generic viagra canada rx can you buy vyvanse online cyctotec non generic brand buy brand cialis mexican pharmacy oxycontin does baclofen show up in a drug test how much is bactrim without insurance buy synthroid mexico jenis pil perancang tadalafil 40mg order viagra online canada mastercard online paroxetene supply ketorolac 10mg street value canadian pharmacy prednisone buy generic viagra 50mg sri lankasex does insurance cover viagra tonsils and betamox lerk jet where can i buy clomid in italy reasonably priced cialis tab viagra 100mg cheap generic cialis online uk best priced uk viagra where to buy azithromycin in canada generique tadalafil 20mg prix doxicline is tetracycline available in canada norethindrone cialis in dubai adalat latest episode cheap fertility drugs online top quality amoxicillin ventolin online online doctor prescription xanax viagra generic retailer levitra without prescription in usa cep paulinia where can i buy antabuse in the uk avapro india generic canadian pharmacies paypal micards without perscription mambo 36 pills buy propecia from fda generic cialis 60 mg order viagra 100 mg without online pharmacy lisinopril were can i buy inderal where to buy generic cialis pfizer viagra online canada bactrim antibiotic buy online sildenafilo normon 100mg viagra purchase in ireland buy 20 mg accutane premarin withoutprescription over the counter anxiety medication buy viagra online thailand suhagraat ka tarika video cialis no prescription needed metronidazole obat apa prednisone for sale buying roaccutane online pariet 10 mg indian drug store online baclofen side effects buy amoxicillin online in uk approved online european pharmacy buying synthroid without insurance exelon careers buy zoloft without presecription can i get albendazole online top 10 online pharmacies kamagra tablets india womenra reviews buying levitra online safe american express cialis purchasing clonidine rx one buying cialis in canada online acheter misotrol cytotec no rx alfuzosin canadian pharmacy chlamydia pills online buy lasaoren cheap pain pills buy generic tadifil with mastercare where can i buy periactin online prescription metformin no fluzol order cialis online with paypal treatment for pain of uti healthy males viagra reviews viagra pharmacy express tokyo police club best national non prescription pharmacy best online canadian generics doxycycline for sale in usa synthyroid, no rx, free shipping viagra extra dose us viagra online online dog medications no prescription citalapram with out prescription la viagra can you take klonopin with phenergan tadalafil tabs aus malaysja cheap cialis online pharmacy reputable canadian pharmacy viagra chlamydia pills levitra overnight delivery is mebendazole over the counter cialis miglior prezzo online in sydney i want to buy eal viagra suprax 400mg xenical orlistat 120 mg order prednisone online overnight viagra for women in pakistan cialis and ecuador pharmacy generic cialis online paypal buy meds online viagra alternatives ajanta pharma sales cheapest frumil article 131 viagra pharmacy viagra from europe lasix overnight no prescription buy levitra from canada no rx price of viagra shipped from usa to usa is online rx legal permethrin over the counter cvs buy doxycycline dose for std cheapviagra buy hctz without prescription india drugs without scripts kamagra jelly bottle promethazine canada buy home made trimix nolvadex ireland rx mex pharmacy buy nizagara canadian buy amitriptyline without rx viagra 40 for $99 ordering glucophage when do you take a cialis how to use vega 100 tablets where can u buy black rock like viagra nolvadex uk nitroglycerin ointment for sale canada over the counter doxycycline hydroxyzine over the counter can you buy ivermectin over the counter claravis canada order suprax without prescription bystolic benefits of internet pharmacies canadian drug store no prescription buy lortabs from canada how long for cialis to work cialis online india postepay crestor price increase 224 where to get nolvadex pct acyclovir 400 mg no percription youtubeventa de cealis how to get generic cialis in canada amoxicillin clavulanate lowest price owerseas viraga sildenafil femenino cb1 weight gain pill reviews apcalis sx20 buy cheap propecia generic alli weight loss online canadian viagra euro meds online candapills cialis levitra sales viagra cipro no prescription buy ampicillin 500mg no prescription order robaxin online by kamagra oral jelly in mumbai india no perscription acyclovir in the us order femara novartis wellbutrin xl 300 mg no prescription cialis supplier mobilerection albendazole over the counter meloxicam adalah obat untuk como usar cytotec how to take menhood max nizoral shampoo where to buy where to buy cytotec in manila insecticide brand how to get cialis cheap esopran ministry of public service uganda all day chemist retin a can i buy cialis in france eyrthomycin ordering over the phone canada medications pharmacy sexy tablet name order clomid with echeck buy propranolol online from uk medicine online order free triamterene kamagra buspar anxiety medicine 150 mg lithium capsules euro pharmacy betnovate cream online buy generic cialis "on line" navidoxine toranto drug store kamagra brand viagra no prescription us based viagra gives me a headache us drugstore discount code ce este candibene acheter du viagra antibotics for dogs on line pregnancy test calculator premarin 0.625 mg buy online medications from vanuatu brand cialis generic finasteride uk buy cialis 40 mg no prescription tronto drug store brand levitra sine safe viagra sites viagra for sale in 3 days cialis in germany cialis with alcohol prednisone purchase viagraersatz products for longer lasting erections generic levitra paypal canadianmedicinenow meclizine over the counter viagra for sale in mexico confidex kwikmed pharmacy online vegetal vigra review cialis prescriptions legitimate mexican pharmacy online frumil online atomoxetine online lisinopril 20 mg order online ampcillin from canada prices dirtop sildenafil 50 mg buy 36 hour cialis online buy clomid online uk chemist take 2 cialis pills furosemide 40 mg myl albuterol australia india drugs generic cialis 40 nalabest enalapril 10 mg sildenafil citrate 100mg pills cheap ciali pills canada pharmacy online cheap canadian pharmacy 24 hr no script buy plavix in usa comprar cialis online usa nexium cost at walmart order alli diet pills online buy wllbutrin without prescription naklofen duo english language t3 slimming tablets reviews cialis pharm maxolon over the counter discount tadafil 2.5 viagra 50mg price pfizer finasterid buy london canadian viagra no prescription cialis 20mg price in pakistan buy tamoxifen citrate no prescription citaloprem night or morning viagra rezeptfrei preisvergleich allpills net cheap xenical australia ivermectin comprar misoprostol en mendoza generic viagra without prescription buy genaric clonidine meds onlineno rxs www.24hourcanadapharmacy overseas pharmacy buy tadalafil suhagraat ka tarika in hindi tretinoin cream 0.05 buy online mexican cialis sex tablets for men ciproxyl purchase purchase retin a without a prescription viagra jelly next day delivery doxycycline for sale plavix 75 erectile dysfunction treatment in urdu prescription drugs new zealand amitriptyline ohne rezept bestellen dietmar cieslik where can i buy flagyl diclofenaco para que sirve viagra online without a perscription plendil on line is it safe to rotate edex with viagra can ceftin cure chlamydia gasex dosage rhine inc palghar m.s india buying clomid online australia viagra per tablet for sale in sydney diamox imagenes de futbol con pensamientos non prescription elimite plant vigra wholesale accutane paypal cheap medicine without prescription aldara cream where can i buy clomid and nolvadex buying fentanyl patches online propecia asia order ivermectin online in usa viagra free trial canada buy tussionex cough syrup online atorvastatin calcium 20 mg tab ortho tri-cyclen special care pharmacy puerto rico viagra generico in eurpa buy tadalafil buy aricept from canada trial pack viagra cialis levitra side effects of accutane in teenagers naltrexona cytotec 200 viagra for men australia cheap price cacdian pharmacies anitbiotics viagra generic walmart generic viagra discount methylprednisolone 4mg zithromax z pac adalat ppt cyotec oregon buy alli orlistat online us pharmacy cheapest online propecia 0.17 aque telefomo puedo ordenar cialis where to buy abortion pill online is there a generic levitra pharmacy cheapest antabuse no prescription zantac etodolac discontinued mail order viagra from us pharmacy cialis for prostate unicure remedies pvt ltd viagra sales las vegas buy prevesid tablets purchase synthriod without prescription prescription drug for dry skin buy doxepin no prescription order aygestin canada order domperidone mexico cialis in miami dove posso comprare il kamagra www.healthy man viagra tadalafil 40 mg compare pricing order predisone no prescription in usa nexium online amex over the counter option to cymbalta actavis cough syrup canada cialis 5 mg experience the most trusted viagra sites sibutramin sildenafil tadalafil nedir viagra purchase australia buy remeron order teva generic rx canada without prescription pharmacies in vanuatu rayh health care levitra 40 mg forum propecia review phenergan overnight delivery zitromax on line pharmacie en ligne cialis order retin a cytotec uso correcto propecia costco buy doxycline 50 mg lisinopril tablets online purple_pharmacy_mexico_price_list buy cialis from canada online edukacijski fakultet travnik cheapest way to buy viagra canada non generic trental canadianmedicines rise in price of levitra order cytotec online buy viagra no prescription dapoxetine 60mg cheap brand viagra 100mg plavix buy on line no prescription joint pain birth control pills augmentin online no prescription order prednisone online from india obat gabapentin citalopram pills for sale cialis tab free medicine without a prescription differin gel zoloft and weight loss sky pharmacy store how to cum more often viagra canada that except master card buy spironolactone online uk viagra flavored 100mg viagra in china clymidia medication at walmart viagra no prescription online pharmacy buy cheap furosemide generic viagra canada pharmacy can i get viagra at walmart best prace cialis usa no prescription generic viagra cheapest place to buy lantus pen protonix without a prescription how to take tadacip 20 mg comprar levitra contra reembolso toy dakar trucks order ventolin inhaler online lasix overnight buy no prescription alli slimming pills cheapest price viagra sale us cheap meds no prescription needed viagra south africa online viagra onlion holand real propecia tadalafil online paypal azax 500 girl viagra who sells flomax oral herpes tablets online viagra ohne rezept kaufen price for cialis at walmart fake viagra pills express shipping viagra buy generic viagra 100 mg united pharmacy canada tadacip india price bangla deshi sex alli chlamydia prescription overnight stromectol price canada's rx no prescription paypal generic cialis one a day brand name viagra online canada shopping for tamoxifene low cost viagra online sale of viagra in singapore my canadian pharmacy legitimate cvs pharmacy online order orlistat buy viagra india no prescription paypal redustat orlistat ezetimiba con atorvastatina cheap viagra 100mg buy zithromax 1.0 gm order synthetic viagra what is azithromycin used for over the counter ativan green line pharmacy canada best price levitra 20 mg medicine viagra for sale want to buy generic viagra pills purchase accutane where to buy aricept azithromycin tablets with the tamiflu percocet generika cialis great online pharmacy viagra online prescription free safeway to buy geniric cilias viagra super active plus canadian best indian pharmacy clavamox for humans dosage viagra tablets price cost of levitra obat meloxicam untuk apa buy cheap lamisil alli diet pill reviews usa) online antibiotics order estrogen acquisto levitra generico in italia cialis shop mit mastercard problems buying alli budy protonix without prescription voltaren manufacturer water pills weight loss grafazol metronidazole 500 buy liquid clomid order free birth control pills online paypal motillium fertility drugs online no prescription no presription losartan isoniazid manufacturer in india order estrogen pills online

Aptekarz Polski
Opieka farmaceutyczna
Manuał aptekarski
W aptece
Lex Apothecariorum
Farmacja na świecie
Rynek leków
Panorama samorządu
Historia farmacji
Muzealny kalejdoskop
Nowe rejestracje
Świat w pigułce
Chwila oddechu
Sport to zdrowie
Forum wydarzeń
Przegląd prasy
Warto wiedzieć
Rozmowy Redakcji
Listy do Redakcji
Z uniwersytetu
Numer 110/88 online
Menu witryny
Wydawnictwo NIA
Zamów Aptekarza

mapa strony: Start.


01.2013 - "O recepturze aptecznej słów kilka." Drukuj Email
styczeń 2013, nr 77/55 online

   Leki recepturowe znane nam wszystkim, to dla mnie najbardziej farmaceutyczna rzecz związana z działalnością apteki i aptekarza, która stanowi w pewnym sensie taką wisienkę na aptecznym torcie. Choć oczywiście zdaję sobie sprawę, że wielu kolegów farmaceutów i farmaceutów-aptekarzy nie zgodzi się ze mną twierdząc, że receptura apteczna to przysłowiowa kula u nogi, bo wymaga drogiego sprzętu (wagi, loże laminarne, mieszalniki recepturowe, autoklawy sterylizatory etc.), zastosowania różnych procedur w zakresie przygotowania pomieszczeń do pracy aparatury i personelu, no i oczywiście umiejętności technologicznych, aby umieć sporządzić określoną postać leku recepturowego, wykryć niezgodność itp. A przecież współcześnie liczy się li tylko rachunek ekonomiczny, on jest wykładnią wszystkiego. Liczy się obrót, koszt i przede wszystkim zysk. Nawet ostatnio oficjalnie Rektor Uniwersytetu Medycznego w Łodzi stwierdził, że Uczelnia ma funkcjonować jak przedsiębiorstwo i ma przynosić zysk. A pracownicy dydaktyczni i naukowi mają być menadżerami przynoszącymi pieniądz do wspólnego budżetu Uczelni. Na pytanie, gdzie jest w tym wszystkim student okazało się, że student to wyrób/produkt tego przedsiębiorstwa. Jeżeli wszędzie jest ekonomia, to pytam gdzie jest etyka, moralność, misja i etos zawodu farmaceuty, a szczególnie farmaceuty wykonującego misję zawodu aptekarza. Być może tej misji nie ma, jeżeli zdarzają się sytuacje, jak opisana poniżej.

   Przychodzi do apteki pacjent (nie klient, bo klient jest w sklepie, a dla mnie apteka nigdy nie będzie sklepem, choć są instytucje, tudzież pacjenci, lekarze, a niejednokrotnie i sami aptekarze, uważający aptekę za sklep) wyciąga receptę na – używając żargonu - lek tzw. robiony i od razu zaniepokojony zapytuje: „Panie magistrze, czy w ogóle możliwa jest taka recepta do zrealizowania, bo jestem chyba już w piątej aptece mającej recepturę i nigdzie nie mają składnika.” Otóż, jakie było zdziwienie onego aptekarza, kiedy ujrzał prawidłowo wystawioną receptę na:
Acidi borici 1,0
Aquae purificatae ad 100,0
M.f. sol.

D.S. Do okładów, 2 x dziennie
   Aptekarz musiał chyba przybrać jakiś nieziemski wyraz twarzy, ponieważ pacjent z nutą lęku w głosie zapytał: „Hmmm… to u Pana też nie zrealizuję tej recepty”. Po krótkiej chwili pan magister zza okularów odparł: „Ależ nie, jak najbardziej zrealizuje Pan tę receptę”. I po dokonaniu niezbędnych czynności administracyjnych, wydał numerek i paragon. Pacjent odszedł od okienka szczęśliwy, aptekarz zaś pozostał mocno zdumiony. Choć właściwie był nie tyle zdumiony, co popadł w zadumę nad kierunkiem, w którym zmierza receptura apteczna oraz etyka aptekarska.

   Przecież, jeżeli „nie chciało się” zrobić takiej recepty (wydaje się, że tylko ze względów ekonomicznych, bo chyba nie z merytorycznych), to można polecić produkt leczniczy przemysłowy - gotowy roztwór 3% i poinstruować pacjenta o sposobie wykonania rozcieńczenia. Ale zostawić pacjenta z niczym to bardzo przykra dla niego sprawa. Mam nadzieję, że opisany przypadek zasłyszany od kolegi aptekarza jest incydentalny.

   Problem leku recepturowego jest bardziej złożony niż nam się wydaje, dotyka on nie tylko środowiska aptekarskiego, ale dotyczy również środowiska lekarskiego i środowiska farmaceutów akademickich w postaci kształcenia przed i podyplomowego.

   Musimy znać odpowiedź na pytanie, czym tak naprawdę jest lek recepturowy, czy lekiem recepturowym można efektywnie leczyć, czy lek recepturowy może być alternatywą dla leku przemysłowego, czy lekarze potrafią adekwatnie do potrzeb farmakoterapeutycznych komponować lek recepturowy, czy w konsekwencji potrafią zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa prawidłowo wypisać receptę i dalej, czy farmaceuta-aptekarz potrafi receptę wykonać, rozpoznać niezgodności, poprawić je. Oczywiście do tego dochodzi jeszcze bardzo ważny drobiazg w postaci zaopatrzenia w surowce i materiały o odpowiedniej jakości i w ilościach zapewniających ich względnie szybki obrót i zabezpieczenie poprzez niskie jednostkowo gramatury przed szybkim przeterminowaniem.
   Lek recepturowy w przeciwieństwie do leku przemysłowego jest lekiem, który może być z powodzeniem stosowany w terapii indywidualnej. To właśnie receptura apteczna daje lekarzowi narzędzie do wyjścia poza lek przemysłowy, który jest lekiem populacyjnym, nie uwzględniającym wielu osobniczych cech pacjenta, którymi różni się on od innych.
   Poprzez indywidualną kompozycję składników lekarz może stworzyć unikalny skład, o jednocześnie optymalnym zastosowaniu w danym schorzeniu. Należy zwrócić także uwagę na fakt, iż w leku przemysłowym znajduje się więcej substancji pomocniczych o różnym charakterze chemicznym i właściwościach fizycznych w porównaniu do leku recepturowego. Dla przykładu w pojedynczej tabletce jednego z popularnych leków przeciwbólowych znajduje się aż 16 różnych substancji pomocniczych. W lekach recepturowych ze względu na przygotowanie „ex tempore” oraz zużycie przez pacjenta w krótkim czasie, z wielu substancji dodatkowych można zrezygnować, zwalniając niejako substancję biologicznie czynną ze zbędnego balastu.
   Kolejnym tematem wartym dyskusji jest sposób nauczania receptury na kierunkach lekarskim i farmaceutycznym. Student wydziału lekarskiego w trakcie kursu receptury, zapytany właśnie o lek recepturowy stwierdził: „uczymy się na pamięć, jak pisać jakieś składy, ale nie bardzo wiadomo, o co chodzi, i czy to jest w ogóle komuś potrzebne wobec ogromnej ilości leków gotowych”.
   Podobnie na wydziałach farmaceutycznych, zajęcia trwają około 70 godzin z receptury na poziomie 2-3 tygodni + 15 godzin (2 dni) interakcje farmaceutyczne, kilkanaście recept do realizacji na jednego studenta, dodatkowo kilka w formie pokazu.
   Kształcenie podyplomowe próbuje zagadnienia recepturowe rozszerzać na poziomie szkoleń praktycznych, ale to nie wyczerpuje tematu, co uwidacznia się podczas egzaminów specjalizacyjnych. Należy zwrócić uwagę na pewien paradoks. Mianowicie z jednej strony mówi się o aspekcie przechodzenia receptury aptecznej do historii, zmniejsza się fundusze na dydaktykę, ogranicza zakupy surowców i materiałów potrzebnych do szkoleń, z drugiej receptura apteczna staje się najważniejszym egzaminem praktycznym w obszarze kształcenia specjalizacyjnego, sprawiającym zdającym wiele problemów i wywołującym dyskusje, czy w takiej formie jest potrzebna.
   Kolejnym problemem stawiającym lek recepturowy na bocznym torze technologii farmaceutycznej jest nikłe zainteresowanie ze strony naukowych środowisk akademickich pod kątem rozwojowych badań jakościowych i ilościowych oraz poznawczych potwierdzających skuteczność tego typu preparatów. Zetknąłem się kiedyś w jednym z poczytnych wydawnictw dla aptekarzy praktyków z wywiadem przeprowadzonym z rektorem jednej z polskich wyższych uczelni medycznych – notabene lekarzem medycyny, który całkowicie zanegował potrzebę istnienia receptury aptecznej i leku recepturowego. Jako czegoś, co jest nieprzebadane, nieznane do końca i niedziałające, mające charakter placebo. Lektura artykułu bardzo podgrzała emocje wśród aptekarzy, nawet tych nastawionych sceptycznie do receptury aptecznej.
   Niestety w czasach, kiedy zarówno lekarzy jak i farmaceutów najbardziej pochłania biurokracja generowana przez piony decyzyjne, czego szeroko chyba nie muszę opisywać, problem komponowania leku recepturowego przez lekarza jest praktycznie pomijany. Nawet jeśli recepta jest już wypisana ze składem leku recepturowego, to zazwyczaj jest z punktu widzenia formalno-prawnego wypisana źle, z błędami o różnym charakterze. Teraz najważniejszy jest: regon, pesel, numer recepty, numer prawa wykonywania zawodu, najprzeróżniejsze kody kreskowe, poświadczenie ubezpieczenia, systemy elektroniczne czy chyba „najważniejsze” wymiary recepty itp. itd. Odnosi się wrażenie, że lek jest takim mało znaczącym dodatkiem do recepty.
   Zapędzeni farmaceuci-aptekarze codziennie „młócą” setki numerków drżąc przed kontrolerami, nie mając często czasu na kwintesencję farmacji, czyli zajęcie się lekiem i pacjentem w szeroko rozumianej współpracy z lekarzem. I tu znowu kolejny paradoks, bo z jednej strony mamy szeroko promować opiekę farmaceutyczną w różnej postaci (również wiodący składnik praktycznego egzaminu specjalizacyjnego), co jest chwalebne, z drugiej jesteśmy urzędnikami pilnującymi numerków i kodów.
   W takiej sytuacji nie ma miejsca na dyskusję nad lekiem recepturowym i jego formulacją. Zresztą podobnie jest z lekiem przemysłowym, ale to materiał na odrębny artykuł. Do tego dochodzą względy ekonomiczne i trudności w dostępie do odpowiednich, rentownych z punktu widzenia realizacji leku recepturowego surowców farmaceutycznych.
   Na tle przedstawionych niestety smutnych dywagacji na temat współczesnego stanu leku recepturowego w ujęciu wielokierunkowym, chciałem zapalić szczególnie dla sceptyków przysłowiowe światło w tunelu i przedstawić jak może układać się współpraca pomiędzy lekarzem i farmaceutą dla dobra pacjenta na niwie leku recepturowego. Przedstawione poniżej zdarzenia działy się naprawdę, a dla anonimowości postaci i miejsca zdarzeń, pewne fakty zostały zmienione.
   Otóż działo się to w niewielkiej miejscowości, gdzieś na północy Polski, gdzie równocześnie otworzyła się apteka i powstał niepubliczny ZOZ. Ponieważ miejscowość mała, więc trudno mówić o anonimowości rozpoczynających na jej terenie pracę aptekarzy i lekarzy, którzy nawiązali ze sobą zdrowe, zawodowe kontakty z myślą o pacjencie. I nikt nie próbował jak to często bywa, dokonywać porównań, kto jest ważniejszy lekarz czy aptekarz. Lekarz stawiał diagnozę, wystawiał receptę, aptekarz receptę realizował, pacjent był zadowolony, co najważniejsze leczony i niejednokrotnie wyleczony z różnych przypadłości.
   Apteka posiadała recepturę, ale wykorzystywała ją sporadycznie, realizując recepty lekarzy spoza rodzimego ośrodka zdrowia. Wkrótce nadarzyła się okazja, aby zapytać dlaczego. Okazało się, że lekarz z ośrodka zdrowia przyznał się, że po prostu nie umie receptury, była dawno, do tego nie wierzy, że leki recepturowe działają. Ponieważ aptekarze mieli inne zdanie w temacie leku recepturowego postanowili nauczyć lekarza z NZOZ-u receptury. Zaczęło się od przypomnienia podstaw, poprzez cierpliwe poprawianie, doradzanie, i w końcu wykonywanie różnie skomponowanych składów leków recepturowych. Początki były trudne, np.
Natrii chloridi
Vaselini albi
Aquae aa ad 100,0
   Lekarz był zdziwiony, że smarując taką maść pacjent będzie wyczuwać irytujące grudki nierozpuszczonego chlorku sodu i mocznika na skórze, bynajmniej nie oto mu chodziło, ale po niewielkiej korekcie:
Ureae 10,0
Natrii chloridi 5,0
Vaselini albi
Aquae aa ad 100,0

okazało się, że można wykonać idealnie homogenną maść, dającą satysfakcję w stosowaniu i efektywność w leczeniu.

   Często pojawiała się u obu stron niechęć, ale w myśl przysłowia, że „kropla dąży skałę” po pewnym czasie lekarz się usamodzielnił i przepisywane przez niego recepty były poprawne, a niejednokrotnie po wspólnych z aptekarzem konsultacjach powstawały dosyć ciekawe formulacje. Co najważniejsze pacjenci otrzymywali skuteczne leki na swoje schorzenia. Czasami dochodziło do zabawnych sytuacji, np. kiedyś aptekarz dostał receptę, która zawierała oprócz kilku czytelnych składników niezbędnych do wykonania zawiesiny do użytku zewnętrznego - pudru płynnego, jeden składnik w postaci nieczytelnego nazwijmy to „wężyka”. Jakież było zdziwienie aptekarza, który dzwoniąc do lekarza usłyszał, że ten też nie wie, co napisał, ponieważ skład recepty spisywał z innej starej recepty i tam też był wężyk, po chwili dodał jednak, że był przekonany, iż aptekarz odczyta i domyśli się, co ten „wężyk” oznacza. Po krótkiej dyskusji ustalono, że wężykiem jest w stu procentach siarka strącona. Lekarz receptę poprawił, aptekarz wykonał, pacjent użył i trądzik zniknął. Na porządku dziennym są telefony od lekarza z ośrodka o podanie składu tej dobrej maści na odciski, suspensji na pleśniawki itp.

   Inny  przykład - młody chłopak cierpiał na uciążliwą łuszczycę skóry głowy, z reguły dermatolog przepisywał w dużych ilościach maści sterydowe, czasami przeciwgrzybicze i tak w kółko, a schorzenie miało się dobrze i ani myślało ustąpić. Lekarz z aptekarzem postanowili zjednoczyć wysiłki i opracować coś innego, szczególnego. Przewertowano stare receptariusze i opracowano emulsję leczniczą o fizykochemicznym charakterze zbliżonym postacią do szamponu do włosów. Skład był mniej więcej taki:
Hydrocortisoni 2,0
Vit A liquidi 5,0
Lini Olei
Sapo Kalini
Aquae aa ad. 100,0
   Rozpoczęła się terapia, trwała kilka miesięcy, w międzyczasie dodawano inne składniki, zmieniano stężenia itp., ale najważniejszym było, że choroba ustąpiła i całe terapeutyczne przedsięwzięcie zakończyło się sukcesem.

   Podsumowując, należy powiedzieć, że lek recepturowy dobrze opracowany i wykonany zgodnie z zasadami sztuki jest w pełni potrzebnym i skutecznym narzędziem w walce z chorobą. Wbrew sceptykom, może leku recepturowego nie należy krytykować jako czegoś bezużytecznego, tylko poświęcić mu więcej uwagi zarówno na etapie szkolenia farmaceutów i lekarzy, na etapie naukowych prac badawczych w jednostkach naukowych i na etapie codziennej pracy z pacjentem przy pierwszym stole i loży recepturowej.

dr n. farm. Michał Krzysztof Kołodziejczyk
Specjalista Farmacji Aptecznej
Starszy Wykładowca
Zakład Technologii Postaci Leku
Katedra Farmacji Stosowanej
Uniwersytet Medyczny w Łodzi
« poprzedni artykuł   następny artykuł »