where can you buy alli pills over the counter propecia ordering online pharmacy se puede comprar viagra sin receta medica how long does it take for coreg cr to work buy meridia pills online capsule viagra how to get levitra plus drug online pharmacy best online pharmacy generic female cialis actos shop net antidepressants and anxiety medication list dutas reviews buy atarax boots pharmacy citalopram pharmacies in glucotrol usual dosage alli purchase canada other search engines cialis cheap online where to purchase erexin-v what is trazodone hcl 50 mg used for elavil for pain side effects naprosyn side effects online sale of tofranil diamox generic brand tab tadalis what is glucophage prescribed for i pill robaxin website rumalaya forte sale how do i get viagra in the uk alli medication coupon azithromycin 500mg drug what does cephalexin 500mg capsule look like buy viagra online without prescriptions precio del orlistat en mexico online rx without prescription viagra in usa buy cialis perth australia is it safe to use viagra recreationally comprar cialis 20mg original buy cleocin pills in the us health canada rhinocort cheap pharmacy online nz liquid oral cialis recipe generic for actos 45 mg uroxatral prices at costco cheapest propecia prescription where does colchicine come from cialis free trial offer nz pediatric nexium dose nizoral cheap uk pharmacy dostinex dosage lactation nimotop no prescription canada what does dulcolax do to you generic version of prevacid free coupon for florinef will doxycycline interact with birth control pills tamoxifen generic form what is the medicine omnicef used for aspirin tablets 300mg zoloft tablets used okay drink alcohol while taking accutane buy torsemide online reviews where can i buy retin a cream levitra professional australia does cozaar have a generic equivalent northwest pharmacy blog antivert tablets 25mg how long after taking azithromycin for chlamydia can you consume alcohol dapoxetine from india my fml forte coupons can you get antibiotics over the counter in mexico cipro xrŽ buy buy zyprexa online clonidine express canada generic prilosec cheapest zofran buy generic online pharmacy fucidin ointment india citalopram 20 mg cost without insurance ciprobay hc otic dosage genuine flomax 100mg buy metformin hcl 500mg advair diskus buy online india walgreens canada river tucson alphagan to buy in australia zyvox online discount prescription ttc twins unprescribed clomid pravachol buy on line doxycycline 150 mg price cheap finast 40 mg why has himplasia been discontinued buy zyvox canada pharmacy order kamagra canada where do i buy colchicine cialis available over the counter in mexico wellbutrin xl 300 mg. coupons fucidin e bun pentru acnee cialis daily dose online global rx pharmacy canada buy betoptic boots buy avodart overseas buy fucidin online from india what does phenergan mean rumalaya liniment italiano mexican pharmacy no prescription cleocin phentermine online prescription suprax no prrescription ordering generic cialis prescription ratio-tamsulosin 0.4mg side effects order prescriptions glasses online buy acai in usa pain pills and alcohol side effects cheap generic chloramphenicol ordering atorlip canadian pharmacy avalide online generic hydrea side effects long term use tenormin next day shipping albenza generico italiano caffeine and aspirin combination pills atarax for men sale in uk zovirax dosage for oral herpes premarin dosage information online pharmacy generic valtrex viagra buy uk buy styplon lowest price innopran delivered to your home buy nymphomax online india iv lasix side effect brafix legal us what are the side effects of coming off coumadin what is biaxin good for rhinocort forum cheap online prescription serophene without insurance cheapest clonidine himcolin sale dosage generic allegra prices walmart foro donde comprar cialis generico ventolin/ ventolin /aerolin evohaler salbutamol (albuterol) 100 mcg alesse rx list can men take clomiphene citrate cost comparison prescription buy silagra order aldactone spironolactone espn radio viagra promotion propranolol fast uk buy nexium 40mg tablets synthroid pharmacy online buy suhagra tablets lidocaine powder uk albenza generic wikipedia drugs non prescription asacol aleve lawsuit prograf global sales rosuvastatin tablets purchase on line how to buy celexa in canada nitro pills for heart attack buy in canada best drugstore powder highlighter nexium drug facts sildenafil citrate canada online cefadroxil side effects walmart prescriptions no insurance blopress without prescription furosemide mechanism of action mims buy tretinoin 0,05 singapore isoptin 10 mg coreg tablets 3.125 mg filmer online gratis utan nedladdning can you get flonase over counter generic keppra depo medrol cats purchase hen is viagra going generic how often to use benadryl cream cymbalta buy online us best generic wellbutrin watson lowest price desyrel online phamarcy in south africa allopurinol chemotherapy cheapest cialis professional in the uk crestor 20mg tab astzen generic diclofenac gel switzerland meclizine prices usa buspar to buy in australia buy benicar fast shipping buy generic dutasteride uk buy omnicef inhaler canada differin precio mexico alli coupons buy lasuna capsules maxalt tablets 40mg purchase alli walmart pharmacy rx solutions ciprobay 250 side effects typical risperdal dose order fluoxetine on line mexico sinemet no prescription compare prices spam emails canadian healthcare mall side effects of requip for parkinson;s amaryl drug oversea ditropan drug schedule cialis 5 mg preis innopran xl delivery uk alphagan buy without glucophage dosage forms prednisone alcohol mixing order cymbalta 60 mg generic cialis malaysia buy letrozole without prescription buy trazodone in uk get advair diskus las vegas comprar toradol en argentina what is the meaning and example of alliteration non persciption plavix amoxil antibiotics pregnancy how to use topamax for weight loss levitra professional online pharmacy shipped to canada side effects of pramipexole 0.25mg albenza tablets side effects canadian drugs suhagra nystatin and triamcinolone cream buy canada no prescription for zyrtec are alligators faster on land has anyone had generic viagra dostinex medication side effects lithium order on web gay sleep can i get pilex where can i get azulfidine where to buy nizoral 2% voltaren tablets 50mg is there a generic for zovirax ointment where eagles dare soundtrack fluoxetine 20mg capsules picture what is ranitidine hcl 300 mg tablet cytotec dose missed abortion can you only get clozaril on prescription actoplus met no prescription fedex ups order non generic caverta tinidazole dosage giardia ciprofloxacina infeccion urinaria en perros aleve dose for anti inflammatory lithium online uk apcalis sx prices at costco growing ashwagandha florida buy abilify no prescription medication buy revia in uk cipla hiv meds buy flonase over counter colchicine in canada buy cheap finast pills order fincar 120 mg levaquin medicine side effects buy prednisolone next day comprar aygestin original en madrid saw mower sales palmetto ga nitrofurantoin 50mg capsules max mendoza facebook which medication action does aspirin exemplify levoxyl herbal interactions aldactone for acne and hair loss clozaril usa pharmacy pharmacies in amantadine mgb can you only get speman on prescription quiero comprar toradol remeron buy canada prescription periactin appetite stimulant asacol buy on line clorfenamina compuesta ky6 dosis best generic elocon review how to use retin-a gel 0.025 benicar without prescriptions how to buy zantac urispas shopping apo-doxycycline 100mg side effects sildenafil citrate 100mg tab side effects of calcium carbonate vs citrate what is tadalafil 20mg tablets where was the tv series broadchurch filmed ashwagandha roche precio argentina how to purchase dapoxetine online generic levitra real viagra super force review indinavir side effects medicalsupportteam prednisone pregnancy class buy zanaflex low cheap price what is metformin hydrochloride 1000 mg best place to order forzest in us minocycline on line for sale no script how to get off celexa read aspirin online tretinoin cream in uk buy mentat ds syrup no prescription clomiphene testosterone treatment amitriptyline 100 mg dose fastest prandin uk delivery snovitra super power tablets uk comprar retin-a 0,05 original cuanto cuestan las pastillas para abortar cytotec buy imitrex next day safe place order coreg trental coupon code metoclopramide from canadian pharmacy protonix price in india can buy hoodia australia brand cialis online store retail cost of citalopram swiss medical cialis aleve online coupon where can i buy hydrea cheap erexin-v uk what tube is used for dilantin level buy amaryllis plant online side effects of anastrozole in women para que se usa la pastilla celebrex plendil 10 mg para que sirve accutane medication calan porter villas for sale deltacortril enteric prednisolone where do i plavix in mexico generic propecia in the united states buy elocon online pharmacy buy aricept bulk diovan medication assistance cleocin t gel ingredients where can i get some micronase walgreens pharmacy cialis price ampicillin dose for listeria meningitis amoxil online pharmacy prescription potassium pills for water retention sildenafil citrate viagra side effects buy alligator head crime stats uk buying sinequan in manchester buy actavis syrup online worldwide pharmacy rumalaya forte buy cipro for daily use can i take 2 unisom sleepgels no prescription plendil revatio comprar sin receta accutane alcohol effects wellbutrin pills look like can you get rumalaya forte over the counter lamictal prescription only what drug category is lotensin lisinopril hctz buy online cardizem iv rxlist mobic 7.5 mg meloxicam buy online levitra in usa buy serpina online cheap order prometrium medication by mail how much is generic augmentin at walmart bactrim usa pharmacy can u buy clomid uk what is malegra dxt for cheapest viagra overnight delivery tadalafil delivery suppliers of bactrim in us generic probalan generic atacand buy canada 2012 prevacid shortage costco aleve prices fluoxetine 10mg cap hytrin online sales viramune for sale australia buy no prescription cheap adalat lanoxin without prescription what class of drugs is cymbalta canadian online pharmacy for deltasone zyban to buy in england cheapest betnovate tenormin online cheap perche` si usa prometrium suprax uk next day delivery calcium carbonate max dose levitra generico barato us cheap price purchase compazine buy nizoral online with no prescription does walmart sell alli diet pills buy bupron sr visa comprar pravachol portugal what to expect when coming off zoloft para q se usa cephalexin what is zofran used for in pregnancy lasuna lawsuit canada best place buy minocin pct what are the side effects of stopping wellbutrin similar drugs like viagra compazine delivery uk zanaflex dosage 4mg discount cymbalta nitrofurantoin canadian pharmacy medicine plavix 75mg buy canadian meds online pharmacy no prescription needed trileptal how to take prednisolone tablets 5mg how can i get my child to take ceftin mobic no rx rumalaya forte usa cvs prices lasuna buy usa indian pharmacy chloromycetin perrigo tretinoin cream 0.025 price where do i buy advair diskus coreg 10 mg cost aspirin 325 mg price aurochem mumbai what are the side effects of taking too much aleve vigrande 100 mg 4 film tablet buy lamisil lowest price protonix generic fda drug use entocort coupon online wellbutrin side effects headaches go away prednisolone 50 mg tablets enalapril tablets pictures extreme weight gain pills prevacid iv discontinued pharmacy one source jobs viagra toronto headquarters liv 52 pills sweat clomid or femara for pcos keflex tablets and alcohol mobic meloxicam dosage best price aceon comprar xeloda portugal buy saw palmetto perth australia how to buy benzaclin sports direct jobs can buy prazosin online buy cds dvds online australia serevent pharmacy where can you buy ginseng extract alli weight-loss aid orlistat 60 mg brand cystone buy omnicef canada prescription extended prilosec usage prednisone canada overnight delivery lamictal by mail plavix cost help what aspirin is good for high blood pressure valtrex online store haridra order by phone nizagara medication aceon prices cvs viagra without prescriptions illegal cid 23rd feb 2013 desi tashan cardizem online shipping buying erexor using paypal kamagra soft australia price aldactone over the couter accutane dose length s reg year uk buy topamax tablets online cialis uk buy online price of crestor without insurance buy adalat 3 mg acquistare cialis generico in italia ceftin prices walgreens azithromycin side effects in infants side effects of digoxin overdose brafix delivery nymphomax weight gain zoloft dosage for anxiety disorder low cost relafen betoptic for sale australia suprax no prescription reviews fluoxetine online no prescription uk suppliers of cytoxan in us vermox for sale celexa capsules to buy flonase in uk atorlip-10 refills celebrex for purchase can you buy lynoral can you get pyridium over the counter can you buy benadryl canadian online pharmacy for metformin reviews on norvasc aciclovir crema precio chile dosage of cipro and flagyl for diverticulitis growing amaryllis bulbs in florida viagra site virus medication called imuran avalide no prescription fedex ups where to buy metronidazole uk buy cheap midamor pills diclofenac mail order india tofranil online coupon code side effects of unisom long term buy renagel online pharmacy nexium dose maximum glyburide 5 mg tab leg buy ditropan astrailia cvs mail order pharmacy fax number are alli pills good for you picture generic mobic max daily dose of valtrex albenza prices cvs do i need a prescription for ciplox can you get pregnant taking aygestin where to buy levitra online usa rosuvastatin india price how many zantac can you take to get high cheap genuine xeloda online buy prednisolone online overnight delivery zebeta buy canada viagra plus uk boots xenical malaysia pharmacy eurax cream review viagra side effects heart attack cozaar vs. generic losartan get accutane toronto online generic skelaxin mifepristone and misoprostol for abortion pregnancy alli sale walmart what kind of medicine is prevacid buy urispas online india recreational trimix course order prometrium online uk levitra super active brands india cheap nizoral cream eulexin coupon code buy avalide line canada pharmacy premarin cream discount canadian pharmacy septilin order aciclovir online no prescription with a echeck sarafem mg canada sinequan pills uk version of prednisone wellbutrin medication class what does amitriptyline do to you non generic hytrin micronase lowest price uroxatral women buy Purchase furosemide 12.5 mg orlistat xenical roche where to get entocort pct comprar benfotiamine en argentina what is fluoxetine tablets order celebrex online no prescription with a visa flagyl antibiotico effetti collaterali viagra suppliers in delhi side effects of inderal la lipitor tablet sale best site to buy cabgolin order snovitra super power online with visa to buy amoxil taking 120 mg alli how many mgs of gabapentin get you high generic levaquin overnite shipping consumer reviews on viagra norvasc prescription assistance program where can i get clomid for women revatio on line in the mexico kamagra quick coupon 300 mg gabapentin (generic for neurontin) purchase albendazole on line in usa resources for betnovate buy flagyl online canada cheapest drug pariet where can i get shatavari pills benadryl anti allergy medicine side effects of femara for breast cancer torsemide pill shop discount code cheap prednisolone 5mg tablets erythromycin estolate 500mg dosage buy aceon in usa canadian pharmacy online lasix norvasc uk purchase tadacip on line in the uk nexium over the counter drugs cheapest place to buy ventolin how to take allegra tadacip by mail can buy duetact online generic cialis accepts paypal to buy flomax medsforless.biz online shop! what is ciplox for how to make sildenafil citrate discount rumalaya liniment female pink viagra review best drugstore foundation for acne oily skin brand viagra pills online in the usa xenical generico online getting amantadine in australia erythromycin mg buy is vantin a prescription drug how long does it take for ditropan xl to work buy cialis jelly for daily use tenormin for anxiety reviews mestinon canada head office costo cialis mexico precio buy amoxil 600 roche xenicalŽ orlistat 120mg tetracycline on back order glycomet online coupon code how long do side effects of propecia last cialis professional over the counter retino ac gel acne alphagan india can you get voveran sr phenamax cost in canada depakote dosage epilepsy cheap viagra generic ventolin tablet sale purchase albendazole online discount evecare mg cheapest place to buy diclofenac acheter sumycin pas cher pravachol shoppers drug mart how to take cleocin gel cheap genuine brand levitra online insulin pens for sale spironolactone pcos reviews buy mircette with e check buy generic clozaril online cialis 40 mg dosage when should aricept be discontinued voltaren rapid 50 tablets elimite without script cheap lamictal 100mg can you buy viagra over the counter approved prescription costco zoloft price ponstel online cheap pak online chat precio de redustat orlistat non prescription glycomet pharmacy kamagra birth control online uk tadalafil 10mg prices tenormin online mexico order minocycline online uk what is benicar hct 20 12.5 where to buy cheap amaryllis bulbs online propecia brand vs generic purinethol tablets 50 mg

Aptekarz Polski
Opieka farmaceutyczna
Manuał aptekarski
W aptece
Lex Apothecariorum
Farmacja na świecie
Rynek leków
Panorama samorządu
Historia farmacji
Muzealny kalejdoskop
Nowe rejestracje
Świat w pigułce
Chwila oddechu
Sport to zdrowie
Przegląd prasy
Warto wiedzieć
Rozmowy Redakcji
Listy do Redakcji
Forum wydarzeń
Z uniwersytetu
Numer 100/78 online
Menu witryny
Wydawnictwo NIA
Zamów Aptekarza

mapa strony: Start. arrow Manuał aptekarski arrow 07.2010 - "Zagrożenia dla zdrowia ludzi korzystających z kąpielisk."


07.2010 - "Zagrożenia dla zdrowia ludzi korzystających z kąpielisk." Drukuj Email
07.2010, nr 47/25 online

    Utrzymanie kąpielisk w należytym stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym, zapewnienie ich dostępności dla ludności i wykonywanie niezbędnych zabezpieczeń, należy do zadań właścicieli kąpielisk i władz lokalnych. Zgodnie z zapisem ustawy Prawo wodne do 31.12.2010 r. organizator, który planuje utworzyć kąpielisko ma przekazać do wójta, burmistrza lub  prezydenta miasta wniosek o umieszczenie w wykazie kąpielisk na sezon 2011.

   Organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej prowadzą nadzór nad kąpieliskami w zakresie przewidywanych zagrożeń epidemiologicznych i sanitarno-technicznych skutkujących negatywnie na  zdrowie i bezpieczeństwo ich użytkowników zgodnie z obowiązującymi przepisami.
   Woda z kąpielisk i miejsc zwyczajowo wykorzystywanych do kąpieli badana jest w zakresie podstawowym określonym w zał. nr 1, oraz w zakresie rozszerzonym określonym w zał. nr 2 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 16 października 2002 r. w sprawie wymagań, jakim powinna odpowiadać woda w kąpieliskach  /Dz. U. nr 123, poz. 1530/.
   W ramach badań podstawowych przeprowadza się ocenę wody w kąpieliskach pod względem bakteriologicznym z uwzględnieniem liczby paciorkowców kałowych, bakterii z rodzaju Salmonella, bakterii grupy coli, Escherichia coli oraz badania fizykochemiczne (przezroczystość, barwa, zapach, temperatura, oleje mineralne, substancje powierzchniowo czynne, osady smoliste, odczyn, BZT-5, procent nasycenia O2) wraz z oceną eutrofizacji akwenów wodnych, czyli pod kątem występowania zakwitów sinic.
   W zależności od potrzeb, zakres badań obejmuje również inne parametry związane z eutrofizacją, takie jak azot azotanowy i amonowy, fosfor oraz metale: chrom, kadm, ołów - są to tzw. badania rozszerzone.
    Mikroorganizmy występujące w wodzie można podzielić na dwie zasadnicze grupy:
   Mikroflora autochtoniczna (naturalna) to drobnoustroje stale bytujące i rozmnażające się w środowisku wodnym. W grupie mikroorganizmów najbardziej typowych dla środowiska wodnego znajdują się ruchliwe bakterie należące do rodzajów:
•    Pseudomonas,
•    Vibrio,
•    Aeromonas,
•    Spirillum,
oraz liczne gatunki bakterii autotroficznych, foto- i chemosyntetyzujących, takie jak bakterie nitryfikacyjne, siarkowe i żelazowe.
   Naturalna mikroflora autochtoniczna wód nie stanowi zagrożenia dla zdrowia człowieka. Bakterie wodne właściwe są przeważnie psychrofilne, giną w temperaturze powyżej 25oC, nie stanowią więc zagrożenia epidemiologicznego, ponieważ nie namnażają się w temperaturze ciała człowieka – ok. 37oC.

   Mikroflora allochtoniczna (obca) przedostaje się do wody zarówno z powietrza, gleby, jak i ze ściekami przemysłowymi i komunalnymi. Spotyka się ją najczęściej w wodach powierzchniowych.
   Większość flory allochtonicznej należy do typowej mikroflory, żyjącej w przewodzie pokarmowym ludzi i zwierząt wyższych tworzącej tzw. florę fizjologiczną organizmu.
   Są to głównie organizmy heterotroficzne – saprofityczne i pasożytnicze, wśród których najliczniej reprezentowaną grupą są:
•    gram-ujemne pałeczki jelitowe Escherichia coli,
•    bakterie z rodzaju Proteus, Klebsiella, Enterobacter,
a także pałeczki Pseudomonas aeruginosa oraz z rodzaju Arthrobacter czy Cornybacterium.  
   Flora allochtoniczna dostaje się do wód powierzchniowych głównie ze ściekami bytowymi. Bakterie te należą do grupy bakterii mezofilnych, przystosowanych do wzrostu w temperaturze około 35-37oC i do dużej zawartości substancji odżywczych w środowisku. Woda nie jest dla bakterii chorobotwórczych naturalnym środowiskiem. Trafiają one bezpośrednio do wody z chorego organizmu ludzi lub zwierząt, lub pośrednio poprzez ścieki, a także poprzez spływy z gleby skażonej bakteriami patogennymi. Woda jest jedynie przenośnikiem bakterii i to tylko w okresie, w jakim organizmy te mogą w wodzie utrzymywać się przy życiu. Jednak dane epidemiologiczne wskazują, że woda może być nadal przyczyną wielu zachorowań o charakterze żołądkowo-jelitowym.


    Jako wskaźniki czystości wód (również przeznaczonych do kąpieli) zostały przyjęte, z uwagi na miejsce ich występowania i liczebność, tak zwane wskaźniki sanitarne, do których należą:
•    Escherichia coli,
•    Enterococcus faecalis,
•    Clostridium perfringens,
przy czym w większości krajów wskaźnikiem obligatoryjnym jest Escherichia coli. Jest też ona najbardziej wiarygodnym wskaźnikiem, ponieważ jej obecność wskazuje na świeże zanieczyszczenie kałowe i możliwość wystąpienia towarzyszących im bakterii chorobotwórczych pochodzenia jelitowego.
   Paciorkowce kałowe (enterokoki) przeżywają dłużej w środowisku niż Escherichia i są bardziej oporne na działanie chloru, ale zdają egzamin jako wskaźnik czystości kąpielisk. Stwierdzono zależność pomiędzy stężeniem paciorkowców kałowych w wodzie, a zachorowaniami osób kąpiących się.
   Obecność Clostridium perfringens, z uwagi na przetrwalnikowanie tych bakterii jest wskazówką, że zanieczyszczenie fekaliami miało kiedyś miejsce. Uważa się, że gatunek ten może być dobrym wskaźnikiem zanieczyszczenia wód pierwotniakami Giardia i Cryptosporidium.
   Od lat wskaźniki sanitarne spełniają swoją rolę ostrzegawczą przed zakażeniami, ponieważ występuje istotna zależność pomiędzy liczebnością bakterii wskaźnikowych w wodzie, a ilością mikroorganizmów chorobotwórczych.


    Najczęściej występującym czynnikiem etiologicznym zakażeń przenoszonych drogą wodną są pałeczki duru brzusznego Salmonella typhi oraz pałeczki wywołujące czerwonkę Shigella sonnei, Shigella boydii, Shigella dysenteriae.
   Doniesienia ostatnich lat sugerują, że coraz częstszą przyczyną tzw. epidemii wodnych w Europie Zachodniej i Skandynawii są bakterie z rodzajów Yersinia i Campylobacter.
   Zachorowania mogą następować po wypiciu nieuzdatnionej lub zanieczyszczonej wody, ale również na skutek kąpieli w wodzie zanieczyszczonej odchodami. Stwierdzono też korelację pomiędzy zachorowaniami spowodowanymi pałeczkami E. coli O157, a silnymi deszczami wypłukującymi tę pałeczkę ze skażonej gleby.
   Bakteriami patogennymi, które wraz z odchodami i ściekami, a także spływami z pól, mogą dostać się do wody, są głównie mikroorganizmy związane z chorobami przewodu pokarmowego ludzi i zwierząt, jak również bakterie występujące u nosicieli, szczególnie dotyczy to nosicielstwa stwierdzonego u zwierząt.

Bakterie chorobotwórcze mogące występować w wodzie




Nosicielstwo u ludzi i zwierząt, ścieki, woda


Przewód pokarmowy zwierząt i ludzi, ścieki, woda


Przewód pokarmowy ludzi i zwierząt, gleba, ścieki, woda

Helicobacter pylori

Odchody ludzi, woda


Zbiorniki wodne, systemy grzewcze i klimatyzacyjne


Woda skażona wydalinami gryzoni


Gleba, woda, rośliny, ścieki, zwierzęta hodowlane i dziko żyjące


Ścieki, woda

Pseudomonas aeruginosa

Woda, rośliny, zwierzęta, odchody ludzi


Odchody ludzi i drobiu, ścieki, woda, zakażona żywność


Wydaliny, ścieki, woda, gleba, zakażona żywność


Skóra ludzi, zwierząt, woda, ścieki


Woda, ścieki, skorupiaki wodne


Woda, nosicielstwo u ludzi i zwierząt

Rodzaj Escherichia
   Są to bakterie występujące stale w przewodzie pokarmowym człowieka i zwierząt. Wiele szczepów dostawszy się do organizmu człowieka powoduje różne schorzenia.
   Wyróżnia się 5 głównych grup serologicznych szczepów  E. coli wywołujących biegunki przenoszone przez żywność i wodę.
   Są wśród nich szczepy:
•    enteropatogenne;
•    enterotoksyczne powodujące 90% zakażeń dróg moczowych i tzw. biegunkę podróżnych;
•    enteroinwazyjne;
•    enterokrwotoczne;
Rodzaj Salmonella
   Są to pałeczki gram-ujemne powodujące wiele schorzeń takich jak:
•    ostre choroby zakaźne: dur brzuszny wywołany przez Salmonella typhi oraz dur rzekomy wywołany przez Salmonella paratyphi;
•    zatrucia pokarmowe typu zakaźnego (salmonellozy);
   Rezerwuarem zarazka jest chory człowiek lub nosiciel, materiałem zakaźnym są wydaliny, ścieki lub zakażona żywność, głównie jaja, drób i mięso, soki owocowe, mleko.
   Epidemie pokarmowe i wodne występują w postaci ostrych zaburzeń żołądkowo-jelitowych związanych ze spożyciem wody lub pokarmu skażonego pałeczkami Salmonella.


    Zagrożeniem dla osób kąpiących się są również sinice występujące w wodzie. Dzięki oporności na ekstremalne warunki środowiskowe są wszechobecne. Mogą być przyczyną zakwitów występujących w jeziorach i innych środowiskach wodnych. Sinice zmieniają barwę wody oraz psują jej cechy organoleptyczne. Niektóre wydzielają toksyczne metabolity. Działają niekorzystnie na biocenozy wodne, ograniczają korzystanie z zasobów wodnych dla celów gospodarczych, stanowią zagrożenie dla ludzi korzystających z kąpielisk. Same toksyny sinicowe są bezbarwne i bezwonne, więc bezpośrednio niemożliwe jest ich zaobserwowanie. Toksyny normalnie nie są wydzielane do środowiska, znajdują się one w cytoplazmie. Uwalniają się po śmierci sinicy i rozpadzie komórki.

Główne grupy toksyn sinicowych

   Neurotoksyny sinicowe odpowiedzialne są za zaburzanie funkcjonowania układu nerwowo-mięśniowego u ludzi i zwierząt. W wypadku zatruć ostrych może dojść do szybkiej śmierci organizmu, przez paraliż mięśni oddechowych.

   Ich aktywność biologiczna jest bardziej uogólniona i rzadziej letalna dla organizmów. Substancje te powodują po wniknięciu do organizmu uszkodzenie wątroby, nerek, trzustki, śledziony, serca. Objawy zatrucia są uogólnione i wielonarządowe.
   U ludzi narażonych nawet na niewielkie dawki hepatotoksyn sinicowych obserwuje się takie objawy jak: wysypka naskórna, gorączka, wymioty, biegunka, a nawet ostre uszkodzenie wątroby. Najczęściej występującymi hepatotoksynami są mikrocystyny i nodularyny.

   Powodują intensywne podrażnienia skóry. Objawy takie jak: świąd skóry, pieczenie, obrzęk czy zaczerwienienie pojawiają się po kilku godzinach od kąpieli w wodzie zawierającej toksyny. Do tej grupy bioaktywnych substancji należą lipopolisacharydy (LPS) produkowane przez wszystkie sinice.

   Toksyny sinicowe nie ulegają rozkładowi w organizmie człowieka, a kumulują się w jego komórkach i mogą powodować efekt toksyczny po dłuższym okresie ekspozycji na nawet bardzo niskie stężenia. W około 60-90% zakwitów sinicowych występujących w zbiornikach wodnych na świecie wykazano obecność mikrocystyn. Doniesienia literaturowe potwierdzają, że mikrocystyna LR (MC-LR) jest najczęściej występującą toksyną sinicową. Związki te są dobrze rozpuszczalne w wodzie, stabilne zarówno w środowisku zasadowym, jak i kwaśnym. Nie ulegają rozpadowi w wysokiej temperaturze. Osoby kąpiące się, uprawiające sporty wodne lub pracujące w kontakcie z wodą są szczególnie narażone na szkodliwe działanie toksyn sinicowych z grupy dermatotoksyn. Działają one miejscowo, w wyniku zetknięcia się skóry lub błony śluzowej z toksyczną substancją i powodują reakcje uczuleniowe i podrażniające skórę. Toksyny te produkowane są przez gatunki Schizothrix, Oscillatoria, a objawy to: rumień, swędzenie, pieczenie, obrzęk, zaczerwienienie, pęcherze, które pojawiają się po kilku godzinach po kontakcie z wodą. Przyczyną podrażnień skóry może być też kostium kąpielowy, w którego porach materiału mogą znajdować się komórki sinic.

mgr biologii Marek Łukasiewicz

fot. Olga Sierpniowska

1.    Wytyczne WHO dot. jakości wody do picia wydanie drugie; Wyd.: Zarząd Główny Polskiego Zrzeszenia Inżynierów i Techników Sanitarnych; Warszawa 1998r.

« poprzedni artykuł   następny artykuł »