endep generic kopen veilige remeron kopen female cialis kopen ervaring ervaringen abana kopen albendazole bestellen in het buitenland van seroxat naar cialis super active erectiepillen slimex kopen glucovance kopen emmen overstappen van hyaluronic acid naar efexor duetact kopen particulier chloromycetin kopen lelystad retino-a sandoz kopen trental 1 shampoo kopen tricor slaat aan maar niet zwanger singulair 40 kopen calcium carbonate 100mg slaat niet aan arcoxia kopen met acceptgiro in welke winkel kan ik lotrisone kopen aldactone kopen zonder recept apotheek acticin bestellen 24 uur crestor slaat niet aan wat nu zenegra kopen nijmegen abilify kopen in eindhoven super requip kopen overstappen van venlafaxine naar viramune duphalac pillen kopen in rotterdam tofranil mee naar turkije tetracycline kopen zwolle buspar kopen in almere veilig vytorin online kopen metoclopramide iv naar oraal cytoxan kopen met creditcard skelaxin gel kopen colchicine diskus kopen toprol xl kopen bij apotheek belgie hoe micronase aan baby geven ditropan 10 mg kopen zetia daily kopen keflex voor vrouwen kopen nederlandse glycomet kopen waar kun je kamagra polo kopen in amsterdam waar coreg kopen forum actonel kopen harderwijk waar kan ik tamoxifen kopen in belgie retin a actoplus met 0 025 gel kopen albenza professional kopen flagyl er gel kopen abana inhalator kopen acivir pills kopen online goedkoop generieke female viagra goedkoop van protonix naar sint janskruid snel wellbutrin bestellen seroquel kopen in alkmaar waar kan ik het beste toradol bestellen snel tulsi sleep kopen slimex 100 kopen brand cialis resinat kopen kan ik colchicine kopen bij de apotheek coumadin kopen turkije finasteride ginette-35 kopen nolvadex drank kopen veilige requip bestellen ventolin bestellen creditcard mircette jelly kopen amsterdam kan ik probalan kopen bij de drogist keppra mistroprostol kopen vantin kopen 24 uur altace kopen legaal cleocin bestellen zonder recept waar kan je een depakote pil kopen gyne-lotrimin 50 mg kopen top avana jelly kopen voltaren pil kopen slim tea kopen nl betrouwbaar waar kan ik anacin voor vrouwen kopen ranitidine bestellen telefoon retin-a sandoz 120 mg kopen coreg mee naar spanje caverta novartis kopen deltasone 100 slaat niet aan van venlafaxine naar silagra azulfidine bestellen nederland cialis super active anoniem kopen aankoop viagra professional viagra professional kopen enschede amitriptyline kopen in usa ldn carbozyne kopen cefixime kopen marktplaats himcolin kopen in breda viagra 5mg kopen veilig topamax kopen op internet deltasone kopen beverwijk celexa kopen in de apotheek extra super levitra om aan te komen epivir-hbv generiek kopen finax kopen apotheek eu waar kan ik alli kopen in belgie pristiq 15 mg kopen evecare bestellen nl ervaringen doxazosin daily kopen kan je omnicef kopen bij apotheek famvir mistroprostol kopen nakuur hyaluronic acid kopen waar kun je midamor pillen kopen hoe kan ik aan rogaine komen echte finpecia kopen caverta kopen op internet waar kan ik stromectol kopen nitrofurantoin bestellen telefoon cabgolin tabletten kopen zonder recept kan je femcare kopen bij apotheek lasix kopen pattaya wellbutrin met codeine kopen aleve kopen hengelo waar kun je een olanzapine pil kopen sildalis zalf bestellen depo elavil kopen orlistat kopen den bosch aciclovir nakuur kopen hoe triamcinolone aan baby geven januvia kopen pfizer maxalt mee naar amerika lady era bestellen zonder creditcard differin onthaakmat kopen sumycin emulgel online kopen kun je fosamax zomaar kopen dramamine in turkije kopen sinemet mee naar thailand wennen aan minomycin generic viramune kopen keftab mylan kopen cefixime kopen hoorn provera boilies kopen prilosec bestellen via apotheek minocin 50 mg slaat aan slim tea kopen op curacao amoxil 1 kopen kan ik uroxatral bij de apotheek kopen veilig atarax kopen ervaringen met avana kopen lamictal en kamagra kopen erectiepillen mentat kopen generic mestinon kopen overstappen van rumalaya liniment naar venlafaxine kan ik silvitra kopen bij de apotheek viagra extra dosage kamagra kopen omnicef sandoz kopen van seroxat naar lexapro astelin kopen zonder recept belgie unisom orlistat kopen kopen van aygestin mircette bestellen groningen waar kan ik amitriptyline kopen zonder recept waar kan ik liponexol oral jelly kopen overstappen van sertraline naar phexin zebeta en kamagra kopen ervaring bestellen hyzaar nl suhagra in duitsland kopen tegretol 60 mg kopen brand viagra sandoz 120 mg kopen van januvia naar wellbutrin dulcolax codeine kopen nederland ditropan in apotheek kopen wellbutrin poeder kopen phexin snel bestellen mobic in spanje kopen hytrin kopen in apotheek valtrex bestellen creditcard lady era kopen kruidvat betrouwbaar pletal bestellen cytoxan en kamagra kopen levitra soft 40 mg kopen kan je amaryl bij de apotheek kopen clindamycin kopen egypte levitra soft novartis kopen tamoxifen kopen met recept kamagra super kopen in breda hoe effexor xr aan baby geven female viagra pleister kopen luvox kopen amsterdam crestor kopen apotheek belgie neurontin zalf kopen colospa 5 mg bestellen zonder recept lipitor kopen apotheek nederland xenical gel kopen neurontin mee naar amerika chloramphenicol bestellen ophalen cabgolin kopen met creditcard msd metformin kopen diovan kopen winkel amsterdam gewenning aan suprax kan ik allegra kopen zonder voorschrift ginseng kopen tiel haldol kopen zonder voorschrift ranitidine meenemen naar turkije dulcolax kopen via apotheek bactrim poeder kopen waar cialis professional te kopen natuurlijke cardizem kopen antivert bestellen buitenland eurax pillen bestellen goedkoop allegra kopen in almere cystone voor vogels kopen overstappen van beconase aq naar paroxetine van naltrexone naar sint janskruid bactroban kopen apotheek waar veilig diflucan bestellen hoe kan ik entocort bestellen exelon oogzalf kopen overstappen van januvia naar sertraline waar claritin kopen cleocin snel bestellen levothroid condoom kopen goedkope toprol xl kopen in nederland waar kan ik temovate bestellen zovirax nederland kopen trandate bestellen kortingscode actoplus met shampoo kopen belgie benzac 25 mg kopen finax overgewicht finax bestellen viagra professional kopen in leiden zithromax mistroprostol kopen endep boilies kopen anafranil kopen snelle levering waar kan ik detrol kopen in belgie nizagara gel online kopen hydrea kopen voor vrouwen waar kun je silvitra kopen in amsterdam acivir pills diclofenac kopen acivir pills bestellen rembours hytrin tadalafil kopen altace bestellen afhalen female benfotiamine kopen online lynoral kopen zonder recept kytril bestellen achteraf betalen diltiazem poeder kopen proventil bestellen belgie actonel 500 mg kopen bystolic 15 mg kopen veilig mircette kopen zonder recept lukol los kopen luvox kopen onder rembours zestoretic kopen in groningen finpecia iv naar oraal sominex kopen roosendaal celebrex kopen waar silagra kopen op de wallen ervaringen dapoxetine bestellen waar kopen jullie risperdal generieke alavert kopen belgie veilige ralista bestellen female viagra kopen 24 uur meclizine bestellen zonder voorschrift rumalaya gel creme kopen generieke voltaren kopen belgie overstappen van geriforte syrup naar venlafaxine onderzoek naar furosemide saw palmetto strips kopen trileptal kopen antwerpen afbouwen deltasone van 20 naar 10 mg levothroid kopen leiden amitriptyline emulgel online kopen himplasia kopen in usa hoodia meenemen naar turkije waar tadapox kopen zonder recept viagra extra dosage zetpil kopen v-gel bestellen via apotheek herbal tulsi sleep kopen femara kopen heerlen erexin-v kopen vlaardingen codeine myambutol kopen risperdal in nederland kopen myambutol dht kopen acticin kopen ideal waar echte epivir-hbv kopen endep bestellen via apotheek hoe kan je aan female viagra komen flonase kopen hengelo waarom slaat omnicef niet aan goedkoop echte kamagra chewable brand cialis diskus kopen zonder recept viagra cialis kopen lozol hond kopen voordelig bupron sr kopen serophene in winkel kopen doxazosin hond kopen ashwagandha bestellen waar herbal cholestoplex kopen tadalis sx kopen in antwerpen himcolin 150 mg kopen aristocort kopen hoorn clozaril kopen vlaardingen inderal per pil kopen prometrium met codeine kopen levitra kopen bij etos mag je procardia meenemen naar het buitenland otc drug lotensin cozaar overgewicht cozaar bestellen waar kopen jullie cialis super active otc drug aristocort finast kopen in tilburg cardura codeine kopen trandate kopen apotheek nederland penegra bestellen nl ervaringen veilige aristocort kopen ervaringen bestellen minomycin nl waar betrouwbaar lukol kopen zyrtec kopen hoorn hyzaar spray kopen ervaring triamcinolone bestellen waar kopen jullie lipitor originele keftab bestellen zyloprim pillen kopen kruidvat overstappen cozaar naar venlafaxine lipotrexate in duitsland kopen waar kan ik ditropan kopen zonder recept kortingscode kamagra bestellen flagyl er 50 mg kopen avalide kopen groningen cialis extra dosage voor katten kopen betrouwbaar glucotrol xl bestellen caverta bestellen goedkoop protonix aan vrouw geven waar kan ik cialis sublingual kopen in eindhoven kun je omnicef bij apotheek kopen fml forte iv naar oraal liv 52 kopen legaal protonix kopen met ideal generieke unisom kopen in nederland hyzaar bestellen later betalen betrouwbaar online cephalexin kopen goedkoopste nexium kopen waar kan ik het beste diclofenac gel bestellen nolvadex en dostinex kopen snel zetia bestellen misoprostol ceftin kopen ervaring bestellen alli nl waar echte erythromycin kopen kan je tadalis sx bij de apotheek kopen waar kan ik echte femcare kopen lozol online kopen ervaringen cefixime novartis kopen cystone rotterdam kopen lariam in duitsland kopen in welke winkel kan ik proventil kopen zenegra nakuur kopen cytotec kopen in den haag waar abilify kopen zebeta kopen zonder recept ideal ik wil pamelor kopen provera kopen den bosch cialis extra dosage 50 mg kopen altace kopen in winkel metformin geven aan hond waar nizagara te kopen waar kan ik hydrochlorothiazide kopen coreg bestellen in het buitenland kan ik tenormin kopen zonder voorschrift cipro kopen ideal veilig zoloft kopen zonder recept ginette-35 k kopen cefixime bestellen aanbieding trazodone gel kopen waar kun je het beste finax kopen snel flonase kopen brand amoxil van 20 naar 10 mg cholestoplex bestellen onder rembours super avana kopen venlo van precose naar wellbutrin hoodia bestellen ophalen bestellen malegra dxt nl ervaringen carbozyne betrouwbaar bestellen cleocin ijs kopen zaditor aan een vrouw geven meclizine kopen in marokko female danazol kopen betapace kopen netpharm super avana instant kopen ditropan kopen limburg micardis bestellen veilig waar kopen jullie zanaflex betrouwbare trial erection packs 1 bestellen extra super viagra kopen amsterdam top avana bestellen ophalen ventolin kopen in belgie apotheek atarax kopen hengelo bupron sr kopen haarlem van 5 mg naar 10 mg buspar aricept kopen egypte noroxin kopen apotheek belgie glycomet bestellen nl betrouwbaar medrol diskus kopen zonder recept aceon kopen drogist clomid slaat aan maar niet zwanger waarom slaat astelin niet aan myambutol geven aan hond orlistat kopen in buitenland veilige lipotrexate kopen vytorin bestellen goedkoop ervaringen viagra super active kopen voordelig cialis super active kopen isoniazid bestellen ophalen kun je famvir bij de drogist kopen acticin laagste prijs waar vantin kopen betrouwbaar arimidex kopen rumalaya forte ijs kopen kopen nicotinell ervaringen saw palmetto bestellen ervaring levitra kopen diovan bestellen met creditcard coreg mee naar amerika mestinon kopen amsterdam mag je tadapox meenemen naar thailand paroxetine naar cialis professional lisinopril om aan te komen noroxin kopen winkels alesse siroop kopen xeloda kopen kruidvat cafergot kopen in breda atrovent kopen review celexa kopen online goedkoop super zithromax kopen mestinon 10mg kopen hoe geef ik hyzaar aan baby legale cystone kopen glycomet zonder recept bestellen avodart 800 mg black kopen glucotrol xl geven aan baby effexor xr hond kopen torsemide hoofdgel kopen waar kopen jullie glycomet stromectol 25 mg kopen desyrel kopen leeuwarden anacin betrouwbaar bestellen waar kan ik diovan kopen in rotterdam roxithromycin meenemen naar spanje generische lopressor kopen pletal kopen zonder recept belgie seroquel kopen in enschede actoplus met in spanje kopen onderzoek naar wellbutrin temovate bestellen in het buitenland waar betrouwbaar malegra fxt plus bestellen kemadrin pillen kopen in rotterdam zocor kopen in almere depakote kopen en afhalen topamax in thailand kopen citalopram kopen in een winkel dramamine bestellen nl ervaring betnovate kopen in portugal celebrex bestellen duitsland peni large nu kopen waar kan ik ditropan kopen in amsterdam liponexol kopen onder rembours erexor kopen afhalen amsterdam innopran xl kopen in winkel rotterdam levlen meenemen naar amerika waar goede alavert kopen florinef meenemen naar amerika waar kan ik toradol oral jelly kopen prednisolone kopen in apotheek betrouwbaar roxithromycin bestellen ayurslim kopen bij apotheek clindamycin en nolvadex kopen slim tea bestellen nederland dapoxetine in thailand kopen goedkope viagra sublingual kopen zonder recept waar actos kopen forum kan je antabuse bij de apotheek kopen poppers tegretol kopen keflex vrouwen kopen lipitor baby kopen actavis biaxin codeine kopen van glycomet naar sertraline pilex kopen voor mannen allopurinol pleister kopen waar kopen jullie coreg van prednisone naar wellbutrin originele rumalaya gel bestellen cabgolin kopen paypal goedkope seroquel bestellen amantadine mistroprostol kopen malegra fxt plus kopen eindhoven vrouwelijke oxytrol bestellen goedkoop neurontin bestellen kan je retin-a bij de apotheek kopen duetact kopen zonder voorschrift originele brand advair diskus bestellen flagyl er nederland bestellen vrouwen omnicef bestellen orlistat kopen belgie vasodilan kopen nl ginseng voor vrouwen bestellen brand cialis kopen in nederland zonder recept hoe aan metformin komen triamterene kopen bij de drogist levlen slaat niet meer aan goedkoop bystolic

09.02.2016.
Aptekarz Polski
Start.
Aktualności
Opieka farmaceutyczna
Wszechnica
Manuał aptekarski
W aptece
Lex Apothecariorum
Edukacja
Farmacja na świecie
Rynek leków
Panorama samorządu
Biblioteka
Historia farmacji
Muzealny kalejdoskop
PharmaExpert
Nowe rejestracje
Świat w pigułce
Chwila oddechu
Sport to zdrowie
Forum wydarzeń
Galeria
Przegląd prasy
Warto wiedzieć
Rozmowy Redakcji
Listy do Redakcji
Z uniwersytetu
Numer 113/91 online
Menu witryny
Wydawnictwo NIA
Zamów Aptekarza






mapa strony: Start. arrow Historia farmacji arrow 12.2008 - "Proszek na ból zębów. Przepis z aptekarskiego manuału Samuela Elsnera."


 


12.2008 - "Proszek na ból zębów. Przepis z aptekarskiego manuału Samuela Elsnera." Drukuj Email
 
12.2008, nr 28/6 online
 
 
PROSZEK NA
 
BÓL ZĘBÓW

 

Przepis z aptekarskiego manuału

Samuela Bogumiła Elsnera

 

   Niniejszy artykuł to początek cyklu poświęconego przepisom z dawnych aptekarskich manuałów. Wcześniej, tytułem wstępu do tego cyklu, opublikowany został na łamach „Aptekarza Polskiego” materiał pt. Dawne aptekarskie manuały. Gatunek i tradycja. [1]

   Samuel Benjamin Elsner (1785–1870) był warszawskim aptekarzem „klasy 1”. [2] Zawód ten wykonywał w latach 1815–1848. [3] Urodził się w Lesznie w 1785 roku. Gimnazjum ukończył w mieście rodzinnym, praktykę aptekarską odbywał w aptece swojego stryja w Gnieźnie. [4] W latach 1811–1813 odbywał dwuletni kurs farmaceutyczny na Wydziale Akademicko-Lekarskim w Warszawie, zakończony uzyskaniem dyplomu. Był to jeden z siedmiu dyplomów, jakie po raz pierwszy od chwili utworzenia Wydziału wręczono absolwentom tego kursu. [5] W tym samy roku (1813) Elsner uzyskał stopień podaptekarza i na stałe wyjechał do Warszawy. [6] Tam pracował najpierw w aptece Wolfa, później Skalskiego. W 1815 roku złożył egzamin na aptekarza [7] i „nabył na własność aptekę od doktora Wasilewskiego w Warszawie”. [8] Samuel Elsner zmarł w 1870 roku, został pochowany na cmentarzu ewangelickim w Warszawie.
   W historii polskiej farmacji Samuel Beniamin Elsner zaznaczył się w ten sposób, że jako pierwszy w Polsce, bo już w 1818 roku, rozpoczął w swojej aptece produkcję sztucznych wód mineralnych („selcerskiej” i „karlsbadzkiej”) [9]  i że w 1824 roku, razem z czterema innymi warszawskimi aptekarzami, założył na terenie przylegającym do ogrodu Pałacu Krasińskich Instytut Wód Mineralnych Sztucznych [10],  z której wyrosły późniejsze Warszawskie Zakłady Farmaceutyczne „Motor” – które z kolei, po upaństwowieniu w 1951 roku, otrzymały nazwę Warszawskie Zakłady Farmaceutyczne Polfa.
   Pochodzący z apteki Samuela Beniamina Elsnera rękopiśmienny manuał aptekarski jest przechowywany w bibliotece Muzeum Farmacji UJ. Oprócz przepisów na leki zawiera jeszcze takie na przykład przepisy jak Eau de Cologne, Candele fumales (świeczki pachnące), Wódka dla Hr. G., Pomada kaukaska na włosy, Farba perłowa kleiowa, Mięszanina służąca do zmywania olejnych obrazów, Smarowidło do kół, Bejca do orzechowego drzewa, Pokost połyskujący, Ogień błękitny, Lakier do butów czy Ostra maść czerwona dla krów – słowem przepisy na inne tzw. sekrety (obok przepisów na nieoficjalne recepty na leki), czyli preparaty, które były w orbicie zainteresowania dawnych aptekarzy.


Ilustracja 1.
Przepisy o numerach 34, 35 i 36 aptekarskim manuale Samuela Elsnera.  Biblioteka Muzeum Farmacji UJ. Sygnatura: IKs (Inwentarz Księgozbioru) nr 4176.

   Manuał z apteki Elsnera ma format 10 x 17 cm, liczy w sumie 232 strony, z tego stron zapisanych jest 193, stron nie zapisanych 39. Wszystkich przepisów w manuale jest 281, z tego numerowanych czerwonym atramentem jest 42, pozostałe (239) nie są numerowane.
   Wspomniany w tytule niniejszego artykułu przepis z tego manuału, zatytułowany Proszek na ból zębów, nosi numer 39. Jego skan przedstawia Ilustracja 2.


Ilustracja 2. Przepis numer 39 w manuale Samuela Elsnera, zatytułowany Proszek na ból zębów.

Przepis zaczyna się od znaku  . Jest to odpowiednik dzisiejszego Rp, czyli skrót od łacińskiego od słowa recipe (dosł. ‘weź’; stąd rzeczownik recepta – ‘to, co należy wziąć, aby zrealizować przepis’).
Pierwszy wymieniony w tym przepisie składnik to:

Ilustracja 4

…czyli „lapides cancrorum praeparatum 1 drachma”
   Tu komentarza wymagają trzy sprawy: składnik („lapides cancrorum”), jego postać („lapides cancrorum praeparatum”) i jednostka wagi (drachma).
   „Lapides cancrorum” to w dosłownym tłumaczeniu „kamienie raków”, „kamienie racze” – zwane też w dawnym aptekarstwie „oczami raków” (łac. oculi cancrorum). Chodzi o płaskie, okrągłe twory wapienne (tzw. gastrolity) – skądinąd rzeczywiście przypominające oczy – tworzące się okresowo w ścianie żołądka żującego (po obu jego stronach) u dziesięcionogów. Są to zapasy soli wapiennych, odkładane w okresie międzywylinkowym i przeznaczone do utwardzania nowego pancerza po linieniu. Chemicznie „oczy racze” to węglan wapnia (CaCO3), czyli po prostu kreda.

 


Ilustracja 5; Ilustracja 6
Tzw. kamienie racze i naczynie apteczne z napisem Lapides cancrorum (po lewej). Puszka drewniana z napisem Lapides cancrorum (po prawej). Zbiory Muzeum Farmacji UJ.


Ilustracja 7. Tzw. oczy racze. Średnica od 0,5 do 1,5 cm. Muzeum Farmacji UJ.

   Informację, czym są „oczy raków”, można też znaleźć w osiemnasto- i dziewiętnasto- wiecznych farmakopeach – m.in. w Farmakopei Austriackiej z 1855 roku, gdzie na stronie 123 czytamy:
 

Ilustracja 8. Strona tytułowa Farmakopei Austriackiej z 1855 roku. Poniżej fragment strony tej farmakopei, poświęcony „oczom raczym”.

   „Kamienie raków. Oczy raków. Konkrementy (złogi) kostno-kamienne, wklęsło-wypukłe, wielkości ziarna grochu, złożone z płytek, białe, tworzące się u raków Astaci fluviatilis Fabric. (Cancri Astaci Linn.) do (rzędu) dziesięcionogów należących; tworzą się po obu stronach żołądka w miesiącu sierpniu, kiedy rak zmienia pancerz; oprócz błony komórkowej w całości z węglanu wapnia i fosforu złożone.”      
   Oprócz „oczu raków” do tych samych aptekarskich celów używano konkrementów lub depozytów wapniowych znajdowanych w innych organizmach żywych – na przykład w muszlach ostryg, szczypcach raka i czerwonych koralach.

Cdn.

Przypisy:
[1] Z. Bela, Manuały aptekarskie. Gatunek i tradycja. „Aptekarz Polski”. Pismo Naczelnej Rady Aptekarskiej. 2008: część 1 – nr 25(3e); część 2 – nr 26(4e); część 3 – nr 27(5e).
[2] Lista lekarzy i aptekarzy w Królestwie Polskim na rok 1847, s. 44: „Samuel Beniamin Elsner Apt. kl. 1”  
[3] Taka informacja została umieszczona na grobowcu Samuela Elsnera.
[4] Tym stryjem był, również pochodzący z Leszna, Daniel Gotfryd Elsner, założyciel apteki „na Chwaliszewie” (obecnie dzielnica Poznania), po sprzedaniu której (w 1796) przeniósł się do Gniezna, gdzie otworzył nową aptekę. (L. Kostrzeński, Materiały do historii aptek wielkopolskich. Reprint wydania Biblioteki „ Wiadomości Farmaceutycznych z 1929 roku. Poznań, 1996, s. 99).
[5] „Pierwsze dyplomy ukończenia Wydziału wręczono w 1813 roku. Otrzymało je 18 osób, z tego aż 7 dyplomów przypadło farmaceutom.” (T. Ostrowska, Powstanie i rozwój Wydziału Akademicko-Lekarskiego Warszawskiego (1809-1817). W: Dzieje nauczania medycyny i farmacji w Warszawie (1789-1950). Dzieło zbiorowe pod redakcją Marcina Łyskanowskiego, Andrzeja Stapińskiego i Andrzeja Śródki. Warszawa, PZWL, 1990, s. 14)
[6] Ukończenie dwuletniego uniwersyteckiego kursu farmaceutycznego w tych czasach nie wiązało się jeszcze z awansem w aptekarskiej hierarchii; zatrudniony w aptece absolwent takiego kursu długo jeszcze miał status zaledwie pomocnika aptekarskiego.
[7] Tytuł aptekarza w czasach Elsnera można było uzyskać dopiero po dodatkowym egzaminie przed Radą Ogólna Lekarską, który to egzamin był dużo bardziej szczegółowy i obejmował więcej zagadnień niż ten, jaki obowiązywał na zakończenie dwuletniego uniwersyteckiego kursu farmacji. Rada Ogólna Lekarska była jedną z dwóch instytucji ówczesnej służby zdrowia, podlegających Ministerium Spraw Wewnętrznych; drugą był Wydział Lekarski. Rada Ogólna Lekarska pełniła m.in. funkcję „naczelnej komisji egzaminacyjnej” kwalifikującej do wykonywania praktyki lekarskiej i do uzyskiwania stopni naukowych lekarskich i farmaceutycznych.
[8] M. Stopa, Elsner Samuel Beniamin. (W:) Polski Słownik Biograficzny. Kraków, 1949, t. IV, s. 237. Mieszkał natomiast Elsner w Warszawie przy ul. Podwal 533 (T. Kikta, Przemysł Farmaceutyczny w Polsce [1823-1939], Warszawa 1972, s. 96).
[9] M. Stopa, op. cit.
[10] Na temat powstania tego instytutu „Tygodnik Ilustrowany” z 1 sierpnia 1868 pisał w ten sposób: „Zaraz po otwarciu instytutu wód mineralnych w Dreźnie, udali się do doktora Struve’go w r. 1823 tutejsi trzej aptekarze, a mianowicie Henryk Spiess, Samuel Elsner i Jan Żelazowski i nabywszy od niego sposób robienia wód sztucznych mineralnych, wyrobili sobie w kraju patent swobody na ważny ten wynalazek. (…) Przybrawszy do spółki Ignacego Lesińskiego i Ferdynanda Ulbrichta, otworzyli w r. 1824 zakład, na którego pomieszczenie własnym kosztem wznieśli budowy stosowne w zadzierżawionym na dłuższe lata ogrodzie przy tak zwanym pałacu Dickerta Nr. 556, który przytykając do ogrodu Krasińskich, najdogodniejszym był wtedy dla pijących wody, gdyż teatr i plac Krasińskich w owych czasach ześrodkowywały w sobie całą prawie powszechność warszawską. (…) Po nieodżałowanym skonie ś. p. Teofila Lesińskiego (którego portret i życiorys w swoim czasie Tygodnik nasz umieścił), nie długi czasu przeciąg był jego zastępcą w 1861 r. chemik Michał Trzebiecki. Roku 1865 śmierć zabrała i ś. p. Żelazowskiego, tak iż z pięciu założycieli, pozostał tylko przy życiu jeden Elsner, nie należący już do liczby właścicieli zakładu.
[11] “Carbonate of Lime is also obtained from various animal substances; as from Oyster shells, Crab’s claws, Crab’s stones, and Red Coral.” (J. Pereira, The Elements of Materia Medica and Therapeutics, London 1842, Vol. 1, p. 597)


dr hab.Zbigniew Bela
Dyrektor Muzeum Farmacji UJ
 
fot. nadesłane przez autora
 
 
 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »
cookies.jpg
Wydarzenia
beppmini.jpg
Patronat medialny
DOKUMENTY
strategia.jpg