cialis 300 mg tab canadian viagra enterprise alli for sale online minocycline uses in dogs cheapest generic viagra uk soviclor aciclovir tablets prices www cheap erectile side effects for atenolol 25 mg side effects buy indocin online without prescription topamax weight loss topiramate exelon myhr login minocin drug cholesterol medications without statins where to purchase alli cheapest buy minocycliyn in europe tamoxifen alternatives oxybutynin medication generic cialis generic best price and delivery magnesium citrate liquid laxative cialis shoppers drug mart lexapro vs celexa reviews cialis coupon vigra 150 olanzapine tablets usp premarin side effects premarin lawsuits finasteride medication side effects isoniazid and pyridoxine therapy viagra melbourne florida costco hours of operation houston albuterol inhaler for children meclizine 12.5 mg dosage sibutramine in diet pills clotrimazole and betamethasone cream over the counter diane kruger feet slimex capsules 15mg canadian express pharmacy phentermine information doctor medication zinoxime 750 ml advair hfa inhaler 45 21 prednisone and pregnancy first trimester plavix coupons printable effects of duphaston medicine dosage puretone hearing aids uk baclofen for sale sildegra nedir dictionarist letrozole side effects aristocort r ointment haloperidol drug study prospect peritol sirop tramol online u k clozaril national registry patients lynoral information society prednisone side effects dogs buspar xanax anxiety buy adipex online without a script vimax patch malaysia generic viagra 44 cent a pill mometasone furoate ointment uses prescription solutions refill fax form viagra super active generi vytorin 10 40 coupons order my childs add medicine online albendazole order online current prices for wild ginseng ritalin vs adderall side effects in adults buying clomid with paypal fosamax generic date westhroid thyroid medication anxiety disorder treatment minoxidil foam or liquid better viagra online auf rechnung buy online viagra pharmacy from usa online levitra paypal finasteride buy canada pharmacy arimidex for men side effects disgrasil orlistat 120mg uk xenical buy using paypal buy viagra in playa del carmen 214 claritin ingredients buy flagyl 400 mg shipping pure taladafil companies in us viagra simbabwe cheap nexium 40 mg para que sirve el bactrim unisom 2 valtrex for shingles treatment cheapest anxiety meds no prescription norlevo effectiveness of withdrawal method order chloroquinine from canada the price of naltrexone in sa cialis e priligy insieme prednisone 20mg side effects dogs prednisone amoxicillin no prescription uk buy accutane in uk with mastercard viagra shop online dose of famciclovir for shingles cheapviagra from india phenergan addiction biaxin 500mg for sore throat furosemide medication 40mg funny medical informed consent lopid 600 mg and alcohol levoxyl generic alternative cephalexin and alcohol consumption cialis 5mg filmtabletten 28 stuck flomax 4mg suppliers frumil 5/40 cozaar medication sinequanone definition of insanity slimex 15mg capsules atenolol tab 25 mg side effects can i order viagra online elocon cream 1 side effects indian pharma cooper online differin adapalene cream xeloda colon cancer survival rate brand viagra us pharmacy diazepam dosage for alcohol withdrawal mavidol sl prezzo levitra in farmacia gelatin capsules canada precios viagra en farmacia careprost eyelash growth solution lesofat vs xenical online buy antibiotics usa percocet vs vicodin oxycodone lipitor side effects muscle pain in legs cialis australia paypal extenze review blood flow chambers vermox plus medicine benicar hct 20 12.5 cost celecoxib 200mg orlistat online lumigan side effects dizziness diflucan otc walgreens metformina efectos adversos lantus solostar coupons with insurance redustat diet pills prescription maximum dosage of cialis buy 40mg soft cialis glucophage 850 mg tablet for sale soft cialis tabs 60 mg arcoxia prospect haldol dosage dose buy viagra nz lergigan 25mg viagra order viagra c o d and pay later cipro eq 500mg side effect malene dietich alli side effects funny accutane online canada effects of duphaston medicine canadian vigra cardizem dosage available can doxycycline kill you viagra online canadian pharmacy paypal zetia cholesterol lowering drug methylpredisolone tabs clomiphene citrate tablets 50mg for men cefadroxil side effects rash cialis super force online shopping walmart generic cialis buspar overnight shipping tinidazole 500mg for bacterial vaginosis valacyclovir hcl 1 gram voltaren 50 mg bevispas 135 mg is how many grams cheap detrol online cialis india ramicomp genericon 2014 what drug stores sell colchicine clenbuterol for sale in us cialis 800 mg paracetamol toxicity in children generic viagra costa rica viagra sale canadian alzytec 10 mg adderall duroval sildenafil generic viagra in mexico over the counter tablete za mrsavljenje ananas cialis 2 5 canada mens health viagra special lisinopril recall 2013 zanaflex medication manufacturer elavil india pharmacy paypal buy citalopram 40 mg colospan hovid inc philippines xalacom no prescription doxycline from canada clozaril side effects dose femail creations promo code kamagrafast brighton beachkamagranow flagyl side effects medication omnicef antibiotic cefdinir uses alendronate fosamax medication classification doxycycline hyclate uses 100 mg ezetimibe side effects phenergan dm fluoxetine capsules 20mg allopurinol without prescription fluoxetine no prescription elocon cream 0.1 side effects lipitor side effects tretinoin gel 0.01 reviews arcoxia 60mg retino ac gel reviews chlamydia pneumoniae treatment cant order nolvadex online gamerz gear tech sildenafil pulmonary hypertension dosage cialis professional for sale flovent coupons glaxosmithkline viagra pour femme au maroc sofilex wikianswers lipitor 40 mg onlaintv ntv uganda viagras para mujeres what strenth do they make viagra terbinafine hydrochloride cream 1 otc mesterolone 25mg tablets cheapest alli tablets tabletten gegen hautpilzerkrankungen folcres panalab guatemala dikloron jelly cialis online no prescription canada pregnant with twins pictures lipothin medication dictionary metrogel cream uses cheap cialis 100 mg ospamox 1000mg prospect cheapest professional viagra cabaser 1mg to ml no rx prednisone voydol c ketorolaco tramadol comparisons mupirocin cream 2 dyazide 37 5 25 capital gains rate warfarin side effects hair loss buy diprosone ointment brand cialis nl cialis professional 20 mg zithromax ship to canada metallica one lyrics you tube aldara treatment for warts leconfield primary school uniform viagra cialis distribuidora mincorp marcumar medication interaction arcoxia 90 mg tablet nosipren prednisone 20mg dose cvs pharmacy viagra sper active erection pills for sale etodolac 400 mg dose side effects nimesulide tablets 100 mg cymbalta side effects in women colchine medication 6mg no rx non prescription viagra pharmacy dicyclomine 10mg information en espanol tadacip 20 reviews prescription cough syrup online best life rx medications xeloda colon cancer liver buy diovan from india software update flash player flagyl on sale clozaril protocol wbccocainacockapoo antifludes pediatrico tabletten pressendatadalafiilitadalafila rxlist drug information canada pharmacy online no script buy cialis safely viagra venta en usa coupon for viagra buy zyban online en espagne bystolic 10 mg and grapefruit super talfadil primamedics review lasixs water pill dogs viagra for sale in 3 days mexican online pharmacy 1 retin a buy propanolol online australia online pharmacy israel duvadilan side effects to baby vilches leon gto knife depot how to make sildenafil citrate duloxetine hcl dr 60 mg cap price effect of duvadilan in pregnancy pletal medication side effects buy antibiotics online usa viagra in sri lanka parafortan tabs for bass meloxicam mexico levitra brand 200mg pravastatin sodium 20mg how to get propecia prescribed clomid paypal levitra online ordering prezzo levitra 10 mg doxycycline india cyrux dosis font 5 mg predisome canada colospan tablet pc ranbaxy atorvastatin recall omeprazole 20 mg side effects mesterolone steroid acyclovir ointment buy canada stilnox 10mg sleep zolpidem 10 pregnant halloween costumes funny viagra how long duphalac lactulose solution 10g tramadol side effects medications mayo clinic viagra sales australia dermasone scalp lotion viamedic medications atrovent nebulizer xalatan 0.005 buspirone medication classification pletal 100mg costpodofilox premarin lawsuits breast cancer arthritis pain relief products subutex treatment centers mesterolone steroid cream folcres precious lord lilly cialis 10mgrezeptfrei deltacortril ent 5mg prednisolone toprol side effects coughing buy albuterol tablets online mincorp somerset pa zip code metoprolol tartrate 25mg side effects buy alli cheap online revatio 20 mg price celexa withdrawal symptoms brain zaps aciclovir dosis medicamento viagra in india for female levitra professional parcopa carbidopa levodopa 25 rumafen diclofenac sodium 50mg picture cafergot tablets caffeine atosil nebenwirkungen ibuprofen cialis erection pictures condyline podophyllotoxin paint lavitra canadian drug order where can i buy prexil doctor free viagra cheap finasteride online diclofenac sodium 75mg drtablets ritalin weight loss microcidal 125mg synthroid zovirax for cold sores on the lips amantadine poisoning symptoms actos and bladder cancer treatment north american pharmacy canada cleocin cream 2 side effects singulair side effects in adults claritin ingredients loratadine costco hours of operation indianapolis pilex tablete xlpharmacy periactin robaxin 500mg order flagyl 500 mg keflex 500mg cephalexin uses artane side effects trihexyphenidyl abuse non prerscription hydroclothiazide apcalis complaints against companies nolvadex for sale in canada pinamox caps 500mg amoxicillin and alcohol donde comprar viagra en chile content management systems for websites clavaseptin 50mg north wyoming insurance risnia tablets computers decadron steroids side effects but allegra d on line raymeds pharmacy times yasmin le bon oracea 40 mg reviews buy cialis express shipping metformin pharmacy europe revia medication uses domperidone canada price octreotide infusion protocol rhinathiol prospect park zentel albendazole suspension 10 ml alternative drug for cymbalta lumigan 0.01 price jasmine sanders radio personality cialis 5mg online australia online viagara canada sales craiglistgeneric viagra online taddalafil non perscription sold in usa 5mg prednisolone without px pinamox suspension parts aciphex generic viagra price in tamilnadu motilium tablets dosage capoten dosage buy clomid online ship usa depomedrol injection side effects novolog side effects side effects can you buy bactroban over the counter zithromax 1 dose finasteride generic or brand clonidine 0.2mg tab purepac sunsuria berhadas oxcarbezapine for gabapentin withdrawl fluzol 200mg zoloft minoxidil for women walgreens pharmacy thailand online yasminelle birth control keftab cephalexin dosage little blue pill review amikacin antibiotic tablets colchicine buy buy camera using echeck clobex clobetasol propionate bayer levitra coupon grifulvin v micr 500 tablets viagra order canada golden viagra biaxin clarithromycin 500mg xenical 120mg cleocin hcl 300mg tegretol buy on line acheter acyclovir 800 mg alli availability update polarmeds pharmacyclics stilnox cr 6.25 comprare cialis originale italia buy clomid 50 mg uk elocon krim livraison du viagra au quebec tupper ebay accutane online reviews zentel albendazole dose treatment diabecon dosage for melatonin otomax no prescription no rx meds fluoxetine capsules vs tablets minocycline hydrochloride 100 mg prednisone canada viagra professional scam canadian discount pharmacies synthroid and weight loss hypothyroidism xeloda patient assistance program finasteride 1 mg online pharmacy women for sale lovegra information now omnicef antibiotic dosage xenical pils diclofenac tablets without prescription buy neurontin vibramycin medication viagra express delivery cytotec misoprostol precio precios de la pastilla cytotec depomedrol side effects catsdermocortdermosonedesogestrel generic cialis e20 glucophage without rx from canada 247 overnightpharmacy com blueforce viafra online pharmacy diet oracea side effects doxycycline hyclate cialis 5 mg best prices lopressor metoprolol classification estrofem for males buy isosorbide dinitrate bystolic medication information maxifort zimax reviews percocet side effects percocet withdrawal symptoms etal viagra zinoximor for what is used amerimedrx complaints against companies alli orlistat tablets suppliers rimipril et kola cialis 50mg pills viagra shop online india cefalexina 500 mg em portugues rogaine foam review minoxidil what is lypothin viagra vendita on line in italia safeway pres refills keftab info canidian pharmacies buy generic cialis generic cialis fastest way to get clomid pct proscar finasteride dose online pharmacy for prednisone trusted viagra online overnight delivery for metronidazole europe generic pharmacy levitra france esomeprazole sodium for injection viagra super force reviews correct motrin dosage for children how much flagyl for dog valtrex order online no prescription tretinoin cream 0.05 acne rabeprazole sodium aciphex side effects prodotto 91 where to buy furosemide in uk reminyl 8 side effects cheap plan b pill

Aptekarz Polski
Opieka farmaceutyczna
Manuał aptekarski
W aptece
Lex Apothecariorum
Farmacja na świecie
Rynek leków
Panorama samorządu
Historia farmacji
Muzealny kalejdoskop
Nowe rejestracje
Świat w pigułce
Chwila oddechu
Sport to zdrowie
Forum wydarzeń
Przegląd prasy
Warto wiedzieć
Rozmowy Redakcji
Listy do Redakcji
Z uniwersytetu
Numer 109/87 online
Menu witryny
Wydawnictwo NIA
Zamów Aptekarza

mapa strony: Start. arrow Manuał aptekarski arrow 01.2010 - HERBARIUM - "Immunologiczne właściwości jeżówki purpurowej."


01.2010 - HERBARIUM - "Immunologiczne właściwości jeżówki purpurowej." Drukuj Email

styczeń 2010, nr 41/19 online




     Do naturalnych immunostymulatorów egzogennych pobudzających układ odpornościowy należą preparaty pochodzenia roślinnego. Wraz z rozwojem nauk medycznych, coraz dokładniej poznajemy mechanizmy, które odpowiadają za homeostazę ludzkiego organizmu. Jednym ze sposobów zabezpieczenia się przede negatywnymi skutkami sezonu jesienno-zimowego jest racjonalna dieta bogata w naturalne składniki pochodzenia roślinnego. W przypadku częstych, powracających infekcji górnych dróg oddechowych warto pomyśleć o pobudzeniu naszego organizmu do zwiększonej odporności. Do popularnie stosowanych specyfików immunostymulujących należy jeżówka purpurowa (Echinaceae purpurea).

   Jeżówka purpurowa Echinaceae purpureae występuje pospolicie w Ameryce Północnej, w Europie jest rośliną hodowlaną, ze względu na swe właściwości lecznicze, ale także może być uprawiana ze względu na walory ozdobne. W lecznictwie najczęściej stosuje się przetwory z ziela i korzenia jeżówki purpurowej. Oprócz tego gatunku rzadziej surowcami zielarskimi są: jeżówka blada (Echinaceae pallida DC) oraz jeżówka wąskolistna (Echinaceae angustifolia DC).
   Właściwości immunobiologiczne jeżówki purpurowej Echinacea purpurea zostały potwierdzone licznymi badaniami naukowymi. Efekt ten jest prawdopodobnie wywołany przez trzy mechanizmy działania substancji roślinnej: aktywacja fagocytozy i stymulacja fibroblastów, zwiększenie aktywności układu oddechowego i zwiększonej mobilności leukocytów, co powoduje wydzielanie substancji przeciwwirusowych.  Wielokierunkowa aktywność preparatów z jeżówką przypisywana grupom związków biologicznie czynnych występujących w surowcu. Oprócz olejku eterycznego, w jeżówce występują alkilamidy, pochodne kwasu kawowego, polialkiny, polialkany i polisacharydy.
   Mechanizmy działania preparatów zawierających jeżówkę jest złożony. Najczęściej opisywanymi w literaturze właściwościami farmakologicznymi tej substancji roślinnej są:  dezaktywacja hialuronidazy, enzymu odpowiedzialnego za degradację kwasu hialuronowego. Hialuronidaza jest wydzielana przez bakterie w celu rozłożenia kwasu hialuronowego i zwiększenia przepuszczalności cementu międzykomórkowego, co ułatwia bakteriom przenikanie w głąb skóry z miejsca zakażenia. Jej dezaktywacja zabezpiecza więc kwas hialuronowy przed depolimeryzacją, w wyniku czego wzmocnione zostają procesy obronne przed infekcją bakteryjną lub wirusową, a skóra przed utratą elastyczności; aktywacja procesów regeneracyjnych przez stymulowanie różnicowania fibrocytów z fibroblastów oraz funkcyjnych komórek naskórka, w tym komórek Langerhansa, z warstwy podstawnej, najbardziej aktywnej w procesie odnowy naskórka. Efektem tego działania jest wzmożone wytwarzanie włókien kolagenowych, włókien sprężystych i kwasu hialuronowego;  stymulowanie makrofagów do fagocytozy –  rozkładu substancji obcych, co zwiększa odporność organizmu na infekcje bakteryjne, wirusowe (w tym wirusa opryszczki) oraz grzyby i drożdżaki (w tym Candida albicans); zwiększanie aktywności monocytów do wydzielania interferonu (substancji pochodzenia białkowego, która wpływa hamująco na proces produkcji większości białek, w tym wirusowych w komórkach); dezaktywacja reaktywnych form tlenu (RTF), powstających w procesie metabolizmu komórkowego, działania enzymów, a także pod wpływem promieniowania UV. Badania in vitro wykazały, że pochodne kwasu kawowego, obecne w jeżówce, skutecznie wiążą tlen rodnikowy, przez co hamują przebieg reakcji wolnorodnikowych, w wyniku których następuje sieciowanie kolagenu III. Kolagen traci wówczas rozpuszczalność w wodzie i sprężystość, co prowadzi do powstawania zmarszczek. W naszym organizmie nadmiernej ilości RTF przypisuje się występowanie wielu chorób. Brak równowagi między czynnikami prooksydacyjnymi i antyoksydacyjnymi może być przyczyną upośledzonej neutralizacji RTF i ujawnienia ich niekorzystnego działania. Dlatego też celowym wydaje się profilaktyczne stosowanie naturalnych antyoksydantów.
   Wskazania: spomagająco w leczeniu lżejszych infekcjach górnych dróg oddechowych: zapalenie gardła, zapalenie migdałków, zapalenie jamy ustnej i zapalenie zatok; skłonność do zakażeń bakteryjnych, wirusowych i grzybiczych; źle gojące się rany. Zapobiegawczo w nawracających zakażeniach dróg oddechowych, w stanach osłabienia organizmu (np. w okresie jesienno-zimowym), w celu zmniejszenia podatności na infekcje. W celach profilaktycznych należy stosować tylko w przypadku zagrożenia infekcją. Po zasięgnięciu porady lekarza preparaty z jeżówki można także stosować w nawracających infekcjach dolnych dróg moczowych.

   Przeciwwskazaniem do stosowania preparatów z jeżówką jest uczulenie na składniki rośliny z rodziny Compositae, ciężkie uszkodzenie wątroby, gruźlica, białaczka, leukocytoza, kolagenoza, układowy toczeń rumieniowaty, stwardnienie rozsiane, AIDS, astma atopowa u dzieci. W przypadku ciąży, karmienia piersią – można stosować tylko na zlecenie lekarza. Preparatów nie należy stosować u dzieci do 4 r.ż. oraz u dzieci ze stwierdzoną astmą atopową.  
   Do działań niepożądanych stosowania preparatów z jeżówką, które są raczej rzadko spotykane należą: duszność, zawroty głowy, spadek ciśnienia tętniczego. Sporadycznie mogą także wystąpić reakcje nadwrażliwości (wysypka, świąd, obrzęk twarzy).

   Dawkowanie - długotrwałe przyjmowanie preparatów zawierających przetwory jeżówki może doprowadzić immunosupresji, dlatego też nie zaleca się przyjmowania tej substancji roślinnej dłużej niż 10 dni w przyjmowaniu codziennym lub 20 dni przy podaniu co drugi dzień. Przyjmowanie jeżówki powyżej 20 dni winno być skonsultowane z lekarzem.
   Dawkowanie doustnie, dobowo 6-9 ml soku ze świeżego ziela jeżówki purpurowej, przetwory odpowiednio. Zewnętrznie zalecane są półpłynne przetwory zawierające co najmniej 15% soku.    

dr n. farm. Tomasz Baj
w Katedrze i Zakładzie Farmakognozji
z Pracownią Roślin Leczniczych,
Uniwersytet Medyczny w Lublinie

Fot. C_evgenyb -

1.    European Medicines Agency. Community Herbal Monograph on Echinacea purpurea (L.) Moench herba recens. Doc. Ref. EMEA/HMPC/104945/2006Corr. (8 maj 2008).
2.    Ożarowski M., Dubiel A., Niewiński P. i wsp. Profil bezpieczeństwa preparatów zawierający przetwory jeżówek – systematyczna analiza interakcji i działań niepożądanych. Herba Pol. 2006, 52(3): 102-4.
3.    Lamer-Zarawska E., Kowal-Gierczak B., Niedworok J., [red.]. Fitoterapia i leki roślinne. PZWL, Warszawa, 2007.
4.    Randolph R.K., Gellenbeck K., Stonebrook K. i wsp. Regulation of human immune gene expression as influenced by a commercial blended Echinacea product: preliminary studies. Exp Biol Med. 2003, 228(9): 1051-6.
5.    Segiet-Kujawa E., Mścisz A. Jeżówka (Echinacea)- nowoczesny immunokosmetyk. Wiad. Ziel. 2000, 3.
6.    Skopińska-Różewska E., Bany J., Sommer E. i wsp. Działanie biologiczne wodnego ekstraktu ziela jeżówki purpurowej (preparat Echinerba). Panacea 2004, 2(7).
7.    Zapała Ł., Lasek W., Naturalne immunostymulatory egzogenne. Post Biol Kom. 2007, 34(3): 581-94.

« poprzedni artykuł   następny artykuł »