where to fml forte atarax 10mg medrol without insurance 24 direct pharmacy elimite generic 2013 drugs famvir 20 mg suprax results forum unisom price get diabecon las vegas prec,o de viagra e similares buy levitra from canada gyne-lotrimin not generic januvia with paypal payment generic lasix canada online pharmacy no prescription needed cardizem what are the possible side effects of wellbutrin fluoxetine 20 mg dose uroxatral italiano what is the drug zyban used for severe anxiety symptoms terramycin scour tablets pfizer is metformin er better than regular metformin caverta online legally leiebil vigra flyplass flights to vigra norway levitra no prescription online long time side effects reminyl buy silagra astrailia fluoxetine without a prescription from canada happy pills candy store online is bactroban over the counter or prescription pyridium side effects children robaxin patient reviews prescription ciprofloxacin dosage zestoretic online canada can i order diarex online where geriforte health canada diflucan pyridium non perscription countries order wellbutrin sr online without rx online generic bupron sr aceon prescription only roxithromycin now co uk purchasing clozaril online buy acai boots prix cialis 5 mg boite 28 over the counter cephalexin 20 mg cialis reviews buy nolvadex in usa stilnox overdose death medtronic insulin pump kamagra australia buy diflucan discount cost of pradaxa vs coumadin retail cost of protonix prograf medication assistance what is the formula for lithium chloride can you drink alcohol while on accutane mupirocin resistance mechanism nitrofurantoin tablets for purchase generic for zyvox buy actos mexico cod what is periactin prescribed for where can i buy a pro air inhaler in kansas city social anxiety medication no weight gain propecia medicine reviews online pharmacy uk caverta how old can you be to take champix sumycin uk brand name no prescription haldol ordering low dose acai buy nitrofurantoin mexican pharmacies http securetabsonline.com review order online meds today secure actonel mail order lanoxin ordering online pharmacy can you buy promethazine with codeine in mexico best weight loss pills for women over 50 buy adalat 100 fertility drugs women buy online can you buy cialis over the counter in the usa 100 mg lopressor viagra generic mastercard buy cialis in usa buy betnovate scalp application uk cipla company job cost of triamterene hctz buy prometrium without rx is it legal to buy prescription drugs online in ireland diflucan cost canadian buy requip without rx viagra effects on girls accutane online uk why was nizoral shampoo discontinued albendazole canadian source provera roche precio argentina ordering promethazine here in canada how to purchase rythmol cheap shallaki order pilex online no prescription with a echeck buy vermox from india apcalis sx on line what is the generic name for arimidex advair diskus canadian source can you buy azithromycin over the counter in the us long term side effects of viagra soft buy aristocort 15mg online what does diakof indian allegra red angel zebeta medicine children what drug category is advair diskus para q se usa el medrol purchase alli on line in mexico betnovate ointment australia tretinoin 0,05 online meds celebrex side effects uk acheter ginseng what is ranitidine hcl 150mg tab used for citalopram canadian pharmacy canada celexa price ortho cyclen generic brand india naprosyn price over counter premarin can you buy vpxl over the counter in germany buy levothyroxine 400 mcg uk comprar glucotrol xl original nabp vipps certification online prograf purchase paroxetine medicinenet com blopress perth australia buy evista 80 mg online pill rx health order cephalexin products order dilantin online no prescription nike air max 1 leopard print uk amaryl from india lamictal reviews viagra 1800 number; purchase actos 30 mg phenergan 12.5 mg tablet cyklokapron tablets and alcohol pharmacy express central point oregon much do alli pills cost cipla otc products list lasuna generico italiano glucophage 500mg during pregnancy cialis sublingual to buy from europe hyzaar ds 100 mg 25 mg acivir pills cheap uk doxazosin cheap pharmacy has best price procardia generic pills for glycomet acticin canada overnight delivery how to use fucidin intertulle pak n save auckland online shopping cialis and levitra differences buy canada online discount accutane how to order zovirax mexican online pharmacy hydrocodone purchase coreg buying zocor from canada no prescription how long do i need to take femara pilex in the uk now elocon online without prescription zofran brands india acheter baclofen en france retail cost of nexium mail order generic tofranil buy feldene 80 mg online buy nitrofurantoin with no rx tem generico do cialis no brasil online yagara india what is meclizine good for erythromycin capsules side effects minocin pharmacy prices list retino-a cream 0,025 suppositories buy is there a drug comparative to dutas tergecef cefixime medication keflex urinary tract infections dogs ordering levitra brand online pill store purchasing retin-a ge online uk levitra plus online in us cost of zithromax at walgreens what does abilify do to u buy prednisolone no prescription fast delivery cipla medpro durban obagi tretinoin .1 vs .05 terbinafine no prescription dramamine sale apo-furosemide 40 mg voltaren pills with cheap viagra plus buy online where is colchicine derived lansoprazole 15mg buy liv miami bottle service cost buy ayurslim uk voveran sr side effects long term use tretinoin uk boots indinavir order by phone non prescription tenormin ordering propranolol india cheapest cozaar to buy lasuna medicine online viagra better cialis approved canadian healthcare cheap ventolin sale uk indian pharmacy caverta alphagan online in us levitra preise apotheke buy lincocin online reviews cb1 weight gain pills reviews side effects of bystolic 10 mg lopid side effects kidney bupropion dosage 300 mg atenlol without prescription canidain pharmacy cost of skelaxin without insurance diltiazem shopping medication for travel anxiety in dogs can you buy robaxin neurontin brands india bupron sr uk next day delivery can you get lozol buy singulair in india online buy aleve in australia is generic extendaquin effective all natural water pills meclizine express canada methotrexate back order where to buy bactrim ds online order metformin on line india venlor from canada do you need rx elocon bupron sr online overnight shipping skelaxin for daily use canada online pharmacy uk citalopram prometrium dosage recommended buy keppra cheap rxrelief discount card reviews viagra super active cheap us pharmacy donde comprar dipyridamole dilantin tablets us online discount rumalaya forte research grade ampicillin biaxin on line in the mexico insulin passport audit buy avapro no prescription fast delivery zenegra cost without insurance ordering low dose amitriptyline seroquel cost canadian can i get flonase aciphex topamax next day shipping best place to order erythromycin in us kamagra chewable for sale toradol 10 mg posologia brand advair diskus 40 mg dose buy cheap all rights avodart without amaryl generic 2013 drugs lotensin order in the us non persciption omnicef valtrex generico prec,o order elavil from canada without prescription buy himcolin visa alli diet pill available south africa cleocin gel discount code cabgolin discounted buy zestril with e check cytotec misoprostol precio colombia synthroid low dose birth control buying authentic alprazolam online order vermox pills accutane african american skin cheap femara uk cytotec over counter flagyl from australia buy abilify 100mg online levitra mg no prescription prevacid 24 hr recall 2012 glucophage prices uk generic from benadryl generic revia no prescription glycomet medicine used how much will dipyridamole cost como comprar cialis buy lexapro online no prescription usa best sex enhancement pills for women where to buy yasmin with visa order ampicillin lowest price how to use erexor do you need rx actonel cordarone paypal buy lotensin without a prescription from canadian pharmacy altace without xenical online forum doxycycline hyclate capsules acne urispas online in us buy malegra dxt cheap omnicef mg tablet online pharmacy uk levitra plus amoxil capsules 250mg dosage children safe buy nootropil online buy hyzaar 80 mg online express care pharmacy otway nc buy omnicef 20 viramune online forum lopid drug information indian generics online aricept generic drug name for flagyl viagra soft order albuterol sulfate inhalation solution 0.083 for infants lisinopril line no prescription medrol dose pack 4mg side effects valsartan and hydrochlorothiazide side effects were to buy nolvadex buy robaxin overnight shipping generic feldene switzerland buy cialis super active online aciphex buy online canada order phenergan uk liquid biaxin review best price for real cialis sublingual zanaflex generic canada reglan roche precio argentina actos us sales 2011 purchase does speman work cheap lipitor cheap australia pharmacy where can i get brahmi leaves purchase grifulvin v lowest price spironolactone nhs is there a generic antabuse fastest anafranil uk delivery family guy canadian summer buy clomid for men online tenormin uk pharmacy no rx trileptal online order xenical no rx canadian pharmacy why has pletal been discontinued colchicine 40 mg pharmacy buy cheap diovan pills proper dosage of cephalexin for dogs atenolol lisinopril combination buy danazol 15mg online clonidine dose for drug withdrawal cheap abilify 20mg canada pariet tablets side effects lasix medication dosage medication advair diskus levoxyl side effects in children malegra pro 50 ordering super active generic viagra online zovirax cream usage plus natural testosterone cream clyde 1 player is it illegal to order generic lady era buy lisinopril online reviews imitrex suppliers overseas fluconazole interactions with birth control sale pamelor crushing bactrim pills tetracycline bonus pills baclofen multiple sclerosis dose generic name for viagra mycoxafloppin order orlistat online with visa generic buspar kamagra oral jelly max dose pharmacia tijuana mexico paroxetine 20mg sandoz metformin sales us aleve medicine allegra d now available over counter is mevacor available over the counter protonix tablets online order depakote 250mg lexapro 5mg effective how much clomid to take during cycle licensed pharmacy ephedraxin best sex pill pharmacy mexico albenza caverta sale is atrovent a rescue medication bactrim discounts codes periactin medicine india ventolin hfa coupon 2010 can you buy rumalaya gel in ireland buy cymbalta without rx generic for astelin buy cheap kamagra uk cialis zestril generic lamictal low dose birth control benadryl india protonix shortage buy avodart in canada cost of qsymia buying cardizem for dogs anti anxiety drugs psychology definition ordering vpxl allegra 120 cost in india buy viagra online from canada cefixime 10 mg can you buy proventil canadian pharmacy anti best price liposafe feldene melts remeron cost comparison order kamagra 100mg australia viagra in dubai deals buy bupropion without a script what kind of medication is zocor aqua credit card bank details buy finpecia india buy diflucan online overnight delivery lioresal online in usa bystolic tablets 150 mg glucotrol xl bonus pills comprar aldactone original grifulvin v drug oversea nombre de viagras purchase generic gasex canadian alliance of physiotherapy regulators capr proventil refills flonase tablet sale buy retin-a 0.1 gel lipothin for purchase cost of viagra super active order citalopram overnight cardizem cd generic name zyvox discount card phone in order for levitra plus order brafix medicine amitriptyline tablets elavil what is motilium made of zyprexa online canada buy cheap lisinopril using pay pal amantadine dose for fatigue amaryl price india pharmacy best price levitra generic cost of capoten without insurance how to import methotrexate female viagra available in india what is generic for ventolin hfa abilify shoppers drug mart prednisone pill shortage dog knee arthritis treatment viagra for women buy online is acyclovir over the counter exelon corporation philadelphia pa effexor xr drugs antidepressant venlafaxine misoprostol and future pregnancy pravachol 40 mg 30 tablet inhouse pharmacy co uk skin care retin tinidazole online without prescription bactrim ds cost insurance evista shortage 2012 danazol itp patients maxalt coupons vasotec weight gain revatio lowest price arthritis care uk canada drugs cialis with prescription fucidin ointment 2 acne cefadroxil acne medication buying finast mail order pharmacy jobs in south carolina acticin to buy in england mail-order wellbutrin sr diclofenaco potassico bula haldol how to buy zofran odt rxlist cialis professional sale canadian pill shop best online pharmacies review delivery aceon no prescription overnight alli arjuna tamil movie watch online generic uk paypal anafranil ou acheter livre d or pour mariage cialis in shanghai order colospa online with visa voveran sr mg buy cipro 1000 mg retin-a 0,025 on line no script order renagel 800 mg order avalide from usa without prescription raquel allegra matches does medicare cover cialis protonix medication used simplotan tinidazole 500mg amitriptyline pills color prevacid for sale in us order frumil no prescription buy trial erection packs 1 lowest price class action lawsuit against vytorin minocycline acne pills female cialis on the internet kamagra pharmacy what is the medication bactrim ds used for ventolin 4 mg 100 tablet what is the generic of metformin reviews on doxazosin overnight pharmacy lexapro cheap rhinocort no prescription prednisone oral tablet 10 mg asacol no prescription canada pharmacy jobs birmingham safe buy keflex online is there a generic protonix canadian online pharmacy for trandate kamagra cheap price buy glucotrol xl mexican pharmacies buy mobic greece order requip online in usa what is prometrium 100mg buy mevacor

Aptekarz Polski
Opieka farmaceutyczna
Manuał aptekarski
W aptece
Lex Apothecariorum
Farmacja na świecie
Rynek leków
Panorama samorządu
Historia farmacji
Muzealny kalejdoskop
Nowe rejestracje
Świat w pigułce
Chwila oddechu
Sport to zdrowie
Przegląd prasy
Warto wiedzieć
Rozmowy Redakcji
Listy do Redakcji
Forum wydarzeń
Z uniwersytetu
Numer 98/76 online
Menu witryny
Wydawnictwo NIA
Zamów Aptekarza

mapa strony: Start. arrow Manuał aptekarski arrow 01.2010 - HERBARIUM - "Immunologiczne właściwości jeżówki purpurowej."


01.2010 - HERBARIUM - "Immunologiczne właściwości jeżówki purpurowej." Drukuj Email

styczeń 2010, nr 41/19 online




     Do naturalnych immunostymulatorów egzogennych pobudzających układ odpornościowy należą m.in. preparaty pochodzenia roślinnego. Wraz z rozwojem nauk medycznych, coraz dokładniej poznajemy mechanizmy, które odpowiadają za homeostazę ludzkiego organizmu. Jednym ze sposobów zabezpieczenia się przede negatywnymi skutkami sezonu jesienno-zimowego jest racjonalna dieta bogata w naturalne składniki pochodzenia roślinnego. W przypadku częstych, powracających infekcji górnych dróg oddechowych warto pomyśleć o pobudzeniu naszego organizmu do zwiększonej odporności. Do popularnie stosowanych specyfików immunostymulujących należy m.in. jeżówka purpurowa (Echinaceae purpurea).

   Jeżówka purpurowa Echinaceae purpureae występuje pospolicie w Ameryce Północnej, w Europie jest rośliną hodowlaną, ze względu na swe właściwości lecznicze, ale także może być uprawiana ze względu na walory ozdobne. W lecznictwie najczęściej stosuje się przetwory z ziela i korzenia jeżówki purpurowej. Oprócz tego gatunku rzadziej surowcami zielarskimi są: jeżówka blada (Echinaceae pallida DC) oraz jeżówka wąskolistna (Echinaceae angustifolia DC).
   Właściwości immunobiologiczne jeżówki purpurowej Echinacea purpurea zostały potwierdzone licznymi badaniami naukowymi. Efekt ten jest prawdopodobnie wywołany przez trzy mechanizmy działania substancji roślinnej: aktywacja fagocytozy i stymulacja fibroblastów, zwiększenie aktywności układu oddechowego i zwiększonej mobilności leukocytów, co powoduje wydzielanie substancji przeciwwirusowych.  Wielokierunkowa aktywność preparatów z jeżówką przypisywana grupom związków biologicznie czynnych występujących w surowcu. Oprócz olejku eterycznego, w jeżówce występują alkilamidy, pochodne kwasu kawowego, polialkiny, polialkany i polisacharydy.
   Mechanizmy działania preparatów zawierających jeżówkę jest złożony. Najczęściej opisywanymi w literaturze właściwościami farmakologicznymi tej substancji roślinnej są:  dezaktywacja hialuronidazy, enzymu odpowiedzialnego za degradację kwasu hialuronowego. Hialuronidaza jest wydzielana przez bakterie w celu rozłożenia kwasu hialuronowego i zwiększenia przepuszczalności cementu międzykomórkowego, co ułatwia bakteriom przenikanie w głąb skóry z miejsca zakażenia. Jej dezaktywacja zabezpiecza więc kwas hialuronowy przed depolimeryzacją, w wyniku czego wzmocnione zostają procesy obronne przed infekcją bakteryjną lub wirusową, a skóra przed utratą elastyczności; aktywacja procesów regeneracyjnych przez stymulowanie różnicowania fibrocytów z fibroblastów oraz funkcyjnych komórek naskórka, w tym komórek Langerhansa, z warstwy podstawnej, najbardziej aktywnej w procesie odnowy naskórka. Efektem tego działania jest wzmożone wytwarzanie włókien kolagenowych, włókien sprężystych i kwasu hialuronowego;  stymulowanie makrofagów do fagocytozy –  rozkładu substancji obcych, co zwiększa odporność organizmu na infekcje bakteryjne, wirusowe (w tym wirusa opryszczki) oraz grzyby i drożdżaki (w tym Candida albicans); zwiększanie aktywności monocytów do wydzielania interferonu (substancji pochodzenia białkowego, która wpływa hamująco na proces produkcji większości białek, w tym wirusowych w komórkach); dezaktywacja reaktywnych form tlenu (RTF), powstających w procesie metabolizmu komórkowego, działania enzymów, a także pod wpływem promieniowania UV. Badania in vitro wykazały, że pochodne kwasu kawowego, obecne w jeżówce, skutecznie wiążą tlen rodnikowy, przez co hamują przebieg reakcji wolnorodnikowych, w wyniku których następuje sieciowanie kolagenu III. Kolagen traci wówczas rozpuszczalność w wodzie i sprężystość, co prowadzi do powstawania zmarszczek. W naszym organizmie nadmiernej ilości RTF przypisuje się występowanie wielu chorób. Brak równowagi między czynnikami prooksydacyjnymi i antyoksydacyjnymi może być przyczyną upośledzonej neutralizacji RTF i ujawnienia ich niekorzystnego działania. Dlatego też celowym wydaje się profilaktyczne stosowanie naturalnych antyoksydantów.
   Wskazania: spomagająco w leczeniu lżejszych infekcjach górnych dróg oddechowych: zapalenie gardła, zapalenie migdałków, zapalenie jamy ustnej i zapalenie zatok; skłonność do zakażeń bakteryjnych, wirusowych i grzybiczych; źle gojące się rany. Zapobiegawczo w nawracających zakażeniach dróg oddechowych, w stanach osłabienia organizmu (np. w okresie jesienno-zimowym), w celu zmniejszenia podatności na infekcje. W celach profilaktycznych należy stosować tylko w przypadku zagrożenia infekcją. Po zasięgnięciu porady lekarza preparaty z jeżówki można także stosować w nawracających infekcjach dolnych dróg moczowych.

   Przeciwwskazaniem do stosowania preparatów z jeżówką jest uczulenie na składniki rośliny z rodziny Compositae, ciężkie uszkodzenie wątroby, gruźlica, białaczka, leukocytoza, kolagenoza, układowy toczeń rumieniowaty, stwardnienie rozsiane, AIDS, astma atopowa u dzieci. W przypadku ciąży, karmienia piersią – można stosować tylko na zlecenie lekarza. Preparatów nie należy stosować u dzieci do 4 r.ż. oraz u dzieci ze stwierdzoną astmą atopową.  
   Do działań niepożądanych stosowania preparatów z jeżówką, które są raczej rzadko spotykane należą: duszność, zawroty głowy, spadek ciśnienia tętniczego. Sporadycznie mogą także wystąpić reakcje nadwrażliwości (wysypka, świąd, obrzęk twarzy).

   Dawkowanie - długotrwałe przyjmowanie preparatów zawierających przetwory jeżówki może doprowadzić immunosupresji, dlatego też nie zaleca się przyjmowania tej substancji roślinnej dłużej niż 10 dni w przyjmowaniu codziennym lub 20 dni przy podaniu co drugi dzień. Przyjmowanie jeżówki powyżej 20 dni winno być skonsultowane z lekarzem.
   Dawkowanie doustnie, dobowo 6-9 ml soku ze świeżego ziela jeżówki purpurowej, przetwory odpowiednio. Zewnętrznie zalecane są półpłynne przetwory zawierające co najmniej 15% soku.    

dr n. farm. Tomasz Baj
w Katedrze i Zakładzie Farmakognozji
z Pracownią Roślin Leczniczych,
Uniwersytet Medyczny w Lublinie

Fot. C_evgenyb - Fotolia.com

1.    European Medicines Agency. Community Herbal Monograph on Echinacea purpurea (L.) Moench herba recens. Doc. Ref. EMEA/HMPC/104945/2006Corr. (8 maj 2008).
2.    Ożarowski M., Dubiel A., Niewiński P. i wsp. Profil bezpieczeństwa preparatów zawierający przetwory jeżówek – systematyczna analiza interakcji i działań niepożądanych. Herba Pol. 2006, 52(3): 102-4.
3.    Lamer-Zarawska E., Kowal-Gierczak B., Niedworok J., [red.]. Fitoterapia i leki roślinne. PZWL, Warszawa, 2007.
4.    Randolph R.K., Gellenbeck K., Stonebrook K. i wsp. Regulation of human immune gene expression as influenced by a commercial blended Echinacea product: preliminary studies. Exp Biol Med. 2003, 228(9): 1051-6.
5.    Segiet-Kujawa E., Mścisz A. Jeżówka (Echinacea)- nowoczesny immunokosmetyk. Wiad. Ziel. 2000, 3.
6.    Skopińska-Różewska E., Bany J., Sommer E. i wsp. Działanie biologiczne wodnego ekstraktu ziela jeżówki purpurowej (preparat Echinerba). Panacea 2004, 2(7).
7.    Zapała Ł., Lasek W., Naturalne immunostymulatory egzogenne. Post Biol Kom. 2007, 34(3): 581-94.

« poprzedni artykuł   następny artykuł »
Dzień Aptekarza