cipro 750 mg tab generic to cialis doxycycline 50mg viagra andnot generic priligy 60 mg buy levitra pakistan doxycycline online kopen furp propranolol 40 mg augmentin suspension 125 mg viagra 100mg cut nexium 20 mg gastritis buying kamagra mgr viagra 120 diflucan 200mg capsules take 2 20 mg levitra amoxil 800 mg wellbutrin er generic 40 mg prednisone 7 days remedios viagra generico tetracycline cheapest medicamento levitra 5 mg cialis tijuana 10mg phenergan 100mg lisinopril 5mg ingredients ocd 175 mg zoloft levitra 400mg doxycycline 20 mg generic generic cheapest viagra propecia online canada cipro siprofloksasin 750 mg nexium 40 mg posologia viagra 50 mg wikipedia cumpar xenical online wirkung cialis 5mg nexium 40 mg tabletes levitra 20mg germany levitra 10 mg fta nz cheap cialis viagra online discreet nexium 10 mg granulado buy viagra austria 300 mg of doxycycline mg celebrex viagra self online wellbutrin 300 mg online nexium enterotablett 20 mg cheap cialis 200 mg generic levitra 40mg farmaco generico zovirax buy cialis ups valtrex cost generic wellbutrin 200 mg clomid 50 mg doctissimo generic propecia patent zoloft 750 mg pomada zovirax generica medicine buspar 10mg viagra 50 mg 8 comprimidos priligy 30mg 70 mg lexapro buy 3 grams zithromax levitra buying online generico do zovirax viagra online china acquista levitra generico order quality cialis zithromax 1000 mg buy online viagra sales prednisone dosage 40mg cialis 5 mg doctissimo viagra 25 mg pret kamagra 150 mg uk cialis generic work cialis 5 mg 28 tbl brand cialis 40mg generic viagra samples lexapro 20 mg review glucophage eating disorders wellbutrin generic dosages celebrex de 200 mgs online recept viagra generic lexapro name propecia cheapest online 40 mg lexapro alcohol buying brand viagra strattera purchase 100mg celebrex 200mg wiki cialis generico ems prilosec nexium generic cost cialis 5 mg Online Levitra 180 pills valtrex buy cheap generic viagra overdose nexium 40mg castellano propecia pharmacy online buy diflucan france ten cheapest viagra zovirax dispersable 200 mg 6generic levitra cheap using 25 mg viagra buy doxycycline paste amoxil 250mg cialis 20mg niederlande propranolol de 80 mg nexium 20mg indonesia cialis generico svizzera xenical online buy nolvadex 10mg uk prednisone usp 10 mg 25 mg viagra recreational generic drug nexium prednisone ordering lisinopril 20 mg pink zoloft 50 mg engorda online kamagra shop order generic zithromax ranbaxy viagra cheap 100 mg artificial viagra levitra 20mg einnahme buy strattera 100 mg viagra 100mg value cialis 5mg dosage bula cialis 5mg cialis generic problems cheapest genuine viagra lexapro 5mg weight celebrex 200mg tab generique augmentin 100 mg zoloft 35 mg priligy uk cheap medicament celebrex 100 mg prednisone 20 mg pak farmaco cialis generico tijuana viagra buy buy wellbutrin cheap cialis online philippines lasix tab 20mg medicament lasix 40 mg nexium 40mg esofagite nexium 20 mg identification zoloft 50mg kaufen prednisone 5mg 5ml viagra generico peru valtrex 500 mg tablete 10mg cialis generic generic to bactrim cialis online Washington cialis 20mg hlywd viagra 100mgmetropolol 4mg periactin levitra 20mg generika xenical generico guatemala ordering wellbutrin generic synthroid image prednisone 250 mg levitra 10 mg generico prednisone 2.5 mg dosage cheapest 100mg viagra propranolol 40 mg grossesse canine prednisone 20mg diflucan 150 mg capsules cialis 100mg mexico cialis 100mg review generic lexapro 10 mg 36 hour cialis 5mg levitra buy cheap glucophage 500 mg compresse buy erythromycin 500mg viagra online deals celebrex 200 mg erfahrungsberichte generic wellbutrin a 101 kamagra viagra 100mg generic zithromax 500mg kjope viagra online zithromax order paypal 25 mg zoloft reviews cialis 2.5mg coupon 50mg zoloft reviews levitra generic dangers pfizer viagra order fake viagra 50mg levitra reichen 5 mg viagra generic buy xenical paypal propranolol 60 mg dosage posologie cialis 20 mg doxycycline 500mg chlamydia cialis online originale viagra magnus 50 mg generic viagra identification cialis 5mg tablet zithromax dosage 250 mg 100mg viagra dosage xenical 120 mg einnehmen commander cialis generic metformin ratio 500mg citalopram 20mg stimulant order cialis boots cialis 40 mg cheap hydrochlorothiazide 12.5 mg reviews propranolol 80 mg bula cialis 10 20 50 mg viagra cream buy anxiety disorder wellbutrin levitra 10 mg filmtabletten order augmentin online viagra 10mg online kamagra 100mg diflucan online kaufen viagra 600 mg metformin 850 mg tds cheap clomid online 1000 mg zithromax overnight ciprofloxacin cipro 500 mg get zoloft online metformin online order viagra cheap buy sams buy viagra 20mg lexapro insomnia viagra jellies cheap buy lasix 100 mg prednisone online ordering nolvadex buy steroid caut cialis 5 mg. thuoc nexium 002 mg lexapro dosage generic 20mg doxycycline uk cipro 400 mg bula canada doxycycline buy cialis 10mg nedir 10 mg prednisone high viagra online kroger cheap cialis medication dapoxetine online pharmacy propranolol 40 mg dosis metformin hcl 850 mg 10mg levitra reviews 50mg cialis generic cialis 5 mg sklep valtrex generic recall levitra 10 mg.it online nexium cheap online chemist viagra viagra online chennai clomid cost online celebrex celecoxib 200mg prednisone 10 mg used 10 mg viagra enough generic wellbutrin headache 875 mg of augmentin levitra cheap generic erythromycin 500 mg einnahme levitra 20 mg contraindicaciones buying cialis cheaper viagra mgrs zoloft 75 mgs lisinopril 10 mg tablet generic clomid 50mg nz cheapest cialis zithromax 500 mg online splitting 50 mg viagra doxycycline hyclate 1 mg online viagra aarp dosis cialis 20mg zithromax 1200 mg daily clomid 30 com 50 mg 150mg clomid success buspar 5mg effects viagra 100mg box cipro 250 mg cost prednisone 20 mg po viagra cream online generic viagra indian propecia generic dosage cheap zoloft 100 mg sublingual cialis 40mg viagra order overnight propecia .25 mg express generic cialis prednisone 20 mg used 150 mg viagra generic cytotec online buy 150 mg online viagra valtrex generic effectiveness levitra 5 mg tablets metformin xl 500 mg discount viagra 100mg xenical 120 mg foro wellbutrin xl cheap generic zithromax 500mg buy clomid china buy 10mg viagra strattera 40 mg adults lexapro 20 mg alcohol amoxil 500 mg suspension strattera cap 40mg glucophage xr 500mg prednisone 20mg pregnant jakarta cialis 2.5mg lexapro 50 mg cialis 20mg preisvergleich nolvadex generic online 10 mg generic cialis glucophage xr 750mg strattera generic buy wellbutrin buy cheap strattera 25 mg used buy cheap nexium augmentin dosage 500 mg propecia online recommendations 800mg zovirax metformin 500 mg sa 20mg lexapro dose buy doxycycline levitra 20 mg test metformin arcana 850mg kamagra order paypal strattera online paypal buy viagra proffesional generic cialis paypal cheap generic cialis generic version levitra doxycycline 100 mg palu cheap generic valtrex order cialis com diflucan generic spray nexium 40 mg makedonija counterfeit cialis 50mg generic nexium cost online viagra samples propecia merck cheapest 5oomg viagra 250 mg. zoloft harga glucophage 500mg synthroid cheapest nexium 20 mg used viagra two 100mg doxycycline 100 mg dog generic doxycycline monohydrate strattera 80 mg reviews 50 mg viagra enough cialis 100mg india cialis 20 mg buy coverta 150mg viagra nexium generic review levitra online 5mg vrai cialis 20mg mylan nolvadex buy cipro 500 mg frequency viagra 50 mg.tablets lasix 50 mg zithromax azithromycin generic lisinopril 20 mg 3760 tesco viagra mg cheap cialis pakistan generic viagra cena levitra 10mg wallgreens strattera 40 mg kullananlar lisinopril 20 mg information viagra online praha 40 mgs of cialis levitra generico opiniones zoloft goes generic tetracycline 500 mg used online apotheek doxycycline authentic generic cialis lexapro 40 mg dosage order cialis singapore buy lasix 500 mg diflucan medicine generic augmentin 125 mg administrare generic levitra effective prednisone posologie 20mg koop strattera 80 mg viagra 100mg ejaculate posologie prednisone 5mg metformin 500 mg sandoz cialis 20 mg zararlari levitra buy us buy prednisone catsmalaysia viagra online priligy tab 30mg viagra 100mg soft diflucan cps 150 mg cialis 20 mg work cialis generic cena levitra wieviel mg cipro 500mg pack viagra online supply effet cialis 10mg viagra 150 mg prices cheap viagra au order cialis 10 mg cialis online authentic medicine tetracycline 500mg cialis dapoxetine 80mg strattera generic cost glucophage 500 mg emagrece cipro 4 mg buy clomid 25 strattera 10 mgs synthroid generic cost buy online nolvadex 604 comprar cialis 20 mg get levitra online cialis 20 mg effectiveness generic viagra genuine amoxil 500 mg sirop viagra cheap cheap dapoxetine 100mg buy zovirax cheap finasteride propecia online cialis mg size order viagra trial billig cialis 20mg viagra 10 generic propecia 1 mg effectiveness prednisone 25 mg used 150 mg viagra red erythromycin cheap online 300 mg doxycycline acne order chewable viagra mylan generic wellbutrin cheap cialis 5mg buy cialis registered original cialis cheap generic cialis overnigh cialis phone order buy 25 mg doxycycline cialis online legitimate cialis uk 40mg lisinopril sandoz 10 mg viagra generic sample generic levitra otc priligy buy online amoxil 500 mg uses cheap nexium wellbutrin xl 500mg 5 mg lexapro work valtrex 500mg ingredients online levitra utah cheap online diflucan 100 mg prednisone taper uk viagra 25mg cheap 20mg levitra online lexapro canada propranolol de 40 mg cialis online ricetta lexapro generic dizziness generic cialis double 50mg clomid day 5 9 viagra buy 1 levitra professional buy buy zovirax ointment buy metformin mexico metformin xr 500 mg order propecia now propecia 1mg tablete stopping 25 mg zoloft levitra cheapest online lexapro 15mg generico glucophage hcl 500mg lisinopril hctz 5mg order cialis usa lisinopril 20 mg wheezing viagra cheap buy viagra generico 25 propranolol sa 60 mg lexapro available generically augmentin 625mg bnf nexium 40mg 14 comprimidos 150 mg sr wellbutrin lexapro 5 mg effective viagra 50mg erfahrungen viagra pricing 100mg harga cialis 50mg mg bactrim illegal buy nolvadex buying cialis canada zoloft 50 mg dejstvo tetracycline antibiotics buy generic wellbutrin npr viagra 100 mg 100 pills cheap viagra coupons generic india levitra dapoxetine buy uk buy azithromycin zithromax lexapro buy australia viagra generic manufacturers buy cialis real pastilla prednisone 5mg generic cialis risk sildenafil viagra 100mg cialis 5mg therapie taking 80 mg lexapro nexium 20mg buy 5mg cialis cheap nexium 20 mg dosierung dapoxetine 60mg india why buy viagra

01.08.2015.
Aptekarz Polski
Start.
Aktualności
Opieka farmaceutyczna
Wszechnica
Manuał aptekarski
W aptece
Lex Apothecariorum
Edukacja
Farmacja na świecie
Rynek leków
Panorama samorządu
Biblioteka
Historia farmacji
Muzealny kalejdoskop
PharmaExpert
Nowe rejestracje
Świat w pigułce
Chwila oddechu
Sport to zdrowie
Forum wydarzeń
Galeria
Przegląd prasy
Warto wiedzieć
Rozmowy Redakcji
Listy do Redakcji
Z uniwersytetu
Numer 106/84 online
Menu witryny
Wydawnictwo NIA
Zamów Aptekarza






mapa strony: Start. arrow Wszechnica arrow 02.2010 - RECEPTARIUSZ - "Mieszanka uspokajająco-nasercowa."


 


02.2010 - RECEPTARIUSZ - "Mieszanka uspokajająco-nasercowa." Drukuj Email
luty 2010, nr 42/20 online
 
 
 
MIESZANKA USPOKAJAJĄCO-NASERCOWA

   Mieszanki uspokajająco-nasercowe to jedne z najczęściej obecnie wykonywanych leków recepturowych do użytku wewnętrznego. Ich zaletą jest możliwość połączenia kilku składników w kompozycje nie występujące w preparatach gotowych. Najczęściej ordynowane są jako remedium w nerwicach wegetatywnych.
    
NERWICA WEGETATYWNA

    W skrócie można powiedzieć, że nerwica wegetatywna polega na objawianiu się dolegliwości psychicznych w postaci nasilonych zaburzeń wegetatywnych, które dominują w obrazie choroby. Objawy fizyczne mogą być bardzo zróżnicowane – bardzo często jest to „kołatanie serca”, a także różnego rodzaju objawy ze strony układu pokarmowego i moczowo-płciowego. Choroba może również objawiać się jako zawroty i bóle głowy, duszności, drżenia, nasilona potliwość, czy wreszcie poprzez doznania związane ze skurczem mięśni gładkich lub szkieletowych typu „uczucie kuli w gardle”, drętwienie kończyn, mrowienie. Tym silnie odczuwanym, fizycznym symptomom mogą towarzyszyć objawy psychiczne, lękowe tj. „wrażenie umierania”, lub uczucie rychłej utraty świadomości. Objawy te mogą utrzymywać się długotrwałe, ale zdarza się także, że występują napadowo, jako tzw. „przełomy wegetatywne”. Mogą pojawić się w sytuacjach, w których pacjent nie jest narażony na stres, czy zdenerwowanie, co powoduje, że nie kojarzy on tych dolegliwości z problemami psychicznymi. Szybko natomiast nabiera on przekonania, że cierpi na poważną chorobę narządową, czego jednak nie potwierdzają specjalistyczne badania. Towarzyszy temu strach o własne zdrowie i obawa o to, że „prawdziwa choroba” nie została prawidłowo zdiagnozowana. Chorzy czują się zagubieni, niekiedy nie znajdują zrozumienia w otoczeniu dla swoich cierpień, co zwykle tylko pogarsza ich sytuację zdrowotną – potęguje lęk, powoduje zamknięcie się w sobie, sprzyja narastaniu fobii i drażliwości, jednocześnie potęgując objawy wegetatywne. Opisywane jest to jako „objaw błędnego koła” – czyli wzajemne nasilanie się dolegliwości z kręgu psychicznych i fizycznych. Często pojawiają się kłopoty ze snem.
   Podstawowym kierunkiem leczenia takich pacjentów powinna być psychoterapia i uświadomienie chorym, że ich cielesne dolegliwości mają źródło w różnego rodzaju nieuświadomionych problemach emocjonalnych (stres, frustracja, niepowodzenia zawodowe lub osobiste).
   Leczenie farmakologiczne zwykle polega na podawaniu leków uspokajających, niekiedy również przeciwdepresyjnych.

MIXTURA SEDATIVA, HYPNOTICA, CARDIACA

   
   Istnieje co najmniej kilka tradycyjnych przepisów na mieszanki uspokajające o ustalonym składzie i własnym nazewnictwie jak np. Mixtura Valerianae bromata R.P. czy Mixtura Pavlovi RP. Poniższy przepis to jedna z najbardziej rozbudowanych receptur na mieszankę uspokajająco-nasercową. Zawiera dodatkowo składnik przeciwbólowy (w tym przypadku metamizol, ale istnieją także przepisy, w których jest to pabialgina).
 

Rp.
Sal. Erlenmeyeri
Tinct. Adonidis vernalis
Tinct. Convallariae maialis.
Tinct. Crataegi
Tinct. Valerianae aa 10,0
Luminali natri 0,3
Novalgini 4,0
Aqua destill. 20,0
Neospasmini ad 250,0
M.f. mixt.
D.S. 2 x dziennie łyżka stołowa
 
   Większość współcześnie wykonywanych mikstur zawiera któreś z powyższych składników w różnych kombinacjach i proporcjach. Trafiają się przepisy, ale raczej rzadko, w których dodatkowym składnikiem jest Cardiol C, Mentowal, Cardiamid czy Intractum Visci.  Podłożem (rozpuszczalnikiem) dla tych preparatów najczęściej jest woda destylowana lub - jak w powyższej recepcie - syrop. Najczęściej wykorzystywana jest Neospasmina lub Passispasmina, czasami syrop prosty, sporadycznie – Hydroksyzyna. Neospasmina zawiera wyciąg z kozłka i głogu, a Passispasmina jest bogatsza o wyciąg z męczennicy i szyszek chmielowych. Preparaty gotowe w odróżnieniu od prostych podłoży recepturowych mają tę zaletę, że wnoszą do leku własne działanie lecznicze, a także mogą szczególnie skutecznie poprawiać smak. Niekiedy jednak może okazać się, że użyte do ich produkcji substancje pomocnicze dają trudne do przewidzenia incompatibilitates, zwłaszcza przy dużej liczbie przepisanych składników, lub w przypadku użycia więcej niż jednego leku gotowego.
   Mieszanki tego typu powinny być zużyte w terminie około 7 dni, na co należy zwrócić uwagę przyjmując receptę na większą ilość leku. Szczególnie nietrwałe mogą się okazać preparaty o dużej zawartości wody, w których konserwujące właściwości etanolu (z nalewek) lub cukru (z syropów) nie są zachowane.
   Aby prawidłowo ocenić czas, w jakim mieszanka zostanie zużyta, oraz obliczyć, czy nie zostało przekroczone maksymalne dawkowanie, na recepcie powinno koniecznie widnieć dawkowanie preparatu. Pacjenci najczęściej dawkują preparat sami, wykorzystując miary „domowe”. Dla przypomnienia:
 
 
łyżeczka do herbaty – 5g
łyżeczka deserowa – 10g
łyżka stołowa – 15g
 
 
   Mieszanek tych nie sączy się, ale należy pamiętać o oznakowaniu „zmieszać przed użyciem”. Zmiana stężenia, rozcieńczenie etanolu jako rozpuszczalnika nalewek może powodować zmętnienie, co nie świadczy jednak o niekorzystnych zmianach w leku.

   W zaproponowanym we wstępie przepisie lekarz zadbał o pojawienie się niewielkiej ilości wody, co bardzo ułatwia rozpuszczenie substancji stałych. Gdyby w recepcie figurował wyłącznie syrop, najrozsądniej byłoby we własnym zakresie zamienić jego część na wodę (uważa się, że bez porozumienia z lekarzem może to być nie więcej niż 5% ogólnej masy leku). Wprawdzie również syropy zawierają przecież pewną ilość wody i rozpuszczanie w nich proszków jest możliwe. Jest to jednak proces powolny, a w przypadku syropów o ciemnej barwie uniemożliwiona jest szybka wizualna kontrola całkowitości rozpuszczenia. Ponieważ w receptach na mieszanki (szczególnie te prostsze) dosyć częsty jest – w innych typach recept rzadziej spotykany - zapis ilości substancji w stosunku wagowo-wagowym (g/g) warto przypomnieć, że zapis typu: Sal Erlenmeyeri 8,0/250,0 oznacza, iż należy użyć 8 gramów soli Erlenmeyera oraz 242 gramów wody, druga cyfra oznacza bowiem całkowitą masę gotowego roztworu.
 

   W przedstawionej recepcie, fenobarbital figuruje w łatwej do rozpuszczenia w wodzie formie soli. Niemniej zdarza się zapisanie w recepcie na lek płynny formy nierozpuszczalnej luminalu. Zasadniczo jest to błędem, który farmaceuta powinien skorygować zamieniając nierozpuszczalny fenobarbital (rozpuszczalność 1:5000) na jego formę rozpuszczalną w wodzie – sól, czyli właśnie na fenabarbital sodu (rozpuszczalność 1:1,5). Ze względu na różnice w masie cząsteczkowej obu postaci chemicznych ilość użytego surowca powinna zostać przeliczona. Przykładowe obliczenie do recepty:
 
 
Rp.
Luminali 0,3
Aqua ad 100,0
M.f. Solutio


232,24 - masa cząsteczkowa luminalu
254,22 - masa cząsteczkowa luminalu sodowego

0,3 – 232,24
x – 254,22
zatem x = 0,33
 
 
   Oznacza to, że zamiast 0,3 luminalu farmaceuta wykonujący receptę powinien odważyć 0,33 soli sodowej. Ilość wody powinna być – lege artis - adekwatnie pomniejszona o 0,03 grama w stosunku do recepty wyjściowej.
   Istnieje także możliwość ominięcia tego problemu poprzez wykorzystanie formy kwasowej, rozpuszczenie jej w etanolu i połączenie z przepisanymi w recepcie nalewkami. Jest to jednak metoda polecana głównie w sytuacjach, w których fenobarbital w postaci soli mógłby dać niezgodności z innymi współobecnymi w recepcie składnikami (np. z inną solą powodując wytrącenie osadu). Czasami ilość etanolu zawarta w samych nalewkach okazuje się wystarczająca do rozpuszczenia formy kwasowej fenobarbitalu i nie ma potrzeby sięgania po dodatkową porcję spirytusu. Obliczeń można dokonać zakładając, że fenobarbital rozpuszcza się w etanolu 95o w stosunku 1:10, a nalewki sporządzone są na spirytusie, którego stężenie można przyjąć za 70o.
   W mieszankach zawierających luminal sodowy mogą wystąpić niezgodności związane z odczynem środowiska. Roztwór fenobarbitalu sodu ma odczyn zasadowy. Niezgodności (w postaci wytrącenia osadu) mogą pojawić się po zmieszaniu go z roztworem o odczynie kwaśnym – przy czym rodzaj osadu zależeć będzie od finalnego pH roztworu. W codziennej praktyce aptecznej najbardziej warte zapamiętania są fakty na temat niezgodności fenobarbitalu sodu z nalewkami (nie daje) oraz z chlorowodorkiem papaweryny (zawsze daje niezgodność). W mieszankach zawierających sól Erlenmeyera niezgodność może dawać bromek amonu, jednakże nie zawsze, a w zależności od stężenia (szczegółowe tabele można bez trudu znaleźć w większości podręczników do receptury). Uwaga – fenobarbital sodowy szybciej rozpuszcza się w czystej wodzie niż w roztworze bromków, dlatego powinien być rozpuszczany jako pierwszy (jest to również zgodne z zasadą odważania składników od ilości najmniejszej, do największej). Nie wydaje się również błędem - nawet w receptach zgodnych - rozpuszczenie barbituranu i bromku po prostu osobno i dodanie jednego z roztworów na końcu, do reszty gotowej mieszanki. Ten tryb postępowania jest także jak najbardziej wskazany w celu uniknięcia niezgodności fenobarbitalu sodu z fosforanem kodeiny, czy chlorowodorkiem hydroksyzyny.

WŁAŚCIWOŚCI UŻYTYCH SKŁADNIKÓW

    Tinctura Adonidis i Tinctura Convallariae – głównym składnikiem nalewki z miłka wiosennego i konwalii majowej są glikozydy kardenolidowe. Ich głównym efektem działania jest zwiększenie siły skurczu serca (działanie inotropowe dodatnie) z jednoczesnym spowolnieniem jego pracy (efekt chronotropowo ujemny). Serce działa wówczas bardziej „ekonomicznie” i efektywniej wypycha krew do naczyń krwionośnych, reguluje się ciśnienie krwi, ustępują obrzęki. Nalewki te są szczególnie pomocne są w pierwszym okresie niewydolności serca.
   Należy jednak przypomnieć, że glikozydy nasercowe mają wąski zakres działań terapeutycznych.  Przedawkowanie ich może powodować wystąpienie stanów oszołomienia, splątania, zaburzenia widzenia (głównie barw), oraz nudności i wymioty pochodzenia ośrodkowego.
   Tinctura Crataegi – nalewka głogowa zawiera głównie związki flawonoidowe. Wywiera działanie spazmolityczne, również na mięśniówkę naczyń krwionośnych, łagodnie obniżając ciśnienie krwi.
   Tinctura Valerianae (Tinctura Polemoni) – nalewka kozłkowa zawiera seskwiterpeny, głównie kwas walerenowy. Działa łagodnie uspokajająco i nasennie.

BROMKI

   Bromki wykazują słabe działanie uspokajające, a w większych dawkach – nasenne. Sole bromu wchłaniają się z przewodu pokarmowego, ale większość komórek jest nieprzenikliwa dla jonów bromkowych. Wchłonięte bromki gromadzą się więc w płynach międzykomórkowych i wypierają jony chloru. Ten antagonizm, na który szczególnie podatne są neurony uważany jest za główny mechanizm ich działania na układ nerwowy.
    Bromki już w dawkach terapeutycznych mogą wywołać działania niepożądane w postaci podrażnień przewodu pokarmowego, przy czym efekt ten nasila się w kolejności:
bromek sodu < bromek potasu < bromek amonu
    Bromek sodu zawiera 77% bromu, bromek potasu – 67%, a bromek amonu – 82% bromu. Najsilniej działa bromek amonu, ale – tak jak pokazuje powyższa nierówność - równocześnie najsilniej drażni przewód pokarmowy. Dodatkowo jest nietrwały i łatwo się rozkłada uwalniając wolny brom.
    Duże dawki soli bromu mogą wywołać groźny zespół toksyczny – bromizm (bromismus). Efekt ten może wystąpić także przy długotrwałym zażywaniu soli bromu na skutek tendencji tych związków do kumulowania się w organizmie. Powolność wydalania bromków z ustroju tłumaczy się tym, że nerki jednakowo reagują zarówno na bromki, jak i na chlorki, bromki nie są więc wydalane szybciej, choć są związkami obcymi dla organizmu. Na zatrzymanie się bromków w organizmie wpływać może także ubogie w sól pożywienie – organizm pokrywa wówczas zapotrzebowanie na jony chlorkowe – jonami bromkowymi. Roztwory chlorku sodowego są więc jednym z antidotów w zatruciu bromkami. Najbardziej charakterystyczne objawy bromizmu to zaburzenia neurologiczne i psychiczne (w ciężkich przypadkach nawet śpiączka) oraz wysypka skórna przypominająca trądzik (tzw. acne bromata). Zmiany skórne wywołane są przez fakt, iż związki bromu wydalane są z potem, powodując przy tym podrażnienie i stany zapalne powłok ciała. Oprócz zatruć przewlekłych zdarzają się także zatrucia ostre, choć znacznie rzadziej. Mogą się one zakończyć zgonem  - zwykle wśród objawów narkozy i zapalenia płuc. Zapalenie płuc jest efektem hamowania odruchów wykrztuśnych pochodzących ze śluzówki gardła i nagromadzenia śluzu oraz - tak jak w przypadku zmian skórnych - silnie drażniącym wpływem na komórki powlekające; w tym przypadku - śluzówkę dróg oddechowych.
    Sole bromu mają niezbyt przyjemny smak, który zazwyczaj maskuje w leku recepturowym dodatek syropu. Można zatem uznać, że dodatek np. Neospasminy działa zarówno jako adiuvans, jak i jako corrigens.
 
 
Bromek sodu (natrium sedativum) –  słony
Bromek potasu (kalium sedativum) –  gorzki
Bromek amonu  (ammonium sedativum) – cierpki
 
 
   W praktyce aptecznej często spotyka się na receptach nazwy gotowych mieszanek soli bromu o określonym składzie:
 
 
Sal Erlenmeyeri:
bromek sodowy : bromek potasowy : bromek amonowy w proporcjach  2:2:1
Mixtura Nervinae:
bromek sodowy : bromek potasowy : bromek amonowy w proporcjach 1:2:1
 
 
   Istnieją doniesienie o obniżeniu poziomu libido przy długotrwałym stosowaniu bromków. Efekt ten miałby być skutkiem zmniejszenia wytwarzania testosteronu. Niektóre publikacje podważają wiarygodność takiego działania soli bromu.
    Ze związków nieorganicznych bromu warto wymienić także bromek wapniowy, obecnie spotykany rzadko. Obecny może być np. w recepcie pediatrycznej skomponowanej z myślą o podawaniu m.in. w spazmofilii (tężyczce) dziecięcej, w przebiegu której występuje niski poziom wapnia zjonizowanego we krwi, z równoczesnym nasileniem pobudliwości nerwowo-mięśniowej.
    Farmakopea Polska VI nie określa maksymalnych dawek jednorazowych dla bromków. Ustala jedynie maksymalne dawki dobowe – wynoszące odpowiednio 1,0 g dla bromku sodu i potasu oraz 0,5 g dla bromku amonu.

BARBITURANY

   W większości mieszanek uspokajających głównym składnikiem sedatywnym jest fenobarbital (syn. Luminal, Gardenal). Fenobarbital należy do grupy barbituranów. Ta grupa leków przeciwlękowych i nasennych uważana jest obecnie za niszową, a wypierają bezpieczniejsze benzodiazepiny.
   Największe zastosowanie znajduje w tej chwili luminal, z którym zapewne większość farmaceutów ma do czynienia nie tylko pod postacią surowca do receptury, ale także pod postacią tabletek w dawce 15 i 100 mg, czopków – 15 mg oraz preparatów złożonych – tabletek Bellergot i kropli Milocardin.

   Na niekorzystny profil działania barbituranów działają:
   - niski indeks terapeutyczny
   Podane w dużych dawkach powodują śmierć wskutek zahamowania oddychania i krążenia. Barbiturany, podobnie jak beznodiazepiny nasilają działanie GABA (neuroprzekaźnika hamującego), ale wiążą się z innym miejscem w kompleksie receptora, a ich działanie jest mniej specyficzne.
   - wywoływanie tolerancji i uzależnienia
   Już kilkutygodniowe stosowanie może być przyczyną wystąpienia objawów abstynencji po zaprzestaniu kuracji. Jednocześnie nagłe odstawienie barbituranów nie jest wskazane.
   - często powodują interakcje z innymi lekami  z powodu wpływu na enzymy mikrosomalne
   Są silnymi induktorami enzymatycznymi, zmniejszającymi efekt działania niektórych leków. Po odstawieniu barbituranu enzymy wątrobowe działają zatem jakby wolniej, pozbawione indukcyjnego wpływu barbituranu, co sprawia, że metabolizowane przez nie leki mogą wywierać silniejszy efekt.

   Barbiturany wywierają także inne, niekiedy specyficzne działania niepożądane. Osłabiają one wchłanianie wapnia i skracają biologiczny okres półtrwania witaminy D3, co pogarsza uwapnienie kości. U predestynowanych do tego osób mogą także wywołać napad porfirii. Barbiturany przechodzą przez łożysko i przenikają do mleka matki. Fenobarbital działa nasennie długo (8-10 godzin), utrzymując się w organizmie, co po przebudzeniu może być przyczyną bólów głowy, senności i złego samopoczucia.
   Pomimo szeregu wad, barbiturany, a właściwie głównie jeden - fenobarbital ciągle znajdują zastosowanie w medycynie - w anestezjologii (przede wszystkim w premedykacji) i w leczeniu padaczki. Ale nie tylko. Rzadko wspominane, ale ciekawe właściwości barbituranów (przede wszystkim właśnie fenobarbitalu) to:
 - Obwodowe zmniejszenie napięcia mięśni gładkich i łagodzenie skurczów w obrębie przewodu pokarmowego. Działanie przeciwskurczowe ujawnia się już przy 1/10 dawki nasennej. Działanie to wykorzystuje się pomocniczo w napadach kolek, także w pediatrii.
- Zmniejszenie zużycia tlenu przez mózg, co może przyczynić się do zmniejszenia obrzęku mózgu po zabiegach chirurgicznych i chronić przed zawałem mózgu w wyniku niedokrwienia.
- Pobudzenie estryfikacji bilirubiny, co wykorzystuje się w hiperbilirubinemii Gilberta i w leczeniu żółtaczki jąder podstawy mózgu (kernicterus) u noworodków.
- Łagodne obniżenie ciśnienia tętniczego i zmniejszenie częstości rytmu serca na skutek upośledzenia przewodnictwa nerwowego w zwojach. Efekt ten jest wyraźniejszy u osób z nadciśnieniem.
- Hamowanie wytwarzania hormonu tyreotropowego - dzisiaj uważane raczej za efekt niepożądany - znajdowało zastosowanie w leczeniu tyreotoksykoz.

PODSUMOWANIE

   Nawiązując do przepisu recepturowego podanego we wstępie, w szczególności po analizie właściwości użytych składników dobrze byłoby przemyśleć, jakie informacje powinni od farmaceuty uzyskać pacjenci stosujący tego typu mieszanki. Przede wszystkim chorzy nie powinni traktować tych mikstur jako „trochę mocniejszych kropli nasercowych”, czy jako „ziółek”. Zdarza się „rodzinne” zażywanie tych preparatów, czy też udostępnianie leku osobom całkiem postronnym. W obliczu różnorakich interakcji, jakie mogą powodować ich składniki jest to potencjalnie niebezpieczne. Z pewnością należy także wspomnieć o tym, że ich łączenie z innymi preparatami o podobnym działaniu jest niewłaściwe.  

mgr farm. Olga Sierpniowska

 

 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »
cookies.jpg
WYDARZENIA
DOKUMENTY
strategia.jpg