kamagra sales online prednisone 4mg dog cvs cialis 10mg viagra cialis generico buy doxycycline 500mg augmentin 400 mg dosaggio cheap viagra herbal viagra boots buy amoxil online taking 2 150 mg wellbutrin cheap viagra subscribe buy lisinopril uk viagra 25 mg fiyatlari cialis 20mg coupon zoloft dosage 100 mg viagra online reports metformin 1000 mg beipackzettel anagen viagra generico xenical tablets 120 mg 100mg doxycycline dosage hydrochlorothiazide 200 mg generic viagra 5mg lexapro 30 mg zithromax suspension buy cheap viagra austin lebanon buy viagra kamagra 100mg opis generic kamagra australia xenical 120 mg ulotka ees erythromycin 400 mg zoloft dosage 100mg generic lisinopril price viagra generico gratis cost viagra 20mg generic viagra dapoxetine wellbutrin generic cheap lisinopril 30 mg cost lisinopril 200 mg lexapro 10 mg online strattera 100 mg priligy 60 mg filmtabletten buy doxycycline walgreens buy zithromax online notice cialis 20mg cheap 25 mg viagra buy viagra dc viagra generic date 2012 augmentin order rischi cialis generico valtrex online order cialis 20 mg wirkungsweise zovirax cap 200mg generika cialis 5mg cheap nolvadex australia lisinopril 40mg tablets generic kamagra online generic cialis india nexium 20mg uses viagra 100 mg beragena pret augmentin 625mg kamagra online belgie taking 30 mg lexapro nolvadex 25mg pills generic viagra germany buying doxycycline thailand online viagra curacao doxycycline hyclate 50mg viagra brand cheap order viagra pessaries comprar cialis 5 mg cheap viagra uks prednisone teva 20 mg generic 2.5 mg cialis rx doxycycline 100mg cialis generico 40 mg lasix 4 mg augmentin 1000 mg alkol buy viagra prague strattera online kopen 100 mg viagra review bula clomid 500mg order 50mg levitra buy strattera 25 capsule viagra apotek online prednisone 5mg 6 taller levitra 20 mg pricce celebrex generic market precio zoloft 50 mg cialis 20 mg bear amoxil 250 mg tablets viagra 100mg 180 zoloft generic cost doxycycline cheapest webmd lexapro generic taking lexapro 20mg 5mg cialis heartburn doxycycline 100mg prix nome generico bactrim cipro 500mg dosage viagra generic cost buy levitra dapoxetine augmentin 625 mg tb harga xenical 120 mg cialis lilly buy cialis 100mg generic wellbutrin 15 xl generic viagra generic walgreen buy metformin canada lisinopril online kaufen commander cialis 10mg metformin bp 850 mg generic xenical europe wellbutrin 300 mg anxiety prednisone 300 mg albuterol generic ventolin levitra online order strong viagra 150mg cialis 10mg works comprimes cialis 5mg remboursement cialis 5mg thuoc lexapro 10mg start zoloft 100mg cipro 1000 mg prostatitis strattera 18 mg generic cialis 10mg bottle generic 10mg cialis oral prednisone 10 mg generic levitra pill zovirax online europe generic cialis 30mg diflucan 200mg pret metformin tab 500mg cialis 20mg vs 40 levitra 20mg cheap cialis generic 1.00 cialis purchase online 2.5 pret strattera 60 mg generico para viagra 400 mg of wellbutrin generic levitra cheapest generic cialis warning generic 25mg viagra metformin hmgcoa reductase cialis 20 mg prospect cialis 5mg results buy cialis 80mg doxycycline 100mg human cipro online sales acheter viagra generic generic valtrex 1gm brand viagra buy nexium dr40mg levitra 10mg directions buy viagra batam is celebrex generic cialis shipped online viagra 100 mgs precios cialis generico wellbutrin xr 150 mg augmentin 875mg buy real propecia celebrex 200 mg endikasyonlari ems genericos viagra generic cialis rating buy nolvadex kroger kamagra 100mg portugal zithromax suspension 600 mg augmentin 1g 875mg prednisone 20 mg dosage 5mg prednisone cats prednisone christers 20 mg viagra pro 50 mg augmentin duo online buy zithromax 1 dose viagra generique 50mg nexium pills 40 mg buy generic nolvadex lexapro generic patent tetracycline capsule 250mg superactive cialis 40 mg generic wellbutrin effectiveness cialis generic tabs dapoxetine 30mg tab buy prednisone 5mg viagra 100 mg cost lisinopril 10 mg day lisinopril 10 mg blue cialis 20 mg originale kamagra 100mg dangers doxycycline hyc 500mg medicina levitra 20 mg cheapest 50 mg viagra 5 mg cialis works buy clomid 50 mg buying cialis jakarta cialis 20 mg beschreibung clomid 25mg cena clomid 25mg twins synthroid 25 mg philippines generic cialis 40 vs 20 mg cialis phenergan 12.5 mg tablets prednisone 10 mg tab zithromax 250mg administration kamagra 100 mg prodaja generic cialis 5mg buy 100mg clomid priligy 30 mg review erythromycin tabs 250mg propranolol 10 mg bid generic lexapro sertraline lexapro equivalent generic weaning 25 mg zoloft viagra online brasil diflucan 150 mg cp cialis 10 mg nebenwirkungen lasix tabletten 40 mg 25mg clomid multiples online viagra cheap lisinopril 2 5 mg wellbutrin 150mg xl prednisone 20 mg prices lexapro generic online hydrochlorothiazide 25 mg info nolvadex 10 mg buy propranolol 40 mg efectos erythromycin 250 mg dawkowanie cheap lexapro 10 mg dapoxetine hcl 60 mg propecia purchase generic viagra herbal 750mg zoloft personality disorder danemark cialis 8 mg buy pet prednisone cialis 5mg alot cialis 10mg online 300 mg zoloft dosage diflucan 200 mg dosing jual levitra 20mg generic synthroid .2mg 10mg prednisone dog lisinopril 20 mg anxiety generic kamagra viagra generic viagra nz levitra generic 40 mg. zoloft 50 mg filmtabletten clomid 250mg fertility zithromax 3 pack 250 mg cialis 20mg singapore online daily cialis actavis generic wellbutrin sinoretik lisinopril 20 mg buy lisinopril cheap diflucan 150 mg kapszula buy doxycycline england 200 mg zoloft pregnancy buy cialis discover cialis online deutchland nexium 40mg ultrafarma nexium 40 mg costs generic lexapro pill doxycycline 50mg eu lexapro 10 mg 28 legal generic viagra cialis everyday generic cialis 10 mg lilly 2.5 milligram generic cialis harga doxycycline 100 mg buying liquid nolvadex levitra 20mg apteka cheap viagra 120mg levitra generic europe beipackzettel viagra 50mg generic cialis 200mg citalopram 20 mg abilify viagra buy greece viagra generico ultrafarma prednisone 5 mg dogs buy amoxil generic zovirax 800 mg cost generic viagra online 20 cialis 10mg gta 4 generic viagra canadian metformin dosage 250mg levitra buy mexico viagra 10mg email lasix 80 mg buy thuoc cytotec 20mg cialis 300 mg 30 tablet walgreens 100 mg viagra propecia 1mg kroger doxycycline mylan 100 mg generico viagra soft nexium 40 mg injectabil cialis 20mg generique generic zithromax price 1000 mg metformin er cialis generico legale taking generic wellbutrin splitting viagra 100 mg generic viagra o viagra generico colombia buy finasteride finpecia buy cialis malaysia fda cialis online 50mg zoloft cialis 10 vs 20mg dapoxetine india online prednisone 60 mg diarios pricing lisinopril 20mg viagra nonline netherlands canada cialis 40mg kaiser generic cialis clomid 50mg usa cialis 5 mg results 2.5 mg of cialis order propecia online zithromax 1000 mg liquid viagra 100mg coupon pret viagra 0.25mg cialis 5 mg usa order brand viagra kelebihan cialis 80mg nexium generic drug generic viagra world 20 mg generic cialis cipro vs generic erythromycin ethylsuccinate 125mg 50 mg viagra cheap generico xenical ratiopharm clomid 50mg twins buyin viagra online nexium generic there lisinopril online pets guaranteed cheapest viagra metformin 100 mg pcos cialis generico mercadolibre propranolol 10 mg review 75mg lexapro generic levitra alternative doxycycline buy 1000 mg augmentin 500 mg venezuela viagra bula 50mg valtrex cheap mexico metyl prednisone 16mg cialis cost 5 mg viagra generic safety levitra odt 10 mgpresentacion buy celebrex pfizer cytotec 250mg cialis 20 mg cena lexapro bipolar disorder viagra 50 mg fiyat cialis 5mg two clomid 300mg pct novo prednisone 50mg efectos viagra 50mg viagra generic cialis online zovirax.de medicamentos lexapro 20 mg amoxil 1mg augmentin 500mg dosage 100 mg viagra lozenges describe lisinopril 10 mg acheter viagra 25 mg cialis 5 mg vs 10 40 mg of lexapro strattera generic date xenical 120mg cz 400mg levitra cheap viagra rupees cialis 5mg rezeptfrei metformin er 750 mg lexapro 10 mg engorda diflucan 100 mg prezzo 25 mg clomid effective lexapro 10mg 5mg commander cialis 20 mg cipro 500mg male prednisone 15 mg cialis.com 120mg comprare zoloft online buy bactrim fast lexapro 20 mg cost cialis 5mg anwendung cialis dapoxetine cheap epocrates online prednisone viagra da 50 mg mexican cialis 50mg viagra 25 mg cost difference viagra generic zoloft 50mg engorda generic zoloft greenstone valtrex 1 mg levitra 20 mg siparis medicamentos lexapro 10 mg bijsluiter diflucan 150 mg glifor 850 mg metformin augmentin 125 mg syrup bangalore viagra online cialis generico 5mg conditionnement cialis 20mg cheap xenical australia cialis 40 mg dosage buy generic prednisone buying cialis uk walmart generic strattera cheap priced viagra tetracycline hcl 250 mg nolvadex 20mg uk 100mg doxycycline hyclate lasix 40 mg austria buy lasix quick 150 mg prednisone 8 days cheap viagra. com buy lexapro brand periactin purchase online priligy 30mg nhs generic 10mg levitra 400 mgs zoloft cialis 5 mg efficacy overdose metformin 1000 mg clomid or generic triamterene hydrochlorothiazide 37.5 25 mg acheter levitra 20mg prijs cialis 5 mg celebrex 200mg pills propecia purchase online buy placebo viagra zoloft 50 mg anxiety 400 mg viagra.ca cialis 40 mg difference buy lasix 500mg cialis 40 mg dangers buy levitra.ca where buy viagra cialis 20mg ireland buy taladafil viagra propecia buy cheap cialis 40 and 100 mg celebrex 200 mg dawkowanie lexapro online australia buy zovirax oral kamagra online shop cipro 500 mg fiyati propranolol hcl 40 mg cipro 500 mg posologie buy online valtrex levitra 10 mg 8 table clomid 50mg kr costo viagra generico xenical online thailand valtrex tablets 500mg nexium generic launch india 100mg viagra caverta cialis cheap generic cialis 100mg bactrim tablet 400mg cialis 20mg billig 700 mg wellbutrin zithromax 750mg chlamydia 100mg clomid 6 days lexapro 20 mg help clomid 150 mg grossesse wellbutrin generic wellbutrin clomid 50mg europe weening 5mg lexapro prednisone 5 mg efectos preisvergleich levitra 20 mg doxycycline monohydrate 50mg cipro xr 250 mg clomid online overnight cipro tabs 500 mg levitra 20mg tab brand viagra cheap exporters generic viagra generic cialis avis propecia online order buy viagra nl apo propranolol 40 mg buy zoloft 25 mg 25 mg of zoloft lisinopril 10 mg throat viagra 100 mg kaufen buy cialis women celebrex 200 mg fda cialis generic cheap cheap viagra paybal 40 mg cialis online buy clenbuterol viagra free online viagra generic to valtrex hydrochlorothiazide 6.25 mg doxycycline 100 mg injection strattera 65 mg 120mg nexium 10 or 20 mg cialis viagra online kwikmed viagra de 150 mg cheapest kamagra wholesale

01.09.2015.
Aptekarz Polski
Start.
Aktualności
Opieka farmaceutyczna
Wszechnica
Manuał aptekarski
W aptece
Lex Apothecariorum
Edukacja
Farmacja na świecie
Rynek leków
Panorama samorządu
Biblioteka
Historia farmacji
Muzealny kalejdoskop
PharmaExpert
Nowe rejestracje
Świat w pigułce
Chwila oddechu
Sport to zdrowie
Forum wydarzeń
Galeria
Przegląd prasy
Warto wiedzieć
Rozmowy Redakcji
Listy do Redakcji
Z uniwersytetu
Numer 107/85 online
Menu witryny
Wydawnictwo NIA
Zamów Aptekarza






mapa strony: Start.


 


01.2013 - "O recepturze aptecznej słów kilka." Drukuj Email
styczeń 2013, nr 77/55 online
 

   Leki recepturowe znane nam wszystkim, to dla mnie najbardziej farmaceutyczna rzecz związana z działalnością apteki i aptekarza, która stanowi w pewnym sensie taką wisienkę na aptecznym torcie. Choć oczywiście zdaję sobie sprawę, że wielu kolegów farmaceutów i farmaceutów-aptekarzy nie zgodzi się ze mną twierdząc, że receptura apteczna to przysłowiowa kula u nogi, bo wymaga drogiego sprzętu (wagi, loże laminarne, mieszalniki recepturowe, autoklawy sterylizatory etc.), zastosowania różnych procedur w zakresie przygotowania pomieszczeń do pracy aparatury i personelu, no i oczywiście umiejętności technologicznych, aby umieć sporządzić określoną postać leku recepturowego, wykryć niezgodność itp. A przecież współcześnie liczy się li tylko rachunek ekonomiczny, on jest wykładnią wszystkiego. Liczy się obrót, koszt i przede wszystkim zysk. Nawet ostatnio oficjalnie Rektor Uniwersytetu Medycznego w Łodzi stwierdził, że Uczelnia ma funkcjonować jak przedsiębiorstwo i ma przynosić zysk. A pracownicy dydaktyczni i naukowi mają być menadżerami przynoszącymi pieniądz do wspólnego budżetu Uczelni. Na pytanie, gdzie jest w tym wszystkim student okazało się, że student to wyrób/produkt tego przedsiębiorstwa. Jeżeli wszędzie jest ekonomia, to pytam gdzie jest etyka, moralność, misja i etos zawodu farmaceuty, a szczególnie farmaceuty wykonującego misję zawodu aptekarza. Być może tej misji nie ma, jeżeli zdarzają się sytuacje, jak opisana poniżej.

   Przychodzi do apteki pacjent (nie klient, bo klient jest w sklepie, a dla mnie apteka nigdy nie będzie sklepem, choć są instytucje, tudzież pacjenci, lekarze, a niejednokrotnie i sami aptekarze, uważający aptekę za sklep) wyciąga receptę na – używając żargonu - lek tzw. robiony i od razu zaniepokojony zapytuje: „Panie magistrze, czy w ogóle możliwa jest taka recepta do zrealizowania, bo jestem chyba już w piątej aptece mającej recepturę i nigdzie nie mają składnika.” Otóż, jakie było zdziwienie onego aptekarza, kiedy ujrzał prawidłowo wystawioną receptę na:
 
Rp.
Acidi borici 1,0
Aquae purificatae ad 100,0
M.f. sol.

D.S. Do okładów, 2 x dziennie
 
   Aptekarz musiał chyba przybrać jakiś nieziemski wyraz twarzy, ponieważ pacjent z nutą lęku w głosie zapytał: „Hmmm… to u Pana też nie zrealizuję tej recepty”. Po krótkiej chwili pan magister zza okularów odparł: „Ależ nie, jak najbardziej zrealizuje Pan tę receptę”. I po dokonaniu niezbędnych czynności administracyjnych, wydał numerek i paragon. Pacjent odszedł od okienka szczęśliwy, aptekarz zaś pozostał mocno zdumiony. Choć właściwie był nie tyle zdumiony, co popadł w zadumę nad kierunkiem, w którym zmierza receptura apteczna oraz etyka aptekarska.

   Przecież, jeżeli „nie chciało się” zrobić takiej recepty (wydaje się, że tylko ze względów ekonomicznych, bo chyba nie z merytorycznych), to można polecić produkt leczniczy przemysłowy - gotowy roztwór 3% i poinstruować pacjenta o sposobie wykonania rozcieńczenia. Ale zostawić pacjenta z niczym to bardzo przykra dla niego sprawa. Mam nadzieję, że opisany przypadek zasłyszany od kolegi aptekarza jest incydentalny.

   Problem leku recepturowego jest bardziej złożony niż nam się wydaje, dotyka on nie tylko środowiska aptekarskiego, ale dotyczy również środowiska lekarskiego i środowiska farmaceutów akademickich w postaci kształcenia przed i podyplomowego.

   Musimy znać odpowiedź na pytanie, czym tak naprawdę jest lek recepturowy, czy lekiem recepturowym można efektywnie leczyć, czy lek recepturowy może być alternatywą dla leku przemysłowego, czy lekarze potrafią adekwatnie do potrzeb farmakoterapeutycznych komponować lek recepturowy, czy w konsekwencji potrafią zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa prawidłowo wypisać receptę i dalej, czy farmaceuta-aptekarz potrafi receptę wykonać, rozpoznać niezgodności, poprawić je. Oczywiście do tego dochodzi jeszcze bardzo ważny drobiazg w postaci zaopatrzenia w surowce i materiały o odpowiedniej jakości i w ilościach zapewniających ich względnie szybki obrót i zabezpieczenie poprzez niskie jednostkowo gramatury przed szybkim przeterminowaniem.
 
   Lek recepturowy w przeciwieństwie do leku przemysłowego jest lekiem, który może być z powodzeniem stosowany w terapii indywidualnej. To właśnie receptura apteczna daje lekarzowi narzędzie do wyjścia poza lek przemysłowy, który jest lekiem populacyjnym, nie uwzględniającym wielu osobniczych cech pacjenta, którymi różni się on od innych.
 
   Poprzez indywidualną kompozycję składników lekarz może stworzyć unikalny skład, o jednocześnie optymalnym zastosowaniu w danym schorzeniu. Należy zwrócić także uwagę na fakt, iż w leku przemysłowym znajduje się więcej substancji pomocniczych o różnym charakterze chemicznym i właściwościach fizycznych w porównaniu do leku recepturowego. Dla przykładu w pojedynczej tabletce jednego z popularnych leków przeciwbólowych znajduje się aż 16 różnych substancji pomocniczych. W lekach recepturowych ze względu na przygotowanie „ex tempore” oraz zużycie przez pacjenta w krótkim czasie, z wielu substancji dodatkowych można zrezygnować, zwalniając niejako substancję biologicznie czynną ze zbędnego balastu.
 
   Kolejnym tematem wartym dyskusji jest sposób nauczania receptury na kierunkach lekarskim i farmaceutycznym. Student wydziału lekarskiego w trakcie kursu receptury, zapytany właśnie o lek recepturowy stwierdził: „uczymy się na pamięć, jak pisać jakieś składy, ale nie bardzo wiadomo, o co chodzi, i czy to jest w ogóle komuś potrzebne wobec ogromnej ilości leków gotowych”.
 
   Podobnie na wydziałach farmaceutycznych, zajęcia trwają około 70 godzin z receptury na poziomie 2-3 tygodni + 15 godzin (2 dni) interakcje farmaceutyczne, kilkanaście recept do realizacji na jednego studenta, dodatkowo kilka w formie pokazu.
 
   Kształcenie podyplomowe próbuje zagadnienia recepturowe rozszerzać na poziomie szkoleń praktycznych, ale to nie wyczerpuje tematu, co uwidacznia się podczas egzaminów specjalizacyjnych. Należy zwrócić uwagę na pewien paradoks. Mianowicie z jednej strony mówi się o aspekcie przechodzenia receptury aptecznej do historii, zmniejsza się fundusze na dydaktykę, ogranicza zakupy surowców i materiałów potrzebnych do szkoleń, z drugiej receptura apteczna staje się najważniejszym egzaminem praktycznym w obszarze kształcenia specjalizacyjnego, sprawiającym zdającym wiele problemów i wywołującym dyskusje, czy w takiej formie jest potrzebna.
 
   Kolejnym problemem stawiającym lek recepturowy na bocznym torze technologii farmaceutycznej jest nikłe zainteresowanie ze strony naukowych środowisk akademickich pod kątem rozwojowych badań jakościowych i ilościowych oraz poznawczych potwierdzających skuteczność tego typu preparatów. Zetknąłem się kiedyś w jednym z poczytnych wydawnictw dla aptekarzy praktyków z wywiadem przeprowadzonym z rektorem jednej z polskich wyższych uczelni medycznych – notabene lekarzem medycyny, który całkowicie zanegował potrzebę istnienia receptury aptecznej i leku recepturowego. Jako czegoś, co jest nieprzebadane, nieznane do końca i niedziałające, mające charakter placebo. Lektura artykułu bardzo podgrzała emocje wśród aptekarzy, nawet tych nastawionych sceptycznie do receptury aptecznej.
 
   Niestety w czasach, kiedy zarówno lekarzy jak i farmaceutów najbardziej pochłania biurokracja generowana przez piony decyzyjne, czego szeroko chyba nie muszę opisywać, problem komponowania leku recepturowego przez lekarza jest praktycznie pomijany. Nawet jeśli recepta jest już wypisana ze składem leku recepturowego, to zazwyczaj jest z punktu widzenia formalno-prawnego wypisana źle, z błędami o różnym charakterze. Teraz najważniejszy jest: regon, pesel, numer recepty, numer prawa wykonywania zawodu, najprzeróżniejsze kody kreskowe, poświadczenie ubezpieczenia, systemy elektroniczne czy chyba „najważniejsze” wymiary recepty itp. itd. Odnosi się wrażenie, że lek jest takim mało znaczącym dodatkiem do recepty.
 
   Zapędzeni farmaceuci-aptekarze codziennie „młócą” setki numerków drżąc przed kontrolerami, nie mając często czasu na kwintesencję farmacji, czyli zajęcie się lekiem i pacjentem w szeroko rozumianej współpracy z lekarzem. I tu znowu kolejny paradoks, bo z jednej strony mamy szeroko promować opiekę farmaceutyczną w różnej postaci (również wiodący składnik praktycznego egzaminu specjalizacyjnego), co jest chwalebne, z drugiej jesteśmy urzędnikami pilnującymi numerków i kodów.
 
   W takiej sytuacji nie ma miejsca na dyskusję nad lekiem recepturowym i jego formulacją. Zresztą podobnie jest z lekiem przemysłowym, ale to materiał na odrębny artykuł. Do tego dochodzą względy ekonomiczne i trudności w dostępie do odpowiednich, rentownych z punktu widzenia realizacji leku recepturowego surowców farmaceutycznych.
 
   Na tle przedstawionych niestety smutnych dywagacji na temat współczesnego stanu leku recepturowego w ujęciu wielokierunkowym, chciałem zapalić szczególnie dla sceptyków przysłowiowe światło w tunelu i przedstawić jak może układać się współpraca pomiędzy lekarzem i farmaceutą dla dobra pacjenta na niwie leku recepturowego. Przedstawione poniżej zdarzenia działy się naprawdę, a dla anonimowości postaci i miejsca zdarzeń, pewne fakty zostały zmienione.
 
   Otóż działo się to w niewielkiej miejscowości, gdzieś na północy Polski, gdzie równocześnie otworzyła się apteka i powstał niepubliczny ZOZ. Ponieważ miejscowość mała, więc trudno mówić o anonimowości rozpoczynających na jej terenie pracę aptekarzy i lekarzy, którzy nawiązali ze sobą zdrowe, zawodowe kontakty z myślą o pacjencie. I nikt nie próbował jak to często bywa, dokonywać porównań, kto jest ważniejszy lekarz czy aptekarz. Lekarz stawiał diagnozę, wystawiał receptę, aptekarz receptę realizował, pacjent był zadowolony, co najważniejsze leczony i niejednokrotnie wyleczony z różnych przypadłości.
 
   Apteka posiadała recepturę, ale wykorzystywała ją sporadycznie, realizując recepty lekarzy spoza rodzimego ośrodka zdrowia. Wkrótce nadarzyła się okazja, aby zapytać dlaczego. Okazało się, że lekarz z ośrodka zdrowia przyznał się, że po prostu nie umie receptury, była dawno, do tego nie wierzy, że leki recepturowe działają. Ponieważ aptekarze mieli inne zdanie w temacie leku recepturowego postanowili nauczyć lekarza z NZOZ-u receptury. Zaczęło się od przypomnienia podstaw, poprzez cierpliwe poprawianie, doradzanie, i w końcu wykonywanie różnie skomponowanych składów leków recepturowych. Początki były trudne, np.
 
Rp.
Ureae
Natrii chloridi
Eucerini
Vaselini albi
Aquae aa ad 100,0
 
   Lekarz był zdziwiony, że smarując taką maść pacjent będzie wyczuwać irytujące grudki nierozpuszczonego chlorku sodu i mocznika na skórze, bynajmniej nie oto mu chodziło, ale po niewielkiej korekcie:
 
Rp.
Ureae 10,0
Natrii chloridi 5,0
Lanolini
Vaselini albi
Aquae aa ad 100,0

 
okazało się, że można wykonać idealnie homogenną maść, dającą satysfakcję w stosowaniu i efektywność w leczeniu.

   Często pojawiała się u obu stron niechęć, ale w myśl przysłowia, że „kropla dąży skałę” po pewnym czasie lekarz się usamodzielnił i przepisywane przez niego recepty były poprawne, a niejednokrotnie po wspólnych z aptekarzem konsultacjach powstawały dosyć ciekawe formulacje. Co najważniejsze pacjenci otrzymywali skuteczne leki na swoje schorzenia. Czasami dochodziło do zabawnych sytuacji, np. kiedyś aptekarz dostał receptę, która zawierała oprócz kilku czytelnych składników niezbędnych do wykonania zawiesiny do użytku zewnętrznego - pudru płynnego, jeden składnik w postaci nieczytelnego nazwijmy to „wężyka”. Jakież było zdziwienie aptekarza, który dzwoniąc do lekarza usłyszał, że ten też nie wie, co napisał, ponieważ skład recepty spisywał z innej starej recepty i tam też był wężyk, po chwili dodał jednak, że był przekonany, iż aptekarz odczyta i domyśli się, co ten „wężyk” oznacza. Po krótkiej dyskusji ustalono, że wężykiem jest w stu procentach siarka strącona. Lekarz receptę poprawił, aptekarz wykonał, pacjent użył i trądzik zniknął. Na porządku dziennym są telefony od lekarza z ośrodka o podanie składu tej dobrej maści na odciski, suspensji na pleśniawki itp.

   Inny  przykład - młody chłopak cierpiał na uciążliwą łuszczycę skóry głowy, z reguły dermatolog przepisywał w dużych ilościach maści sterydowe, czasami przeciwgrzybicze i tak w kółko, a schorzenie miało się dobrze i ani myślało ustąpić. Lekarz z aptekarzem postanowili zjednoczyć wysiłki i opracować coś innego, szczególnego. Przewertowano stare receptariusze i opracowano emulsję leczniczą o fizykochemicznym charakterze zbliżonym postacią do szamponu do włosów. Skład był mniej więcej taki:
  
Rp.
Hydrocortisoni 2,0
Vit A liquidi 5,0
Lini Olei
Sapo Kalini
Aquae aa ad. 100,0
 
   Rozpoczęła się terapia, trwała kilka miesięcy, w międzyczasie dodawano inne składniki, zmieniano stężenia itp., ale najważniejszym było, że choroba ustąpiła i całe terapeutyczne przedsięwzięcie zakończyło się sukcesem.

   Podsumowując, należy powiedzieć, że lek recepturowy dobrze opracowany i wykonany zgodnie z zasadami sztuki jest w pełni potrzebnym i skutecznym narzędziem w walce z chorobą. Wbrew sceptykom, może leku recepturowego nie należy krytykować jako czegoś bezużytecznego, tylko poświęcić mu więcej uwagi zarówno na etapie szkolenia farmaceutów i lekarzy, na etapie naukowych prac badawczych w jednostkach naukowych i na etapie codziennej pracy z pacjentem przy pierwszym stole i loży recepturowej.

dr n. farm. Michał Krzysztof Kołodziejczyk
Specjalista Farmacji Aptecznej
Starszy Wykładowca
Zakład Technologii Postaci Leku
Katedra Farmacji Stosowanej
Uniwersytet Medyczny w Łodzi
 
 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »
cookies.jpg
WYDARZENIA
SPONSOR GŁÓWNY
SPONSORZY
WYDARZENIA
DOKUMENTY
strategia.jpg