novidat indications nexiumviagra to buy in canada atorlip 20mg valium dostinex side effects cabergoline dosage tryptizol tablets tadalafilo nedir cytoxan side effects for dogs losartan potassium buy azithromycin 500 single dose zestril lisinopril 4 sale betnovate n on sale ketorolac eye drops for cataract surgery prazosin medication kamagrafast crooks and castles glipizide xl without rx ketorolaco dosis diamox altitude sickness medicine liquid tadalafil side effects 30 day supply viargra pregnant pictures digoxin therapeutic level arrhythmia best place to buy kamagra uk orlistat lesofat philippines buying ventolin in italy yasmin aga khan bio zithromax z pack 5 day fluconazole 200 mg side effects the chepest viagra lowest price viagra 100mg meds online pentrexyl 500 mg dosage dysfonction erectile viagra www rayhhealthcarepvtltd garlic bread with cheese abilify coupons from manufacturer retirides otc springfield buy viagra professional online viagra generique belgique mexico pharmacy buy viagra with american express card doxepin side effects nightmares cost of januvia at walmart order viagra next day shipping 333 vermox 100mg reviews tadalafil 30mg ortho tri cyclen lo no prescription drug stores online usa topamax weight loss reviews amermycin 100 mg trazodone bonadoxina pfizer medications purchase methotrexate no prescription medazole 200mg testosterone teatro sala fontana buy antabuse by paypal viagra varata omaggio olive oil private reserve apartments verapamil er 120mg tablets kamagra side effects 40 for 99 trental pentoxifylline linezolid renal dosing pinamox caps 500mg amoxicillin for sinus xanax bars pictures real viagra pills for sale vilches radio disney lortab side effects hydrocodone 10 buy shhagra online amiloride 5 mg side effects cost of cialis in mexico optimmune ophthalmic ointment for dogs in genetics the term stanozolol steroids furosemide 20 mg drug what is it used for kemadrin 5mg valium feldene canadian ciprodex ear drops for dogs order metformin hcl 500 mg zocor warning 20mg price of ciporo without insurance enalapril side effects in cats costco drug prices amiloride hcl hctz cialis tablets 20 mg prices trileptal dosage for bipolar buy wellbutrin overnight shipping buy amitriptyline no prescription uk viagra perdorimi donde comprar metformina en usa prandin generic release date canada pharm 24 h obat arimidex anastrozole buy viagra pills for cheap spiriva handihaler capsules how to order nympho max drugs betnesol nose drops order cialis brand online canada 200 mg cialis overnight shipping where can i buy hydrochlorothiazide milnacipran hcl savella cialis black review pharmacy near medical center houston discount nexium rimadyl side effects for dogs fungsi amoxilin original viagra without prescription buy tinydazole in the uk leconfield wines til buy orlistat online from canada kamagra oral jelly missoula mt kemadrin vs mirapex medication over counter erectile dysfuntion viagra brand 100mg free viagra sample pack in uk when will alli be available again reichlox capsule machine medoflucon 50 cent zineryt lotion information processing entocort for microscopic colitis cephalexin monohydrate 250mg for dogscheapviagracheapvirgarchlamydia oxazepam drugs levitra brand online buu online generic cialis kamagrafast ukraine citalopram for sale uk comprar viagra online canada acheter cialis code red 7 spray reviews omnicef for strep throat in children prednisolone 5 mg uk vitamin d supplements 50000 units kegunaan obat cravox 500 lapi comprar bactrim eulexin medication dictionary std 250 mg azithromicyn find cheap cialis without prescription order medicine with express mail jasmine rice cooking instructions best cialis deals androgel coupon estrofem for transitioning hairstyles propecia dosage for hair loss erection pills in canada sifrol parkinsons captopril renal scan puretone hearing aids mesa az fast shipping prednisone prinivil side effects viagra for men under 30 in india aciphex in canada advair diskus generic no prescription buy promethazine with codeine syrup xatral od side effects xl pharmacy medications premarin generic equivalent generic soft cialas ovral generic dalacin c 300mg sublingual medication list ibuprofen dosage chart for kids ezetimibe 10mg simvastatin 80mg tab ordering benazepril online generic viagra 25mg free shipping chlamydia trachomatis infection noroxin medications cialis lilly once day flovent diskus leponex lekovi online buy of orlistat 60mg sublingual gland swollen cardizem medication information milanuncios coches de segunda mano were can i buy promethazine codeine buy clomid online in the united states dostinex no prescription tretinoin cream 0.025 uses haldol elderly patients viagra generic prices viagra for men at wholesale prices discount toradol medication order medrol pack medsindia comcast home budesonide side effects for cats amerimedrx discount cruises orlistat capsules lipophage 120 tadalafil dosage instructions over the counter celexa nebulizer solution for sale mometasone furoate cream 0.1 uses buy compazine buy cheap tegretol uk who is best place to get online viagra isoniazid drug classification side effects of alfuzosin hcl er 10 mg tablet doxycyclin 200mg zithromax side effects in infants cheapest generic cialis online fast delivery cialis online no prescription online synthroid anafranil 10 mg valium mirapex er .75 side effects valtrex for cold sores and pregnancy viagra from dubai to usa xenical singapore misoprostol induction protocol antibiotics without a script hydrea side effects hydroxyurea side nasonex side effects weight gain lotemax ointment side effects powerpill c nitrofurantoin mono mac 100mg cheap antibiotics for sinus infection purchase betnovate cream pharmacy technician certification carbimazole tablets 5mg adderall weight loss before and after pictures buy abortion pill online cheap ciprobay ciprofloxacin for uti zithromax for sinus infection dosage lergigan fassa first medicine pharmacy store canada mobicool mini fridge parts metoprolol mecanismo de accion irbesartan hydrochlorothiazide generic name tryptizol information potassium levels in the body intimax 100 tablets review erectalis review of 50 synthroid without a prescription tamsulosin 0.4 mg capsules used for sildenafile citrate 100mg prix find brand propecia tretinoin cream usp 0.025 0.05 and 0.1 lumigan for eyelash growth how to apply baristanet bloomfield nj restaurants womens viagra sales list of no prescription pharmacies levothyroxine online canada side effects of dyazide medication verapamil side effects drugs amoxicillin 500 mg from china benazepril hydrochloride hydrochlorothiazide medsindia online accutane canada drugs tetracyclin 250mg amoxicillin 500mg capsules uses sominex side effects medrol dose pack for sciatica januvia medication januvia side effects where to buy fluoxetine online flomax no prescription india viamedic com vfw store ladies glipizide xl 5mg drugstore online coupons codes betnovate c cream cream beconase nasal spray alternative entersoloxin keyword here clonidine patch side effects viagra site reviews ebillme later viagra clindamycin 300mg capsules medication albo nazionale commercialisti cialis precio en farmacia amazon tretinoin cream atacand hct 16 12.5 generic no prescription needed ratings zoloft mexico pharmacy yagara for men misoprostol dosage in dogs aristocort injections where can i get robaxin prednisone woithout prescription canada tofranil medication and migraines androgel 1 62 street value 410 online meds without scripts montelukast stada 10 mg foro phenergan dosage in children buy metronidazole 500 mg starlix generic coststaxyn ordine commercialisti reductil pastile de slabit super medicinenet static main script execution lotemax gel dosage metformin over the counter substitute dutasteride avodart reviews elocon 0.1 zestoretic tabs 10/12 5/6 aleve ingredients side effects long term use prozac dosage amounts prednisone 20mg side effects in kids buy atarax lialda pharmacy savings card 2014 zovirax cream treatment skin buy clonidine uk buy kefelx online canadian pharmacy discount drugs kd pathak oct 2013 gabapentin 600 mg street value need prescription for celexa levetra online fast delivery cheap generic cialis diroton 5mg vicodin octreotide drip rate accutane before and after mild acne street value of strattera permethrin 5 cream medameds medco prior phenergan medication uses cheap wellbutrin online mincorp somerset pa weather secure site for viagra 100 mg cyclivex 200mg to ml where to buy tulasi plant in uk thalidomide babies images insurance adjuster jobs in texas express scripts prior authorization blopress 8 mg injectable female viagra online unisom side effects para que se usa meloxicam 7 5 mg estrofem tablets na hrvatskom jeziku ortho tri cyclen order online alendronate fosamax medication for bones bupropion side effects weight gain prednisone no script canadian clarinase bestellen pfizer jobs st. louis zyvox drug assistance program non prescription viagra fast cialis online mastercard cataflam 50 mg tablet walgreens weekly ad circular desogestrel ethinyl estradiol side effects laxifen tabletas anticonceptivas podofilox gel buy lyme and cipro macrobid 100mg reviews cardura xl 8mg aurochem pharmaceuticals rocket launch today wallops island diclofenec mastercard nebivolol 5 mg tablets cost of revatio vs viagra citalopram side effects weight gain viagra de los del tercer mundo rimonabant fda approval cytotec abortion dose the best pharmacy online wo kann man viagra kaufen sildenafil purchase online mh drugs e 20 pheromones perfumes for women rapidtabs wikipedia english pilule tricilest levitra coupons discounts therapy appointment therapist log in minocycline side effects in canines canadian pharmacy overnight delivery is alli back in stock how was ampicillin discovered pentasa mesalamine side effects cholesterol tests without fasting cialis headache viagra for womens mumbai order 200 mg cialis pregnancy symptoms after taking clomid promethazine hcl injection suhagra 100 tablets no perscription wellbutrin oracea doxycycline price slimex 15 sibutramine weight loss buy generic cialas on line cials brand how to take megalis 20 tablet albuterol vials without a prescription pharmacie de garde province de luxembourg sumycin dosage for infant benazepril hctz 20 25 mg side effects liquidex bodybuilding routines buy lexapro online pharmacy vistaril dosage cialis coupons curacne wikipedia dictionary levitra 20 mg impotence symptoms lo ovral 21 birth control anything otc like viagra or cialis generic propecia in usa webmd pharmacy arthritis foundation jingle bell run pharmacy stores in canada exelon corp jobs viagra for sale mastercard ciproglen 500 pilexil sprayway diflucan from canada without rx zantac vs prilosec acid reflux seroquel generic date alfuzosin side effects finasteride australia amerimedrx scam school reglan breastfeeding side effects walmart discount drug list prescription water pills names online brand viagra canada vardenafil generic levitra actos canda rimonabant and fdarisperdal buy generic drugs can you buy propranolol online buy 5mg cialis generic can you buy virectin in stores pfizer stock prices hyzaar 50 12.5 hydrochlorothiazide fluconazole for yeast infection reviews cheap safe viagra colchicina en canada famvir for shingles nifedipine side effects on fetus omaggio hadley januvia side effects with metformin trazedone without preswcription viagra 50 mg versus 100 mg cheap wellbutrin without prescription erectalis tadalafil citrate buy minipress uk progesterone side effects progesterone pregnancy women viagra available in india nautisol medication information vermox mebendazole sertraline hcl 50 mg tablets samonas listening therapy autism accutane without prescription miami amsterdam pharmacy nifedipine for preterm labor actos side effects weight gain avelox antibiotic 400mg mail order cialis generic effexor and weight gain or loss healtyman viagra alternativehearthymanheathymanhydrodiuril omeprazole 40 mg capsule treatment protonix vs nexium medication can you buy amoxicillin at walgreens 42 caffeine anhydrous acheter finasteride propecia bentyl side effects for dogs www kamagra ie cafergot medications norvasc medication information inv walgreens employee website company walgreens employee login estradiol pills online permethrin 5 for lice treatment ed sample pack pednisone over the counter at walmart oxybutynin 10 mg coumadin clinic locations in illinois indocin medication for preterm labor viagra has stop working dermasone cream .025 buy cialis in usa canada pharmacy tadacip 10mg paypal minoxidil foam generic alfuzosin 10 mg lamisil tablets price in pakistan fentanyl patches amantadina para parkinsons aldara 5 cream uses software update for ipod touch propecia generic availability buy nolvadex uk bodybuilding retino ac gel review amantadina para parkinson symptoms tadacip20 canada generic cialis 99cents buy subutex online uk citalopram 40mg pictures bactrim ds no rx adderall from mexico pharmacy online mirtazapin ohne rezept norfloxacin dosage uti aldactone side effects reviews toradol 10mg po order generic viagra online celebrex 200 mg capsules means clavaseptin 500mg metronidazole nuvigil treatment for fibromyalgia buy cialis for daily use tricor side effects tricor medication mexican pharmacy online store arthritis of the spine symptoms treatment rescue inhalers over the counter viagra 100mg pfizer estrace cream treatment how to apply buy zoloft online without pr universal drug store clomiphene citrate 50 mg en espanol clomiphene citrate 50mg side effects benicar generic equivalent comprare viagra generico in italia buy strattera atomoxetine mexico online retail cost for crestor lipitor generics at walmart price remeron side effects withdrawal

Aptekarz Polski
Opieka farmaceutyczna
Manuał aptekarski
W aptece
Lex Apothecariorum
Farmacja na świecie
Rynek leków
Panorama samorządu
Historia farmacji
Muzealny kalejdoskop
Nowe rejestracje
Świat w pigułce
Chwila oddechu
Sport to zdrowie
Forum wydarzeń
Przegląd prasy
Warto wiedzieć
Rozmowy Redakcji
Listy do Redakcji
Z uniwersytetu
Numer 107/85 online
Menu witryny
Wydawnictwo NIA
Zamów Aptekarza

mapa strony: Start. arrow Manuał aptekarski arrow 01.2010 - HERBARIUM - "Immunologiczne właściwości jeżówki purpurowej."


01.2010 - HERBARIUM - "Immunologiczne właściwości jeżówki purpurowej." Drukuj Email

styczeń 2010, nr 41/19 online




     Do naturalnych immunostymulatorów egzogennych pobudzających układ odpornościowy należą preparaty pochodzenia roślinnego. Wraz z rozwojem nauk medycznych, coraz dokładniej poznajemy mechanizmy, które odpowiadają za homeostazę ludzkiego organizmu. Jednym ze sposobów zabezpieczenia się przede negatywnymi skutkami sezonu jesienno-zimowego jest racjonalna dieta bogata w naturalne składniki pochodzenia roślinnego. W przypadku częstych, powracających infekcji górnych dróg oddechowych warto pomyśleć o pobudzeniu naszego organizmu do zwiększonej odporności. Do popularnie stosowanych specyfików immunostymulujących należy jeżówka purpurowa (Echinaceae purpurea).

   Jeżówka purpurowa Echinaceae purpureae występuje pospolicie w Ameryce Północnej, w Europie jest rośliną hodowlaną, ze względu na swe właściwości lecznicze, ale także może być uprawiana ze względu na walory ozdobne. W lecznictwie najczęściej stosuje się przetwory z ziela i korzenia jeżówki purpurowej. Oprócz tego gatunku rzadziej surowcami zielarskimi są: jeżówka blada (Echinaceae pallida DC) oraz jeżówka wąskolistna (Echinaceae angustifolia DC).
   Właściwości immunobiologiczne jeżówki purpurowej Echinacea purpurea zostały potwierdzone licznymi badaniami naukowymi. Efekt ten jest prawdopodobnie wywołany przez trzy mechanizmy działania substancji roślinnej: aktywacja fagocytozy i stymulacja fibroblastów, zwiększenie aktywności układu oddechowego i zwiększonej mobilności leukocytów, co powoduje wydzielanie substancji przeciwwirusowych.  Wielokierunkowa aktywność preparatów z jeżówką przypisywana grupom związków biologicznie czynnych występujących w surowcu. Oprócz olejku eterycznego, w jeżówce występują alkilamidy, pochodne kwasu kawowego, polialkiny, polialkany i polisacharydy.
   Mechanizmy działania preparatów zawierających jeżówkę jest złożony. Najczęściej opisywanymi w literaturze właściwościami farmakologicznymi tej substancji roślinnej są:  dezaktywacja hialuronidazy, enzymu odpowiedzialnego za degradację kwasu hialuronowego. Hialuronidaza jest wydzielana przez bakterie w celu rozłożenia kwasu hialuronowego i zwiększenia przepuszczalności cementu międzykomórkowego, co ułatwia bakteriom przenikanie w głąb skóry z miejsca zakażenia. Jej dezaktywacja zabezpiecza więc kwas hialuronowy przed depolimeryzacją, w wyniku czego wzmocnione zostają procesy obronne przed infekcją bakteryjną lub wirusową, a skóra przed utratą elastyczności; aktywacja procesów regeneracyjnych przez stymulowanie różnicowania fibrocytów z fibroblastów oraz funkcyjnych komórek naskórka, w tym komórek Langerhansa, z warstwy podstawnej, najbardziej aktywnej w procesie odnowy naskórka. Efektem tego działania jest wzmożone wytwarzanie włókien kolagenowych, włókien sprężystych i kwasu hialuronowego;  stymulowanie makrofagów do fagocytozy –  rozkładu substancji obcych, co zwiększa odporność organizmu na infekcje bakteryjne, wirusowe (w tym wirusa opryszczki) oraz grzyby i drożdżaki (w tym Candida albicans); zwiększanie aktywności monocytów do wydzielania interferonu (substancji pochodzenia białkowego, która wpływa hamująco na proces produkcji większości białek, w tym wirusowych w komórkach); dezaktywacja reaktywnych form tlenu (RTF), powstających w procesie metabolizmu komórkowego, działania enzymów, a także pod wpływem promieniowania UV. Badania in vitro wykazały, że pochodne kwasu kawowego, obecne w jeżówce, skutecznie wiążą tlen rodnikowy, przez co hamują przebieg reakcji wolnorodnikowych, w wyniku których następuje sieciowanie kolagenu III. Kolagen traci wówczas rozpuszczalność w wodzie i sprężystość, co prowadzi do powstawania zmarszczek. W naszym organizmie nadmiernej ilości RTF przypisuje się występowanie wielu chorób. Brak równowagi między czynnikami prooksydacyjnymi i antyoksydacyjnymi może być przyczyną upośledzonej neutralizacji RTF i ujawnienia ich niekorzystnego działania. Dlatego też celowym wydaje się profilaktyczne stosowanie naturalnych antyoksydantów.
   Wskazania: spomagająco w leczeniu lżejszych infekcjach górnych dróg oddechowych: zapalenie gardła, zapalenie migdałków, zapalenie jamy ustnej i zapalenie zatok; skłonność do zakażeń bakteryjnych, wirusowych i grzybiczych; źle gojące się rany. Zapobiegawczo w nawracających zakażeniach dróg oddechowych, w stanach osłabienia organizmu (np. w okresie jesienno-zimowym), w celu zmniejszenia podatności na infekcje. W celach profilaktycznych należy stosować tylko w przypadku zagrożenia infekcją. Po zasięgnięciu porady lekarza preparaty z jeżówki można także stosować w nawracających infekcjach dolnych dróg moczowych.

   Przeciwwskazaniem do stosowania preparatów z jeżówką jest uczulenie na składniki rośliny z rodziny Compositae, ciężkie uszkodzenie wątroby, gruźlica, białaczka, leukocytoza, kolagenoza, układowy toczeń rumieniowaty, stwardnienie rozsiane, AIDS, astma atopowa u dzieci. W przypadku ciąży, karmienia piersią – można stosować tylko na zlecenie lekarza. Preparatów nie należy stosować u dzieci do 4 r.ż. oraz u dzieci ze stwierdzoną astmą atopową.  
   Do działań niepożądanych stosowania preparatów z jeżówką, które są raczej rzadko spotykane należą: duszność, zawroty głowy, spadek ciśnienia tętniczego. Sporadycznie mogą także wystąpić reakcje nadwrażliwości (wysypka, świąd, obrzęk twarzy).

   Dawkowanie - długotrwałe przyjmowanie preparatów zawierających przetwory jeżówki może doprowadzić immunosupresji, dlatego też nie zaleca się przyjmowania tej substancji roślinnej dłużej niż 10 dni w przyjmowaniu codziennym lub 20 dni przy podaniu co drugi dzień. Przyjmowanie jeżówki powyżej 20 dni winno być skonsultowane z lekarzem.
   Dawkowanie doustnie, dobowo 6-9 ml soku ze świeżego ziela jeżówki purpurowej, przetwory odpowiednio. Zewnętrznie zalecane są półpłynne przetwory zawierające co najmniej 15% soku.    

dr n. farm. Tomasz Baj
w Katedrze i Zakładzie Farmakognozji
z Pracownią Roślin Leczniczych,
Uniwersytet Medyczny w Lublinie

Fot. C_evgenyb -

1.    European Medicines Agency. Community Herbal Monograph on Echinacea purpurea (L.) Moench herba recens. Doc. Ref. EMEA/HMPC/104945/2006Corr. (8 maj 2008).
2.    Ożarowski M., Dubiel A., Niewiński P. i wsp. Profil bezpieczeństwa preparatów zawierający przetwory jeżówek – systematyczna analiza interakcji i działań niepożądanych. Herba Pol. 2006, 52(3): 102-4.
3.    Lamer-Zarawska E., Kowal-Gierczak B., Niedworok J., [red.]. Fitoterapia i leki roślinne. PZWL, Warszawa, 2007.
4.    Randolph R.K., Gellenbeck K., Stonebrook K. i wsp. Regulation of human immune gene expression as influenced by a commercial blended Echinacea product: preliminary studies. Exp Biol Med. 2003, 228(9): 1051-6.
5.    Segiet-Kujawa E., Mścisz A. Jeżówka (Echinacea)- nowoczesny immunokosmetyk. Wiad. Ziel. 2000, 3.
6.    Skopińska-Różewska E., Bany J., Sommer E. i wsp. Działanie biologiczne wodnego ekstraktu ziela jeżówki purpurowej (preparat Echinerba). Panacea 2004, 2(7).
7.    Zapała Ł., Lasek W., Naturalne immunostymulatory egzogenne. Post Biol Kom. 2007, 34(3): 581-94.

« poprzedni artykuł   następny artykuł »