fluzol 150cc lialda side effects medication percocet 10 mg acetaminophen progesterone only birth control weight gain mometasone cream for poison ivy kosovarja numri me i rig labetalol to metoprolol conversion viagra on line discounts tadacip 20 reviews myambutol ati testing propecia online pharmacy fedex natural viagra over the counter pittsburgh page get viagra quick puretone hearing test valium half life xanax cymbalta and neurontin and weight gain zetia side effects zetia 10 mg wbc welterweight rankings fosamax 70mg medicine clotrimazole cream usp 1 farmacia canadiense viagra order propecia online mastercard metallica one youtube albenza treatment stop body odor myambutol manufacturer refurbished fucidin cream antibiotic uses cyrux medicine cabinet prix cialis 20mg pharmacie belgique carafate side effects for dogs epogen injection cost prezzi del viagra detrol side effects itching buy atomoxetine online india cheap procialis duloxetine dr 30mg capsules usa billing viagra order tramadol cod overnight delivery amoxicillin to buy online uk buy cialis online forum periactin 4 mg for migraines viagra 500mg canada letrozole infertility femara phenergan over the counter no prescriptionamitryptiline viagra 2 day delivery levitra generic pills viagra equivalent in india ibuprofen vs. acetaminophen for headaches medustrusted pharmacies lasix medication information arava side effects leflunomide aravaarcoxia losartan potassium 100 mg information turkish pharmacies for viagra metrogel coupons to add with copay phexin bd 750mg glucosamine sertraline zoloft ingredients tramadol side effects medications in elderly nartea rodican pilexil shampoo buy in bulk uroxatral side effects bph logowanie zoloft weight gain or loss list of indian brand stanozolol tablets norlevo torrinomedica indiceschede cialis china made sumycin tetracycline side atacand plus medication propecia before and after photo results yasmin deliz facebook depomedrol injection for dogs viagra avec ou sans ordonnance cialis daily for sale singulair allergy medicine dosage valtrex overnight delivery buy cefixime without prescription weight gain pill peractin spiriva side effects capsule plendil online vibramycin medication percocet dosage dose apply diclofenac to penis regenon pret cefaclor capsules drug nexium 40mg esomeprazole magnesium careprost online uroxatral medication restonite reviews 50 nootropil tablets 800 mg generic dapoxetine uk where to buy aricept in the uk buy ketowest ketoconazol dicyclomine 10 mg cap lannett do old viagra pills still work diltiazem er finax finasteride glucophage side effects doctor seroxat side effects ranitidine for infants healthy men viagra offer pfizer brand viagra canada geriforte ingredients for lasagnagirlviagraglucofageglucophage viagra prezzi cheap online pills order viagra skelaxin side effects is generic cialis safe buy cialis beijing 212 propecia prices at walmart aldactone spironolactone acne prednisolone acetate eye drops medication betnovate scalp application for hair loss diane von furstenberg dress counterfeit levitra eltroxin medication side effects of prolifen betnesol side effects levaquin antibiotic side effects with p450 system raymeds pharmacyclics priligy dapoxetine fda 2014 food discount 0 25 tretinolin cream cost of zovirax without insurance skelaxin 800 mg metaxalone high donde comprar levitra dianabol for sale in stores desogestrel ethinyl estradiol reviews of movies celebrex medication interactions tylenol side effects long term aldactone side effects hair loss mex select accutane products india rx mail order baclofen medication alcohol neurontin side effects patient s perspective tizanidine street value clonidine hcl 0.1mg for adhd content analysis software mebendazole discontinued where can i get free viagra samples bactrim from mexico valif erectile dysfuntion europe generic allegra d alli canadian pharmacy lialda drug interactions diflucan side effects treatment atlas rx cialis sildenafil kopen ramipril 10mg prices lamotrigine withdrawal symptoms buy tretinoin online topamax side effects vibrox medicine parkvicodin how long does cytotec take to work support canadianpharmsupport ayurvedic medicine for abortion viagra sans ordonnance pharmacie de garde casablanca salbutamol sulfate dose verapamil er 240 mg fosamax dosage and administration sumycin capsules nespresso benazepril 10 mg levitra precio chile buy elocon no prescription prazosin for cats side effects cyclidox antibiotics for uti tamoxifen breast cancer tumor shrinkage augmentin prix maroc levothroid vs synthroid apertium traductor levitra dosage recommendations canadarx 24 pharmacy thyroxine free direct test results viagra probepackung kostenlos zovirax ointment medication doctor buy clomid online using paypal what is doxinyl medication come comprare farmaci on line hydroxyzine pamoate 50mg used for buy viagra in 24 hours in america advair diskus side effects eyes mebendazole cvs levitra vs cialis side effects vardenafil rdt cleocin side effects clindamycin antivert side effects doctor online zoloft metoprolol tartrate 50mg tab side effects setraline mail order viagra for sale in the usa buspirone 5mg en espanol dianabol cycle doses testosterone alzytec 10 mg hydrocodone pastile e 200 nexium lawsuit outcome antifungal drugs online buy accutane online with paypal cuvarlix taken after or before meal paxil withdrawal symptoms drug rimadyl 100mg chewable coupons celebrex medications cenveo envelope locations omeprazole side effects long term viagra first class mail estradiol tablets side effects arava side effects blog xanax withdrawal symptoms kamagra tablets do they work septra safe during conception how can i buy ed medicines to hk buying cialis in israel flucomed 150mg of diphenhydramine saroten nebenwirkungen valette virectin ingredients in beer albendizole buy asthma action plan form pdf where can i buy cyotec in the us phexin bd viagra in prague cialis 5 mg from germany cephalosporine online kaufen venda de viagra online nizagara 100 mg vs viagra order celebrex online no prescriptions bananas and lisinopril hydroxyzine for dogs antihistamine canadian drug pharmacy online diprosone sans ordonnance retin a canada prescription overnite pharmacy 4 u generic sildenafil american pharmacy buy amoxicillin que cura piroxicam gabapentin 300mg risperdone without a sript furolin dosage for melatonin buy levitra paypal lexapro and alcohol lexapro weight gain buspirone 5mg side effects ciproxin ciprofloxacino betanoid 0 5mg adderall cheap generic cialis india pharm support group generic buy revia cost of depakote at walmart viagra not working orlistat capsules instructions online prescriptions celecoxib on line cheapest no prescription prozac ceftin antibiotic dose performance anxiety viagra keflex 500mg cephalexin infections does medicare pay for cialis purchase estradiol online amoxicillin for sale no prescription temovate scalp solution how supplied abana insurance on east freeway prophylactic use of terbutaline in pregnancy mycanadian pharmacy online myambutol medicine cabinet etodolac 400 mg high is it legal to buy viagra online augmentin 875 mg antibiotic viagra generic pay with paypal premarin side effects advair patient assistance program mycanadianpharmacy review rx drug support minocycline uses in dogs ventolin inhaler generic lialda drug assistance what is binozyt 500mg used to treat flexeril information medication propecia 100 1 mg tizanidine hcl 2 mg antibiotics canada over the counter diazepam 10mg side effects lopressor 50 mg picture mometasone 0.1 sol what is clomid 400mg tablets used wisch drug match bystolic buy lexapro without prescription over the counter ed pills that work canada cheap propecia where to buy retin a cream wellbutrin xl mesterolone bodybuilding workouts lidocaine injections for pain douleurs regles sous duphaston minocin acne treatment buy clomid online india cialis c 20 canada buy doxine suhagraat tips erected penis citalopram price viagra de keppra xr 750 coupons parcopa carbidopa levodopa entacapone albuterol no prescritpion fast estradiol cream application cipralex weight gain loss mupirocin uses pharmacist canadian pharmacy vipps approved plavix south africa prices generika drugstore branches in manila abana blacksmith suhagra online canada prednisona dosis medicamento thailand online pharmacies walgreens employee website employee walgreens at home vigara master card payment buy metformin online free consult lortab withdrawal symptoms timeline cipralex weight gain mobicox side effects nuvigil reviews order viagra online purchase 200mg cytotec canada pharmacy viagra without script anxiety disorder treatment lumigan eye drops price saw palmetto weight gain cialis pills cheapest cialis from india pharmacy sofilex wikianswers nitroglycerin no prescription purchase antabuse canada no prescripton brand cialis without a prescription canadian pharcharmy online hydrocodone prescriptions plendil prescribing information metformin generic name can i buy pyridium onlinr is it safe to take diflucan during pregnancy fucidin 2 cream and ointment cialis that take master card buy levitra safely from canada perlutex cathay norstan electronics inc can i take keflex for sinus infection albuterol inhaler dosage for adults sominex reviews amerimedrx online pharmacy apcalis jelly 20 mg in uk directed meds buy cialis usa alli orlistat online buy review buy nolvadex perth tryptizol 10mg uses for coconut protonix generic names cost of bactrim without insurance westhroid and armour thyroid nizagara order online best prices for motillum cialis 5mg buy online buy bactrim online overnight delivery canadian pharmacy levetra extenze reviews walmart brand cialis by lilly ventolin side effects inhaler bactroban mupirocin ointment 2 xerograx pastillas chinas brand viagra online canadian pharmacy insurance company ratings moodys euthyrox 50 mg canada glipazide cialis for sale without prescription saroten retard 25 mg plavix 75 mg price canada buy propecia in new york zestril lisinopril side effects costco auto program reviews polarmeds complaints against companies in tyler novolog flexpen side effects generic viagra mexican apetamin side effects citalopram hbr 20 mg and alcohol buy antibiotics online england dopareel tablets atosil tabletten oynanan tylenol 4 codeine vs tylenol 3 bystolic nebivolol side effects mebendazole 100mg chw buspar side effects forum cialis in bangkok phenergan and pregnancy class female pheromones definition legitimate canadian online pharmacies what is diovan generic equivalent mens health viagra special clomiphene side effects in women leponex tableta dejstvo kofeina antibiotics fast delivery to uk viagra online belgium ohne kreditkarte buy xanax bars online no prescription allegra printing louisville 800 mg motrin ingredients paracetamol mechanism of action analgesic pharmacy shop buy cialis nosipren lowest price airline canadian pharmacies ed trial packiages parcopa vs sinemet side enfexia 500mg deutsch metronidazole online cheap cupones de viagra pay with paypal pharmacy cialis for daily use reviews nizagara on line buy kamagra paypal ivermectin for dogs side effects on border collie atomoxetine hydrochloride capsules levoxyl generic alternative cicloferon tabletas ramipril capsules omnicef antibiotic for uti rimonabant acomplia india vicodin and alcohol buy allegra d online alphagan eye drops brimonidine tartrate acarbose precose medication permethrin insecticide toxicity epharmacy online carprofen 100mg 180 tablets doxycycline hyclate uses treatment infections tryptizol dosage of aspirin viagra generica baratas buy lasix without rx best site to buy viagra in canada qsymia buy from canada kamagranow forum shops licodexon obat generic tadalafil uk lipvas 20 mg zentel albendazole dosage procalisx scammers hydroxyzine hcl 10mg tablet lubexyl uk 435 online pharmacy without script mircette side effects doctor buy nexium online paypal buy lipitor online with no prescription indocin dosage for gout canada meds 365 viprogra soft 100 chia where to buy dexamyl pills digoxin and potassium chloride cheap viagra generic diltiazem 120 mg extended release where to buy sildenafil citrate lynoral ethinyl estradiol drospirenone thyroxine free t4 esquina del lechon cara minum xenical frumil diureticos lisinopril side effects cough started years after first taking it buy viagra united states prednisone 10mg dose pack directions yasmin without a prescription provigil side effects depression zestril dosage range buy pink viagra how to order viagra online advair shortage generic diovan release date levobiotic 500mg amoxicillin cialis mastercard glipizide side effects on kidneys escitalopram 20 mg pill finasteride buy canada pharmacy sunsuria avenue kota damansara map danazol 200mg side effects levitra super active plus secnidazole 500mg lergigan biverkningar av morfin pentrexyl 500 mg capsules praire rx retin a buy canada kamagra postal order mesterolone 25mg cymbalta antidepressant dosage aciphex coupons printable obetrol tablet computers prometh codeine for sale buy dyazide tamsulosin side effects low blood sugar generic voltaren chemistry surf prednisone 10 mg 6 day directions mtabs complaints against dentists zyban side effects wellbutrin seizures rosa impex pvt india ltd oratane singapore starcef 2001 sleeping pill uk next day delivery pacific care at vanuatu best viagra without prescription cheapest viagra india cialis sales online is indocin for gout dangerous to take donormyl ingredients in nyquil where to buy viagra in kuching 273 sky pharmacy online walmart drug prices without insurance cytotec side effects bleeding

Aptekarz Polski
Opieka farmaceutyczna
Manuał aptekarski
W aptece
Lex Apothecariorum
Farmacja na świecie
Rynek leków
Panorama samorządu
Historia farmacji
Muzealny kalejdoskop
Nowe rejestracje
Świat w pigułce
Chwila oddechu
Sport to zdrowie
Forum wydarzeń
Przegląd prasy
Warto wiedzieć
Rozmowy Redakcji
Listy do Redakcji
Z uniwersytetu
Numer 106/84 online
Menu witryny
Wydawnictwo NIA
Zamów Aptekarza

mapa strony: Start. arrow Manuał aptekarski arrow 01.2010 - HERBARIUM - "Immunologiczne właściwości jeżówki purpurowej."


01.2010 - HERBARIUM - "Immunologiczne właściwości jeżówki purpurowej." Drukuj Email

styczeń 2010, nr 41/19 online




     Do naturalnych immunostymulatorów egzogennych pobudzających układ odpornościowy należą m.in. preparaty pochodzenia roślinnego. Wraz z rozwojem nauk medycznych, coraz dokładniej poznajemy mechanizmy, które odpowiadają za homeostazę ludzkiego organizmu. Jednym ze sposobów zabezpieczenia się przede negatywnymi skutkami sezonu jesienno-zimowego jest racjonalna dieta bogata w naturalne składniki pochodzenia roślinnego. W przypadku częstych, powracających infekcji górnych dróg oddechowych warto pomyśleć o pobudzeniu naszego organizmu do zwiększonej odporności. Do popularnie stosowanych specyfików immunostymulujących należy m.in. jeżówka purpurowa (Echinaceae purpurea).

   Jeżówka purpurowa Echinaceae purpureae występuje pospolicie w Ameryce Północnej, w Europie jest rośliną hodowlaną, ze względu na swe właściwości lecznicze, ale także może być uprawiana ze względu na walory ozdobne. W lecznictwie najczęściej stosuje się przetwory z ziela i korzenia jeżówki purpurowej. Oprócz tego gatunku rzadziej surowcami zielarskimi są: jeżówka blada (Echinaceae pallida DC) oraz jeżówka wąskolistna (Echinaceae angustifolia DC).
   Właściwości immunobiologiczne jeżówki purpurowej Echinacea purpurea zostały potwierdzone licznymi badaniami naukowymi. Efekt ten jest prawdopodobnie wywołany przez trzy mechanizmy działania substancji roślinnej: aktywacja fagocytozy i stymulacja fibroblastów, zwiększenie aktywności układu oddechowego i zwiększonej mobilności leukocytów, co powoduje wydzielanie substancji przeciwwirusowych.  Wielokierunkowa aktywność preparatów z jeżówką przypisywana grupom związków biologicznie czynnych występujących w surowcu. Oprócz olejku eterycznego, w jeżówce występują alkilamidy, pochodne kwasu kawowego, polialkiny, polialkany i polisacharydy.
   Mechanizmy działania preparatów zawierających jeżówkę jest złożony. Najczęściej opisywanymi w literaturze właściwościami farmakologicznymi tej substancji roślinnej są:  dezaktywacja hialuronidazy, enzymu odpowiedzialnego za degradację kwasu hialuronowego. Hialuronidaza jest wydzielana przez bakterie w celu rozłożenia kwasu hialuronowego i zwiększenia przepuszczalności cementu międzykomórkowego, co ułatwia bakteriom przenikanie w głąb skóry z miejsca zakażenia. Jej dezaktywacja zabezpiecza więc kwas hialuronowy przed depolimeryzacją, w wyniku czego wzmocnione zostają procesy obronne przed infekcją bakteryjną lub wirusową, a skóra przed utratą elastyczności; aktywacja procesów regeneracyjnych przez stymulowanie różnicowania fibrocytów z fibroblastów oraz funkcyjnych komórek naskórka, w tym komórek Langerhansa, z warstwy podstawnej, najbardziej aktywnej w procesie odnowy naskórka. Efektem tego działania jest wzmożone wytwarzanie włókien kolagenowych, włókien sprężystych i kwasu hialuronowego;  stymulowanie makrofagów do fagocytozy –  rozkładu substancji obcych, co zwiększa odporność organizmu na infekcje bakteryjne, wirusowe (w tym wirusa opryszczki) oraz grzyby i drożdżaki (w tym Candida albicans); zwiększanie aktywności monocytów do wydzielania interferonu (substancji pochodzenia białkowego, która wpływa hamująco na proces produkcji większości białek, w tym wirusowych w komórkach); dezaktywacja reaktywnych form tlenu (RTF), powstających w procesie metabolizmu komórkowego, działania enzymów, a także pod wpływem promieniowania UV. Badania in vitro wykazały, że pochodne kwasu kawowego, obecne w jeżówce, skutecznie wiążą tlen rodnikowy, przez co hamują przebieg reakcji wolnorodnikowych, w wyniku których następuje sieciowanie kolagenu III. Kolagen traci wówczas rozpuszczalność w wodzie i sprężystość, co prowadzi do powstawania zmarszczek. W naszym organizmie nadmiernej ilości RTF przypisuje się występowanie wielu chorób. Brak równowagi między czynnikami prooksydacyjnymi i antyoksydacyjnymi może być przyczyną upośledzonej neutralizacji RTF i ujawnienia ich niekorzystnego działania. Dlatego też celowym wydaje się profilaktyczne stosowanie naturalnych antyoksydantów.
   Wskazania: spomagająco w leczeniu lżejszych infekcjach górnych dróg oddechowych: zapalenie gardła, zapalenie migdałków, zapalenie jamy ustnej i zapalenie zatok; skłonność do zakażeń bakteryjnych, wirusowych i grzybiczych; źle gojące się rany. Zapobiegawczo w nawracających zakażeniach dróg oddechowych, w stanach osłabienia organizmu (np. w okresie jesienno-zimowym), w celu zmniejszenia podatności na infekcje. W celach profilaktycznych należy stosować tylko w przypadku zagrożenia infekcją. Po zasięgnięciu porady lekarza preparaty z jeżówki można także stosować w nawracających infekcjach dolnych dróg moczowych.

   Przeciwwskazaniem do stosowania preparatów z jeżówką jest uczulenie na składniki rośliny z rodziny Compositae, ciężkie uszkodzenie wątroby, gruźlica, białaczka, leukocytoza, kolagenoza, układowy toczeń rumieniowaty, stwardnienie rozsiane, AIDS, astma atopowa u dzieci. W przypadku ciąży, karmienia piersią – można stosować tylko na zlecenie lekarza. Preparatów nie należy stosować u dzieci do 4 r.ż. oraz u dzieci ze stwierdzoną astmą atopową.  
   Do działań niepożądanych stosowania preparatów z jeżówką, które są raczej rzadko spotykane należą: duszność, zawroty głowy, spadek ciśnienia tętniczego. Sporadycznie mogą także wystąpić reakcje nadwrażliwości (wysypka, świąd, obrzęk twarzy).

   Dawkowanie - długotrwałe przyjmowanie preparatów zawierających przetwory jeżówki może doprowadzić immunosupresji, dlatego też nie zaleca się przyjmowania tej substancji roślinnej dłużej niż 10 dni w przyjmowaniu codziennym lub 20 dni przy podaniu co drugi dzień. Przyjmowanie jeżówki powyżej 20 dni winno być skonsultowane z lekarzem.
   Dawkowanie doustnie, dobowo 6-9 ml soku ze świeżego ziela jeżówki purpurowej, przetwory odpowiednio. Zewnętrznie zalecane są półpłynne przetwory zawierające co najmniej 15% soku.    

dr n. farm. Tomasz Baj
w Katedrze i Zakładzie Farmakognozji
z Pracownią Roślin Leczniczych,
Uniwersytet Medyczny w Lublinie

Fot. C_evgenyb - Fotolia.com

1.    European Medicines Agency. Community Herbal Monograph on Echinacea purpurea (L.) Moench herba recens. Doc. Ref. EMEA/HMPC/104945/2006Corr. (8 maj 2008).
2.    Ożarowski M., Dubiel A., Niewiński P. i wsp. Profil bezpieczeństwa preparatów zawierający przetwory jeżówek – systematyczna analiza interakcji i działań niepożądanych. Herba Pol. 2006, 52(3): 102-4.
3.    Lamer-Zarawska E., Kowal-Gierczak B., Niedworok J., [red.]. Fitoterapia i leki roślinne. PZWL, Warszawa, 2007.
4.    Randolph R.K., Gellenbeck K., Stonebrook K. i wsp. Regulation of human immune gene expression as influenced by a commercial blended Echinacea product: preliminary studies. Exp Biol Med. 2003, 228(9): 1051-6.
5.    Segiet-Kujawa E., Mścisz A. Jeżówka (Echinacea)- nowoczesny immunokosmetyk. Wiad. Ziel. 2000, 3.
6.    Skopińska-Różewska E., Bany J., Sommer E. i wsp. Działanie biologiczne wodnego ekstraktu ziela jeżówki purpurowej (preparat Echinerba). Panacea 2004, 2(7).
7.    Zapała Ł., Lasek W., Naturalne immunostymulatory egzogenne. Post Biol Kom. 2007, 34(3): 581-94.

« poprzedni artykuł   następny artykuł »