augmentin without prescription canada ventolin direct pharmacy fertility drugs over the counter for men motrin 100 mg dosage cheapest propranolol where to buy cheap generic prandin diovan generic wiki what types of aceon are there where can i get cialis professional pills how long does it take for cymbalta to work for depression cheap haridra buy online dosage of cialis 20 mg online pharmacy premarin levoxyl ingredients list clomiphene clomid best time to take nolvadex pct buy acivir pills 3 mg alesse birth control available in canada buyers of eldepryl canada what is the side effect of benadryl for allergy robina yasmin paintings sale canada order diflucan lady era wanted online review buy thyroxine online australia over counter alphagan birth control pills alli is there a generic for lisinopril erexin-v perth australia liquid lortab wiki isoptin legal in england geriforte from usa lasix where to get buy alli diet pills oral jelly kamagra side effects buy ampicillin medication boots beconase allergy nasal spray what is procardia medication pomegranate juice recipe chicken discount coupons for diovan hct where can i get nolvadex and clomid where can i get some requip calcium carbonate pharmacy order buy amaryl discount dramamine prescription coupon side effects of protonix + weight gain is there a generic abilify can you get keftab over the counter price of aleve in canada when will generic allegra be available over the counter lipothin pharmacy prices list brand levitra over counter what does carafate do where to liv 52 purchase antabuse 500mg levitra professional generic equivalent purchase generic retino-a cream 0,05 motilium drugs best site for generic levitra buy flomax with no script buy didronel perth australia anastrozole 1mg tab flagyl comprimidos sanofi-aventis mirapex sold over counter innopran xl prescription fastest emsam uk delivery procardia tablets us online generic carafate overnite shipping buy generic ceftin online no prescription cabgolin from canadian pharmacy mexico prilosec online cod colchicine pills online in the canada clomiphene fertility associates buy arimidex low cheap price finax prices at costco benadryl no rx pelicula un rey en la habana online what are the long term side effects of lithium ortho tri-cyclen no prescription compare prices lozol mail order levitra professional 40 mg dose cheapest doxazosin to buy relafen side effects low cost overnight lipitor ranbaxy lipitor generic price clomid success stories 2008 can i take viagra and cialis on same day cost of cephalexin 500mg letrozole buy canada finax pharmacy2home brahmi overnight pharmacy order pilex tablets vasotec 10 mg cost cheap generic tamoxifen how to get prescribed antabuse cordarone no prrescription motilium fast canada what is terramycin ophthalmic ointment where to buy evista online mexico bystolic lowest price buy generic lipitor tesco pharmacy cost of malarone discount canadian pharmacy cialis professional list of pharmaceutical companies in india wiki side effects of cefixime and azithromycin elavil 40 mg pharmacy homes to buy liverpool order micardis plus lady era no prescription needed what allergies does allegra used to treat elocon now co uk cheapest xenical online lipitor patent expiration buy cymbalta online at canada pharmacy zovirax cold sore cream children proventil australia periactin tablets us online purchasing sominex online medicine glucophage 500 mg tricor plc vat tribunal minocycline 40 mg dose most common side effects of robaxin xenical drugs obesity consumer buy geriforte pills periactin low dose birth control mexican pharmacy no prescription haldol buy tulasi plant zyvox 1200 mg iv medrol dose pack dosage mg rx online pharmacy complaints buy acticin approved generic female viagra canadian healthcare vs uk florinef overseas clomiphene clomid serophene generic viagra nizagara cheap aleve uk purchasing keppra online best place buy diclofenac gel buy estrace online at canada pharmacy buy astelin perth australia buy cialis jelly without prescription best sumycin prices dosage of abilify for depression get raccutance online uk can you take viagra with atrial fibrillation canada and sominex naproxen dosage period pain what is uroxatral 10 mg used for proscar prices cvs atorlip-20 order online no prescription antifludes tabletas blue pillbox hat new alliance clomid lowest price online purchase generic levitra professional do you need rx sustiva order erythromycin topical ointment buy ponstel pills no prescription glucotrol xl mexican pharmacy no prescription valtrex prograf medication dosage colospa discontinued vytorin from usa hoodia echeck actos 100mg cheap lipitor rx assistance venda alli internet justice propranolol 20 mg for migraines abilify fast usa genuine zyban best price bergamo albenza golf club ventolin inhaler pharmacy purchase side effects of lisinopril 10 mg tablets anafranil usa cvs prices lanoxin discount voucher female viagra online sales does generic wellbutrin cause weight gain can prevacid make you gain weight kamagra uk next day paypal buy amaryl without a script seroflo in the uk now silagra no prescription overnight delivery can you buy requip where can i get vytorin pills drugstore 15 off everything vente de caverta au quebec differin buy canada low dose amitriptyline for insomnia online pharmacy order propecia 5mg pariet discount zollinger ellison syndrome nexium esomeprazole 40 mg side effects pletal visa snorting percocet effects anxiety medication over the counter uk lotrizone without prescription tegretol retard 400 mg tablets buy forzest online asacol tablets purchase on line buy extendaquin tablets usa discount generic propecia where to buy zestoretic ointment furosemide 40 mg purchase online apcalis sx shopping reviews on hoodia diet pills claritin d coupon order saw palmetto cheap generic norvasc amlodipine besylate moduretic prices cvs atacand side effects uk altace sales low best price for zyprexa mobic price how much does biaxin cost united pharmacies uk finasteride overnight mobic haldol medicament wiki can buy ciplox online actoplus met mg canada ampicillin generic and brand name buy trental without rx danazol side effect common side effects of clindamycin compare prices brand amoxil finax cheap uk ginette-35 perth australia canada drug store pharmacy promethazine dose for sedation canine cephalexin dosage snovitra super power order online what is viagra plus pills used for what is domperidone prescribed for viagra jelly uk next day delivery zydis vs. zyprexa weight gain antabuse buy online uk estrace generic equivalent glucophage order by phone desert sky pharmacy peoria az men health forum viagra meteo live in italia shuddha guggulu price india doxycycline drug in mexico pharmacy anti nausea medicine reglan separation anxiety pills for dogs where to buy zestril in canada safely how to get aciphex buy lasix water pills online cialis super active online forum phenergan lowest price online accutane usa cvs prices promethazine syrup shelf life is viagra available over the counter in dubai getting drugs approved in europe vitamin shoppe in store coupon code actos maximum dosage buy revatio online amazon buy amoxicillin online order amoxil tinidazole new zealand can kids take benadryl pills online pharmacy zebeta genuine hydrea best price prilosec shop fluoxetine dosage for adults buy diamox online pharmacy generic daily cialis online trazodone 50 mg tablet hydrocortisone cream boots uk best blood pressure medication for runners glimepride without prescription tadalis sx prices cvs low cost overnight cytoxan much does propecia cost nz daily cialis forum is mail order dutas safe how to take sinemet cialis professional best price buy viagra professional without rx silagra prescription best place to buy singulair without a prescription trandate looking for what does ceftin do brand name danazol online can you buy xbox live gold with microsoft points buy isoptin no prescription fast delivery online birth control purchase can you buy sustiva in ireland brand advair diskus overnight shipping cheap buy lantus online without a prescription non prescription cialis sublingual pharmacy pharmacie kirchberg horaires tesco pharmacy slough seroquel drug schedule zanaflex maximum dosage pariet discount gerd retino a 0.05 wrinkles low cost betapace order estrace from canada what does a furosemide tablet look like skelaxin reviews chloroquine prescription coupon hydrocortisone acetate suppositories what is prednisone for humans 1 05 tretinoin can i make eldepryl purchasing brand amoxil online uk betnovate ointment reviews can youtube buy levitra professional in ireland viagra what do claritin d pills look like weaning off lexapro drugs avodart online no prescription buy lioresal mexican pharmacies genuine nolvadex 100mg cipro prescription drug buy zyrtec for daily use generic chloramphenicol uk paypal is there a difference between synthroid and levothyroxine allopurinol drugs online purchases methotrexate tablets used for online pharmacy, international shipping blopress australia pharmacy flovent barato buying nootropil from canada no prescription motilium pills online in the uk furosemide 40 mg ordering over the counter antibiotic ointment research grade silagra use zentel medicine viagra in canada levitra plus drugstore all types augmentin pills buy saw palmetto oil australia lowest price starlix buy ginette-35 online overnight viagra order valtrex pill shop discount code isoniazid by mail order levitra professional direct pharmacy finpecia vs propecia provera not generic methotrexate medicinenet atrovent nebulizer peanut allergy symptoms of chlamydia in women oral interaction between flagyl alcohol cyklokapron prices usa is it illegal to order generic ventolin online pharmacies no prescription celexa vs paxil weight gain lexapro pharmacy order get prescription online doctor canada canadian pharmacy amex buy depakote us divalproex sodium canadian how to order cialis in canada zithromax azithromycin and alcohol canadian online pharmacy for chloramphenicol haldol discount medications generic bactrim in usa baclofen trade name in india comprar ephedraxin portugal can phenergan cause weight gain maxaman canada prescription viagra en mexico venta use cialis soft coupon online penegra order test tadacip 20 low price brand levitra uk nexium esomeprazole magnesium trihydrate periactin shelf life can you buy cheap flovent inhaler rogaine 2 prices usa online pharmacy no prescription phentermine furosemide generic uk what is the pill remeron used for buy crestor lowest price generic finpecia usa generic desyrel paypal differenze fra viagra cialis e levitra estrace legal us singulair para que se usa caverta for purchase diamox dose altitude sickness prevention can you get grifulvin v over the counter what is levitra professional mg used to treat vermox daily use reviews onlain kino what is skelaxin drugs can buy chloramphenicol over counter flagyl discount no prescription non generic ephedraxin lipitor class action lawsuit 2011 strattera side effects go away trental online in usa cgv online pharmacy prednisone overnight shipping beconase aq from india list of safe viagra online stores acheter pas cher effexor xr cipla finpecia side effects pulmicort over the couter buy hyaluronic acid online overnight cialis vs viagra comparison erectile dysfunction cheap sale buy amoxil is importing prescription drugs from canada safe aspirin tablets online india protonix price buy cabaser over the counter betoptic generic pills for norvasc cialis sales 2014 real viagra get perscription on line what is the side effect of atacand plus spam canadian pharmacy me'dicaments et viagra us online pharmacy no prescription rosuvastatin reputable online vet pharmacy how to take reglan to increase milk best place to buy amitriptyline in usa tamoxifen online canadian buy bupropion hcl xl 150 mg can you buy zantac buy tetracycline tablets canada how to get flomax on line cuanto cuestan las pastillas para abortar en mexico viagra for sale in the uk how to order indinavir online cost of lipitor generic acheter acivir pills pas cher canadian pharmacy diamox where do i buy flying mounts alliance best place buy aricept pct over counter medicine equal nexium purchase seroquel in canada how to take arimidex bodybuilding over the counter micronase pyridium prescription only pharmacy mexico adderall is canadian neighbor pharmacy real calan prescriptions erectile dysfunction treatment. how do these drugs work aldactone 289 user reviews sinequan uses medication prec,o do viagra generico what drug category is amitriptyline is aromasin better than femara where to buy permethrin spray paxil overseas how to cure exercise induced asthma cost of nitroglycerin cream buy biaxin 15mg online brand levitra pas cher can i make lithium walmart mail order pharmacy location viagra soft pill shortage can i buy metronidazole cream over the counter how much is atorvastatin at walmart viagra super active store generic prevacid solutab for infants cvs pharmacy technician application online latest news on actos lawsuit lotensin no prescription reviews cheap pharmaceutical stocks 2012 order yasmin from mexico without prescription buy cordarone 100mg online buy cytotec 100mg online cheap online pharmacy no prescription needed what is stromectol 3 mg used for buy blopress in ireland retin-a ge online forum famvir pharmacy prices list benicar price at walmart adderall rx online there generic proventil allegra woldwide shipping maxalt without prescription half price evista accutane acne gets worse alphagan p india serevent results forum where abilify generic drug viagra orders online how long does it take suprax to treat gonorrhea buy coreg cr canada where to buy estrogen pills buy metoclopramide online amazon buying erexin-v using paypal rumalaya woldwide shipping pharmacies in buy alphagan canadian online certified medication aide courses hydromorphone vs morphine allergy dostinex comments patient order cytotec tablets altace 10 mg capsule cialis genuine billig tegretol online kaufen is generic antabuse effective list of tesco stores selling strattera buy prograf cheap anything better than dramamine buy tulasi mala online what is avodart medication for can you buy lipothin over the counter in germany is there an over the counter version of metformin what is singulair depakote canadian medications without prescription topamax price us serious side effects of meloxicam mentat ds syrup not generic cheapest zithromax online without no rx phenergan online strattera online from india ortho tri-cyclen where to get common side effects of zantac dilantin prescription coupon regenon uk ordering brand viagra generic benicar online overnight prednisone effects on metabolism no prescription buy levothroid full vardenafil hcl 20mg tab cost baclofen price india buy compazine 20 dipyridamole next day shipping terramycin dosage administration advair diskus medication guide exelon cost comparison adalat medication dosage indian generics online zenegra do you need an id to buy benadryl plavix 75 mg coupons 4th cycle clomid lioresal with paypal payment low level pvp vendor alliance world of warcraft non prescription phenergan pharmacy ventolin inhaler dosage child what is orlistat 60mg online pain medication no prescription zyvox for sale pharmacy tadapox by mail where to buy levitra online india piracetam side effects insomnia canadian drug stores online cardura prices cvs nitrofurantoin medication where to buy safe place order ethionamide motilium with american express nizoral daily use reviews atrovent inhalation pediatric dose where can i purchase fertomid purchase soft jelly cheap kamagra online purchase protonix buy celexa mg online which uk site to buy cozaar fast lisinopril deleviery fosamax prescription only best place buy liv 52 pct cialis sublingual online forum clomid vs nolvadex for men how to buy xbox live gold codes online risperdal generico online fastest himcocid uk delivery what is the drug aricept used for best deal on cialis canadian pharmacy florinef mail order canadian pharmacy celebrex what is lasix tablets for canada noroxin tablets online alli weight loss tablets ireland cipro medication cost skelaxin delivery buy voveran with e check prazosin medicine children onde comprar femara mais barato buy pet meds online no prescription is amantadine over the counter onlain kinoebi top 10 online astelin sites inderal legal in england desyrel common side effects what is tenormin medicine for viagra side effects video orlistat without insurance buy cheap hyzaar pills buy skelaxin without rx oder mg tablets of ventolin buy rosuvastatin online with mastercard where can i order protonix buy cleocin gel in australia evista tablets 150 mg buy alli online singapore prescription percentage of drugs imported from mexico cytoxan prescription coupon acheter pas cher viagra plus arava next day delivery india procardia price order malegra dxt cheap diclofenac gel 20 mg generic doxycycline uk starlix supplier in uk cytotec dosage for fetal demise increasing function of x over counter wellbutrin furosemide 40 mg coupons how to buy nolvadex how to take clomid cycle doctor acquisto promethazine sicuro online actos medicine price buy kamagra oral jelly australia online buyers of minipress canada bactroban usa where to buy augmentin uk can you buy vasotec online erythromycin overnight delivery acheter moduretic how to take elavil antiviral film watch online the chepest ampicillin duphalac paypal como comprar tadacip buying kamagra from canada no prescription online pharmacy no prescription needed lexapro levitra plus prices at costco what is children;s claritin for toprol xl 10 mg prevacid where to get fast chloroquine deleviery para que se usa suprax how to order strattera order tricor canada zantac price best place to order viagra professional in us comprar metformina 500 cheap cholestoplex how much is erythromycin without insurance acheter pas cher lanoxin difference between viagra levitra cialis terramycin lawsuit settlements use flovent coupon online order grifulvin online no presctiption ultra low dose levitra super active singulair stores zoot z-pack transition bag can i get a prescription without a doctor where to buy viagra over the counter 2010 farmacia online comprar propecia can you only get aceon on prescription no rx aspirin online alesse generic version of what organic pomegranate seed extract generic from avalide nizoral dose for cats can you get pregnant while taking methotrexate where can i purchase acai berry caverta pharmacy himcolin prix en pharmacie en france serve medicamento cloridrato sertralina buy diakof boots calan echeck 2012 ginseng prices in tennessee what is bactrim taken for buy levitra plus in australia styplon for dogs buy florida innopran xl lamictal reviews bipolar 2 bystolic used anxiety micardis for sale usa trazodone 100 mg get high buy penegra online overnight biaxin phone orders cassava root pills order plendil 10 mg free viagra samples without purchase roxithromycin dosage for children purchase gasex online cheap plavix 40 mg stomach medicine prilosec how to order midamor online decadron elixir oral ulcers viagra pill canadian aciphex 10 mg cost very cheap abana unisom online cheap desconto para comprar anticoncepcional yasmin tamoxifen generic wikipedia drugs can you order arjuna best place buy digoxin kroger pharmacy lexington ky hours avodart price uk speman wanted online review cardura drugs com treat prevacid no rx canadian viagra pharmacy discounts furosemide next day shipping

Aptekarz Polski
Opieka farmaceutyczna
Manuał aptekarski
W aptece
Lex Apothecariorum
Farmacja na świecie
Rynek leków
Panorama samorządu
Historia farmacji
Muzealny kalejdoskop
Nowe rejestracje
Świat w pigułce
Chwila oddechu
Sport to zdrowie
Przegląd prasy
Warto wiedzieć
Rozmowy Redakcji
Listy do Redakcji
Forum wydarzeń
Z uniwersytetu
Numer 99/77 online
Menu witryny
Wydawnictwo NIA
Zamów Aptekarza

mapa strony: Start. arrow Manuał aptekarski arrow 11.2008 - "Choroba refluksowa przełyku i objawy towarzyszące."


11.2008 - "Choroba refluksowa przełyku i objawy towarzyszące." Drukuj Email
11.2008, nr 27/5 online

   Choroba refluksowa przełyku (gastroesophageal reflux disease, GERD) to schorzenie, którego podstawowym objawem jest wsteczne zarzucanie treści żołądkowej do przełyku.  
  Powodem wystąpienia refluksu żołądkowo-przełykowego jest dysfunkcja dolnego zwieracza przełyku polegająca na licznych, przedłużonych, samoistnych i przemijających relaksacjach. Relaksacje takie są zjawiskiem fizjologicznym, występującym u osób zdrowych, związanym z procesem trawienia. Występują po posiłkach, charakteryzują się krótkim czasem trwania i nie powodują żadnych subiektywnych dolegliwości, ani zmian histopatologicznych w przełyku. Jeśli częstość relaksacji przekracza 2-krotnie częstość fizjologiczną - pojawiają się objawy refluksu patologicznego. Refluks patologiczny może występować zarówno w ciągu dnia, jak i w nocy, niezależnie od posiłków i cechuje się wzrostem częstości i długości trwania jego epizodów, co powoduje wydłużenie czasu narażenia błony śluzowej przełyku na zarzucaną treść żołądkową. Zarzucanie treści żołądkowej do przełyku powoduje zmianę odczynu pH w dolnej części przełyku z alkalicznego na kwaśny (pH poniżej 4), co w następstwie prowadzi do powstania odczynu zapalnego śluzówki przełyku sprzyjającego rozwojowi nadżerek. U około 50% chorych z chorobą refluksową przełyku występuje refluks mieszany – dwunastniczo-żołądkowo-przełykowy. U tych pacjentów składnikami refluksu są kwasy żółciowe, które również mogą powodować znaczne uszkodzenia błony śluzowej przełyku (80% epizodów refluksu mieszanego ma odczyn kwaśny). Głównym objawem choroby jest zgaga występująca u ponad 70% pacjentów. Opisywana jest przez pacjentów jako  palenie za mostkiem, z jednoczesnym uczuciem kwaśnego smaku w jamie ustnej, nasilające się przy zginaniu się do przodu, w pozycji leżącej i po spożyciu niektórych pokarmów (czekolada, soki cytrusowe, tłuszcze, alkohol, papierosy). Choroba refluksowa przełyku występuje równie często u kobiet, jak i u mężczyzn, natomiast nadżerkowe zapalenie przełyku związane z refluksem obserwowane jest 2-3 razy częściej u mężczyzn. Zaznaczyć należy, że u ponad połowy wszystkich pacjentów z chorobą refluksową nie obserwuje się zmian zapalnych przełyku, ani powikłań  (non erosive reflux disease – NERD). W tej postaci choroby nie występuje progresja w kierunku zapalenia przełyku, a odpowiedź na leczenie jest bardzo dobra.
   Objawy choroby refluksowej przełyku podzielono na dwa zespoły: przełykowe i pozaprzełykowe. Objawy przełykowe dzieli się na: typowe zespoły objawów (typowe objawy refluksowe i refluksowy ból w klatce piersiowej) oraz zespoły objawów związane z uszkodzeniem przełyku (np. refluksowe zapalenie przełyku, refluksowe zwężenie przełyku). Objawy pozaprzełykowe podzielono na objawy o udowodnionej zależności przyczynowo-skutkowej (kaszel refluksowy, refluksowe zapalenie krtani, astma refluksowa, uszkodzenie szkliwa zębów) oraz objawy dla których związek zależności przyczynowo-skutkowej jest prawdopodobny (zapalenie zatok obocznych nosa, choroba włóknieniowa płuc, zapalenie gardła, nawracające zapalenie ucha środkowego). Czasami objawy pozaprzełykowe dominują w obrazie klinicznym, najczęściej jednak występują zarówno objawy przełykowe, jak i pozaprzełykowe.
   Jednymi z częściej występujących objawów pozaprzełykowych są objawy płucne, z których najbardziej uciążliwym dla pacjentów jest kaszel. Przyczyną kaszlu refluksowego jest mikroaspiracja cofającej się do gardła treści żołądkowej do dróg oddechowych oraz odruch przełykowo-tchawiczo-oskrzelowy regulowany przez nerw błędny. Najczęściej kaszel pojawia się wieczorem po położeniu się do łóżka, ale przed zaśnięciem oraz po wstaniu z pozycji leżącej (np. rano po wstaniu z łóżka). W ciągu dnia kaszel refluksowy pojawia się najczęściej w związku z posiłkami (obniżenie napięcia dolnego zwieracza przełyku w wyniku rozciągnięcia żołądka pokarmem). Najczęściej jest to kaszel suchy, czasami z niewielką ilością wydzieliny. Liczba napadów zależy zarówno od ogólnej liczby epizodów refluksu, jak i od czasu w jakim pH przełyku jest poniżej 4,0.
   Leczenie choroby refluksowej ma na celu doprowadzenie do ustąpienia objawów, wygojenie ewentualnych nadżerek błony śluzowej przełyku, utrzymanie remisji oraz zapobieganie powikłaniom choroby oraz jej nawrotom. W początkowym etapie leczenie ogranicza się do zaleceń dotyczących zmiany stylu życia. U pacjentów u których nie występują zmiany endoskopowe zmiana stylu życia i nawyków żywieniowych są często wystarczające. Zalecana jest odpowiednia dieta prowadząca do zmniejszenia masy ciała, zaprzestanie palenia tytoniu, picia kawy i alkoholu, nie spożywanie obfitych posiłków bezpośrednio przed snem oraz unikanie pozycji leżącej po jedzeniu. Doraźnie stosuje się leki neutralizujące kwas solny. W przypadkach braku efektów postępowania niefarmakologicznego (objawy utrzymujące się przez 2 – 4 tygodnie) wprowadza się farmakoterapię. W leczeniu farmakologicznym stosuje się leki antysekrecyjne – antagonistów receptora H2 oraz inhibitory pompy protonowej (IPP). Stosowanie IPP jest postępowaniem z wyboru w leczeniu choroby refluksowej przełyku. Podstawowym czynnikiem decydującym o wyborze tych leków jest ich zdolność do utrzymywania pH w przełyku powyżej 4 przez niemal całą dobę, co ma szczególne znaczenie w przypadku leczenia kaszlu refluksowego, gdzie stosowanie tych leków jest postępowaniem z wyboru. IPP zmniejszają produkcję kwasu solnego o około 90% oraz o połowę szybciej prowadzą do wygojenia nadżerek niż antagoniści receptora H2. IPP są lekami pierwszego rzutu, nie tylko u pacjentów ze zmianami endoskopowymi, ale również u osób bez zapalenia przełyku. W większości przypadków leki te, stosowane w standardowych dawkach, podawanych dwa razy dziennie, powodują szybkie ustąpienie objawów klinicznych niezależnie od stopnia zapalenia przełyku. Leczenie trwa od 4 do 8 tygodni (leczenie fazy ostrej) i w większości przypadków powoduje ustąpienie objawów. W przypadku nieskuteczności początkowej dawki IPP zaleca się podwojenie dawki porannej, a utrzymujący się nadal brak poprawy jest wskazaniem do wprowadzenia podwójnej dawki standardowej IPP wieczorem przed posiłkiem. Pacjenci z zespołami pozaprzełykowymi choroby refluksowej powinni być leczeni przewlekle od początku podwójną dawką standardową IPP stosowaną dwukrotnie w ciągu dnia.
   W związku z tym, że choroba refluksowa przełyku charakteryzuje się wysokim procentem nawrotów (około 80% w przeciągu 6-12 miesięcy od zakończenia leczenia wstępnego), po ustąpieniu objawów istnieje konieczność kontynuowania leczenia. Leczenie podtrzymujące polega na indywidualnym doborze najmniejszej skutecznej dawki IPP. Jeżeli stosowana dawka IPP powoduje wystarczającą kontrolę objawów choroby, to w ciągu kolejnych 2 – 4 tygodni dawkę tę zmniejsza się o połowę, a w razie braku nawrotu objawów choroby po kolejnych 4 – 8 tygodniach próbuje się zaprzestać leczenia. W długotrwałym leczeniu (powyżej 3 miesięcy) IPP wykazują największy odsetek chorych pozostających w remisji w porównaniu do antagonistów receptora H2 i leków prokinetycznych.
   Istotną zaletą IPP jest to, że leki te są bezpieczne nawet stosowane w dawkach wyższych niż dawki standardowe i są dobrze tolerowane. Objawy niepożądane występują rzadko i obejmują bóle głowy, wzdęcia, biegunkę, bóle brzucha, nudności, rumień skóry. Długotrwałe stosowanie IPP może powodować umiarkowaną hipergastrynemię, jednak nie wykazano wzrostu ryzyka rozwoju rakowiaków i raków gruczołowych żołądka wynikającego z nadmiernego wydzielania gastryny. Groźne objawy uboczne, obejmujące ostre zapalenie wątroby i ostre śródmiąższowe zapalenie nerek, występują niezwykle rzadko. Leki te najsilniej działają w środowisku kwaśnym, ponieważ do ich uaktywnienia potrzebna jest jonizacja. Zaleca się więc podawanie ich 20 – 30 min. przed posiłkiem, tak aby największe stężenie leku w osoczu wystąpiło w chwili aktywacji większości pomp protonowych (aktywne wydzielania kwasu solnego).  W przypadku rzadziej występujących objawów lub łagodnego przebiegu choroby zazwyczaj wystarcza leczenie antagonistami receptorów H2 (ranitydyna, famotydyna). Leki tej grupy powodują ustąpienie objawów u około 50% chorych, natomiast nie przynoszą spodziewanych rezultatów jeśli chodzi o wygojenie zmian w błonie śluzowej i utrzymanie osiągniętej remisji. Na ogół dawki antagonisty receptora H2, łagodzące objawy choroby refluksowej przełyku i prowadzące do zagojenia, muszą być 2-3 krotnie wyższe od dawek wystarczających w leczeniu choroby wrzodowej. Ponadto szybki rozwoju tolerancji na te leki poważnie ogranicza ich przewlekłe stosowanie. W niektórych przypadkach stosuje się leki prokinetyczne, uważając zaburzenia motoryki za jeden z ważniejszych czynników patogenetycznych. Leki te zwiększają spoczynkowe napięcie dolnego zwieracza przełyku oraz poprawiają oczyszczanie przełyku z treści refluksowej. Wykazują skuteczność jedynie w łagodnych postaciach choroby refluksowej przełyku, natomiast w innych przypadkach stosowane są w połączeniu z lekami antysekrecyjnymi.
   Choroba refluksowa przełyku jest bardzo częstym schorzeniem, a jej leczenie jest przewlekłe i długotrwałe, jednak skuteczność stosowanych leków jest na tyle wysoka, aby zapewnić pacjentom całkowite wyleczenie i zdecydowanie poprawić jakość życia chorego.
   Trwają prace nad wprowadzeniem na rynek nowych preparatów mogących mieć zastosowanie w leczeniu choroby refluksowej przełyku, w tym antagonistów receptora cholecystokininy typu 2 oraz leków antysekrecyjnych obniżających wydzielanie kwasu żołądkowego na drodze hamowania kanału potasowego przez wiązanie kompetycyjne ATP-azy.
dr n. farm. Ewa Poleszak
Zakład Farmakodynamiki
Uniwersytetu Medycznego w Lublinie

1.    Andersson K., Carlsson E.: Potassium-competitive acid blockade: A new therapeutic strategy in acid-related diseases. Pharmacol. Ther., 2005, 27, 365-370.
2.    Małecka-Panas E.: Nietypowe objawy choroby refluksowej - rozpoznanie i leczenie. Medical Adviser. 2002, 4, 1-6.
3.    Marlicz K.: Leczenie choroby refluksowej przełyku. Gastroenterologia w codziennej praktyce lekarskiej 2002, 6, 2-5.
4.    Muszyński J.: Postępowanie w chorobie refluksowej przełyku. Terapia, 2003, 6, 25-30.
5.    Nowak A., Marek T.: Choroba refluksowa przełyku. Medical Science Review. Gastrologia 2002, 1, 24-32.
6.    Reguła J., Kulich K.R., Stasiewicz J. i wsp.: Poczucie choroby u chorych z chorobą refluksową w Polsce. Przegl. Epidemiol. 2005, 59, 75-85.
7.    Starzyńska T., Wasilewicz M.P.:  Choroba refluksowa przełyku – terapia na żądanie. Terapia, 2008, 6, 17-20.
8.    Wocial T.: Patofizjologia, rozpoznawanie i leczenie choroby refluksowej przełyku. Terapia, 2007, 6, 13-18.

« poprzedni artykuł   następny artykuł »