order erection packs ii viagra mail order generic fasigyn triamcinolone acetonide cream usp 0.1 side effects generic for altace 5mg salbutamol shopping sandoz azithromycin 250 mg can you buy glucotrol over the counter where can i buy nymphomax propecia 1mg side effects lopid pill shortage ordering seroflo uk what is colospa mg used to treat buy accutane in ireland tretinoin 0,025 online in usa inhouse pharmacy can you take glucotrol xl daily warafin generic canada suprax 400mg tab can i get amaryl the chepest almetec stromectol generic usa order flunil on line india is it illegal to order generic medazole pulmicort order canada flovent tablets us online can i make keftab imitrex 100mg cost global rx pharmacy canada suhagra where to purchase cialis daily use online pharmacy pill cheap buy tadacip with visa zetia medicinenet pharmacy has best price avandamet minomycin usa cvs prices no prescription compazine sale synthroid online from canada without a prescription floxin medication on line buy cheap vpxl what is fml forte buy levitra professional cheap azulfidine tablets from buy can you take midamor daily order levitra professional from india without prescription serophene buy online india penegra shelf life canadian pharmacy online voltaren purchase feldene in australia vasotec on line purchase where do i tenormin in usa will cephalexin interfere with birth control pills movalis for dogs buy cheap trandate 100 mg haldol drug oversea order actonel on line uk fast risperdal deleviery reviews for rogaine for women fast lansoprazol deleviery generic from apcalis sx dilantin from uk oder mg tablets of noroxin what is bupropion hcl where to buy oratane with echeck is adalat legal in uk kamagra chewable echeck purchase tadapox on line in canada seminarioyauyos.org liquid letrozole dosage zestril 40 mg novo digoxin pills online in the usa do you need rx cialis hyzaar without subscription does asacol affect birth control pills pariet 20mg generic over the counter finast trial erection packs 2 without insurance plavix discount price buy albenza with e check finast cheap uk low cost extendaquin amoxycillin no prescription overnight delivery fucidin from australia free viagra pills online bromocriptine pregnancy safe best place to buy antabuse in india zithromax best price vermox canada overnight delivery can i order prilosec online uk pharmacies online that sell hyzaar buy phenergan in australia order nitroglycerin medication by mail uk online propranolol generic arjuna usa billig roaccutan online kaufen over counter medicine similar flonase tretinoin 0 025 in the uk renagel prices is generic vistaril available in usa to buy fluticanose buy american express gift cards canada viagra super active shelf life unisom for men in usa buy us antivert online canadian buy colospa mexican pharmacies online cephalexin purchase zyban online from usa himcolin drug in usa pharmacy can i make flovent is mestinon available over the counter neurontin online pharmacy generic zofran switzerland best place to buy cialis soft in canada terramycin ophthalmic ointment purchase ajanta pharma paithan address coreg without prescription epivir hbv pas cher italie original diclofenac gel online where can i purchase zyprexa aciclovir 800mg genfar antara pills taking zoloft 100 mg while pregnant best place to buy finax how to buy toradol online glucovance online pay paypal what does the antibiotic cephalexin treat buy tinidazolum have no prescription mexican pharmacy no prescription alavert paxil without a prescription from us fda approved online pet pharmacies cheapest midamor to buy misoprost medication zyprexa buy without name brand dulcolax online what is zocor used to treat cual es el precio del orlistat en mexico where to buy oristal drugs online plavix 40 mg dose tadapox without a prescription from us buy viagra jelly patch safe to buy generic frusemide from uk what is considered a high dose of sertraline precio de disgrasil en colombia betnovate legal in england pharmacy mexico olanzapine nitroglycerin where to get can you buy acivir pills over the counter in germany betnovate for sale uk best place to buy retin a in uk adverse side effects meloxicam 15 mg is generic doxi 1 available in usa generic dilantin side effects metoclopramide mexico no prescription mexican pharmacy no prescription finax east indian online pharmacy what is mometasona used for buy wellbutrin sr online in usa drugstore usa deltasone prednisone voltaren online coupon code sildenafila price india isoniazid tablets purchase on line over the counter viagra in canada buy erection packs 1 40 costco pharmacy elimite price order diamox online no presctiption over the counter oral ringworm medication tofranil fast mexico buy vagifem usa lasix side effects horses order tretinoin 0,025 on line usa cheap pilex usa buy generic lamisil online drugs mentat pills buy online order atorlip buy feldene discount where to buy viagra plus in canada safely prandin purchase in canada no prescription can order oratane canada best pharmacy to order paroxetine diovan hct prices imuran 50 mg tablet best price for topamax is it illegal to order generic depakote diclofenac from india tinidazolum pills online in the usa discount zocor otc oratane without insurance pariet uk no prescription amlodipin mg buy motrin tablets ingredients motilium lawsuit canada is arimidex better than femara walgreens generic for benadryl buy trental tablets australia pyridium generico italiano order exelon 120 mg discount cymbalta otc legal buy suprax online canada novolog vs humalog differences where to buy artane mg meclizine online pharmacy uk cheap trimox uk where to buy fucidin mg lipitor prescription solutions generic cialis 5mg generic levothyroid uk cialis soft where to buy in canada lipvas 10 tablets tretinoin .05 online canadian pharmacy cialis daily use compazine drugs online purchases kamagra oral jelly 100mg suppliers levitra 5 mg no rx minipress drug in germany pharmacy best place to buy diprolene in canada purchase atorlip 20 online what does avalide what is brand viagra for what is nexium prescribed for tizanidinum for sale australia seroquel on the internet legal buy l thyroxine online canada cialis jelly for sale uk ditropan mg tablet acheter pas cher venlor buy propecia with generic voltaren side effects fincar where to get triamterene dose forms what is ic etodolac 400 mg there generic mirapex er comparison between viagra cialis levitra where to buy prograf in canada safely order mevacor without prescription med cab depakote what drug category is tamoxifen where to buy zestril ointment isotretinoin allegra brand positioning orlistar to purchase without a prescription where to buy mifepristone online glucotrol uk brand name research grade priligy zocor 20 20 mg tabletki powlekane 28 szt key pred on line in the uk doxycycline shortage substitute where is the secret of crickley hall filmed celebrex fast mexico buy tizanidinum greece cialis super active italiano buy capoten 100mg online buy torsemide boots mail order drugs from mexico para que sirve el omifin en las mujeres cialis professional online without prescription what is inderal for free or low cost lopressor buy strattera online usa what does claritin d look like propranolol max daily dose ordering seasonique india venlafaxina non perscription countries nizagara tablets for women zoloft drug class pregnancy can you get high off diclofenac pills buy flagyl pills in the australia where to get prednisone for dogs ventolin hfa discount coupons ventolin inhaler exercise induced asthma endep mg buy antibiotic cipro and alcohol buy proscar online without prescription can you buy prescription drugs online in uk could you order beconase aq canadian buy obelit online from usa mexican pharmacy no prescription deltasone asacol mr 800 buy cordarone cheap bystolic generic release date buy metocarbamol online no prescription usa buying promethazine uk pharmacies online that sell ditropan orlistat prices naprosyn online in usa buy tinidazole 500mg pills that give instant erection tenormin generic cheap costs imitrex dosing information where can i buy cleocin side effects of long term use of betnovate buying brand levitra from canada no prescription fertility pills for women over the counter in south africa ortho tri cyclen drugstore.com order micronase from usa without prescription catholic hospital viagra flomax in croatia almetec drug in germany pharmacy side effects of voltaren where to buy accutane without a prescription generic naprosyn usa ringworm medication for dogs at walmart buy abana online amazon ceftin online no prescription chinese herbal medicine suppliers uk procardia perth australia arava 100mg tablet can you only get geriforte on prescription how to import aleve buy torsemide online overnight delivery nitrofurantoin results forum actos comerciales ejemplos order reglan fluconazole 50mg dosage amaryl supplier in uk side effects of stopping neurontin abruptly buy lariam without a script comprar nolvadex pela internet can i make danazol cleocin without food same time side effects of torsemide buy reglan have no prescription legal to buy ventolin rhinocort side effects insomnia can order bentyl canada dutasterid tablets from buy generic parlodel sales cipro canada online no prescription serenata sertralina emagrece kamagra medication on line anacin to buy from europe where to buy cheap generic brand amoxil is it safe to order movalis canadian pharmacy glucotrol xl buy stediril in ireland buy cleocin gel tablets india elocon pills online in the usa uk pharmacies online that sell zestril fucidin delivery diflucan dose for yeast infection in children finasterid propecia bestellen buy orlistat without a script schell pharmacy amsterdam ny detrol generico italiano side effects of stopping wellbutrin abruptly buy generic lanoxin online no prescription lasix 100 mg canadian pharmacy where can i buy vardenafilum mg what is neurontin used for and side effects ordering sublingual discount generic cialis brand levitra buy no prescription how to buy medrol online generic carvedilolo for sale on line buy minocin usa moduretic delivery london can i buy oxybutyninum in canada ranitidine without subscription generic name ciplox hydrochlorothiazide canadian medications without prescription danazol new zealand where anafranil canadian pharmacy 247 buy abana online with overnight delivery fincar cheap india pharmacy order lotrel no rx canadian pharmacy reviews on relafen amantadine use in brain injury buy raloxifene pharmacy has best price zyprexa protonix 40mg eurax delivery uk tamoxifen uk no prescription januvia india pharmacy cheapest actoplus met paypal buy minipress online in usa western drug tenormin viagra plus 10 mg levitra professional lowest price florinef fast mexico losec omeprazole dosage where to buy fresh ginseng in singapore buy viagra sublingual have no prescription ampicillin side effects uk tegretol online canadian cost of vytorin without insurance prograf dose adjustment cipro cheap uk pharmacy buy cardura new zealand online indocin use in newborns online midamor overnight delivery what is the dosage for suprax diovan costco acai berry drink costco carbozyne no prescription caverta 25 ranbaxy permethrin side effects itching caprysin canada discount myambutol of canada clomifene in croatia serpina canada companies only pharmacy tech study online nolvadex tablets for sale buy tadapox in ireland finax over the counter buy atacand online from usa como se toma el zentel de 200 mg sale celapram nosh aspirin purchase 100mg kamagra pink pills for women where can i purchase speman tips for viagra usage metformin and alcohol lactic acidosis prinivil overnight pharmacy metoclopramide shipping overseas sarafem drug in mexico pharmacy suprax online no prescription needed buy plendil where can i buy it buy cheap generic aldactone drugs where to buy valtrex uk vega 100 mg sildenafil citrate tablets buy noroxin 100 mail order ortho cyclen online valtrex canadian online accutane lawsuit statute of limitations fastest combivent uk delivery price increase topamax buy diltiazem boots moduretic side effects buy allegra no prescription fast delivery where purchase bupron sr buy vermox xr without prescription rumalaya liniment online skelaxin medication used cheapest hotels in goa near calangute beach purchase alli in canada buy viagra professional online express mail pharmaceutical industry in india zyrtec over the couter purchasing isoptin online uk coreg medication generic levaquin lawsuit minnesota walmart pharmacy price lipitor discount reglan mg topical erythromycin over the counter order zyvox prescription buy cheap nexium canada accutane long term side effects for women buy unisom with paypal order advair diskus online without rx beta val without prescrip can you buy diflucan over the counter in the uk prescription oratane price india how to order ciplox lansoprazol with prescription buy dutas online with no prescription has anyone ever ordered clomid online real cialis brand to buy tofranil purchase what does diabecon where do i viagra soft in canada what is siberian ginseng good for levlen ed side effects depression where to buy cilest in canada safely discount roaccutan from canada comprar ondansetrona original en madrid pamelor for men sale in uk no prescription almetec imdur without prescription miami can you get high off lexapro generic ceftin for sale on line buy clomid paypal zoloft generic name discount flovent from canada cheap genuine fluss 40 online purchase plavix on line in australia order ortho tri cyclen canada lantus prescription only the online drugstore zofran requip wanted online review triamterene pharmacy online zentel tablets dosage phenergan over counter ireland order celapram without prescription order levitra super active from mexico without prescription nizoral over the counter usa atomoxetin cost in canada strattera mexico pharmacy protonix maximum daily dosage cheap viagra for sale jr. strength acetaminophen rapid tabs dosage information order flagyl tablets what is the side effects of nexium 40 mg best place to buy quetiapinum suprax medication line clavamox next day buy finpecia tablets us ventolin albuterol inhaler for sale overnight shipping generic amitriptyline online liv generic name order rogaine 5 ephedraxin on line for sale no script no prescription betoptic best place buy lipitor pct viagra sublingual tablets buy where to buy misoprostol over the counter global drug sales ranking effexor canada price canadian pharmacy online ditropan cialis brand only order voveran sr without rx kytril looking for meloxicam for dogs online terbinafine hydrochloride cream ringworm pariet cheap canada pharmacy olanzapine overdose effects cialis with no rx order viagra jelly online no prescription with a mastercard artane roche precio argentina pastillas xerograx para adelgazar calcium carbonate lawsuit canada non generic nizagara chloroquine without a script nosipren pomegranate juice concentrate costco levothroid price sildenafil online consultation levoxyl buy online uk order malegra dxt online no prescription with a echeck craigslist london uk vacation rentals purchase abilify pills buy serpina online thru paypals imodium use in c.diff purchase revatio in india buy tinidazolum online canada no prescription buy trental pills in the us cheapest finpecia paypal buy disulfiramo online india no prescription where can i purchase cialis buy cialis soft without a subscription dr caroline apovian alli diet plan emsam patch side effects resources for alli what is cipralex medicine used for snovitra super power best online non prescription pharmacy order shuddha guggulu from usa without prescription citalopram hydrobromide drug classification pfizer lipitor generic prices opta stats safe to buy generic apo furosemida from canada india nicotinell price buy glucophage online mexico no prescription prometrium generico online quetiapinum for sale australia canadian drug company trandate mometasona on line in the uk can i buy thyroxine in canada buy trial erection packs 1 in india online ventolin usa sale what is terramycin eye ointment provera 2.5 mg tab proscar tablets for sale what is nexium medication used for buy maxalt canada average cost of zyprexa buy propranolol online india no prescription mercaptopurine side effects ulcerative colitis cefadroxil cost canadian proscar with no subscription best price for pletal safe dutas no precription buy cialis super active pills

Aptekarz Polski
Opieka farmaceutyczna
Manuał aptekarski
W aptece
Lex Apothecariorum
Farmacja na świecie
Rynek leków
Panorama samorządu
Historia farmacji
Muzealny kalejdoskop
Nowe rejestracje
Świat w pigułce
Chwila oddechu
Sport to zdrowie
Przegląd prasy
Warto wiedzieć
Rozmowy Redakcji
Listy do Redakcji
Forum wydarzeń
Z uniwersytetu
Numer 99/77 online
Menu witryny
Wydawnictwo NIA
Zamów Aptekarza

mapa strony: Start. arrow Manuał aptekarski arrow 04.2010 - "Z cyklu napoje fermentowane - jogurt."


04.2010 - "Z cyklu napoje fermentowane - jogurt." Drukuj Email
kwiecień 2010, nr 44/22 online

    Produkty mleczne znane są od najstarszych dziejów w różnych częściach świata. Po wieloletnich badaniach stwierdzono, że wszystkie wyroby są ukwaszane przez bakterie mlekowe. W Polsce najbardziej rozpowszechniony jest jogurt i kefir, w mniejszym stopniu mleko jogurtowe, maślanka i mleko acidofilne.
   Mleczne napoje fermentowane produkowane są w wersjach naturalnych oraz z dodatkami podnoszącymi ich walory smakowe i wartość odżywczą np. z ziarnami zbóż lub owocami. Wytwarzane są jogurty płynne (pitne) oraz o konsystencji stałej.
   Mleczne napoje fermentowane przyjęto dzielić na tradycyjne i tzw. „nowe”. Tradycyjne napoje były od wielu stuleci produkowane w warunkach domowych, w wyniku spontanicznej fermentacji, w której uczestniczyły mikroorganizmy charakterystyczne dla rodzaju mleka i warunków fermentacji w danym regionie. Napoje nowej generacji można podzielić na trzy klasy:

A: jogurt oraz tzw. mezofilne mleczne napoje fermentowane. W ich produkcji stosuje się specjalnie selekcjonowane bakterie o właściwościach probiotycznych z gatunków Streptococcus thermophilus i Lactobacillus delbrueckii subsp. bulgaricus.
B: mleczne napoje fermentowane otrzymane przy użyciu zakwasów złożonych z jelitowych bakterii mlekowych Lactobacillus casei i Lactobacillus acidophilus, o udokumentowanych właściwościach probiotycznych.
C: otrzymane z udziałem bakterii typowych dla przewodu pokarmowego, z wysoce potwierdzonymi właściwościami probiotycznymi, ale o małej zdolności do przystosowania się do warunków produkcji mleczarskiej – są to głównie bifidobakterie [9].
   Według polskiej normy jogurt to napój wyprodukowany z mleka znormalizowanego, zagęszczonego przez dodatek odtłuszczonego mleka w proszku lub odparowanie części wody, poddanego procesowi pasteryzacji, a następnie ukwaszonego zakwasami czystych kultur bakterii [12].
   Pionierem w produkcji mlecznych napojów fermentowanych był Ilia Miecznikow [4]. Jogurt powstaje dzięki fermentacji spowodowanej przez specyficzne mikroorganizmy. Stosuje się niepatogenne bakterie termofilne o temperaturze wzrostu 32-45°C np: Streptococcus themopilus, Lactobacillus delbrueckii ssp. bulgaricus. [6].        

Mikroflora jogurtu

   Streptococcus thermophilus występuje w postaci komórek owalnych lub okrągłych ułożonych w łańcuszki lub dwoinki. Jest to organizm termofilny, optimum wzrostu występuje w temperaturze 40-45°C. Wymaga do wzrostu związków organicznych, cukrów prostych, aminokwasów i peptydów. Fermentuje glukozę, fruktozę i laktozę, a nie fermentuje galaktozy i maltozy, w wyniku czego powstaje kwas mlekowy prawoskrętny L(+). Są to bakterie homofermentatywne (tab.1) i dlatego inne produkty jak etanol, kwas octowy i dwutlenek węgla powstają w niewielkich ilościach. Posiadają one wysokie wymagania pokarmowe, co powoduje, że bytują jedynie w bogatych podłożach jak np.: mleko i jego przetwory. [10].

   Lactobacillus delbruecki ssp. bulgaricus jest pałeczką mlekową występującą w łańcuszkach lub pojedynczo. Jest to gatunek typowy dla mleka i jego przetworów. Mikroorganizm ten rośnie w temperaturze powyżej 15°C aż do 45°C i więcej. Zaliczany jest do organizmów saprofitycznych. Rośnie dobrze w atmosferze wzbogaconej w dwutlenek węgla, jako organizm homofermentatywny wytwarza małe ilości produktów ubocznych. Kwas mlekowy powstający w trakcie fermentacji posiada konfigurację D (-). [10]

Tabela 1. Produkty homo- i hetero mleczanowej fermentacji laktozy [2].

   Zależnie od rodzaju jogurtu, bakterie mogą być dodawane albo w postaci zakwasu będącego mieszaniną dwóch bakterii termofilnych, albo w postaci dwóch zakwasów - kultur skoncentrowanych stanowiących oddzielne hodowle tych bakterii. W pierwszym okresie inkubacji przy 43°C rozwija się Streptococcus themopilus, który zmniejsza potencjał oksydoredukcyjny i zakwaszając środowisko stwarza lepsze warunki do wzrostu Lactobacillus delbrueckii ssp. bulgaricus. Ten szczep z kolei przez swoje właściwości proteolityczne uwalnia niskocząsteczkowe peptydy i aminokwasy umożliwiając przez to dalszy wzrost paciorkowców. Charakterystyczny smak i aromat jogurtowi nadaje aldehyd octowy, którego głównym producentem jest Lactobacillus delbrueckii ssp. bulgaricus, a jego stężenie powinno wynosić 10-15 mg/dm3 [13].
   Bakterie mlekowe są drobnoustrojami niechorobotwórczymi i bezpiecznymi dla człowieka, znany jest szereg przykładów ich korzystnego oddziaływania, tzw. działania probiotycznego, a między innymi:
a)    obniżenie nietolerancji laktozowej (alergii laktozowej), wskutek degradacji i obniżenia poziomu tego cukru w mleku;
b)    działanie przeciwbiegunkowe;
c)    obniżenie poziomu cholesterolu;
d)    działanie przeciwmutagenne i przeciwrakotwórcze;
e)    aktywność immunostymulacyjna, tj. wzmaganie aktywności systemu odpornościowego organizmu ludzkiego [1];
Etapy produkcji jogurtu

   Jogurt może być produkowany metodą zbiornikową (tzw. jogurt mieszany), lub termostatową (tzw. jogurt stały). Podczas produkcji jogurtu stałego mleko w temperaturze inkubacji pompuje się do urządzenia pakującego. Zakwas jest dozowany przez odpowiednio zsynchronizowaną pompę gwarantującą odpowiedni dodatek zakwasu. Urządzenie pakujące napełnia opakowania, które na paletach przenoszone są do komory inkubacyjnej (42-45°C). Czas i tempo ukwaszenia mleka zależy od składu, aktywności, ilości zakwasu i temperatury inkubacji. Wstępne etapy produkcji jogurtu mieszanego są takie same jak stałego. Różnice pojawiają się przy dodawaniu szczepionki lub zakwasu. Zaszczepione mleko jest inkubowane w tanku fermentacyjnym do momentu wytworzenia odpowiedniego skrzepu i osiągnięcia żądanej kwasowości. Wytworzony jogurt jest mieszany, ochładzany i przepompowywany do maszyny pakującej. Ewentualne dodatki smakowe muszą być wprowadzone na odcinku między ochładzaczem, a maszyną pakującą. Zapakowany jogurt jest transportowany do magazynu i utrzymywany w temperaturze ok. 4°C. Przez modyfikację jogurtu można uzyskać jogurt nasycony ditlenkiem węgla, jogurt o obniżonej zawartości laktozy, czy mleko jogurtowe, które wytwarza się analogicznie do jogurtu mieszanego z tym, że pomija się proces normalizacji [2].

Właściwości zdrowotne jogurtu

   Jogurt jest wysokowartościowym produktem, bogatym źródłem węglowodanów, białek, tłuszczu, witamin, wapnia i fosforu. Podczas procesu fermentacji białka mleka ulegają hydrolizie, zaś tłuszcz lipolizie do kwasów tłuszczowych, dzięki czemu jogurt jest łatwiej przyswajalny przez organizm [7].
   Jogurt ceniony jest za walory smakowe i dietetyczne. Charakteryzują się łagodnym, świeżym, przyjemnym smakiem, kwasowością w granicach pH 4,0-4,5 oraz charakterystycznym tzw. jogurtowym aromatem [8]. Oprócz powyższych cech wyróżnia go wygląd, konsystencja i lepkość [11]. Dojrzały jogurt powinien mieć silny, spoisty, galaretowaty skrzep. Średnią zawartość tłuszczu w jogurcie Komitet FAO [3] ustalił na 3,0% i 0,5 %, natomiast Polska Norma nie normalizuje zawartości tłuszczu w jogurcie [5].    
Podsumowując mleczne napoje fermentowane, takie jak jogurt:
•    przyczyniają się do wzrostu strawności i przyswajalności przez organizm niemal wszystkich składników mleka (laktozy nawet w przypadku nietolerancji tego składnika);
•    wykazują działanie antyalergiczne;
•    zmniejszają ryzyko infekcji przewodu pokarmowego;
•    zalecane są po stosowaniu kuracji antybiotykowej w celu odbudowy prawidłowej mikroflory jelitowej.
   Ponadto jogurt jest bogaty w wapń (500 ml mleka = 350 ml jogurtu), zawiera 4-5 krotnie więcej aminokwasów, ponad 20% więcej witamin z grupy B (kwasu foliowego nawet pięciokrotnie więcej). Oprócz tego białko zawarte w jogurcie jest 2-3 krotnie szybciej trawione przez organizm człowieka niż na przykład białko w kefirze. Jogurt ułatwia syntezę witamin w organizmie, wspomaga układ odpornościowy, ułatwia wchłanianie żelaza, odtruwa organizm z toksyn, pomaga przy zaparciach, wzdęciach, niedokwaśności żołądka, stanach zapalnych jelit, chroni przed rakiem. Coraz większą popularność zdobywają jogurty z bifidobakteriami, które normalnie żyją w naszym przewodzie pokarmowym. Hamują rozwój mikroflory gnilnej i neutralizują skutki przyjmowania antybiotyków przywracając równowagę flory bakteryjnej [14].
   Z pewnością korzyści zdrowotne wynikające ze spożycia mlecznych napojów fermentowanych przemawiają za tym, iż powinny być one obecne w codziennej diecie każdego człowieka.

mgr Anna Grzegorczyk
doktorantka Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie
Wydział Technologii Żywności
Katedra Przetwórstwa Produktów Zwierzęcych

Fot. dreamstime.com


1.    Bardowski J. „Rola biologii molekularnej w mleczarstwie.” Przegląd Mleczarski 1995
2.    Dzwolak i In. „Produkcja mlecznych napojów fermentowanych.” Biblioteczka majstra mleczarskiego, Oficyna Wydawnicza Hoża, 2000 Warszawa
3.    FAO/WHO Codex Alimentarius Commision Annex Proposed Standard for Fermented Milks (A11) CL 1997 - MMP, November 1997
4.    Garczewska-Murzyn „Lactobacillus acidophilus bakteria wciąż interesująca!”, Przegląd Mleczarski, 11, 518-521, 2002
5.    Jurczak M. E. „Mleko - produkcja, badanie, przerób.” Wydawnictwo SGGW, Warszawa 1999
6.    Kosikowska M., Jakubczyk E. „Napoje mleczne z udziałem tradycyjnych i nowych mikroorganizmów”, Przemysł Spożywczy 8, 12-15, 1997
7.    Kucukoner i In. „Influence of different fruit additives on some properties o stirred yoghurt Turing storage.” Milchwissenschaft, 59 (3/4), 159-161, 2004
8.    Kudełka W. „Charakterystyka mlecznych napojów fermentowanych w Unii Europejskiej oraz w Polsce.”, Zeszyty Naukowe nr 678, 2005
9.    Libudzisz Z., Walczak P., Bardowski J. „Bakterie fermentacji mlekowej”, Wydawnictwo Politechniki Łódzkiej, 2004
10.    Molska Zarys mikrobiologii mleczarskiej PWRiL, Warszawa 1998
11.    Obrusiewicz T. Technologia mleczarstwa WSiP, Warszawa 1994
12.    PN-A-86061:2002. Mleko i przetwory mleczne
13.    Ziajka, Mleczarstwo tom 1, Wydawnictwo WUWM, Olsztyn 2008
14.    www.odzywianie.info.pl

« poprzedni artykuł   następny artykuł »