desyrel order in the us probenecid colchicine rxlist right posterior parietal lobe function cialis 20mg tablets online no prescription uk for alli fda max dose cymbalta lariam shelf life liposafe uses medication betnovate price mevacor generico italiano lioresal from india generic reminyl in usa where can i buy detrol is there a generic equivalent for abilify buy paxil online from usa no prescriptions required canada pharmacies can you get high off diclofenac potassium methotrexate 20 mg singulair paediatric granules side effects pariet online without prescription generic ed drugs forum top indian online pharmacy purchase tretinoin 0,05 pills proventil pharmacies compazine no prescription needed discount canadian pharmacy chloromycetin prescription medicines for acne can you buy bactroban in ireland mexico allies world war 2 anafranil tablets side effects prometrium side effects weight gain comprar oxytrol original en madrid best site get yagara indian alliance airways viagra in pakistan bentyl overnight delivery is it illegal to buy prescription drugs from canada antibiotics online no prescription cheap price drugs typical dose of digoxin in elderly canadian online pharmacy levitra over the counter viagra substitute walgreens drugstore pak drama online free dipyridamole prix en pharmacie en france celebrex online best price can you buy dostinex over the counter flagyl online pharmacy no prescription generic sarafem for sale on line kamagra oral jelly 100mg sildenafil weight loss after zoloft forum can i get sumycin trental ret. 400 mg 20 draje health canada pariet metformin pcos nhs side effects of fertility drugs clomid what does wellbutrin pill look like buy evecare from canada purchase bupropion sr levitra legal in england what is the dosage of a medrol dosepak can you buy serevent over the counter canadian pharmacy paroxetine approved synthroid dosage by weight does nexium have a generic equivalent safe to buy generic eurax from usa taking erythromycin in pregnancy celebrex withdrawal uk buy quibron-t capsules order generic motrin all types of drugs wikipedia epivir-hbv without insurance buy online isoniazid generic western drug levaquin actonel medicine cheapest acai berry uk best price geriforte is diovan generic or brand buy ophthacare in ireland what is seroquel used for and what are the side effects premarin canadian pharmacy sarafem best price professional sale generic buy viagra what dosages does zyprexa come in sublingual sale generic viagra online cost of sominex without insurance 40mg prozac and 300 mg wellbutrin strattera class action lawsuit what is digoxin given for missed lipitor dose plavix new zealand estradiol implant 50mg ordering brand amoxil canada phenamax online coupon code triamterene hydrochlorothiazide contraindications arava dosage instructions donde comprar orlistat en colombia cyklokapron sold over counter zyban with no rx best generic tetracycline sites fluconazole 200 mg uses what is cleocin tablets cardizem no prescription zyloprim discount voucher furosemide canada online no prescription buy penegra online usa kamagra no prescription compare prices amantadina mecanismo accion canadian pharmacy atorlip-5 mentat ds syrup legal us depression and anxiety medication can i buy dog antibiotics online purchase strattera 18 mg triamcinolone nasal spray order medicine online without prescriptions buy rogaine 5 online usa comprar doxycycline original en madrid can you get meclizine over counter what is differin made of nitroglycerin tablets and alcohol can you split augmentin tablets prometrium side effects diarrhea zetia prescription assistance over the counter medicine cozaar children;s claritin prices medrol dose pack for sale buy unisom sleepmelts customer in re actos case management order mometasone furoate cream usp 0.1 buy omnicef no prescription fast delivery is procardia available over the counter imitrex online overnight shipping trileptal express canada accutane reviews for men online pharmacy cymbalta costco pharmacy brand cialis price atrovent maximum dosage noah compendium florinef generic azulfidine us eurax buy canada where to buy cheap generic abilify buy venlor online with mastercard canadian pharmacy nolvadex what quantity of aspirin is contained in most over-the-counter aspirin products cheap prilosec free delivery fast kytril delivery finax tablets price dramamine lawsuit pariet legal us low dose naltrexone uk promethazine codeine syrup rx i pill augmentin website how to order acticin bactrim 40mg-200mg 5ml dosis buy ampicillin tr 500 mg wellbutrin starting dose depression diflucan sold over counter use fml forte coupon online cialis jelly price glycomet pills drugstore starlix over counter uk depo medrol dosage acquistare viagra online sicuro can you buy viagra plus in ireland pharmacy pill cheap generic plendil name generic benzaclin betapace pas cher rechargeable lithium battery shelf life ponstel medicine children social anxiety forum liquid dipyridamole review order live fish online uk strattera and cough medicine herbal viagra in singapore buy cipro greece cheapest propecia uk retino-a cream 0,025 shop net cost us generic zyvox us pharmacies online that sell ceftin pletal overnight where can i get casodex pills purchase tadapox cheap impotency availability cheap stromectol free delivery eurax lotion medicine is generic viagra available in the united states online pharmacy no prescription needed levitra professional discount pharmacy canberra- woden generic v-gel cost lopid generic name side effects of amaryl m finpecia online shipping free coupon for torsemide rogaine 5 order online confessions of a viagra salesman cost of generic imitrex without insurance drugstore deltasone online grifulvin v prescription coupon can you buy adalat in irelandstrattera 25 mg kullananlar post cycle therapy calan canada meds online net how much celebrex is safe to take cheap generic cefixime buying ali diet pills online what is the trade name for triamterene generic pills for indinavir betnovate canada no prescription how to get fml forte in australia does gnc sell synthroid generic form of levaquin pantoprazole infusion dostinex online bestellen indian pharmacy rumalaya gel can we trust brand levitra online rabeprazole domperidone brands in india buy brand silagra common antibiotics in canada how long does dramamine take to kick in comprar elocon en argentina where purchase chloramphenicol buy florinef pills amantadine poisoning symptoms cost of avapro 150 mg buy clonidine online reviews generic name for zyrtec syrup trileptal medication bipolar order water pills online canadian pharmacy cheap relafen buy online orlistat reviews weight loss purchasing zyvox online cytotec philippines does lasix make you gain weight discount propranolol mg synthroid sold over counter effects of tramadol and alcohol legal buy medications online what is estrace used for buy inderal visa buy cialis sublingual online thru paypals norvasc dosage for raynaud;s doxycycline dosage for anti malaria keftab for daily use canada serum estradiol levels menopause buspar mg mexico is generic valtrex less effective viagra medicine price in india buy lamisil in india online what is lansoprazole 30 mg testosterone replacement therapy for men uk prometrium canada overnight delivery mushrooms.ca loc:br cytotec misoprostol searle 200 mcg indian pharmacy hoodia original lopid online bupron xl 75 what type of medication is avapro cymbalta over counter biaxin without a prescription from india buy celebrex with e check cost of aspirin tablets in india claritin online pharmacy uk how to use dapoxetine tablets how to use benzac ac 5 pyridium pharmacy price generic rosuvastatin safe standard chartered bank pak online safe place order citalopram how to order moduretic mail order viagra jelly Purchase lisinopril 5mg tablets what type of drug is hydrea prednisolone 25 mg price genuine viagra canada drugs phenergan suppository rx list tadacip online kaufen retino without prescription pills order abilify from uk without prescription viagra delivery singapore buy diclofenac gel paypal is protonix better than omeprazole does medicare pay for viagra 2010 us pharmacy online glucophage retin-a ge side effects uk tamoxifen side effects sore throat canadian pharmacy lopid us pharmacy online mobic buy compazine 20 elocon lotion wiki buy detrol online india differin canada prescription generic zantac walmart low alesse wyeth why methotrexate and folic acid online lotrisone india buying cheap viagra online uk buy synthroid levothyroxine sodium rosuvastatin tablets us online unisom 40mg lithium medicine bipolar buy triamterene dyrenium discount retin-a 0,05 generic equivalent for tricor best place to buy levaquin online can you buy viagra over counter boots cipla generic valtrex reviews sublingual cialis canada canadian horde of physiotherapy regulators the alliance the alliance rumalaya forte overnight pharmacy side effects of trazodone withdrawal hyzaar how to buy purchase lantus lowest price albenza pharmacy prices list procardia overnight brand viagra buy online ireland genuine bactroban best price united pharmacies co uk zopiclone 75mg tablets 970 buy tetracycline provera order online no prescription doxycycline rx aciclovir 800mg side effects side effects of prednisone 10 mg daily pseudo first order reaction aspirin purchase mentat cheap lotrisone new zealand what does allegra do in the body fexofenadine liv 52 from usa pharmacy can you take diakof daily what is estrace 0.01 cream viagra professional to buy a good web page to buy vpxl with no script carafate suspension uk list of arjuna award winners in india atorlip-20 generic wikipedia drugs billig nimotop online kaufen avapro online uk atarax generic usa most reliable place to buy female viagra online zpak online innopran xl from usa oder mg tablets of clomid canadian livitra triamterene mg usa generic drugs news today prix du xenical en france tegretol no prescription reviews buy colospa australia phenergan online meds getting amantadine in australia septra ds/bactrim ds and alcohol pill identifier white oval m367 buy wellbutrin sr online reviews tretinoin 0,025 online bestellen wellbutrin discount medications buy ventolin evohaler uk what does allegra d doo for you generic lexapro from india van you buy steroids mexican pharmacies furosemide tablets usp 40 mg buy norvasc online with mastercard propranolol hcl manufacturer india is omnicef better than augmentin or amoxicillin mail-order stromectol where can i buy medrol in canada metformin hcl shelf life pomegranate juice natural viagra lipothin generic cheap costs tim richter canadian alliance to end homelessness canadian asacol tablet buy accutane 40 mg online where purchase minomycin zyprexa how long to take effect can you buy zebeta approved cheap can you get high off pamelor viagra professional suppositories buy ordering synthroid online generic uk paypal dramamine buy actoplus met australia bystolic 100mg cheep kamagra noprescrition needed uk online pharmacy i need accutane otc can you get viagra on prescription buy fertility drugs serophene dosage recommended cheap amantadine no prescription will robaxin 500mg get you high azulfidine italiano voveran sr 20mg tab 24v 100ah lithium ion battery buy saw palmetto uk cheap non prescription cialis clomid success stories-pregnancy info claritin loratadine 10mg hyaluronic acid reviews joints cialis 5 mg tabletki best online pharmacy generic celexa generic no prescription buy celebrex fertility drugs to help you get pregnant how to get lipothin in australia amantadina dosis adulto buspar dosage range cheapest tamoxifen pilex phone orders cialis super active online ordering allegra over the counter results do you need rx chloramphenicol what is the dosage of allopurinol for gout paxil what is it for how much will generic cymbalta cost arava desert map buy drugs online without prescrip canada is prescription required for propecia generic oxytrol no prescription where can i get revatio from motrin lowest price plavix drug in fr pharmacy where to buy oxytrol in canada safely what is the generic version of zofran viagra cialis and levitra which is better current price blopress sominex online pharmacy uk pomegranate juice benefits for skin ranitidine pill shop discount code indinavir paypal metformin er 500mg 24 hr tabs legal buy nootropil online canada liv costing service effexor xr online store avodart mail order elocon side effects liquid digoxin review strattera 40 mg high viagra order singapore crestor 10 mg 90 tablet chlorambucil leukeran cats flagyl er online overnight shipping canadian online pharmacy for colospa buy canada no prescription for risperdal research grade viramune is ventolin better than proair most reliable place to buy differin online nitrofurantoin australia price levitra plus 100 review canadian abilify drugs ajax cialis online non prescription atrovent liquid cafergot review buy medrol in india online donde comprar stromectol buy methotrexate from india where can i purchase bentyl clomid vs femara pcos hyzaar 100/12.5 (containing hydrochlorothiazide and losartan) post cycle therapy clonidine how many grams of carbs should a man have per day canadian aciclovir tablet liv 52 over the counter remedio crestor mais barato clomid 100mg uk betapace lawsuit side effects of anastrozole in men top 10 online colchicine sites cymbalta with no rx finpecia generico online aciphex ordering online pharmacy generic pulmicort shortage cheap genuine estrace online viagra soft without script buy provera 15mg online where purchase roxithromycin better than bupron sr buy levitra overnight shipping cozaar sales generic cipla products price list finasteride online uk otc pill identifier with pictures online no prescription uk for trazodone order avapro overnight buy generic advair diskus pharmacy tretinoin 0.025 cream 45g canadian health services research foundation commitment and care getting tricor in australia maximum daily dose of paxil medication called provera what is lasuna paroxetine for purchase atarax for dogs buy discount avapro mg lithium ion battery explosion canadian pharmacy selling percocet zetia price check what does bayer aspirin help with generic nexium for sale on line clomid success stories over 40 ultra low dose kamagra comprar lisinopril original buy canada no prescription for antabuse tinidazole supplier in uk generic periactin pills valacyclovir hcl 1 gram tablet picture atorlip-5 from canada zenegra drugstore.com buy risperdal 2 mg

30.07.2015.
Aptekarz Polski
Start.
Aktualności
Opieka farmaceutyczna
Wszechnica
Manuał aptekarski
W aptece
Lex Apothecariorum
Edukacja
Farmacja na świecie
Rynek leków
Panorama samorządu
Biblioteka
Historia farmacji
Muzealny kalejdoskop
PharmaExpert
Nowe rejestracje
Świat w pigułce
Chwila oddechu
Sport to zdrowie
Forum wydarzeń
Galeria
Przegląd prasy
Warto wiedzieć
Rozmowy Redakcji
Listy do Redakcji
Z uniwersytetu
Numer 106/84 online
Menu witryny
Wydawnictwo NIA
Zamów Aptekarza






mapa strony: Start. arrow Manuał aptekarski arrow 07.2010 - "Zagrożenia dla zdrowia ludzi korzystających z kąpielisk."


 


07.2010 - "Zagrożenia dla zdrowia ludzi korzystających z kąpielisk." Drukuj Email
07.2010, nr 47/25 online
 
ZAGROŻENIA DLA LUDZI
 
KORZYSTAJĄCYCH Z KĄPIELISK.


    Utrzymanie kąpielisk w należytym stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym, zapewnienie ich dostępności dla ludności i wykonywanie niezbędnych zabezpieczeń, należy do zadań właścicieli kąpielisk i władz lokalnych. Zgodnie z zapisem ustawy Prawo wodne do 31.12.2010 r. organizator, który planuje utworzyć kąpielisko ma przekazać do wójta, burmistrza lub  prezydenta miasta wniosek o umieszczenie w wykazie kąpielisk na sezon 2011.

NADZÓR NAD STANEM WÓD
 
   Organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej prowadzą nadzór nad kąpieliskami w zakresie przewidywanych zagrożeń epidemiologicznych i sanitarno-technicznych skutkujących negatywnie na  zdrowie i bezpieczeństwo ich użytkowników zgodnie z obowiązującymi przepisami.
   Woda z kąpielisk i miejsc zwyczajowo wykorzystywanych do kąpieli badana jest w zakresie podstawowym określonym w zał. nr 1, oraz w zakresie rozszerzonym określonym w zał. nr 2 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 16 października 2002 r. w sprawie wymagań, jakim powinna odpowiadać woda w kąpieliskach  /Dz. U. nr 123, poz. 1530/.
   W ramach badań podstawowych przeprowadza się ocenę wody w kąpieliskach pod względem bakteriologicznym z uwzględnieniem liczby paciorkowców kałowych, bakterii z rodzaju Salmonella, bakterii grupy coli, Escherichia coli oraz badania fizykochemiczne (przezroczystość, barwa, zapach, temperatura, oleje mineralne, substancje powierzchniowo czynne, osady smoliste, odczyn, BZT-5, procent nasycenia O2) wraz z oceną eutrofizacji akwenów wodnych, czyli pod kątem występowania zakwitów sinic.
   W zależności od potrzeb, zakres badań obejmuje również inne parametry związane z eutrofizacją, takie jak azot azotanowy i amonowy, fosfor oraz metale: chrom, kadm, ołów - są to tzw. badania rozszerzone.
 
MIKROORGANIZMY WODNE
 
    Mikroorganizmy występujące w wodzie można podzielić na dwie zasadnicze grupy:
   Mikroflora autochtoniczna (naturalna) to drobnoustroje stale bytujące i rozmnażające się w środowisku wodnym. W grupie mikroorganizmów najbardziej typowych dla środowiska wodnego znajdują się ruchliwe bakterie należące do rodzajów:
 
•    Pseudomonas,
•    Vibrio,
•    Aeromonas,
•    Spirillum,
 
oraz liczne gatunki bakterii autotroficznych, foto- i chemosyntetyzujących, takie jak bakterie nitryfikacyjne, siarkowe i żelazowe.
   Naturalna mikroflora autochtoniczna wód nie stanowi zagrożenia dla zdrowia człowieka. Bakterie wodne właściwe są przeważnie psychrofilne, giną w temperaturze powyżej 25oC, nie stanowią więc zagrożenia epidemiologicznego, ponieważ nie namnażają się w temperaturze ciała człowieka – ok. 37oC.

   Mikroflora allochtoniczna (obca) przedostaje się do wody zarówno z powietrza, gleby, jak i ze ściekami przemysłowymi i komunalnymi. Spotyka się ją najczęściej w wodach powierzchniowych.
   Większość flory allochtonicznej należy do typowej mikroflory, żyjącej w przewodzie pokarmowym ludzi i zwierząt wyższych tworzącej tzw. florę fizjologiczną organizmu.
   Są to głównie organizmy heterotroficzne – saprofityczne i pasożytnicze, wśród których najliczniej reprezentowaną grupą są:
 
•    gram-ujemne pałeczki jelitowe Escherichia coli,
•    bakterie z rodzaju Proteus, Klebsiella, Enterobacter,
 
a także pałeczki Pseudomonas aeruginosa oraz z rodzaju Arthrobacter czy Cornybacterium.  
   Flora allochtoniczna dostaje się do wód powierzchniowych głównie ze ściekami bytowymi. Bakterie te należą do grupy bakterii mezofilnych, przystosowanych do wzrostu w temperaturze około 35-37oC i do dużej zawartości substancji odżywczych w środowisku. Woda nie jest dla bakterii chorobotwórczych naturalnym środowiskiem. Trafiają one bezpośrednio do wody z chorego organizmu ludzi lub zwierząt, lub pośrednio poprzez ścieki, a także poprzez spływy z gleby skażonej bakteriami patogennymi. Woda jest jedynie przenośnikiem bakterii i to tylko w okresie, w jakim organizmy te mogą w wodzie utrzymywać się przy życiu. Jednak dane epidemiologiczne wskazują, że woda może być nadal przyczyną wielu zachorowań o charakterze żołądkowo-jelitowym.

WSKAŹNIKI SANITARNE CZYSTOŚCI WÓD

    Jako wskaźniki czystości wód (również przeznaczonych do kąpieli) zostały przyjęte, z uwagi na miejsce ich występowania i liczebność, tak zwane wskaźniki sanitarne, do których należą:
 
•    Escherichia coli,
•    Enterococcus faecalis,
•    Clostridium perfringens,
 
przy czym w większości krajów wskaźnikiem obligatoryjnym jest Escherichia coli. Jest też ona najbardziej wiarygodnym wskaźnikiem, ponieważ jej obecność wskazuje na świeże zanieczyszczenie kałowe i możliwość wystąpienia towarzyszących im bakterii chorobotwórczych pochodzenia jelitowego.
   Paciorkowce kałowe (enterokoki) przeżywają dłużej w środowisku niż Escherichia i są bardziej oporne na działanie chloru, ale zdają egzamin jako wskaźnik czystości kąpielisk. Stwierdzono zależność pomiędzy stężeniem paciorkowców kałowych w wodzie, a zachorowaniami osób kąpiących się.
   Obecność Clostridium perfringens, z uwagi na przetrwalnikowanie tych bakterii jest wskazówką, że zanieczyszczenie fekaliami miało kiedyś miejsce. Uważa się, że gatunek ten może być dobrym wskaźnikiem zanieczyszczenia wód pierwotniakami Giardia i Cryptosporidium.
   Od lat wskaźniki sanitarne spełniają swoją rolę ostrzegawczą przed zakażeniami, ponieważ występuje istotna zależność pomiędzy liczebnością bakterii wskaźnikowych w wodzie, a ilością mikroorganizmów chorobotwórczych.

BAKTERIE CHOROBOTWÓRCZE,
A ZAKAŻENIA PRZENOSZONE DROGĄ WODNĄ

    Najczęściej występującym czynnikiem etiologicznym zakażeń przenoszonych drogą wodną są pałeczki duru brzusznego Salmonella typhi oraz pałeczki wywołujące czerwonkę Shigella sonnei, Shigella boydii, Shigella dysenteriae.
   Doniesienia ostatnich lat sugerują, że coraz częstszą przyczyną tzw. epidemii wodnych w Europie Zachodniej i Skandynawii są bakterie z rodzajów Yersinia i Campylobacter.
   Zachorowania mogą następować po wypiciu nieuzdatnionej lub zanieczyszczonej wody, ale również na skutek kąpieli w wodzie zanieczyszczonej odchodami. Stwierdzono też korelację pomiędzy zachorowaniami spowodowanymi pałeczkami E. coli O157, a silnymi deszczami wypłukującymi tę pałeczkę ze skażonej gleby.
   Bakteriami patogennymi, które wraz z odchodami i ściekami, a także spływami z pól, mogą dostać się do wody, są głównie mikroorganizmy związane z chorobami przewodu pokarmowego ludzi i zwierząt, jak również bakterie występujące u nosicieli, szczególnie dotyczy to nosicielstwa stwierdzonego u zwierząt.

Bakterie chorobotwórcze mogące występować w wodzie
 

Drobnoustroje

Występowanie

Campylobacter

Nosicielstwo u ludzi i zwierząt, ścieki, woda

Enterococcus

Przewód pokarmowy zwierząt i ludzi, ścieki, woda

Escherichia

Przewód pokarmowy ludzi i zwierząt, gleba, ścieki, woda

Helicobacter pylori

Odchody ludzi, woda

Legionella

Zbiorniki wodne, systemy grzewcze i klimatyzacyjne

Leptospira

Woda skażona wydalinami gryzoni

Listeria

Gleba, woda, rośliny, ścieki, zwierzęta hodowlane i dziko żyjące

Mycobacterium

Ścieki, woda

Pseudomonas aeruginosa

Woda, rośliny, zwierzęta, odchody ludzi

Salmonella

Odchody ludzi i drobiu, ścieki, woda, zakażona żywność

Shigella

Wydaliny, ścieki, woda, gleba, zakażona żywność

Staphylococcus

Skóra ludzi, zwierząt, woda, ścieki

Vibrio

Woda, ścieki, skorupiaki wodne

Yersinia

Woda, nosicielstwo u ludzi i zwierząt

 
Rodzaj Escherichia
 
   Są to bakterie występujące stale w przewodzie pokarmowym człowieka i zwierząt. Wiele szczepów dostawszy się do organizmu człowieka powoduje różne schorzenia.
   Wyróżnia się 5 głównych grup serologicznych szczepów  E. coli wywołujących biegunki przenoszone przez żywność i wodę.
   Są wśród nich szczepy:
 
•    enteropatogenne;
•    enterotoksyczne powodujące 90% zakażeń dróg moczowych i tzw. biegunkę podróżnych;
•    enteroinwazyjne;
•    enterokrwotoczne;
 
Rodzaj Salmonella
 
   Są to pałeczki gram-ujemne powodujące wiele schorzeń takich jak:
•    ostre choroby zakaźne: dur brzuszny wywołany przez Salmonella typhi oraz dur rzekomy wywołany przez Salmonella paratyphi;
•    zatrucia pokarmowe typu zakaźnego (salmonellozy);
   Rezerwuarem zarazka jest chory człowiek lub nosiciel, materiałem zakaźnym są wydaliny, ścieki lub zakażona żywność, głównie jaja, drób i mięso, soki owocowe, mleko.
   Epidemie pokarmowe i wodne występują w postaci ostrych zaburzeń żołądkowo-jelitowych związanych ze spożyciem wody lub pokarmu skażonego pałeczkami Salmonella.

SINICE JAKO CZYNNIK ETIOLOGICZNY ZAKAŻEŃ WODNYCH

    Zagrożeniem dla osób kąpiących się są również sinice występujące w wodzie. Dzięki oporności na ekstremalne warunki środowiskowe są wszechobecne. Mogą być przyczyną zakwitów występujących w jeziorach i innych środowiskach wodnych. Sinice zmieniają barwę wody oraz psują jej cechy organoleptyczne. Niektóre wydzielają toksyczne metabolity. Działają niekorzystnie na biocenozy wodne, ograniczają korzystanie z zasobów wodnych dla celów gospodarczych, stanowią zagrożenie dla ludzi korzystających z kąpielisk. Same toksyny sinicowe są bezbarwne i bezwonne, więc bezpośrednio niemożliwe jest ich zaobserwowanie. Toksyny normalnie nie są wydzielane do środowiska, znajdują się one w cytoplazmie. Uwalniają się po śmierci sinicy i rozpadzie komórki.

 
 
Główne grupy toksyn sinicowych

Neurotoksyny
 
   Neurotoksyny sinicowe odpowiedzialne są za zaburzanie funkcjonowania układu nerwowo-mięśniowego u ludzi i zwierząt. W wypadku zatruć ostrych może dojść do szybkiej śmierci organizmu, przez paraliż mięśni oddechowych.

Cytotoksyny
 
   Ich aktywność biologiczna jest bardziej uogólniona i rzadziej letalna dla organizmów. Substancje te powodują po wniknięciu do organizmu uszkodzenie wątroby, nerek, trzustki, śledziony, serca. Objawy zatrucia są uogólnione i wielonarządowe.
Hepatotoksyny
 
   U ludzi narażonych nawet na niewielkie dawki hepatotoksyn sinicowych obserwuje się takie objawy jak: wysypka naskórna, gorączka, wymioty, biegunka, a nawet ostre uszkodzenie wątroby. Najczęściej występującymi hepatotoksynami są mikrocystyny i nodularyny.

Dermatotoksyny
 
   Powodują intensywne podrażnienia skóry. Objawy takie jak: świąd skóry, pieczenie, obrzęk czy zaczerwienienie pojawiają się po kilku godzinach od kąpieli w wodzie zawierającej toksyny. Do tej grupy bioaktywnych substancji należą lipopolisacharydy (LPS) produkowane przez wszystkie sinice.

   Toksyny sinicowe nie ulegają rozkładowi w organizmie człowieka, a kumulują się w jego komórkach i mogą powodować efekt toksyczny po dłuższym okresie ekspozycji na nawet bardzo niskie stężenia. W około 60-90% zakwitów sinicowych występujących w zbiornikach wodnych na świecie wykazano obecność mikrocystyn. Doniesienia literaturowe potwierdzają, że mikrocystyna LR (MC-LR) jest najczęściej występującą toksyną sinicową. Związki te są dobrze rozpuszczalne w wodzie, stabilne zarówno w środowisku zasadowym, jak i kwaśnym. Nie ulegają rozpadowi w wysokiej temperaturze. Osoby kąpiące się, uprawiające sporty wodne lub pracujące w kontakcie z wodą są szczególnie narażone na szkodliwe działanie toksyn sinicowych z grupy dermatotoksyn. Działają one miejscowo, w wyniku zetknięcia się skóry lub błony śluzowej z toksyczną substancją i powodują reakcje uczuleniowe i podrażniające skórę. Toksyny te produkowane są przez gatunki Schizothrix, Oscillatoria, a objawy to: rumień, swędzenie, pieczenie, obrzęk, zaczerwienienie, pęcherze, które pojawiają się po kilku godzinach po kontakcie z wodą. Przyczyną podrażnień skóry może być też kostium kąpielowy, w którego porach materiału mogą znajdować się komórki sinic.

mgr biologii Marek Łukasiewicz

fot. Olga Sierpniowska

Literatura:
1.    Wytyczne WHO dot. jakości wody do picia wydanie drugie; Wyd.: Zarząd Główny Polskiego Zrzeszenia Inżynierów i Techników Sanitarnych; Warszawa 1998r.
 

 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »
cookies.jpg
WYDARZENIA
DOKUMENTY
strategia.jpg