (ang. anorexia nervosa);
- bulimię - nazywaną żarłocznością psychiczną (ang. bulimia nervosa) oraz;
- jedzenie kompulsywne (ang. binge-eating disorder).
 
   Zaburzenia odżywiania występują zarówno u kobiet jak i u mężczyzn. Jednak to kobiety chorują ok. 10 razy częściej niż mężczyźni. W Stanach Zjednoczonych zaburzenia odżywiania dotyczą ok. 24 mln ludzi i zajmują pierwsze miejsce pod względem śmiertelności wśród wszystkich chorób psychicznych. Osoby chorujące na jadłowstręt psychiczny posiadają aż 18 razy większe ryzyko zgonu w porównaniu z populacją osób w podobnym wieku.

   Zaburzenia odżywiania są więc problemem realnym, ale potencjalnie wyleczalnym. Często towarzyszą im takie choroby jak depresja, zaburzenia lękowe czy nadużywanie substancji psychoaktywnych. Pomimo, że problem jest poważny to tylko 1 na 10 chorych osób ma postawione odpowiednie rozpoznanie. Na początku rozwoju zaburzenia skuteczna i wystarczająca może być interwencja polegająca na odpowiedniej edukacja na temat żywienia, jednak w skrajnych przypadkach niezbędna jest hospitalizacja na wyspecjalizowanych oddziałach zaburzeń odżywiania.
 
Różne rodzaje zaburzeń odżywiania
 
Jadłowstręt psychiczny
 
   Termin anoreksja wywodzi się z języka greckiego i pochodzi od słów an - „pozbawienie, brak” i oreksis - „apetyt”. Pierwsze opisy osób ograniczających przyjmowanie pokarmu pochodzą ze średniowiecza i przedstawiają praktyki ascetyczne podjemowane z pobudek religijnych. Opisy zachowań dziewcząt odpowiadające kryteriom jadłowstrętu można znaleźć także w XVII-wiecznych angielskich i francuskich tekstach. W drugiej połowie XIX wieku próbowano tłumaczyć przyczyny tego zaburzenia. Początkowo traktowano je wyłącznie jako zaburzenia reaktywne, histeryczne. Po opisaniu przez Simmondsa w 1914r. niewydolności podwzgórzowo-przysadkowej prowadzącej do zaniku apetytu i wyniszczenia, jadłowstręt zaczęto tłumaczyć jako chorobę układu wewnątrzwydzielniczego. Rozdzielenie obu zaburzeń nastąpiło dopiero w 1948r. po badaniach Bekmana przeprowadzonych w USA. Pierwsze kryteria diagnostyczne opracował Russell w 1970 r.
 

Anoreksja - dziesięć znaków ostrzegawczych

• celowe głodzenie się w celu zmniejszenia masy ciała
• nasilony, długotrwały lęk przed zwiększeniem masy ciała
• odmawianie jedzenia lub bardzo restrykcyjne jego ograniczanie
• długotrwałe przebywanie „na diecie”
• nadmierne owłosienie twarzy i ciała spowodowane niedoborem białka w diecie
• kompulsywne ćwiczenia
• nadmierna utrata masy ciała
• wrażliwość na zimno
• brak lub nieregularna menstruacja
• wypadanie włosów

 
   Anoreksja charakteryzuje się niechęcią do osiągnięcia prawidłowej masy ciała, obsesyjnym myśleniem na temat przytycia oraz zaburzonym postrzeganiem własnego ciała. Poczucie własnej wartości jest ściśle związane z utrzymywaniem odpowiedniej wagi oraz wyglądu. Przy tym osoby dotknięte jadłowstrętem nie zauważają negatywnych skutków zdrowotnych związanych z niedowagą i bagatelizują ich powagę. Pomimo, że mają zbyt niską masę ciała postrzegają siebie jako osoby posiadające nadwagę. W związku z tym często się ważą, ograniczają ilość i rodzaj pokarmów które spożywają. Niedobory pokarmowe prowadzą do rozwoju zaburzeń hormonalnych leżących u podstaw m.in. zaburzeń cyklu menstruacyjnego. U niektórych osób z jadłowstrętem występują okresy objadania się, po których przejawiają one różne zachowania kompensacyjne takie jak
 
- stosowanie rygorystycznej diety;
- prowokowanie wymiotów;
- intensywne ćwiczenia fizyczne;
- stosowanie środków przeczyszczających, enem;
- stosowanie leków moczopędnych.
 
   Ze względu na występowanie okresów objadania się, Garner wyodrębnił dwa typy anoksji: typ restrykcyjny (nie występują okresy objadania się) oraz typ bulimiczny (w którym takie sytuacje mogą się zdarzyć).
Pacjenci chorujący na anoreksję mogą wrócić do pełni zdrowia po jednym epizodzie. U części chorych jednak zdarzają się nawroty choroby. W ciężkich przypadkach jadłowstręt ma przewlekły, długotrwały przebieg prowadzący do stopniowego wyniszczenia organizmu.

   Wraz z utratą masy ciała i pojawieniem się niedoborów pokarmowych i zaburzeń hormonalnych pojawiają się takie objawy jak:
 
- zmniejszenie masy kostnej (osteopenia i osteoporoza);
- łamliwość i kruchość włosów i paznokci;
- suchość i zmieniona barwa skóry (żółtawe podbarwienie spowodowane karotenemią);
- pojawienie się owłosienia na całym ciele pod postacią meszku (lanugo);
- niedokrwistość, osłabienie siły mięśniowej;
- zaparcia;
- obniżenie ciśnienia krwi i spowolnienie akcji serca;
- uszkodzenie mięśnia sercowego i innych narządów wewnętrznych;
- obniżenie temperatury ciała;
- spowolnienie, ciągłe poczucie zmęczenia;
- bezpłodność;
 
   Jadłowstręt psychiczny należy zawsze różnicować z kacheksją, czyli wyniszczeniem organizmu w przebiegu chorób nowotworowych, a także z innymi przewlekłymi chorobami somatycznymi takimi jak gruźlica czy przewlekłe zapalenie jelit. Również w przebiegu chorób psychicznych: depresji czy schizofrenii mogą wystąpić okresy obniżonego apetytu czy też zupełna odmowa jedzenia z pobudek psychotycznych. Choroby te zostały zebrane w tabeli 2.  
 

Różnicowanie jadłowstrętu psychicznego

 

depresja

schizofrenia

histeryczna odmowa jedzenia

bulimia

zaburzenia tarczycy

choroba Adisona

stany zapalne przewodu pokarmowego

choroba reumatyczna, gruźlica, bruceloza

zespół tętnicy krezkowej górnej

choroby nowotworowe

 
 Bulimia
 
   Terminu bulimia po raz pierwszy użył Galen w II wieku n.e., pochodzi on od greckich słów limos - „głód” i bous - „byk”, „wół”, słowo bulimia można więc przetłumaczyć jako „byczy głód”. Praktyki przeczyszczania się mające na celu uzyskanie zdrowia i szczęścia były znane już w starożytności. Senece przypisuje się twierdzenie „człowiek je, aby wymiotować i wymiotuje, aby jeść”. Opisy zachowań bulimicznych można znaleźć również w tekstach średniowiecznych (diety niektórych świętych), a także w literaturze medycznej z wieków późniejszych. Bulimię jako odrębny zespół kliniczny opisał dopiero 1979r. George Russell. W 1980r. znalazła się ona jako odrębna jednostka chorobowa w amerykańskiej klasyfikacji DSM III-R.

   Bulimia charakteryzuje się występowaniem epizodów objadania się. Chorzy zjadają wówczas duże ilości pożywienia i mają poczucie braku kontroli nad przyjmowaniem pokarmów. Po okresach objadania się występują zachowania kompensacyjne takie jak: prowokowanie wymiotów, spożywanie leków przeczyszczających, moczopędnych lub stosowanie intensywnych ćwiczeń fizycznych. Często zachowania te występują w różnych kombinacjach.
 
   Podobnie do pacjentów z jadłowstrętem psychicznym osoby cierpiące na bulimię obawiają się wzrostu masy ciała, pragną schudnąć i są niezadowolone ze swojej wagi i swojego wyglądu. W przeciwieństwie jednak do anorektyków ich waga zwykle mieści się w normie lub mają oni lekką nadwagę. Zwykle zachowania bulimiczne trzymane są w sekrecie, gdyż pacjenci uważają je za odrażające i wstydzą się ich. Epizody objadania mogą występować w różnych okolicznościach, a ich częstotliwość może wahać się od kilku razy w tygodniu do kilkunastu razy w ciągu dnia. Prowokowanie wymiotów, stosowanie środków przeczyszczających i moczopędnych może prowadzić do różnych konsekwencji zdrowotnych takich jak:
 
- przewlekłe zapalenia gardła, przełyku;
- obrzęki gruczołów ślinowych;
- erozja szkliwa zębów (narażenie na kwas solny), nadwrażliwość zębów;
- choroba refleksowa;
- biegunki i zaparcia wynikające z nadużywania środków przeczyszczających;
- niedrożność porażenna jelit;
- odwodnienie, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia metaboliczne;
 
w następstwie których mogą wystąpić zaburzenia rytmu serca oraz napady padaczkowe.
 
   Podstawową konsekwencją bulimii jest podporządkowanie życia zachowaniom bulimicznym. Prowadzi to do zaburzeń funkcjonowania społecznego (ograniczenie kontaktów towarzyskich) i seksualnego, oraz do konfliktów rodzinnych. W tym samym czasie pacjentki z bulimią jednak względnie dobrze funkcjonują w szkole, pracy, zawierają związki małżeńskie.
 

Siedem objawów bulimii

 

1. zaabsorbowanie jedzeniem

2. napady objadania się, najczęściej w sekrecie

3. wymioty po napadzie objadania się

4. nadużywanie środków moczopędnych, przeczyszczających, tabletek „na odchudzanie”

5. zaprzeczanie głodzeniu się czy prowokowaniu wymiotów

6. przymusowe ćwiczenia

8. obrzęknięte ślinianki

9. pęknięte naczynka krwionośne w obrębie gałek ocznych

 
Jedzenie kompulsywne (ang. binge-eating disorder)
 
   Jedzenie kompulsywne to stan w którym osoba traci kontrolę nad ilością przyjmowanych pokarmów, co w tym aspekcie upodabnia to zaburzenie do bulimii. W przeciwieństwie jednak do tego zaburzenia chorzy nie stosują głodówek, nie przeczyszczają się i nie ćwiczą. W związku z tym zwykle są to osoby z nadwagą lub otyłością. Prowadzi to często do rozwoju objawów zespołu metabolicznego (otyłość trzewna, nadciśnienie, hipercholesterolemia, zaburzenia metabolizmu glukozy) co w konsekwencji wiedzie do zwiększonego ryzyka wystąpienia choroby wieńcowej czy udaru mózgu. Ponadto osoby objadające się odczuwają poczucie winy, wstydu w związku ze swoim problemem co prowadzi w mechanizmie błędnego koła do jeszcze większego objadania się. Inne typy zaburzeń odżywiania zebrano w tabeli nr 4.
 
*kliknij, aby powiększyć
 
Jak można leczyć zaburzenia odżywiania
 
   Fundamentalnymi celami leczenia zaburzeń odżywiania są: odpowiednie odżywienie chorych, zmniejszenie nadmiernej aktywności fizycznej i zaprzestanie stosowania technik przeczyszczających. W leczeniu wykorzystuje się psychoedukację, różne formy psychoterapii oraz farmakoterapię. W proces leczenia powinni być zaangażowani zarówno psychoterapeuci, psychiatrzy jak i specjaliści od zdrowego żywienia oraz specjaliści zajmujący się leczeniem chorób towarzyszących powikłaniom zaburzeń odżywiania. W większości przypadków leczenie może być prowadzone w warunkach ambulatoryjnych, ale cięższe przypadki wymagają hospitalizacji w wyspecjalizowanym oddziale zaburzeń odżywiania.

Leczenie anoreksji
 
   Zgodnie z wytycznymi Amerykańskiego Towarzystwa Psychiatrycznego proces leczenia powinien polegać na:
 
1.    uzyskaniu stopniowego wzrostu masy ciała;
2.    leczeniu powikłań somatycznych;
3.    utrwaleniu motywacji do leczenia;
4.    edukacji w zakresie odżywiania;
5.    korekcie zachowań związanych z jedzeniem;
6.    korekcie objawów psychopatologicznych;
7.    wsparciu lub terapii rodzin;
8.    oraz zapobieganiu nawrotom.
 
    Stosowanie psychofarmakoterapii może być skuteczne w leczeniu pacjentów z anoreksją, u których występują dodatkowo objawy zaburzeń afektywnych oraz lękowych. Zaleczenie tych symptomów polepsza rokowanie w przebiegu jadłowstrętu. Nie ma jednak leku, którego stosowanie (jako jedyna interwencja) doprowadziłoby do osiągnięcia prawidłowej masy ciała.

    Farmakoterapia zaburzeń somatycznych (zaburzeń rytmu serca, zaburzeń elektrolitowych, hormonalnych) oraz leczenie żywieniowe są niezbędne w leczeniu powikłań niedoborów pokarmowych.   

   W leczeniu anoreksji wykorzystuje się różne formy psychoterapii, w tym psychoterapię indywidualną, grupową, rodzinną. Istnieje ponad 400 szkół psychoterapii. Największą popularnością cieszą się metody psychodynamiczne i behawioralno-poznawcze. Stosowanie technik psychoterapeutycznych ma na celu rozwiązanie psychicznych problemów odpowiadających za rozwój choroby. Jedną z metod terapeutycznych jest tzw. „podejście Maudsley” (ang. Maudsley approach). Jest to program stworzony w londyńskim szpitalu im. Henry'ego Maudsley'a. Metoda ta została opracowana w celu leczenia nastolatków mieszkających z rodzicami, a jej wysoka skuteczność została potwierdzona w badaniach klinicznych. Podczas leczenia, rodzice nastoletnich pacjentów z anoreksją mają wziąć pełną odpowiedzialność za żywienie swoich dzieci.

    Jak dotąd nie ma żadnej specyficznej psychoterapii, której skuteczność w leczeniu pacjentów dorosłych byłaby potwierdzona. Skuteczność psychoterapii zależy od wielu czynników takich jak zaangażowanie i motywacja pacjenta, współwystępowanie innych zaburzeń psychicznych oraz sytuacja rodzinna chorych.

Leczenie bulimii
 
   Najważniejszym elementem leczenia bulimii według wielu autorów jest psychoterapia prowadzona przez wykwalifikowanych terapeutów. Rodzaj interwencji powinien być jednak dostosowany do nasilenia objawów bulimii, wieku pacjentki/ta, dotychczasowego przebiegu choroby oraz przedchorobowego funkcjonowania osoby poddawanej leczeniu. Uwzględniając te zmienne zaproponowano 5-stopniowy model leczenia:
 
1. psychoedukacja, dostarczanie materiałów edukacyjnych;
2. ambulatoryjna terapia behawioralno-poznawcza (CBT ang. cognitive-behavioral therapy);
3. farmakoterapia (fluoksetyna) w połączeniu z psychoterapią podtrzymującą;
4. psychoterapia interpersonalna lub psychodynamiczna;
5. hospitalizacja dzienna lub całodobowa u pacjentek/ów u których zawiodły standardowe metody lub są w złym stanie somatycznym.
 
   Leczenie ma na celu ograniczenie objadania się, wymiotów oraz stosowania metod przeczyszczających. Psychoterapia behawioralno-poznawcza pozwala na zidentyfikowanie i rozwiązywanie bieżących problemów. Terapeuta pomaga pacjentowi nauczyć się rozpoznawania negatywnych automatycznych myśli, zidentyfikować i zmodyfikować błędne przekonań, zmienić swoje postępowanie w relacjach międzyludzkich. Skuteczność CBT w leczeniu bulimii została potwierdzona w badaniach klinicznych. Terapia może być prowadzona zarówno indywidualnie jak i jako terapia grupowa. W niektórych sytuacjach niezbędne jest stosowanie leków przeciwdepresyjnych. W tej grupie fluoksetyna jest jedynym lekiem, który ma odpowiednią rejestrację Amerykańskiej Agencji ds Żywności i Leków (FDA - ang. U.S. Food and Drug Administration), a jej skuteczność została potwierdzona zarówno w łagodzeniu objawów bulimii jak i zapobieganiu nawrotom.

A jak wyglądają zaburzenia odżywiania u mężczyzn?
 
   Mężczyźni chorujący na zaburzenia odżywiania, podobnie jak kobiety, mają zaburzony obraz własnego ciała. W przypadku anoreksji czy bulimii prezentują podobne objawy, ale rozpoznawalność tych zaburzeń jest mniejsza niż u płci przeciwnej. W dużej mierze wynika to z przekonania, że choroby te dotyczą wyłącznie kobiet. W podręcznikach dotyczących leczenia zaburzeń odżywiania autorzy wspominają raczej o pacjentkach, bulimiczkach czy anorektyczkach, a nie o ich męskich odpowiednikach. Z drugiej strony u mężczyzn występuje zaburzenie, które polega na tym, że skupiają się bardzo na tym aby stać się bardziej muskularni. Mężczyźni chorujący na bigoreksję (ang. muscle dysmorphia) widzą siebie jako mniejszych niż w istocie są i pragną zwiększyć swoją masę ciała. W związku z tym intensywnie ćwiczą, stosują leki zawierające sterydy anaboliczne oraz inne substancje mające pomóc w zwiększaniu muskulatury. W ramach swojej diety spożywają wysokokaloryczne, przeładowane białkiem posiłki. Obciążają one nie tylko przewód pokarmowy, ale także narządy decydujące o przemianie materii i metabolizmie. Osoby te często nie jedzą poza domem, obawiając się, że podane tam posiłki są dla nich nieodpowiednie.

Co warto zapamiętać?
 
   Zaburzenia odżywiania są poważnym problemem zdrowotnym. Występują zarówno u kobiet jak i u mężczyzn, oraz mogą wystąpić w każdym wieku. Najwięcej nowych zachorowań dotyczy nastolatków i młodych dorosłych. Głównym objawem są zaburzenia obrazu własnego ciała. Błędne postrzeganie siebie prowadzi do dążenia do doskonałości czyli idealnie szczupłej sylwetki (anoreksja) czy doskonale umięśnionej (bigoreksja). Obsesja na temat jedzenia zaczyna być tematem przewodnim, któremu podporządkowywane są inne aktywności człowieka. Takie postępowanie w skrajnych przypadkach może prowadzić do inwalidztwa, a nawet do śmierci. Początek zaburzeń często jest bardzo niewinny, bo przecież cóż złego może być w stosowaniu ziołowej herbatki na przeczyszczanie czy stosowaniu suplementów diety „na odchudzanie”. Po preparaty „na przeczyszczenie” przychodzi do apteki codziennie wiele osób. Są jednak sytuacje w których powinna zapalić się farmaceucie „czerwona lampka”. Gdy po preparaty „poprawiające przemianę materii” przychodzą osoby szczupłe lub wręcz wychudzone lub gdy jedna osoba kupuje ilości opakowań mogące innym wystarczyć na wiele miesięcy, warto się nad tym zastanowić i porozmawiać z taką osobą. Czasami zwykła rozmowa, prosta interwencja edukacyjna może zapobiec późniejszym nieszczęściom.

dr n. med. Marcin Wojtera
Centralny Szpital Kliniczny
Uniwersytetu Medycznego w Łodzi
 
fot. dreamstime.com
 
Piśmiennictwo
1.    The Renfrew Center Foundation for Eating Disorders, “Eating Disorders 101 Guide: A Summary of Issues, Statistics and Resources,” 2003
2.    Sullivan, Patrick F American Journal of Psychiatry, Vol. 152 (7), July 1995, p. 1073-1074,
3.    Bilikiewicz, Pużyński, Rybakowski, Wciórka „Psychiatria” .Urban&Partner 2002
4.    http://www.edap.org/
5.    http://www.nimh.nih.gov/health
6.    Eisler I, i wsp. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 2000; 1:727–736.
7.    Lock J, i wsp. Treatment Manual for Anorexia Nervosa: A Family-based Approach. New York: Guilford Press. 2001.
8.    Romano SJ, i wsp.  American Journal of Psychiatry, 2002; 151(9):96–102.
    

 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »
cookies.jpg
Wydarzenia
Patronat medialny
aptekarzmalutki.jpg
DOKUMENTY
strategia.jpg