gefälschtes rezept viagra cialis bestellen bankßberweisung viagra ohne rezept gßnstig kaufen online apotheke kamagra kaufen strattera kaufen deutschland wo bekomme ich ohne rezept viagra xenical bestellen schweiz levitra in frankreich kaufen viagra online bestellen erfahrungen viagra in der tuerkei kaufen clindamycin kaufen wo kann ich rezeptfrei viagra kaufen levitra gßnstig ohne rezept singulair 10 mg kaufen viagra rezeptfrei bestellen ohne kreditkarte voltaren schmerzgel rezeptpflichtig viagra rezeptfrei kaufen apotheke viagra generika in der schweiz kaufen propecia in der schweiz kaufen viagra online rezeptfrei erfahrungen inderal rezeptfrei kaufen proscar preisvergleich rezeptfrei gßltigkeit isotretinoin rezept cialis generika deutschland bestellen super kamagra gßnstig bestellen was kosten 12 viagra viagra ersatz online bestellen ist viagra in ungarn rezeptpflichtig metformin kostenßbernahme viagra in der apotheke kaufen kann man viagra in der apotheke ohne rezept kaufen cialis bestellen erfahrung viagra kaufen in der tßrkei viagra generika genauso gut wie original ist viagra in polen rezeptpflichtig viagra rezeptfrei nßrnberg casodex kaufen cialis rezeptfrei und gßnstig retin a tretinoin kaufen voltaren emulgel online kaufen seroquel bestellen stromectol 3mg kaufen viagra ersatz rezeptfrei viagra-marke-rezeptfrei.org erfahrung remeron ohne rezept viagra aus polen bestellen levitra preisvergleich rezeptfrei viagra generika kaufen erfahrungen differin 0 1 creme kaufen xalatan rezeptfrei kaufen levitra mit rezept kaufen levitra rezeptfrei holland kaufen cialis bestellen deutschland viagra online deutschland bestellen aldara salbe kaufen cialis rezeptfrei welche länder kann man viagra ohne rezept in der apotheke kaufen ist viagra in usa rezeptpflichtig kamagra kaufen per ßberweisung kamagra oral jelly auf rechnung kaufen cialis billig kaufen ohne rezept viagra rezeptfrei in schweden original viagra ohne rezept kaufen viagra ohne rezept gefährlich seroquel 25 mg kaufen cytotec kaufen schweiz inderal kaufen levitra in england kaufen viagra ohne rezept bewertung levitra rezeptfrei aus deutschland zyban kosten mit rezept cytotec rezeptfrei kaufen propranolol online kaufen wo viagra rezeptfrei kaufen forum viagra kaufen ohne rezept legal lariam in sßdafrika kaufen cipro 1a pharma 250 mg kaufen allopurinol 300 ohne rezept kaufen braucht man fßr viagra ein rezept crestor 20 mg kaufen viagra rezeptpflichtig spanien viagra kaufen in polen avodart kaufen ohne rezept cialis 20mg rezeptfrei bestellen lamisil cream kaufen gßnstig kamagra oral jelly kaufen xenical bestellen rezeptfrei schweiz atrovent inhalation kaufen wo kann man viagra per nachnahme kaufen cialis kaufen ohne rezept deutschland ist voltaren rezeptfrei levitra auf rechnung bestellen cialis generika bestellen ohne rezept viagra rezeptfrei erfahrungsberichte zovirax generika schweiz viagra rezeptfrei mßnchen cymbalta rezeptpflichtig viagra tabletten ohne rezept viagra aus der schweiz bestellen viagra philippinen kaufen aciclovir tabletten kaufen rezeptfrei viagra mit rezept wie teuer herbal viagra kaufen viagra holland rezeptpflichtig viagra rezeptfrei frankreich cialis 5 mg preiswert kaufen viagra ohne rezept erfahrungsberichte atarax online bestellen dulcolax kosten apotheke viagra tschechien rezeptpflichtig wo cialis kaufen forum gßnstig cialis generika cialis europa kaufen generika cialis aus deutschland ist voltaren dolo rezeptpflichtig cialis online kaufen per ßberweisung wie bekommt man viagra ohne rezept propecia in Üsterreich kaufen cialis online bestellen erfahrungen levitra im internet kaufen forzest von ranbaxy kaufen benemid generic name wie bekommt man viagra auf rezept generisches celebrex kaufen viagra kaufen schweiz forum nebenwirkungen von viagra generika viagra im laden kaufen estrace kaufen wo kann man dulcolax kaufen pfizer viagra generika kaufen naltrexone kaufen unterschied levitra levitra generika isotretinoin rezept gßltigkeit männer cialis generika in der apotheke cialis 5mg 84 stßck kaufen levitra seriÜs bestellen cialis kaufen frankfurt levitra in holland kaufen cialis bestellen 24 stunden kostenßbernahme cialis wie teuer ist viagra generika viagra deutschland kaufen braucht man in Üsterreich ein rezept fßr viagra allopurinol 300 mg rezeptpflichtig kann ich metformin ohne rezept kaufen viagra gßnstig bestellen ohne rezept cialis hamburg kaufen famvir kaufen viagra und viagra generika unterschied nexium 40 mg kosten cialis rezeptfrei griechenland levitra kaufen in spanien benzac ac kaufen billig viagra ohne rezept kamagra in deutschland kaufen kamagra kaufen uk orlistat gßnstig kaufen viagra ohne rezept wien zocor kaufen wo kann man viagra sicher bestellen levitra generikum kaufen kann levitra ohne rezept kaufen propecia in den usa kaufen viagra pfizer 50 mg kaufen wo kann man cialis ohne rezept bestellen cialis gßnstig bestellen remeron kaufen aldara kaufen schweiz in welchen ländern ist levitra rezeptfrei cialis online legal kaufen metformin 1000 mg ohne rezept zugelassene viagra generika bestellung von viagra ohne rezept baclofen apotheke kaufen in welchem land gibt es levitra rezeptfrei viagra online bestellen erfahrungen forum cialis 2 5mg kaufen preise von viagra generika wo bekomme ich viagra rezeptfrei wie bekommt man cialis rezeptfrei viagra bei ebay verkaufen levitra luxemburg kaufen viagra kaufen in austria kamagra polen kaufen cialis generika testberichte www.cialis20mgkaufen.net/cialis-20mg.php viagra kaufen aber wo unterschied cialis generika dulcolax wie viele dragees aldara ohne rezept bestellen viagra rezeptfrei kaufen frankreich levitra ohne rezept deutschland viagra rezeptfrei zßrich generika levitra preisvergleich cialis nicht rezeptpflichtig viagra kaufen in darmstadt xenical bestellen rezeptfrei viagra generika bild zeitung fettblocker xenical kaufen cialis berlin kaufen orlistat rezeptfrei bestellen wo kann man levitra rezeptfrei kaufen trental auf kassenrezept cytotec mifegyne kaufen viagra rezeptfrei bestellen erfahrung wo kann man viagra in wien kaufen kann man in polen viagra kaufen viagra kostenlos testen endep generic name cialis kaufen in spanien voltaren dolo emulgel kaufen levitra 10mg rezeptfrei kaufen cialis in der tßrkei rezeptfrei kaufen kamagra bestellen seriÜs viagra rezeptfrei aus der eu is zyvox generic viagra online kaufen mit paypal wie viele stunden wirkt viagra in welchen eu ländern ist viagra rezeptfrei viagra rezeptpflichtig 2013 viagra apotheke rezeptpflichtig kann man viagra in jeder apotheke kaufen gßnstig kamagra kaufen potenzmittel vergleich cialis kaufen cialis generika wirkungsdauer metformin tagestherapiekosten isotretinoin+bestellen+rezeptfrei trandate kaufen gßnstig kamagra bestellen femara billig kaufen wie bekomme ich viagra rezeptfrei kann ich cialis in der apotheke kaufen erfahrungen viagra ßbers internet bestellen super kamagra deutschland kaufen in welchem land gibt es viagra ohne rezept viagra italien ohne rezept wellbutrin online kaufen was kosten 4 tabletten viagra wo bekommt man rezeptfrei viagra mebendazol (vermox rezeptfrei) wurmkur tablette 100mg was kostet cialis auf rezept gibt es generika von cialis viagra ohne rezept mit paypal bezahlen cialis kaufen in deutschland cialis 5mg rezeptfrei kaufen cialis in polen kaufen proscar rezeptfrei kaufen tamoxifen kaufen paypal viagra ohne rezept versand aus deutschland orlistat 120 mg rezeptfrei kaufen erfahrungen viagra bestellen viagra online sicher kaufen kamagra kaufen billig braucht man rezept fßr cialis norvasc 5mg kaufen viagra holland kaufen generika von cialis kaufen generika von voltaren schmerzgel viagra kaufen griechenland voltaren bestellen preisvergleich levitra gßnstig online kaufen finasteride 5mg kaufen voltaren zäpfchen rezeptpflichtig cialis frankreich rezept kamagra sildenafil 100mg kaufen cialis kaufen in der apotheke cialis rezeptpflichtig frankreich viagra rezeptfrei griechenland welches viagra generika kamagra oral jelly rezeptpflichtig viagra generika online rezeptfrei maxalt lingua kaufen viagra rezeptfrei bestellen erfahrungen wo legal cialis kaufen rezept fßr viagra kaufen cialis 5 mg 14 stßck kaufen kamagra oral jelly bestellen erfahrung cialis online kaufen forum kosten fßr tamoxifen apcalis wo kaufen sie viagra kaufen fßr die frau levitra 10mg schmelztabletten rezeptfrei braucht man ein rezept fßr levitra clomid ohne rezept kaufen viagra in der eu kaufen female viagra kaufen cialis generika rezeptfrei bestellen cialis online bestellen Üsterreich zithromax rezeptfrei kaufen gßnstige viagra ohne rezept viagra gßnstig rezeptfrei bestellen kann man viagra einfach in der apotheke kaufen viagra einzeln kaufen cialis rezeptfrei in der schweiz kamagra oral jelly kaufen seriÜs kamagra oral jelly kaufen in deutschland viagra ohne rezept kaufen ohne kreditkarte ist cialis in holland rezeptpflichtig cialis 10mg rezeptfrei bestellen cialis niederlande kaufen zovirax saft kaufen viagra generika preisvergleich rezeptfrei methotrexate ebewe kaufen generic viagra erfahrung kamagra online bestellen schweiz kamagra oral jelly rechnung bestellen viagra telefonisch kaufen kann man viagra in frankreich kaufen vermox online kaufen ohne rezept cialis generika 5mg kaufen kamagra gel online kaufen viagra in der apotheke ohne rezept ohne rezept viagra bestellen wo kann man cialis generika kaufen wer verkauft mir viagra viagra generika gßnstig bestellen levitra kaufen preisvergleich viagra in brasilien kaufen levitra preiswert kaufen voltaren rezeptfrei Üsterreich zyprexa kaufen viagra rezeptfrei aus belgien ist viagra rezeptfrei in der schweiz kann man viagra in Üsterreich rezeptfrei kaufen levitra 20mg kaufen preis viagra ohne rezept karlsruhe online rezepte fßr viagra ist kamagra in Üsterreich rezeptfrei kann man in holland cialis rezeptfrei kaufen zithromax trockensaft bestellen wie bekomme ich viagra rezept viagra ersatz online kaufen paxil online kaufen gibt es viagra in holland rezeptfrei generika viagra ohne rezept kamagra kaufen holland viagra rezeptfrei billig kaufen feldene generic name viagra ohne rezept aus deutschland per nachnahme viagra legal online kaufen viagra fßr die frau ohne rezept kann man viagra in der apotheke frei kaufen differin creme online kaufen kamagra fßr frauen bestellen gßnstig voltaren kaufen kann man viagra in dubai kaufen abilify 5 mg kosten viagra in istanbul kaufen ich verkaufe viagra cialis in bulgarien kaufen ist cialis in ungarn rezeptfrei wo kann ich tamoxifen kaufen viagra legal kaufen deutschland wo viagra verkaufen viagra was kosten sie lexapro kaufen rezeptur mit erythromycin und metronidazol rezept fßr levitra cialis in griechenland kaufen cialis kaufen 10 mg pfizer viagra bestellen stromectol frankreich rezept viagra generika rezeptfrei preisvergleich viagra kaufen polen colchicine kaufen viagra rezeptfrei in den usa kamagra thailand kaufen viagra cialis generika kaufen welche cialis generika gibt es viagra von ratiopharm kaufen viagra mit rezept kaufen clomid bestellen deutschland viagra in polen kaufen viagra rezeptfrei aus deutschland per nachnahme viagra rezeptfrei gefahr erfahrungen mit viagra ohne rezept azulfidine hund kaufen viagra bremen kaufen viagra rezeptfrei in wien atarax rezeptfrei kaufen wo bekomme ich rezeptfrei viagra her differin gel ohne rezept kaufen cialis guenstig rezeptfrei viagra generika online kaufen nachnahme augmentin 1g kosten erfahrungsbericht viagra generika viagra ohne rezept wiki chloramphenicol kaninchen kaufen voltaren zäpfchen ohne rezept voltaren retard 100 kaufen viagra ohne rezept berlin kann man viagra in holland rezeptfrei kaufen viagra aus china bestellen viagra in holland ohne rezept kaufen effexor bestellen cialis in Üsterreich bestellen cialis generika aus der eu wie bekomme ich viagra ohne rezept darf man viagra im ausland kaufen viagra rezeptfrei wo kaufen zyprexa rezeptfrei kaufen viagra bestellen deutschland darf man viagra online kaufen levitra online kaufen erfahrungen bekommt man voltaren ohne rezept viagra in der ukraine kaufen viagra rezept fälschen cialis kaufen in holland viagra bestellen gßnstig aricept kaufen arcoxia bestellen kamagra seriÜs bestellen viagra kaufen in vietnam viagra aachen kaufen viagra per rechnung bestellen viagra rezeptfrei sicher bestellen diltiazem salbe bestellen levitra generika kaufen ohne rezept wo kann ich gßnstig cialis kaufen generika cialis aus der eu levitra online bestellen auf rechnung viagra in deutschland ohne rezept baclofen kaufen in deutschland proscar wo kaufen viagra kaufen vorarlberg accutane kaufen viagra aus tßrkei bestellen kamagra online ohne rezept viagra ohne rezept ungarn viagra 100mg kaufen ohne rezept viagra kaufen aus deutschland levitra schmelztabletten ohne rezept cialis in deutschland rezeptpflichtig cialis Üsterreich kaufen viagra online kaufen gßnstig super kamagra billig kaufen lamisil billig kaufen zyban rezeptfrei online kaufen cialis in der apotheke ohne rezept kamagra wo am besten bestellen ist viagra in italien rezeptfrei generika viagra wirkung cialis rezeptfrei nachnahme kamagra forum kaufen prednisolone kaufen ohne rezept cialis mit rezept online kaufen viagra niederlande rezeptfrei kaufen erfahrungsbericht viagra online bestellen cialis Üsterreich rezept ciprofloxacin 500 mg kaufen zenegra kaufen cialis italien kaufen viagra ohne rezept kaufen länder cialis rezept wie lange gßltig brauche ich fßr viagra ein rezept cialis generika ohne rezept viagra generika preisvergleich kamagra rezeptfrei kaufen viagra rezeptfrei welches land kann viagra ohne rezept apotheke kaufen levitra kaufen express allopurinol 100 kaufen ohne rezept viagra kaufen berlin wo am besten cialis bestellen cialis sicher im internet kaufen viagra gßnstig kaufen ohne rezept viagra rezeptfrei Üsterreich kaufen super kamagra in holland kaufen fosamax online kaufen cialis 10 mg kaufen viagra rezeptfrei in apotheke kaufen kamagra in berlin kaufen vermox rezeptfrei in deutschland bekommt man viagra in der schweiz rezeptfrei isotretinoin online kaufen ohne rezept kann man viagra kaufen schweiz viagra im internet bestellen erfahrungen amoxil online kaufen viagra aus polen kaufen tretinoin rezeptfrei kaufen kamagra bestellen aus dem eu land viagra generikum 100mg kaufen kamagra oral jelly rezeptfrei kaufen levitra-bestellen gßnstig metoprolol kaufen ohne rezept bekommt man voltaren tabletten ohne rezept was kosten jetzt viagra kamagra bestellen mit paypal levitra ohne rezept kaufen levitra in der apotheke kaufen levitra bestellen in deutschland forum viagra kaufen ohne rezept usa viagra kaufen kamagra 100mg online kaufen prazosin bestellen cialis rezeptfrei seriÜs kaufen orlistat 120 mg kaufen kamagra in tschechien kaufen generika fßr voltaren schmerzgel generic zyprexa zydis

08.02.2016.
Aptekarz Polski
Start.
Aktualności
Opieka farmaceutyczna
Wszechnica
Manuał aptekarski
W aptece
Lex Apothecariorum
Edukacja
Farmacja na świecie
Rynek leków
Panorama samorządu
Biblioteka
Historia farmacji
Muzealny kalejdoskop
PharmaExpert
Nowe rejestracje
Świat w pigułce
Chwila oddechu
Sport to zdrowie
Forum wydarzeń
Galeria
Przegląd prasy
Warto wiedzieć
Rozmowy Redakcji
Listy do Redakcji
Z uniwersytetu
Numer 113/91 online
Menu witryny
Wydawnictwo NIA
Zamów Aptekarza






mapa strony: Start.


 


03.2013 - "Krople w recepturze aptecznej - nie takie straszne jak myślimy!" Drukuj Email
marzec 2013, nr 79/57 online
 
   W poprzednim artykule odpowiedzieliśmy sobie na pytanie, kiedy przeliczanie dawek nie jest potrzebne, a wręcz nie ma sensu. Należałoby wobec tego przyjrzeć się teraz sprawie kiedy dawki należy sprawdzać i przeliczać.

   Zgodnie z FP IX, lekarz przepisując dawkę przekraczającą dawkę maksymalną zobowiązany jest ten fakt oznaczyć na recepcie. W przypadku, gdy z treści recepty wynika zastosowanie przez lekarza dawki przekraczającej dawkę maksymalną, a brak jest właściwego oznaczenia dawki na recepcie, farmaceuta wydający lek powinien porozumieć się z lekarzem, który wystawił receptę, w celu potwierdzenia świadomego przekroczenia przepisanej dawki. W przypadku niemożności wyjaśnienia celowości przekroczenia maksymalnej dawki jednorazowej lub dobowej, farmaceuta wykonuje lub wydaje lek w dawce odpowiadającej dawce maksymalnej z uwzględnieniem przepisanej drogi podania leku i częstotliwości podawania.

   Jednocześnie należy pamiętać, iż ustalone w Farmakopei dawki maksymalne są to największe dawki stosowane w lecznictwie i mogą być przekroczone tylko w sposób świadomy i to w określonych przypadkach. Z kolei dawki zwykle stosowane są to dawki przeciętne, mające charakter orientacyjny i wywołujące określone działanie zapobiegawcze, diagnostyczne lub lecznicze.

   Konkludując, należy sprawdzać i obliczać dawki maksymalne dla substancji aktywnej biologicznie używanej wewnętrznie, która należy do wykazu A, B i N i dla tych z wykazu C, dla których jest ustalona dawka maksymalna. Takim przykładem są sole bromu, zwane potocznie „bromkami” stosowane w różnej formie w leku recepturowym, zarówno w postaciach oficynalnych, jak i kompozycjach autorskich lekarzy. Problem dawkowania soli bromu scharakteryzowano w tabeli 1.

Tabela 1. Tabela dawkowania najczęściej stosowanych w recepturze aptecznej soli bromu według FP IX.

*kliknij, aby powiększyć
 
UWAGA: dla preparatów zawierających więcej niż jedną sól bromkową maksymalna łączna dawka dobowa wynosi 1,0 gram (w tym bromku amonowego  maksymalnie 0,5 grama).
 
   Z powyższego zestawienia jasno wynika, iż mamy określoną z góry sumaryczną dawkę dobową soli bromu na poziomie 1,0 grama, w tym bromku amonowego nie więcej niż 0,5 grama. Z oczywistych względów nie ma podanych w tabeli dawek pozostałych, ponieważ wynikają one bezpośrednio ze sposobu dawkowania porcji leku określonego przez lekarza.

    Sprawdzanie i przeliczanie dawkowania nie dotyczy jedynie substancji dla których dawki znajdują się tylko w FP IX. Należy sprawdzić także dawki substancji o których wiemy że są z wykazu A, B lub N, a z różnych przyczyn nie znalazły się w aktualnej Farmakopei. To że ich tam nie ma, nie zmienia ich siły działania. Dawek maksymalnych dla takich substancji należy szukać w starszych wydaniach Farmakopei.

   Pierwszym krokiem przy sprawdzaniu poprawności dawkowania powinno być ustalenie farmakopealnej dawki maksymalnej, czy to dobowej czy to jednorazowej. Bardzo często przy odpowiedniej wprawie już to pozwala nam na określenie czy dawka została czy nie została przekroczona. Nie wolno oczywiście zapominać o pacjencie tzn. czy jest osobą dorosłą czy dzieckiem, bo w tym drugim przypadku jesteśmy zobowiązani do odpowiedniej weryfikacji (przeliczenia), zgodnie z zasadami rozliczania dawek dla dzieci. Każdy z farmaceutów ma zapewne swoje sposoby czytelnego przeliczania dawkowania w oparciu o farmakopealny „Wykaz Dawek”, ale z doświadczenia dydaktycznego możemy podpowiedzieć, że wygodnie jest porównywać dawki przeliczone z normą również w postaci prostej tabelki z podziałem na dawki zwykle stosowane i maksymalne, jednorazowe i dobowe. Schemat taki sprawdza się szczególnie jeśli do rozliczenia pozostaje dawkowanie dla dzieci.

   Kolejnym etapem jest ustalenie, jaką parcjalną ilość całej postaci leku – syropu, proszku, mieszanki, czy kropli przyjmie pacjent jednorazowo, a ile dobowo. Ten element przeliczania dawkowania, choć wydaje się banalnie prosty może nastręczyć dużo trudności zwłaszcza, kiedy brakuje dokładnego rozeznania w kwestii tzw. „miar domowych”.

   Problem ten nabiera szczególnego wymiaru, jeżeli postać leku tworzą różne roztwory pod względem charakterystyki fizykochemicznej, na przykład mieszanka roztworu wodnego i syropu lub syropu i nalewki. Gdy ilość leku recepturowego, jaką przyjmie pacjent została w sposób poprawny wyliczona, możemy obliczyć ile w tej ilości znajduje się faktycznie substancji biologicznie czynnej. Ilość tę porównujemy z odczytanymi z Farmakopei dawkami i możemy w sposób jasny i czytelny odpowiedzieć czy dawki maksymalne zostały bądź nie zostały przekroczone.

       Spośród preparatów podawanych wewnętrznie najwięcej obaw związanych jest z obliczaniem dawkowania w kroplach. Nie jest to jednak takie trudne. Prześledźmy cały proces na podstawie hipotetycznej recepty – celowo skomplikowanej obliczeniowo.
 
 
Rp.
Nicethamidi sol. 6,0
Adonidis vern. Trae 6,0    
Kalii Bromidi
Aquae aa 4,0
Luminali natrici 2,0
Chlorali hydrati 1,0

M.f. guttae, S. 3 razy dziennie po 20 kropli

 
   Pierwszą czynnością, zarazem kluczową jest ustalenie ilości gotowej formy leku wyrażonej w gramach jaką pacjent zażyje jednorazowo i dobowo. Żeby tego dokonać, należy pogrupować składniki recepty ze względu na rozpuszczalność w składnikach płynnych lub rozpuszczalnikach stanowiących również składniki recepty. W omawianym przypadku Nicethamid jest roztworem i ma sobie właściwy ciężar jednej kropli, podobnie nalewka z miłka wiosennego. Ale co zrobić z solą sodową luminalu, bromkiem potasu i wodzianem chloralu? Otóż związki te rozpuszczają się w wodzie, dlatego należy wziąć pod uwagę iż ilości tych substancji zwiększą nam masę roztworu wodnego. Zgodnie z powyższym otrzymamy:
 
Nicethamidi sol. - 6,0 grama roztworu
Adonidis vern. Trae - 6,0 grama roztworu
Wodny roztwór bromku potasu, luminalu sodowego i wodzianu chloralu – 11,0
 
   Krople są w jakiś sposób pewną konkretną, ściśle ustaloną objętością – oczywiście na wielkość kropli ma wpływ rodzaj naczynia z którego ta kropla powstaje. Niemniej jednak jeśli mówimy o kroplach recepturowych zawsze mamy na myśli tzw. kroplomierz normalny. Standardowe kroplomierze są wykonane ze szkła praktycznie bezbarwnego. Dolny koniec ma okrągły otwór o płaskiej powierzchni i kącie prostym wobec osi. Mogą być stosowane inne kroplomierze, pod warunkiem, że spełniają wymagania następującego badania wg FP IX. Dwadzieścia kropli wody w temperaturze 20+/-1C wypływających swobodnie z kroplomierza utrzymywanego w położeniu pionowym, przy stałym wypływie 1 kropli na sekundę, waży 1000+/-50mg. Kroplomierz musi być starannie oczyszczony przed użyciem. Należy wykonać trzy oznaczenia z każdym kroplomierzem. Żaden wynik nie może różnić się o więcej niż 5% od średniej z 3 oznaczeń.

   Reasumując, z kroplomierzem normalnym jest tak jak z farmakopealnym pacjentem, według którego wylicza się dawki zwykle stosowane i maksymalne - czyli jest znormalizowany. W myśl definicji kroplomierza normalnego jest to taki kroplomierz z którego 1,0 gram wody wypływa 20 kroplami w temperaturze pokojowej 20°C z kapilary o średnicy u dołu 3mm. O wielkości kropli decyduje: napięcie powierzchniowe cieczy, średnica kroplomierza, wysokość słupa cieczy, czystość powierzchni szkła, temperatura itp.

   Niemniej jednak jesteśmy w dalszy ciągu w kategoriach objętościowych i pojawia się wtedy problem powiązania masy pojedynczej kropli z ilością wagową preparatu farmaceutycznego jaką ma spożyć pacjent. Aby realnie przeliczyć objętość na masę potrzebujemy oczywiście dodatkowej wielkości fizycznej – gęstości w myśl równania:


   I w dalszym ciągu jesteśmy w tak zwanej kropce. Oczywiście moglibyśmy po wykonaniu recepty dokonać pomiaru gęstości otrzymanej cieczy chociażby metodą piknometryczną, ale my potrzebujemy dokonać przeliczeń przed wykonaniem recepty tak, aby w przypadku jakiejkolwiek pomyłki lekarskiej dokonać jeszcze odpowiedniej korekty. Należy tu jeszcze nadmienić, że objętość kropli jest uzależniona od napięcia powierzchniowego cieczy. Z pomocą przychodzi nam tu znowu kroplomierz normalny, a ściślej sporządzone na jego podstawie doświadczenia stabelaryzowane w FP IV podające masę jednej kropli wybranych cieczy a także ilość kropli która mieści się w jednym gramie.
 
Tabela 2. Ilość kropli cieczy zawartych w gramie i ciężary 1 kropli według FP IV.

*kliknij, aby powiększyć

   W rubryce 2 podano ilość kropli, wypływających z kroplomierza normalnego z 1,0 grama różnych cieczy w temperaturze 15-200C. W rubryce 3 podano ciężary kropli różnych cieczy, wypływających z kroplomierza normalnego w temp. 15-200C. Dokładność danych jest na poziomie +/-5%.

   Dla cieczy czy też roztworów nie występujących w tej tabeli możemy dokonać prostego pomiaru w aptece, korzystając po prostu z kroplomierza normalnego, odważając dokładnie jeden gram danej cieczy i licząc jednocześnie ilość kropli.

   Oczywiście chcielibyśmy wykonywać leki jak najdokładniej w myśl powszechnie używanego sformułowania „dokładnie jak w aptece”. Niemniej jednak do prawidłowego wykonania recepty wystarczą nam pewne przybliżenia. Jesteśmy tak naprawdę ograniczani dopuszczalnym odchyleniem od zawartości substancji czynnej w pojedynczej dawce preparatu, która nie może przekroczyć średnio 5%.

   W związku z powyższym w oparciu o tabelę 2 z FP IV obliczamy masę porcji jednorazowej lub dobowej przyjmowanej przez pacjenta w oparciu o średni ciężar jednej kropli. Problem może pojawić się wówczas gdy w skład recepty na krople wchodzą dwie różne ciecze – o różnym napięciu powierzchniowym i różnej gęstości i dodatkowo jakieś substancje stałe. Gdyby pominąć substancje stałe, ciężar kropli cieczy obliczylibyśmy jako średnią arytmetyczną. Dla substancji stałej nie mamy siłą rzeczy określonej masy kropli. Przyjmujemy wówczas, że substancja stała tworzy z odpowiednią cieczą roztwór, dla którego mamy już określone potrzebne parametry jak ciężar kropli czy ilość kropli w gramach. Do ustalenia - i jest to niejako kluczowy element - pozostaje jaki roztwór utworzy dana substancja stała. Musimy tutaj odnieść się do jej rozpuszczalności i przyjmujemy zasadę, że substancja tworzy roztwór z tą cieczą, w której jest lepiej rozpuszczalna. Ma to zresztą przecież wpływ na samo wykonanie – najpierw substancje rozpuszczamy w odpowiednim rozpuszczalniku, a dopiero później łączymy roztwory.

   Podobne rozważania, dotyczące takich samych kwestii powinniśmy przeprowadzić dla innych postaci leku płynnego ad usum internum. W takich postaciach leku, zamiast kroplami posługujemy się miarami domowymi takimi jak łyżka czy łyżeczka. Różnice w masach dla tych miar domowych są zależne od gęstości cieczy (napięcie powierzchniowe nie odgrywa tu najważniejszej roli) i są dość spore. Ale tym zajmiemy się w kolejnym artykule.

dr n. farm. Michał Krzysztof Kołodziejczyk
Specjalista Farmacji Aptecznej
Starszy Wykładowca
Zakład Technologii Postaci Leku
Katedra Farmacji Stosowanej
Uniwersytet Medyczny w Łodzi

dr n. farm. Michał J. Nachajski
adiunkt
Zakład Technologii Postaci Leku,
Uniwersytet Medyczny w Łodzi
 
Fot. Fotolia.pl

Piśmiennictwo:
[1]    Farmakopea Polska IX, tom II, URPL, WMiPB, 2011, Warszawa, Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne.
[2]    Farmakopea Polska IV, tom II, PZWL, 1970, Warszawa.
[3]    Krówczyński L.: Ćwiczenia z receptury, Collegium Medicum UJ, 1994, Kraków
[4]    Krówczyński L., Jachowicz R.: Ćwiczenia z receptury, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2000, Kraków

 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »
cookies.jpg
Wydarzenia
beppmini.jpg
Patronat medialny
DOKUMENTY
strategia.jpg