how long does it take for allopurinol to take effect is there such a thing as womens viagra norvasc side effects uk 5mg generic propecia for sale clonidine online legally buy generic seroquel canada where can i purchase decadron ordering prescription drugs online forum buy generic meclizine online with prescription maxaman brand positioning the best weight loss pills in canada betnovate over counter uk order deltasone online in usa single dose tinidazole giardiasis amitriptyline prescription low price what types of sustiva are there medications delivery by mail levaquin prevacid solutabs for sale minocycline schizophrenia 2012 stats uky isoptin where can i buy it pletal cilostazol manufacturer how much decongestant is in allegra d fincar precio mexico over the counter medicine that acts as tadacip colospa from usa pharmacy lipitor generic price usa what is decreased mentation is lipitor generic safe buy endep usa amoxil tablets uses glyset over counter cycle day 23 clomid online aristocort purchase can you buy atacand pharmacy 150mg of clomid success rate buy online birth control pills indian pharmacy amoxil levothroid echeck cheap amitriptyline 10mg hydrea refills order ortho tri-cyclen cheap premarin rxlist buy brand methotrexate cuanto cuestan las pastillas cytotec en argentina best site to buy cialis super active is myambutol legal in uk order lexapro from canada prednisone side effects in women pregnant geriforte on line no script purchase noroxin online prescription cheap canada bupropion xl sinequanone uk online metformin api manufacturer in india what is serophene made of prescription assistance program clozaril tablets nitroglycerin over the counter bactrim acne worse before better starlix dose information arimidex from mexico is generic artane available in usa biggest canadian pharmaceutical companies shuddha guggulu lawsuit buy promethazine codeine syrup uk purchase abilify india can you buy cialis sublingual over the counter acheter zovirax sans ordonnance brand levitra generic ceftin next day suppliers of cabgolin in us erection packs 3 drug in canada pharmacy can you get high off procardia keppra discount voucher atarax drug in canada pharmacy femara refills buy diclofenac sodium injection over the counter promethazine uk can order nexium canada purchase amaryl 2 mg uroxatral sold over counter ginette-35 prix en pharmacie en france buy lexapro mg cardura online drugstore amex pariet cost actos drug schedule ordering cephalexin generic tretinoin 0,05 usa pharmacy metallica s and m what does generic femara look like phone in order for chloroquine to buy zaditor in uk order kamagra soft online early canadian medicines how to discontinue use of paxil lotensin generico sony xperia s case brand advair diskus generico italiano adalat hindi serial desi tashan buying zyrtec from canada no prescription order brand amoxil tablets generic for cymbalta 2012 retin-a ge online ordering buy kamagra bulk buy nitroglycerin online thru paypals buy chloromycetin online cheap quiero comprar synthroid does taking celebrex cause weight gain primatene mist inhaler in mexico post cycle therapy tenormin evista commercial pomegranate juice concentrate costco strength of chemical bonds from strongest to weakest buy alphagan two inderal purchase in canada no prescription hoodia to buy from europe amaryl without prescription asacol mr spc aspirin side effects on eyes buy lozol in usa free topamax coupons what does inderal look like where to buy ginseng root in south africa western drug diclofenac online forum purchase serevent levlen ed pill how long does it take paxil to work for premature ejaculation zyvox 40 mg dose promethazine by mail order zithromax looking for buy propecia 1mg uk american ginseng root health benefits omnicef cost canadian nitrofurantoin overnight tinidazole dosage mims nizoral without prescription medication trazadone without a prescription purchasing proventil online puerto rico pharmacy regulations buy rumalaya online overnight cobra 1200 to buy bupropion non generic lisinopril order non generic celexa mobic 15 mg tabletten cheapest ayurslim tablets uk cialis professional shoppers drug mart zoloft vs lexapro weight gain nombre generico del moduretic where to buy motilium online uk biaxin over counter drug ed data ordering buy pilex 50 rabeprazole dose children can you buy evecare over the counter celexa no prescription reviews danazol generic release date buy qnexa online in canada association of the british pharmaceutical industry get voveran sr las vegas purchase ponstel online alphagan online usa buy generic to buy motrin in uk bupropion without script seropuel for sale tricor online overnight shipping what is promethazine used for during pregnancy nitrofurantoin 100 mg tablet ordering decadron how to get acai in australia fastest levothroid uk delivery can you buy ralista over the counter imuran for dogs buy dostinex pill shortage triamterene 37.5 mg hctz 25mg message boards difference between zithromax azithromycin medications similiar to abilify omnicef lawsuit settlements cheapest diflucan online daily cialis information where purchase haridra clomid 50mg vs 100mg side effects dog worm medicine online heartworm how much does over the counter allegra cost atorlip-20 over counter purchase terramycin powder prednisone 20mg dosage buy live caterpillars how many mg of calcium are present in a 500 mg tablet of calcium carbonate diet pill alli canada can i order fertomid no prescription in the usa side effects of avapro tablets altace online sales toradol injection ingredients best online college pharmacy technician can you buy aricept online buy artane mexican pharmacies fucidin (of leo in canada and the us) best generic aleve sites can i get microdermabrasion after accutane buy generic brafix online cipla pharmaceuticals patalganga where to buy cheap generic geriforte how to take yasmin pill promethazine overseas how to take 300 mg of wellbutrin atarax with no rx where can i purchase xeloda unisom spain over counter amaryl spain over counter ordering arimidex online luvox shipping overseas where can i purchase mestinon where to buy robaxin with mastercard septilin to buy from europe post cycle therapy nizagara emsam prices augmentin without insurance buy viagra soft in usa cialis jelly tablets for purchase mexico pharmacies online that sell prednisolone generic synthroid rash side effects of aciphex ec 20 mg hydrochlorothiazide generic brand mentax cheap atacand overnight delivery aricept generic equivalent roxithromycin uk boots tegretol for anxiety reviews roxithromycin pill canadian can you buy cialis soft in ireland canadian 5mg coumadin pills generic compazine uk paypal liquid cialis forum order viramune canada how to buy pilex in london buy avandamet hong kong online pharmacy phentermine no rx viagras naturales femeninos how long does it take for zithromax to clear up chlamydia where to buy seroquel with amex buy septra online no prescription diovan generico italiano what does citalopram contain viagra cheaper with prescription better than purinethol endep australia price omeprazole otc boots comprar diovan pela internet how long does 20mg of levitra last where to buy paroxetine online uk can you open prilosec capsules ic diclofenac sod 100 mg sa tab doxycycline buy uk online arimidex tablets for sale buy trandate tablets online best place to buy brand advair diskus active ingredients in non drowsy benadryl suhagra medication tenormin canada best site for buying viagra online actoplus met generic available doxazosin over counter buy lincocin usa remeron without script domperidone 10mg and alcohol no prescription cyklokapron metformin hydrochloride 500 mg price get brand viagra toronto overseas pharmacy no prescription omnicef nitroglycerin online pay paypal furosemide dose renal failure zoloft weight gain 2012 class action lisinopril lawsuit there generic depakote er dutas 40 mg pharmacy where to buy benadryl in uk serpina shoppers drug mart what is pamelor prescribed for buy differin online overnight where to buy acai berry in singapore flagyl suspension for dogs buy prometrium bulk sale atacand pariet 20 mg used for buy lopid next day para que se usa el aldactone how to order styplon skelaxin tablet sale emsam patch india coreg no prescription needed malegra fxt on the internet comprar endep original en madrid cleocin gel order in the us clonidine hcl oral tablet 0.1 mg cheap avapro aricept bonus pills buy elavil online no prescription zoloft dosages ocd phone in order for vantin proventil coupon for free inhaler viagra in germany amoxil no prescription reviews common side effects clomid what is diabecon viagra super active by mail order donde comprar hoodia gordonii en mexico viagra 150mg arava medication side effects buy shallaki no prescription venta de viagra para mujeres propranolol and other drugs prandin for men in usa top american pharmacies cheapest place to buy viagra sublingual online precose india ginette-35 to buy from europe nexium pills sale colchicine reviews and dosage innopran xl cost in canada cheap ginseng no prescription buy viagra over the counter london customer support cialis jelly online pharmacy mylan lexapro reviews can you take female cialis daily online no prescription buy generic accutane canada viagra patent amoxil pharmacy order levitra online prescription drugstore suppliers of retino-a cream 0,025 in us forzest drug schedule buy serevent new zealand online is proscar generic available aciclovir tablets 400mg to buy in usa canadian online pharmacy for lasix nonprescriptiondrugs.com coupon discount canadian pharmacy micardis what strength cialis dosage canadian alliance of british pensioners cabp toronto cheapest place to buy mircette buy ditropan online from mexico cytotec 200mg side effects buying celebrex from mexico trimox 50mg tablets ortho tri cyclen reviews cheapest phenergan paypal where to get maxalt pct prostate medication avodart side effects onde comprar cialis no df mail-order coreg brand name indocin online what are the side effects of taking cephalexin diovan generic date available how long do you take erythromycin for acne generic betapace paypal is strattera over the counter glucotrol xl now co uk l-tryptophan mg buy s cool a level buy brand advair diskus online missed 2 pills in a row yasmin cymbalta 30 mg uses motrin weight gain depakote tablets medicine lithium to buy from europe side effects of advair diskus 250 renagel dose maximum where to buy retin-a 0,05 tamsulosin 0.4mg side effects medrol mg mexico buy sinequan fast shipping lotrisone drugs for sale order keppra pill what is alliteration example for kids how long does it take for neurontin to work for neuropathy depakote bipolar ii diclofenac prices cvs minomycin costco chlamydia treatment doxycycline dose nootropil for men sale in uk digoxin to purchase without a prescription zofran from glaxo purchase capoten no prescription is kamagra chewable legal in uk buy metronidazole 500mg us pharmacy online reviews bupropion max dose ceftin cheap mexico pharmacy quibron-t doctors online where to buy colchicine online canada diclofenac sodium 50 mg overdose decadron dose pediatric croup over the counter medicine that acts as nizagara canadian allies in world war 1 what is glucophage pills used for gasex lawsuit canada reviews on femcare celadrin pill shortage where to buy baclofen ointment accutane dose too high over counter mestinon genuine yagara best price new pharmacy drugs 2012 where coumadin treatment cystone from usa pharmacy vpxl no prescription canada no prescription nitroglycerin levlen shoppers drug mart flonase australia price prinivil indications prilosec recommended dosage deltasone over the counter can you buy aciclovir genital yasmin online sales order plendil pill cymbalta looking for cafergot shelf life discount canadian donde puedo comprar metformina baby zantac over the counter antidote for coumadin toxicity fluoxetine 100mg buy allopurinol ratiopharm 300mg tabletten what does rumalaya forte rxrelief card walmart fast endep delivery what is the best viagra to buy what does trileptal look like long time side effects provera what is voveran sr 100 acheter alli en ligne prescription digoxin toxicity drug what is the correct dosage of furosemide zenegra online price order lasuna rx can you get ceftin benadryl without prescription canada haldol for purchase i want to buy generic viagra lasix from canada venlor online ordering cardizem pills clozaril prescription program buy propecia online cheap us cheap cefixime free delivery without a script mg ampicillin pills 50 to 100mg zoloft what will generic plavix cost purchase innopran xl pills how long does it take for bystolic to take effect what is diflucan 150 mg tablet for colospa medicine children viagara delivered same day delivery effexor xr vs effexor standard release how many days to take bactrim ds generic valtrex good name brand buy benfotiamine online no prescription us cual es mejor cialis o viagra buy cheap robaxin using pay pal aristocort pill canadian what is paxil used for how to order benzac online where can i buy pyridium in the uk cialis professional generic canada all types zanaflex pills best pharmacy to order fincar mavi umut dershanesi anasayfa adalat paypal to buy precose buy retin a 0,05 paypal lexapro dosages what are the side effects of the medication bactrim tretinoin cream 0.1 buy where can i purchase femara alesse pharmacy coupons how much does a tube of voltaren cost augmentin and alcohol interaction pharmacy mexico grifulvin v paxil 100 what is lansoprazole used to treat over the counter substitute for mobic compare prices lamisil brand advair diskus medication side effects arimidex cost walmart liv online store drugstore publicis brasserie voveran sr no prescription needed online amitriptyline purchase como comprar sumycin red viagra sex pills accutane 40 mg per day xenical 100mg side effects of altace hct where can i purchase urispas sominex by mail order generic for alesse 28 prescription prilosec buy uk buy citalopram from india kamagra sale australia approved alavert with no rx cleocin t gel reviews buying colchicine canada tretinoin cream 0.1 directions floxin with no rx teva boosted generic lipitor sales blitz the online drugstore antivert tamoxifen price drug sales rank purchase imitrex buyers of alesse canada celebrex recall celebrex medication buy seroquel xr biaxin mg uk vermox generic release date

26.11.2014.
Aptekarz Polski
Start.
Aktualności
Opieka farmaceutyczna
Wszechnica
Manuał aptekarski
W aptece
Lex Apothecariorum
Edukacja
Farmacja na świecie
Rynek leków
Panorama samorządu
Biblioteka
Historia farmacji
Muzealny kalejdoskop
PharmaExpert
Nowe rejestracje
Świat w pigułce
Chwila oddechu
Sport to zdrowie
Galeria
Przegląd prasy
Warto wiedzieć
Rozmowy Redakcji
Listy do Redakcji
Forum wydarzeń
Z uniwersytetu
Numer 98/76 online
Menu witryny
Wydawnictwo NIA
Zamów Aptekarza






mapa strony: Start. arrow Manuał aptekarski arrow 07.2010 - "Zagrożenia dla zdrowia ludzi korzystających z kąpielisk."


 


07.2010 - "Zagrożenia dla zdrowia ludzi korzystających z kąpielisk." Drukuj Email
07.2010, nr 47/25 online
 
ZAGROŻENIA DLA LUDZI
 
KORZYSTAJĄCYCH Z KĄPIELISK.


    Utrzymanie kąpielisk w należytym stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym, zapewnienie ich dostępności dla ludności i wykonywanie niezbędnych zabezpieczeń, należy do zadań właścicieli kąpielisk i władz lokalnych. Zgodnie z zapisem ustawy Prawo wodne do 31.12.2010 r. organizator, który planuje utworzyć kąpielisko ma przekazać do wójta, burmistrza lub  prezydenta miasta wniosek o umieszczenie w wykazie kąpielisk na sezon 2011.

NADZÓR NAD STANEM WÓD
 
   Organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej prowadzą nadzór nad kąpieliskami w zakresie przewidywanych zagrożeń epidemiologicznych i sanitarno-technicznych skutkujących negatywnie na  zdrowie i bezpieczeństwo ich użytkowników zgodnie z obowiązującymi przepisami.
   Woda z kąpielisk i miejsc zwyczajowo wykorzystywanych do kąpieli badana jest w zakresie podstawowym określonym w zał. nr 1, oraz w zakresie rozszerzonym określonym w zał. nr 2 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 16 października 2002 r. w sprawie wymagań, jakim powinna odpowiadać woda w kąpieliskach  /Dz. U. nr 123, poz. 1530/.
   W ramach badań podstawowych przeprowadza się ocenę wody w kąpieliskach pod względem bakteriologicznym z uwzględnieniem liczby paciorkowców kałowych, bakterii z rodzaju Salmonella, bakterii grupy coli, Escherichia coli oraz badania fizykochemiczne (przezroczystość, barwa, zapach, temperatura, oleje mineralne, substancje powierzchniowo czynne, osady smoliste, odczyn, BZT-5, procent nasycenia O2) wraz z oceną eutrofizacji akwenów wodnych, czyli pod kątem występowania zakwitów sinic.
   W zależności od potrzeb, zakres badań obejmuje również inne parametry związane z eutrofizacją, takie jak azot azotanowy i amonowy, fosfor oraz metale: chrom, kadm, ołów - są to tzw. badania rozszerzone.
 
MIKROORGANIZMY WODNE
 
    Mikroorganizmy występujące w wodzie można podzielić na dwie zasadnicze grupy:
   Mikroflora autochtoniczna (naturalna) to drobnoustroje stale bytujące i rozmnażające się w środowisku wodnym. W grupie mikroorganizmów najbardziej typowych dla środowiska wodnego znajdują się ruchliwe bakterie należące do rodzajów:
 
•    Pseudomonas,
•    Vibrio,
•    Aeromonas,
•    Spirillum,
 
oraz liczne gatunki bakterii autotroficznych, foto- i chemosyntetyzujących, takie jak bakterie nitryfikacyjne, siarkowe i żelazowe.
   Naturalna mikroflora autochtoniczna wód nie stanowi zagrożenia dla zdrowia człowieka. Bakterie wodne właściwe są przeważnie psychrofilne, giną w temperaturze powyżej 25oC, nie stanowią więc zagrożenia epidemiologicznego, ponieważ nie namnażają się w temperaturze ciała człowieka – ok. 37oC.

   Mikroflora allochtoniczna (obca) przedostaje się do wody zarówno z powietrza, gleby, jak i ze ściekami przemysłowymi i komunalnymi. Spotyka się ją najczęściej w wodach powierzchniowych.
   Większość flory allochtonicznej należy do typowej mikroflory, żyjącej w przewodzie pokarmowym ludzi i zwierząt wyższych tworzącej tzw. florę fizjologiczną organizmu.
   Są to głównie organizmy heterotroficzne – saprofityczne i pasożytnicze, wśród których najliczniej reprezentowaną grupą są:
 
•    gram-ujemne pałeczki jelitowe Escherichia coli,
•    bakterie z rodzaju Proteus, Klebsiella, Enterobacter,
 
a także pałeczki Pseudomonas aeruginosa oraz z rodzaju Arthrobacter czy Cornybacterium.  
   Flora allochtoniczna dostaje się do wód powierzchniowych głównie ze ściekami bytowymi. Bakterie te należą do grupy bakterii mezofilnych, przystosowanych do wzrostu w temperaturze około 35-37oC i do dużej zawartości substancji odżywczych w środowisku. Woda nie jest dla bakterii chorobotwórczych naturalnym środowiskiem. Trafiają one bezpośrednio do wody z chorego organizmu ludzi lub zwierząt, lub pośrednio poprzez ścieki, a także poprzez spływy z gleby skażonej bakteriami patogennymi. Woda jest jedynie przenośnikiem bakterii i to tylko w okresie, w jakim organizmy te mogą w wodzie utrzymywać się przy życiu. Jednak dane epidemiologiczne wskazują, że woda może być nadal przyczyną wielu zachorowań o charakterze żołądkowo-jelitowym.

WSKAŹNIKI SANITARNE CZYSTOŚCI WÓD

    Jako wskaźniki czystości wód (również przeznaczonych do kąpieli) zostały przyjęte, z uwagi na miejsce ich występowania i liczebność, tak zwane wskaźniki sanitarne, do których należą:
 
•    Escherichia coli,
•    Enterococcus faecalis,
•    Clostridium perfringens,
 
przy czym w większości krajów wskaźnikiem obligatoryjnym jest Escherichia coli. Jest też ona najbardziej wiarygodnym wskaźnikiem, ponieważ jej obecność wskazuje na świeże zanieczyszczenie kałowe i możliwość wystąpienia towarzyszących im bakterii chorobotwórczych pochodzenia jelitowego.
   Paciorkowce kałowe (enterokoki) przeżywają dłużej w środowisku niż Escherichia i są bardziej oporne na działanie chloru, ale zdają egzamin jako wskaźnik czystości kąpielisk. Stwierdzono zależność pomiędzy stężeniem paciorkowców kałowych w wodzie, a zachorowaniami osób kąpiących się.
   Obecność Clostridium perfringens, z uwagi na przetrwalnikowanie tych bakterii jest wskazówką, że zanieczyszczenie fekaliami miało kiedyś miejsce. Uważa się, że gatunek ten może być dobrym wskaźnikiem zanieczyszczenia wód pierwotniakami Giardia i Cryptosporidium.
   Od lat wskaźniki sanitarne spełniają swoją rolę ostrzegawczą przed zakażeniami, ponieważ występuje istotna zależność pomiędzy liczebnością bakterii wskaźnikowych w wodzie, a ilością mikroorganizmów chorobotwórczych.

BAKTERIE CHOROBOTWÓRCZE,
A ZAKAŻENIA PRZENOSZONE DROGĄ WODNĄ

    Najczęściej występującym czynnikiem etiologicznym zakażeń przenoszonych drogą wodną są pałeczki duru brzusznego Salmonella typhi oraz pałeczki wywołujące czerwonkę Shigella sonnei, Shigella boydii, Shigella dysenteriae.
   Doniesienia ostatnich lat sugerują, że coraz częstszą przyczyną tzw. epidemii wodnych w Europie Zachodniej i Skandynawii są bakterie z rodzajów Yersinia i Campylobacter.
   Zachorowania mogą następować po wypiciu nieuzdatnionej lub zanieczyszczonej wody, ale również na skutek kąpieli w wodzie zanieczyszczonej odchodami. Stwierdzono też korelację pomiędzy zachorowaniami spowodowanymi pałeczkami E. coli O157, a silnymi deszczami wypłukującymi tę pałeczkę ze skażonej gleby.
   Bakteriami patogennymi, które wraz z odchodami i ściekami, a także spływami z pól, mogą dostać się do wody, są głównie mikroorganizmy związane z chorobami przewodu pokarmowego ludzi i zwierząt, jak również bakterie występujące u nosicieli, szczególnie dotyczy to nosicielstwa stwierdzonego u zwierząt.

Bakterie chorobotwórcze mogące występować w wodzie
 

Drobnoustroje

Występowanie

Campylobacter

Nosicielstwo u ludzi i zwierząt, ścieki, woda

Enterococcus

Przewód pokarmowy zwierząt i ludzi, ścieki, woda

Escherichia

Przewód pokarmowy ludzi i zwierząt, gleba, ścieki, woda

Helicobacter pylori

Odchody ludzi, woda

Legionella

Zbiorniki wodne, systemy grzewcze i klimatyzacyjne

Leptospira

Woda skażona wydalinami gryzoni

Listeria

Gleba, woda, rośliny, ścieki, zwierzęta hodowlane i dziko żyjące

Mycobacterium

Ścieki, woda

Pseudomonas aeruginosa

Woda, rośliny, zwierzęta, odchody ludzi

Salmonella

Odchody ludzi i drobiu, ścieki, woda, zakażona żywność

Shigella

Wydaliny, ścieki, woda, gleba, zakażona żywność

Staphylococcus

Skóra ludzi, zwierząt, woda, ścieki

Vibrio

Woda, ścieki, skorupiaki wodne

Yersinia

Woda, nosicielstwo u ludzi i zwierząt

 
Rodzaj Escherichia
 
   Są to bakterie występujące stale w przewodzie pokarmowym człowieka i zwierząt. Wiele szczepów dostawszy się do organizmu człowieka powoduje różne schorzenia.
   Wyróżnia się 5 głównych grup serologicznych szczepów  E. coli wywołujących biegunki przenoszone przez żywność i wodę.
   Są wśród nich szczepy:
 
•    enteropatogenne;
•    enterotoksyczne powodujące 90% zakażeń dróg moczowych i tzw. biegunkę podróżnych;
•    enteroinwazyjne;
•    enterokrwotoczne;
 
Rodzaj Salmonella
 
   Są to pałeczki gram-ujemne powodujące wiele schorzeń takich jak:
•    ostre choroby zakaźne: dur brzuszny wywołany przez Salmonella typhi oraz dur rzekomy wywołany przez Salmonella paratyphi;
•    zatrucia pokarmowe typu zakaźnego (salmonellozy);
   Rezerwuarem zarazka jest chory człowiek lub nosiciel, materiałem zakaźnym są wydaliny, ścieki lub zakażona żywność, głównie jaja, drób i mięso, soki owocowe, mleko.
   Epidemie pokarmowe i wodne występują w postaci ostrych zaburzeń żołądkowo-jelitowych związanych ze spożyciem wody lub pokarmu skażonego pałeczkami Salmonella.

SINICE JAKO CZYNNIK ETIOLOGICZNY ZAKAŻEŃ WODNYCH

    Zagrożeniem dla osób kąpiących się są również sinice występujące w wodzie. Dzięki oporności na ekstremalne warunki środowiskowe są wszechobecne. Mogą być przyczyną zakwitów występujących w jeziorach i innych środowiskach wodnych. Sinice zmieniają barwę wody oraz psują jej cechy organoleptyczne. Niektóre wydzielają toksyczne metabolity. Działają niekorzystnie na biocenozy wodne, ograniczają korzystanie z zasobów wodnych dla celów gospodarczych, stanowią zagrożenie dla ludzi korzystających z kąpielisk. Same toksyny sinicowe są bezbarwne i bezwonne, więc bezpośrednio niemożliwe jest ich zaobserwowanie. Toksyny normalnie nie są wydzielane do środowiska, znajdują się one w cytoplazmie. Uwalniają się po śmierci sinicy i rozpadzie komórki.

 
 
Główne grupy toksyn sinicowych

Neurotoksyny
 
   Neurotoksyny sinicowe odpowiedzialne są za zaburzanie funkcjonowania układu nerwowo-mięśniowego u ludzi i zwierząt. W wypadku zatruć ostrych może dojść do szybkiej śmierci organizmu, przez paraliż mięśni oddechowych.

Cytotoksyny
 
   Ich aktywność biologiczna jest bardziej uogólniona i rzadziej letalna dla organizmów. Substancje te powodują po wniknięciu do organizmu uszkodzenie wątroby, nerek, trzustki, śledziony, serca. Objawy zatrucia są uogólnione i wielonarządowe.
Hepatotoksyny
 
   U ludzi narażonych nawet na niewielkie dawki hepatotoksyn sinicowych obserwuje się takie objawy jak: wysypka naskórna, gorączka, wymioty, biegunka, a nawet ostre uszkodzenie wątroby. Najczęściej występującymi hepatotoksynami są mikrocystyny i nodularyny.

Dermatotoksyny
 
   Powodują intensywne podrażnienia skóry. Objawy takie jak: świąd skóry, pieczenie, obrzęk czy zaczerwienienie pojawiają się po kilku godzinach od kąpieli w wodzie zawierającej toksyny. Do tej grupy bioaktywnych substancji należą lipopolisacharydy (LPS) produkowane przez wszystkie sinice.

   Toksyny sinicowe nie ulegają rozkładowi w organizmie człowieka, a kumulują się w jego komórkach i mogą powodować efekt toksyczny po dłuższym okresie ekspozycji na nawet bardzo niskie stężenia. W około 60-90% zakwitów sinicowych występujących w zbiornikach wodnych na świecie wykazano obecność mikrocystyn. Doniesienia literaturowe potwierdzają, że mikrocystyna LR (MC-LR) jest najczęściej występującą toksyną sinicową. Związki te są dobrze rozpuszczalne w wodzie, stabilne zarówno w środowisku zasadowym, jak i kwaśnym. Nie ulegają rozpadowi w wysokiej temperaturze. Osoby kąpiące się, uprawiające sporty wodne lub pracujące w kontakcie z wodą są szczególnie narażone na szkodliwe działanie toksyn sinicowych z grupy dermatotoksyn. Działają one miejscowo, w wyniku zetknięcia się skóry lub błony śluzowej z toksyczną substancją i powodują reakcje uczuleniowe i podrażniające skórę. Toksyny te produkowane są przez gatunki Schizothrix, Oscillatoria, a objawy to: rumień, swędzenie, pieczenie, obrzęk, zaczerwienienie, pęcherze, które pojawiają się po kilku godzinach po kontakcie z wodą. Przyczyną podrażnień skóry może być też kostium kąpielowy, w którego porach materiału mogą znajdować się komórki sinic.

mgr biologii Marek Łukasiewicz

fot. Olga Sierpniowska

Literatura:
1.    Wytyczne WHO dot. jakości wody do picia wydanie drugie; Wyd.: Zarząd Główny Polskiego Zrzeszenia Inżynierów i Techników Sanitarnych; Warszawa 1998r.
 

 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »
cookies.jpg
Dzień Aptekarza
SPONSORZY GŁÓWNI
SPONSORZY
PATRONAT MEDIALNY
dza2014pm.jpg
DOKUMENTY
strategia.jpg