buy alli online india no prescription trial erection packs 2 cheap us pharmacy what is micardis drugs dapoxetine online pharmacies with out prescription order generic albenza buy metrogel canada fast noroxin delivery advair diskus brand pills for sale naprosyn over the counter dosage i pill levothroid website genuine avalide 100mg is mail order himcolin safe current ginseng prices in kentucky minipress without prescription miami dostinex canadian online overnight pharmacy anavar only cycle clomid pct overnight delivery accutane without ivenox delivery uk order promethazine on line usa robaxin cost canadian buy permethrin 5 online vytorin without a prescription from mexico very cheap amantadine buy diamox in india online costco pharmacy motrin price motilium pills online in the uk buying celadrin in manchester bentyl for dogs buy costco stress test costco pharmacy advair diskus price noroxin online pharmacies with out prescription zovirax rxlist what are fluoxetine hydrochloride tablets used for most common side effects of bystolic buy minocin 10 overnight pharmacy alesse what does the right parietal lobe do erexin v mg buy order lithium pills med cab prometrium ventolin salbutamol inhaler no prescription get v gel las vegas aspirin usage in us plendil order in the us vistaril without script prednisone 20mg side effects in men where to purchase tretinoin methotrexate mechanism of action in rheumatoid arthritis cost of zyrtec without insurance prilosec online printable coupons generic aviane 28 no prescription buy promethazine codeine flagyl dosage in dogs doxycycline hyclate 100mg for acne reviews rogaine 2 lawsuit canada david jones american express login how to get artane in australia 40 mg strattera price klipal codeine lawsuit clomid by mail 24 hours himplasia for sale philippines percocet erowid experience vault what is allicin order gasex online with visa voltaren tablets uk best buy cialis generic pharmacy buy drugs anteovin buy ampicillin online prometrium pas cher italie pharmacy buy drugs zyvox cymbalta online bestellen where can i get femcare pills can i get provera over the counter is alti doxycycline legal in uk misoprost daily use reviews is prozac available over the counter tegretol generic problems lasix medicine online why has minocin been discontinued where to buy esperal with mastercard buy celexa no prescription fast delivery cost of mail innopran xl prazosin for men in usa atrovent drug oversea what is renagel made of fast diamox deleviery detrol buy no prescription buy cheap revia what drug category is phexin malegra dxt from usa pharmacy buy levothyroxin bulk low dose prednisone dosage where to buy zertalin in canada safely generic pills for l tryptophan order buy elimite pharmacy minocycline acne purchase buy dramamine in uk rumalaya maximum dosage cost comparison buy propranolol drug what is paroxetine hcl 40 mg what are the side effects of the medicine synthroid order obelit online uk is it safe to order viramune good place to get viagra online safe bupropionum no prescription suhagra visa quetiapinum generic usa onde encontrar orlistat mais barato medrol tablets for purchase purchase mevacor on line in australia buy casodex in ireland prevacid otc purchase como puedo comprar cytotec en chile claravis dosage too high is tretinoin cream sold over the counter buying azulfidine using paypal online duetact overnight delivery propranolol medication headaches can i order purim no prescription in the usa acne medicine erythromycin where to buy dramamine chewable keflex in croatia protonix generic uk what is prednisone made of name brand sale generic viagra bupropion xl 300 mg reviews asacol birth control online uk retin a ge prescription only buy xenical 80 mg online lasix buy canada lamictal medicine children finasteride 1mg walgreens tindamax online from india buy elocon cream from canada buy viagra plus online pharmacy confido online in canada azurette billig kaufen emoquette where can i buy india actoplus met generic is oyster shell calcium better than calcium carbonate duetact in the uk now non prescription viagra jelly pharmacy discount salbutamol mg orlistar online ordering what is the cost of crestor 10 mg much will generic zyprexa cost there generic drug detrol comprar pariet online buy dvd recorder online australia albenda tablets from buy antibiotics for acne minocycline brand fertomid for sale betnovate scalp application over the counter triamterene comprar yasmin birth control side effects weight gain canada pharmacy online aarp zofran wafers buy online nolvadex price australia actoplus buy online us non prescription acticin pharmacy sominex fda approved to buy without prescription buy erection packs 3 hong kong cordarone prices usa forzest 3days delivery med cab sustiva prevacid solutab discontinued risperdal dosage for anxiety mircette ultra low dose neurontin medicine buy ventolin pills in the us canadian family buy lioresal paypal risperdal discount no prescription buy kamagra jelly australia sildenafil citrate elocon tablets on line to buy lipitor mg uk fastest confido uk delivery femara where can i buy it drugs similar to cialis soft american discount pharmacy immokalee better than tretinoin drugs similar to zestoretic diovan hct manufacturer coupon can i use cialis everyday flovent delivery endep delivered to your home zetia cheap price what does tetracycline hcl treat oracea in croatia etodolac discontinued can you get high off hyzaar bayer 2012 strattera discount vouchers free trial himplasia order canada cheap medicine online no prescription what is the correct dosage of finpecia best generic pletal review suppliers of thyroxine in us lisinopril order fast aristocort delivery causes ramipril cough what does zoloft pill look like silagra discount code erexor uk buy where can i get estrofem pills buy coreg perth australia p57 hoodia cactus slimming capsule for sale diltiazem 240 mg best price post cycle therapy buspar serophene lawsuit seroflo online forum prescription dosage levothyroxin perth australia citalopram tablets used for where to buy levitra with mastercard low cost lopressor generic substitute for keflex where to buy digoxin online india buy keflex pills in the canada generic name sustiva aloprim from canada generic esperal safe purchase almetec in australia india pharmacies online that sell cialis soft buy uroxatral online cheap generic cialis 20mg best buy mexico buy cabaser singapore allegra dose for dogs canadian primary healthcare research and innovation network arzomicin from canada without rx medazole phone orders buy bactroban online india buy diarex without rx valtrex canada prices anteovin from usa pharmacy order sildenafil citrate on line uk very cheap rogaine 2 purchase prednisolone mg pharmacy buy drugs oristal ampicillin ivtt drug study doksazosin lek prices cvs ordering propranolol on line can you get high from maxalt drug benemid rx diclofenac gel on line in the mexico what is zanaflex pills used for drug market order feldene where can i buy benfotiamine buy remeron with visa what is skelaxin 800 used for nizagara canada no prescription buy brand phenamax buy vasotec with e check floxin lawsuit canada nolvadex delivery where to buy erythromycin topical solution bupron sr in canada generic avodart no prescription bentyl drug oversea renova birth control online mexico seroquel prolong wiki suprax shortage elavil not generic pharmacy buy drugs lopid purchase curacne in canada where do i thyrohormone in uk www pharmacy online com au beconase aq prices usa dapoxetine with viagra buy chloroquine online india pariet on line purchase calan for purchase buy luvox astrailia coreg with american express do you need rx cafergot proventil mg price buy retino a cream 0,05 pills in the india doryx coupon activation buy ralista using pay pal order innopran xl pills buy pilex online from usa losartan hydrochlorothiazide cost flomax mg order blopress online forum where do i lanoxin in india buy hytrin from mexico online alavert price prednisone side effects in women mood can you buy ranitidine in ireland lowest price lopid proventil online pharmacy shipped to canada norvasc medicine norvasc buy emoquette tablets uk cytoxan comprar where citalopram anti depressant social anxiety bupropion sr discount coupons side effects of quinine sulphate tablets buy plavix with visa is mail order lariam safe where to buy cialis soft with visa alesse cheap lexapro generic formula viagra sublingual shoppers drug mart diclofenac gel india no prescription premarin generic form watermelon may natural viagra motrin uk equivalent levitra plus purchase side effects of tadacip 20 pamelor medicine online cleocin gel cheap australia pharmacy healthy recipes for a single man can i get high off bupropion hydrochloride decadron tablets for sale anavar pct clomid or nolvadex donde puedo comprar famvir fast lady era deleviery vardenafil rdt pediatric mestinon dose is zovirax available over the counter metronidazole alcohol 36 hours order cialis jelly tablets how to purchase haldol online c ratioph side effects uk propecia costco price buy livestock uk diamox pas cher zoloft 50mg medrol pills what is for order frumil cheap mometasona birth control online us where can i get some olistat generic compazine no prescription buy toradol tablets india safe buy floxin online trental order canada purchase toprol xl on line in usa order sarafem canada red ginseng plant sale what is adalat used for is aspirin a prescription drug flovent online price canada pharmacy amoxicillin pharmacies in mexico no prescription where can i get orlistat pills tadalis discount voucher how to get baridium in australia celapram fda approved to buy without prescription online sale of bentyl cheap nootropil free delivery abilify price 2mg how to take zentel for worms canadian rumalaya liniment tablet propranolol price atacand to buy in the usa without a prescription ethionamide doctors online alli tablets dosage decadron canada buy clomiphene online uk buy acticin cream permethrin side effects of amitriptyline 20 mg promethazine tablets purchase on line clomid mg mexico albendazole treatment neurocysticercosis eldepryl medication side effects prinivil buy online australia buy generic cephalexin almetec brand positioning over the counter stress and anxiety medication aspirin over counter products where to buy sk doxycycine discount amoxiline from canada plaquenil brand or generic etodolac pill shortage can you purchase cialis over counter decadron usa sale olanzapine noprescrition needed usa online pharmacy normal dose of wellbutrin sr zyloprim medication on line buy viagra professional uk what does atarax syrup do drugs arthritis care chief executive medazole online no prescription minomycin without a prescription revia generic uk genuine cardizem prednisolona without prescription buy levitra plus 200 microzide uk next day delivery prednisone tablets usp p1i300 buy motrin xr without prescription purchase demadex on line in uk otomax delivery uk aciclovir common cold prescription solutions pharmacy residency thyrox noprescrition needed usa online pharmacy safe disulphiram no precription buy generic lioresal online where to buy ranitidine online uk cheap florinef 0.1 mg pill rx health order pulmicort products buy keftab quick cheap genuine lisinopril online united pharmacies motilium what is erexor tablets is lukol legal in uk floxin prescription coupon vasotec sublingual dosage femara generic letrozole anastrozolo usa cvs prices what drug category is abilify ordering buy aciphex prescription albendazole 100 delivery buy aceon fedex feldene prices order zithromax pills no prescription glyset sale ordering online forum generic cialis orlistat over counter uk is viagra super active available over the counter voltaren 40 mg glycomet tablets 150 mg cleocin gel generic release date atrovent results forum brand topamax for sale can you get trial erection packs 2 over the counter kamagra gold over counter arimidex on the internet decadron 2 mg tablets discount plavix online neurontin without prescription pills glucophage xr missed dose cytotec online no prescription aspirin for sale uk over counter xenical tamoxifen no script geriforte syrup non perscription countries demadex medication my mentat ds syrup coupons azithromycin prophylaxis bronchiectasis where can i order ginseng what is tetracycline hydrochloride used for albenda in croatia zertalin no prescription needed canadian online pharmacy voveran sr drug in fr pharmacy cilest pct buy paxil for sale best place to buy buy sepibest tablets canada does alli work discount voucher code malaria doxycycline prices generic leukeran uk paypal where to buy isotretin with echeck percocet buy usa diovan from canada lukol wanted online review medication zyloprim used fluconazole interactions more drug interactions prescription drug dilantin comprar renagel pela internet how to get viagra without prescriptions donde comprar tegretol key pred pills buy online prazosin medication order order metoclopramide online no presctiption where do i toprol in mexico quickest strattera cipro uk boots cephalexin tablets india cat allergy symptoms sore throat buy benicar mg cheap terramycin free delivery cardura xl 4mg generic beconase aq pills sweat mail order pharmacy tech jobs free viagra uk sample benadryl tablets for kids pharmacy rx one coupon discount midamor non perscription countries best place to buy flagyl er in australia buy cheap antivert antivert birth control online australia cheap genuine sildenafil citrate online uk pharmacies online that sell cefadroxil taking propranolol tablets for anxiety buy imdur with mastercard methotrexate over the counter ranitidine canada online no prescription buspar pas cher buy aciclovir 1 herpes 200mg zofran pills safe buy metrogel online can you buy bupropionum cost of mail metoclopramide yasmin brands india buy generic baclofen online no prescription buy duetact online canada cheap albuterol uk alli from canada 120 caps buy erection packs 3 tablets us job search direct cheap amoxil drugs buy accutane online from canada artane canada head office buy tamoxifen with a mastercard dyazide australia pharmacy do you need rx zyban oracea birth control online us robaxin drug canadian pharmacy diclofenac gel online cheap zovirax now co uk tamsulosin 0.4mg tablets fucidin no prescription compare prices water pills to lose weight safe where to buy reglan mg best place to buy allopurinol in uk is it safe to order carbozyne aviane 28 from canada zedd usa pharmacy what is diovan hct 320 25 is there a drug comparative to requip sticky content london side effects of luvox in women buy generic 500 mg viagra red panax ginseng capsules rosuvastatin over counter uk tadalis sx medicine children vpxl pills online in the usa methotrexate tablets rheumatoid arthritis pharmacy mexico allegra where to cut amaryllis flower lithium pills online in the canada ciprofloxacina pills buy online wellbutrin from europe buy online aristocort generic pill rx health order malegra dxt products i want ot buy viagra liv pas cher to buy aripiprazola in uk liposafe pills online in the mexico how long does it take to get norvasc out of your system levitra for shipment to singapore is cipralex better than paxil vpxl bonus pills generic depo provera cost cheap viagra ireland purchase nimotop pills online erexor india dyazide from canada with no prescription buy differin xr without prescription how to get azithromycin over the counter compazine order in the us kamagra sildenafil citrate 100mg wirkung lexapro 5 mg price vagifem buy uk generic term for app store promethazine tablets 25 mg abuse keflex recommended dosage onde comprar crestor

Aptekarz Polski
Opieka farmaceutyczna
Manuał aptekarski
W aptece
Lex Apothecariorum
Farmacja na świecie
Rynek leków
Panorama samorządu
Historia farmacji
Muzealny kalejdoskop
Nowe rejestracje
Świat w pigułce
Chwila oddechu
Sport to zdrowie
Przegląd prasy
Warto wiedzieć
Rozmowy Redakcji
Listy do Redakcji
Forum wydarzeń
Z uniwersytetu
Numer 100/78 online
Menu witryny
Wydawnictwo NIA
Zamów Aptekarza

mapa strony: Start. arrow Wszechnica arrow 02.2010 - RECEPTARIUSZ - "Mieszanka uspokajająco-nasercowa."


02.2010 - RECEPTARIUSZ - "Mieszanka uspokajająco-nasercowa." Drukuj Email
luty 2010, nr 42/20 online

   Mieszanki uspokajająco-nasercowe to jedne z najczęściej obecnie wykonywanych leków recepturowych do użytku wewnętrznego. Ich zaletą jest możliwość połączenia kilku składników w kompozycje nie występujące w preparatach gotowych. Najczęściej ordynowane są jako remedium w nerwicach wegetatywnych.

    W skrócie można powiedzieć, że nerwica wegetatywna polega na objawianiu się dolegliwości psychicznych w postaci nasilonych zaburzeń wegetatywnych, które dominują w obrazie choroby. Objawy fizyczne mogą być bardzo zróżnicowane – bardzo często jest to „kołatanie serca”, a także różnego rodzaju objawy ze strony układu pokarmowego i moczowo-płciowego. Choroba może również objawiać się jako zawroty i bóle głowy, duszności, drżenia, nasilona potliwość, czy wreszcie poprzez doznania związane ze skurczem mięśni gładkich lub szkieletowych typu „uczucie kuli w gardle”, drętwienie kończyn, mrowienie. Tym silnie odczuwanym, fizycznym symptomom mogą towarzyszyć objawy psychiczne, lękowe tj. „wrażenie umierania”, lub uczucie rychłej utraty świadomości. Objawy te mogą utrzymywać się długotrwałe, ale zdarza się także, że występują napadowo, jako tzw. „przełomy wegetatywne”. Mogą pojawić się w sytuacjach, w których pacjent nie jest narażony na stres, czy zdenerwowanie, co powoduje, że nie kojarzy on tych dolegliwości z problemami psychicznymi. Szybko natomiast nabiera on przekonania, że cierpi na poważną chorobę narządową, czego jednak nie potwierdzają specjalistyczne badania. Towarzyszy temu strach o własne zdrowie i obawa o to, że „prawdziwa choroba” nie została prawidłowo zdiagnozowana. Chorzy czują się zagubieni, niekiedy nie znajdują zrozumienia w otoczeniu dla swoich cierpień, co zwykle tylko pogarsza ich sytuację zdrowotną – potęguje lęk, powoduje zamknięcie się w sobie, sprzyja narastaniu fobii i drażliwości, jednocześnie potęgując objawy wegetatywne. Opisywane jest to jako „objaw błędnego koła” – czyli wzajemne nasilanie się dolegliwości z kręgu psychicznych i fizycznych. Często pojawiają się kłopoty ze snem.
   Podstawowym kierunkiem leczenia takich pacjentów powinna być psychoterapia i uświadomienie chorym, że ich cielesne dolegliwości mają źródło w różnego rodzaju nieuświadomionych problemach emocjonalnych (stres, frustracja, niepowodzenia zawodowe lub osobiste).
   Leczenie farmakologiczne zwykle polega na podawaniu leków uspokajających, niekiedy również przeciwdepresyjnych.


   Istnieje co najmniej kilka tradycyjnych przepisów na mieszanki uspokajające o ustalonym składzie i własnym nazewnictwie jak np. Mixtura Valerianae bromata R.P. czy Mixtura Pavlovi RP. Poniższy przepis to jedna z najbardziej rozbudowanych receptur na mieszankę uspokajająco-nasercową. Zawiera dodatkowo składnik przeciwbólowy (w tym przypadku metamizol, ale istnieją także przepisy, w których jest to pabialgina).

Sal. Erlenmeyeri
Tinct. Adonidis vernalis
Tinct. Convallariae maialis.
Tinct. Crataegi
Tinct. Valerianae aa 10,0
Luminali natri 0,3
Novalgini 4,0
Aqua destill. 20,0
Neospasmini ad 250,0
M.f. mixt.
D.S. 2 x dziennie łyżka stołowa
   Większość współcześnie wykonywanych mikstur zawiera któreś z powyższych składników w różnych kombinacjach i proporcjach. Trafiają się przepisy, ale raczej rzadko, w których dodatkowym składnikiem jest Cardiol C, Mentowal, Cardiamid czy Intractum Visci.  Podłożem (rozpuszczalnikiem) dla tych preparatów najczęściej jest woda destylowana lub - jak w powyższej recepcie - syrop. Najczęściej wykorzystywana jest Neospasmina lub Passispasmina, czasami syrop prosty, sporadycznie – Hydroksyzyna. Neospasmina zawiera wyciąg z kozłka i głogu, a Passispasmina jest bogatsza o wyciąg z męczennicy i szyszek chmielowych. Preparaty gotowe w odróżnieniu od prostych podłoży recepturowych mają tę zaletę, że wnoszą do leku własne działanie lecznicze, a także mogą szczególnie skutecznie poprawiać smak. Niekiedy jednak może okazać się, że użyte do ich produkcji substancje pomocnicze dają trudne do przewidzenia incompatibilitates, zwłaszcza przy dużej liczbie przepisanych składników, lub w przypadku użycia więcej niż jednego leku gotowego.
   Mieszanki tego typu powinny być zużyte w terminie około 7 dni, na co należy zwrócić uwagę przyjmując receptę na większą ilość leku. Szczególnie nietrwałe mogą się okazać preparaty o dużej zawartości wody, w których konserwujące właściwości etanolu (z nalewek) lub cukru (z syropów) nie są zachowane.
   Aby prawidłowo ocenić czas, w jakim mieszanka zostanie zużyta, oraz obliczyć, czy nie zostało przekroczone maksymalne dawkowanie, na recepcie powinno koniecznie widnieć dawkowanie preparatu. Pacjenci najczęściej dawkują preparat sami, wykorzystując miary „domowe”. Dla przypomnienia:
łyżeczka do herbaty – 5g
łyżeczka deserowa – 10g
łyżka stołowa – 15g
   Mieszanek tych nie sączy się, ale należy pamiętać o oznakowaniu „zmieszać przed użyciem”. Zmiana stężenia, rozcieńczenie etanolu jako rozpuszczalnika nalewek może powodować zmętnienie, co nie świadczy jednak o niekorzystnych zmianach w leku.

   W zaproponowanym we wstępie przepisie lekarz zadbał o pojawienie się niewielkiej ilości wody, co bardzo ułatwia rozpuszczenie substancji stałych. Gdyby w recepcie figurował wyłącznie syrop, najrozsądniej byłoby we własnym zakresie zamienić jego część na wodę (uważa się, że bez porozumienia z lekarzem może to być nie więcej niż 5% ogólnej masy leku). Wprawdzie również syropy zawierają przecież pewną ilość wody i rozpuszczanie w nich proszków jest możliwe. Jest to jednak proces powolny, a w przypadku syropów o ciemnej barwie uniemożliwiona jest szybka wizualna kontrola całkowitości rozpuszczenia. Ponieważ w receptach na mieszanki (szczególnie te prostsze) dosyć częsty jest – w innych typach recept rzadziej spotykany - zapis ilości substancji w stosunku wagowo-wagowym (g/g) warto przypomnieć, że zapis typu: Sal Erlenmeyeri 8,0/250,0 oznacza, iż należy użyć 8 gramów soli Erlenmeyera oraz 242 gramów wody, druga cyfra oznacza bowiem całkowitą masę gotowego roztworu.

   W przedstawionej recepcie, fenobarbital figuruje w łatwej do rozpuszczenia w wodzie formie soli. Niemniej zdarza się zapisanie w recepcie na lek płynny formy nierozpuszczalnej luminalu. Zasadniczo jest to błędem, który farmaceuta powinien skorygować zamieniając nierozpuszczalny fenobarbital (rozpuszczalność 1:5000) na jego formę rozpuszczalną w wodzie – sól, czyli właśnie na fenabarbital sodu (rozpuszczalność 1:1,5). Ze względu na różnice w masie cząsteczkowej obu postaci chemicznych ilość użytego surowca powinna zostać przeliczona. Przykładowe obliczenie do recepty:
Luminali 0,3
Aqua ad 100,0
M.f. Solutio

232,24 - masa cząsteczkowa luminalu
254,22 - masa cząsteczkowa luminalu sodowego

0,3 – 232,24
x – 254,22
zatem x = 0,33
   Oznacza to, że zamiast 0,3 luminalu farmaceuta wykonujący receptę powinien odważyć 0,33 soli sodowej. Ilość wody powinna być – lege artis - adekwatnie pomniejszona o 0,03 grama w stosunku do recepty wyjściowej.
   Istnieje także możliwość ominięcia tego problemu poprzez wykorzystanie formy kwasowej, rozpuszczenie jej w etanolu i połączenie z przepisanymi w recepcie nalewkami. Jest to jednak metoda polecana głównie w sytuacjach, w których fenobarbital w postaci soli mógłby dać niezgodności z innymi współobecnymi w recepcie składnikami (np. z inną solą powodując wytrącenie osadu). Czasami ilość etanolu zawarta w samych nalewkach okazuje się wystarczająca do rozpuszczenia formy kwasowej fenobarbitalu i nie ma potrzeby sięgania po dodatkową porcję spirytusu. Obliczeń można dokonać zakładając, że fenobarbital rozpuszcza się w etanolu 95o w stosunku 1:10, a nalewki sporządzone są na spirytusie, którego stężenie można przyjąć za 70o.
   W mieszankach zawierających luminal sodowy mogą wystąpić niezgodności związane z odczynem środowiska. Roztwór fenobarbitalu sodu ma odczyn zasadowy. Niezgodności (w postaci wytrącenia osadu) mogą pojawić się po zmieszaniu go z roztworem o odczynie kwaśnym – przy czym rodzaj osadu zależeć będzie od finalnego pH roztworu. W codziennej praktyce aptecznej najbardziej warte zapamiętania są fakty na temat niezgodności fenobarbitalu sodu z nalewkami (nie daje) oraz z chlorowodorkiem papaweryny (zawsze daje niezgodność). W mieszankach zawierających sól Erlenmeyera niezgodność może dawać bromek amonu, jednakże nie zawsze, a w zależności od stężenia (szczegółowe tabele można bez trudu znaleźć w większości podręczników do receptury). Uwaga – fenobarbital sodowy szybciej rozpuszcza się w czystej wodzie niż w roztworze bromków, dlatego powinien być rozpuszczany jako pierwszy (jest to również zgodne z zasadą odważania składników od ilości najmniejszej, do największej). Nie wydaje się również błędem - nawet w receptach zgodnych - rozpuszczenie barbituranu i bromku po prostu osobno i dodanie jednego z roztworów na końcu, do reszty gotowej mieszanki. Ten tryb postępowania jest także jak najbardziej wskazany w celu uniknięcia niezgodności fenobarbitalu sodu z fosforanem kodeiny, czy chlorowodorkiem hydroksyzyny.


    Tinctura Adonidis i Tinctura Convallariae – głównym składnikiem nalewki z miłka wiosennego i konwalii majowej są glikozydy kardenolidowe. Ich głównym efektem działania jest zwiększenie siły skurczu serca (działanie inotropowe dodatnie) z jednoczesnym spowolnieniem jego pracy (efekt chronotropowo ujemny). Serce działa wówczas bardziej „ekonomicznie” i efektywniej wypycha krew do naczyń krwionośnych, reguluje się ciśnienie krwi, ustępują obrzęki. Nalewki te są szczególnie pomocne są w pierwszym okresie niewydolności serca.
   Należy jednak przypomnieć, że glikozydy nasercowe mają wąski zakres działań terapeutycznych.  Przedawkowanie ich może powodować wystąpienie stanów oszołomienia, splątania, zaburzenia widzenia (głównie barw), oraz nudności i wymioty pochodzenia ośrodkowego.
   Tinctura Crataegi – nalewka głogowa zawiera głównie związki flawonoidowe. Wywiera działanie spazmolityczne, również na mięśniówkę naczyń krwionośnych, łagodnie obniżając ciśnienie krwi.
   Tinctura Valerianae (Tinctura Polemoni) – nalewka kozłkowa zawiera seskwiterpeny, głównie kwas walerenowy. Działa łagodnie uspokajająco i nasennie.


   Bromki wykazują słabe działanie uspokajające, a w większych dawkach – nasenne. Sole bromu wchłaniają się z przewodu pokarmowego, ale większość komórek jest nieprzenikliwa dla jonów bromkowych. Wchłonięte bromki gromadzą się więc w płynach międzykomórkowych i wypierają jony chloru. Ten antagonizm, na który szczególnie podatne są neurony uważany jest za główny mechanizm ich działania na układ nerwowy.
    Bromki już w dawkach terapeutycznych mogą wywołać działania niepożądane w postaci podrażnień przewodu pokarmowego, przy czym efekt ten nasila się w kolejności:
bromek sodu < bromek potasu < bromek amonu
    Bromek sodu zawiera 77% bromu, bromek potasu – 67%, a bromek amonu – 82% bromu. Najsilniej działa bromek amonu, ale – tak jak pokazuje powyższa nierówność - równocześnie najsilniej drażni przewód pokarmowy. Dodatkowo jest nietrwały i łatwo się rozkłada uwalniając wolny brom.
    Duże dawki soli bromu mogą wywołać groźny zespół toksyczny – bromizm (bromismus). Efekt ten może wystąpić także przy długotrwałym zażywaniu soli bromu na skutek tendencji tych związków do kumulowania się w organizmie. Powolność wydalania bromków z ustroju tłumaczy się tym, że nerki jednakowo reagują zarówno na bromki, jak i na chlorki, bromki nie są więc wydalane szybciej, choć są związkami obcymi dla organizmu. Na zatrzymanie się bromków w organizmie wpływać może także ubogie w sól pożywienie – organizm pokrywa wówczas zapotrzebowanie na jony chlorkowe – jonami bromkowymi. Roztwory chlorku sodowego są więc jednym z antidotów w zatruciu bromkami. Najbardziej charakterystyczne objawy bromizmu to zaburzenia neurologiczne i psychiczne (w ciężkich przypadkach nawet śpiączka) oraz wysypka skórna przypominająca trądzik (tzw. acne bromata). Zmiany skórne wywołane są przez fakt, iż związki bromu wydalane są z potem, powodując przy tym podrażnienie i stany zapalne powłok ciała. Oprócz zatruć przewlekłych zdarzają się także zatrucia ostre, choć znacznie rzadziej. Mogą się one zakończyć zgonem  - zwykle wśród objawów narkozy i zapalenia płuc. Zapalenie płuc jest efektem hamowania odruchów wykrztuśnych pochodzących ze śluzówki gardła i nagromadzenia śluzu oraz - tak jak w przypadku zmian skórnych - silnie drażniącym wpływem na komórki powlekające; w tym przypadku - śluzówkę dróg oddechowych.
    Sole bromu mają niezbyt przyjemny smak, który zazwyczaj maskuje w leku recepturowym dodatek syropu. Można zatem uznać, że dodatek np. Neospasminy działa zarówno jako adiuvans, jak i jako corrigens.
Bromek sodu (natrium sedativum) –  słony
Bromek potasu (kalium sedativum) –  gorzki
Bromek amonu  (ammonium sedativum) – cierpki
   W praktyce aptecznej często spotyka się na receptach nazwy gotowych mieszanek soli bromu o określonym składzie:
Sal Erlenmeyeri:
bromek sodowy : bromek potasowy : bromek amonowy w proporcjach  2:2:1
Mixtura Nervinae:
bromek sodowy : bromek potasowy : bromek amonowy w proporcjach 1:2:1
   Istnieją doniesienie o obniżeniu poziomu libido przy długotrwałym stosowaniu bromków. Efekt ten miałby być skutkiem zmniejszenia wytwarzania testosteronu. Niektóre publikacje podważają wiarygodność takiego działania soli bromu.
    Ze związków nieorganicznych bromu warto wymienić także bromek wapniowy, obecnie spotykany rzadko. Obecny może być np. w recepcie pediatrycznej skomponowanej z myślą o podawaniu w spazmofilii (tężyczce) dziecięcej, w przebiegu której występuje niski poziom wapnia zjonizowanego we krwi, z równoczesnym nasileniem pobudliwości nerwowo-mięśniowej.
    Farmakopea Polska VI nie określa maksymalnych dawek jednorazowych dla bromków. Ustala jedynie maksymalne dawki dobowe – wynoszące odpowiednio 1,0 g dla bromku sodu i potasu oraz 0,5 g dla bromku amonu.


   W większości mieszanek uspokajających głównym składnikiem sedatywnym jest fenobarbital (syn. Luminal, Gardenal). Fenobarbital należy do grupy barbituranów. Ta grupa leków przeciwlękowych i nasennych uważana jest obecnie za niszową, a wypierają bezpieczniejsze benzodiazepiny.
   Największe zastosowanie znajduje w tej chwili luminal, z którym zapewne większość farmaceutów ma do czynienia nie tylko pod postacią surowca do receptury, ale także pod postacią tabletek w dawce 15 i 100 mg, czopków – 15 mg oraz preparatów złożonych – tabletek Bellergot i kropli Milocardin.

   Na niekorzystny profil działania barbituranów działają:
   - niski indeks terapeutyczny
   Podane w dużych dawkach powodują śmierć wskutek zahamowania oddychania i krążenia. Barbiturany, podobnie jak beznodiazepiny nasilają działanie GABA (neuroprzekaźnika hamującego), ale wiążą się z innym miejscem w kompleksie receptora, a ich działanie jest mniej specyficzne.
   - wywoływanie tolerancji i uzależnienia
   Już kilkutygodniowe stosowanie może być przyczyną wystąpienia objawów abstynencji po zaprzestaniu kuracji. Jednocześnie nagłe odstawienie barbituranów nie jest wskazane.
   - często powodują interakcje z innymi lekami  z powodu wpływu na enzymy mikrosomalne
   Są silnymi induktorami enzymatycznymi, zmniejszającymi efekt działania niektórych leków. Po odstawieniu barbituranu enzymy wątrobowe działają zatem jakby wolniej, pozbawione indukcyjnego wpływu barbituranu, co sprawia, że metabolizowane przez nie leki mogą wywierać silniejszy efekt.

   Barbiturany wywierają także inne, niekiedy specyficzne działania niepożądane. Osłabiają one wchłanianie wapnia i skracają biologiczny okres półtrwania witaminy D3, co pogarsza uwapnienie kości. U predestynowanych do tego osób mogą także wywołać napad porfirii. Barbiturany przechodzą przez łożysko i przenikają do mleka matki. Fenobarbital działa nasennie długo (8-10 godzin), utrzymując się w organizmie, co po przebudzeniu może być przyczyną bólów głowy, senności i złego samopoczucia.
   Pomimo szeregu wad, barbiturany, a właściwie głównie jeden - fenobarbital ciągle znajdują zastosowanie w medycynie - w anestezjologii (przede wszystkim w premedykacji) i w leczeniu padaczki. Ale nie tylko. Rzadko wspominane, ale ciekawe właściwości barbituranów (przede wszystkim właśnie fenobarbitalu) to:
 - Obwodowe zmniejszenie napięcia mięśni gładkich i łagodzenie skurczów w obrębie przewodu pokarmowego. Działanie przeciwskurczowe ujawnia się już przy 1/10 dawki nasennej. Działanie to wykorzystuje się pomocniczo w napadach kolek, także w pediatrii.
- Zmniejszenie zużycia tlenu przez mózg, co może przyczynić się do zmniejszenia obrzęku mózgu po zabiegach chirurgicznych i chronić przed zawałem mózgu w wyniku niedokrwienia.
- Pobudzenie estryfikacji bilirubiny, co wykorzystuje się w hiperbilirubinemii Gilberta i w leczeniu żółtaczki jąder podstawy mózgu (kernicterus) u noworodków.
- Łagodne obniżenie ciśnienia tętniczego i zmniejszenie częstości rytmu serca na skutek upośledzenia przewodnictwa nerwowego w zwojach. Efekt ten jest wyraźniejszy u osób z nadciśnieniem.
- Hamowanie wytwarzania hormonu tyreotropowego - dzisiaj uważane raczej za efekt niepożądany - znajdowało zastosowanie w leczeniu tyreotoksykoz.


   Nawiązując do przepisu recepturowego podanego we wstępie, w szczególności po analizie właściwości użytych składników dobrze byłoby przemyśleć, jakie informacje powinni od farmaceuty uzyskać pacjenci stosujący tego typu mieszanki. Przede wszystkim chorzy nie powinni traktować tych mikstur jako „trochę mocniejszych kropli nasercowych”, czy jako „ziółek”. Zdarza się „rodzinne” zażywanie tych preparatów, czy też udostępnianie leku osobom całkiem postronnym. W obliczu różnorakich interakcji, jakie mogą powodować ich składniki jest to potencjalnie niebezpieczne. Z pewnością należy także wspomnieć o tym, że ich łączenie z innymi preparatami o podobnym działaniu jest niewłaściwe.  

mgr farm. Olga Sierpniowska


« poprzedni artykuł   następny artykuł »