voltaren or rub a535 lo zoloft effetti collaterali quante volte al giorno prendere augmentin quanto augmentin ai bambini acquisto cialis farmacia italiana voltaren anti douleur xenical come si prende riduzione dosaggio seroquel schizofreni seroquel propecia bugiardino atarax 25mg effet secondaire abilify oder risperdal ventolin w ciazy can voltaren gel cause hair loss fungsi antibiotik chloramphenicol allegra desanto tumblr giapponese roma cipro nero di cipro far tornare il latte dopo dostinex prometrium 200 mg dosaggio uso di viagra tra i giovani quando prendere il cialis colchicine immunosuppressant zoloft 50 mg fa dimagrire voltaren gel sprains depo provera cessation depo provera cortisol cipro nord turisti per caso tinidazole giardia dogs chlorothiazide hydrochlorothiazide conversion costo de una viagra levitra orosolubile assunzione diflucan 150 mg confezione diflucan sciroppo 50 mg proscar medizinfuchs magenprobleme voltaren offerta cipro nord cipro camera di commercio tetralogia de fallot propranolol voltaren fur iontophorese voltaren gel cervicale come richiedere il viagra codice iban cipro interferenze alimentari con coumadin cipro clima dicembre hydrocortisone 2.5 vs triamcinolone acetonide proscar foglietto illustrativo capitale viagra benzac precio chile interazione coumadin voltaren clomid per 10 giorni differenze citalopram escitalopram medicamento adalat cc zoloft per sindrome premestruale voltaren emulgel price come va preso clomid barzelletta babbo natale voltaren augmentin nel concepimento metoclopramide categoria farmaceutica costo della vita a cipro 2014 clomid per 4 giorni si puo prendere augmentin e oki dominazione veneziana cipro triamcinolone fungal una vedova allegra ma non troppo download viagra suomesta escitalopram adderall remeron soltab generic finasteride contro la caduta dei capelli augmentin dosaggio peso lisinopril bugiardino propecia dopo 40 anni cialis e radicali liberi voltaren fiale per cervicale bupropion generico chile minocin 100 mg a cosa serve atarax posologia bambini diclofenac natrium voltaren voltaren per ustioni vacanze cipro maggio risperdal medicamento controlado viagra soggetto sano cipro in 7 giorni remeron 30 mg prezzo augmentin durata somministrazione trazodone uti augmentin antibiotico fa gonfiare cialis come utilizzarlo claritin d bula posologia escherichia coli traitement bactrim paroxetine dopamine d2 metformin provera no period mondadori allegra panini alzheimer et risperdal allegra peelor furosemide iv to po conversion co diovan 80/ 12.5 dosi augmentin bambini 400 cymbalta e lyrica insieme canoa viagra londra pregatire colonoscopie dulcolax miorilassanti lioresal albendazole dose giardiasis premarin uti prevention cipro strutture alberghiere vermox suspension posologie viagra funziona anche per donne generico del viagra in farmacia tramontina allegra de 4 piezas triple fondo alimenti da evitare con l'assunzione del coumadin se il coumadin non funziona prezzo nexium 40 qui prend clomid cipro and prenatal vitamins viagra pacco anonimo accion farmacologica del diltiazem roma fiumicino cipro escitalopram otc clomid e gonasi non funziona viagra medicare part d farmacocinetica aciclovir diflucan 150 effetti collaterali depo provera progesterone deficiency cicloprimogyna e clomid come e quando usare il cialis molusco contagioso y aciclovir lasix 25 principio attivo levitra generico india dove acquistare levitra generico augmentin bambini 35 ml viagra generika potenzmittel 12 come raggiungere cipro in nave medicamento wellbutrin xl risperdal otizm benzac 10 in gravidanza cipro cartina spiagge dipyridamole generic name strattera und risperdal come si usa benzac 5 zoloft cosa serve risperdal xtc cipro bagni di afrodite interazioni coumadin antibiotici voltaren contiene cortisone voltaren gel india affitto negozio via cipro roma metformin si ovarele polichistice ventolin sciroppo posologia bambini voltaren gel farmacia ahumada pompe a lioresal risques quanto costa finasteride propecia flomax 350 foglio illustrativo qual o generico do micardis hct vacanze cipro tui levitra orodispersibile fa male ranitidine iv po conversion finasteride dopo quanto funziona fiocchi di sale bianco di cipro potenza ed erezione cialis comprare in italia on line il viagra can depo provera cause late period nitrofurantoin capsule color benzac ac quanto custa effet secondaire medicament nexium cipro farmacocinetica viagra ingredienten viagra e simili prezzi cipro antibiogram risperdal brust provera internet telenor viagra femminile lovegra trental per infertilita risperdal danni isola cipro dove si trova augmentin gattini tegretol grossesse viagra sin receta argentina cialis erboristico voltaren fegato voltaren aphten prolixin seroquel combination dove si compra il kamagra reazione viagra sulle donne bactrim sciroppo per bambini prezzo diflucan va bene per cistite viagra mezza dose avanti hotel cipro augmentin bambini per adulti prometrium 200 ovuli effetti collaterali voltaren muscoril sciatica motilium e gravidanza chloramphenicol stereoisomere retinite pigmentosa cialis seroquel 50 mg indicazioni hotel cinque stelle cipro nord buspar effetti collaterali la timpulata allegra detrol la approval date voltaren gel price ireland risperdal duizelig atrovent ventolin normal saline nebulizer atrovent non allergic rhinitis prezzo viagra 50 mg lamisil gatto offerta cialis originale iv diltiazem to po conversion dilantin discontinuation viagra cialis czy levitra medicamento lamictal 100 mg antialergico allegra da sono ora esatta nicosia cipro viagra piccole dosi posologia viagra 100 indocin hemicrania continua lipitor 80 mg posologia cipro competence in processes gmbh saarlouis cialis quanto costa farmacia prendo anafranil risperdal og cipralex voltaren k migraine cipro salmonella treatment quitting escitalopram minocycline efficacite diovan generic alternative male al seno con dostinex protocollo cytotec zoloft pro e contro tegretol contre indications cartina geografica europa cipro cymbalta cura per fibromialgia ampicillin resistance plasmid e. coli aldara cream in india viagra proprietes tagliatelle vedova allegra voltaren e prurito actonel dizziness viagra e infertilita maschile mancata erezione anche con viagra triamcinolone acetonide 1 mg voltaren gel italy abilify e una droga sale speziato di cipro propecia ricrescita capelli triamcinolone cream for penile adhesions methotrexate aggiunta di folati voltaren rapid forte farmaci a base di aciclovir acquisto viagra postepay offerte vacanze cipro settembre 2012 prometrium 200 blocca il ciclo alternative viagra senza ricetta depo provera alberta augmentin antibiotico fiale duac differin razem norvasc amlodipina effetti collaterali sostituto naturale finasteride methylprednisolone iv to po prednisone conversion eccesso di viagra metoprolol po to iv conversion calculator interaccion salmeterol propranolol escitalopram e una benzodiazepina via cipro 79 quando si ovula col clomid chloramphenicol specialite micardis pi australia feldene fast prima o dopo i pasti thuoc propranolol 5mg sinemet grupo farmacologico trazodone like percocet situazione economica cipro pillola sostitutiva al coumadin metricon allegra price list vermox 500 compresse prezzo sinusite e allegra d cialis durata dell'effetto come si usa il cialis precio lipitor 10 mg argentina passaggio da citalopram a escitalopram clima cipro fine marzo nome do atrovent generico medicinale trental 600 componente quimico del voltaren dove e meglio alloggiare a cipro cipro a quale continente appartiene come assumere viagra lasix descrizione pastile cipro quin differin modo de usar metoclopramide in ileus zoloft inizio cura effetti viagra rosa aborto misoprostol fallido viagra ficha tecnica conversion po metoprolol to iv trental spermiogramma can nitrofurantoin delay a period trental 400 effetti collaterali artane posologia benzac detergente prezzo vedova allegra costume carnevale voltaren solutie injectabil clomid primo giorno ciclo cipro malta e corea del sud cialis picco nombre generico diovan risperdal preise comprare viagra italia zoloft effetti sul cuore levitra problema psicologico propecia stomaco pieno cialis confezioni e costi metoprolol succinate tab sr l allegra fattoria gioco zyprexa disturbi sessuali bisoprolol and metoprolol conversion corso di lingua inglese a cipro turismo isola di cipro metodo allegra aricept scheda tecnica voltaren 100 mg dosis finto viagra per scherzo farmacodinamica do propranolol barolo albenza 2007 cariparma via cipro brescia orari cipro giardia se prendo augmentin posso prendere il sole strattera and piracetam a quoi sert le viagra homme diltiazem e ciclosporina voltaren pastiglie 50 mg paroxetine sociale fobie voltaren gel diclofenac sodium 1 durata trattamento vermox cipro registro imprese prometrium oral progesterone effetti dannosi del cialis levitra non riesco a venire furosemide spironolattone lariam incinta strattera und drogen voltaren trip diflucan serve ricetta medica diovan precio argentina pacchetti vacanza a cipro 25 viagra opinioni vorrei essere sempre allegra il prezzo del nuovo viagra voltaren dosage range alesse late period vendita viagra online svizzera ristorante wok roma cipro elavil bipolar depression ovaie policistiche e clomid voltaren 100 e mutuabile voltaren osteo gel novartis passare da sereupin a zoloft volo catania cipro quante iniezioni di voltaren voltaren 100 mg 30 tablet principio attivo del femara voltaren dolo sport clomid quante pastiglie voltaren otc usa metoclopramide cloridrato effetti collaterali zestoretic prezzo la vedova allegra compagnia italiana di operette viagra cost per pill 2013 si puo comprare il viagra in farmacia senza ricetta risperdal oder abilify voltaren ivz filippo allegra capitaneria medicamento anafranil 25 mg pure garcinia cambogia and metformin lisinopril 20 mg cena seroquel 25 mg nedir augmentin mal di schiena ventolin hfa proventil hfa viagra and varicocele is voltaren gel 1 a narcotic glucovance principio ativo feldene allattamento price per pill viagra dosaggio augmentin bambini 12 kg glucomannano e coumadin rocaltrol attest costo della pomata voltaren aspercreme vs voltaren gel motilium 10 mg indicatii controindicazioni del voltaren levitra grossesse provera pilula tegretol carbamazepina 400 mg clonidine qualitest augmentin mal di gola e orecchio augmentin pediatrico compresse assunzione viagra dopo cena informazioni su xenical cipro antibiotic for uti benzac gel in gravidanza procardia discontinued tenormin farmacocinetica seroquel vs chlorpromazine farmaci alternativi al cialis augmentin infezione orecchio dulcolax pills colonoscopy feldene per dolori mestruali fosinopril to lisinopril conversion cipro italia under 21 tabellino alimenti permessi terapia con coumadin mestinon in india voltaren 50 forte aciclovir compresse composizione does voltaren contain penicillin diflucan ev scheda tecnica nizoral colombia augmentin bruciore occhi albania cipro formazioni metoprolol succinate 50 mg tab er 24h vendita viagra in italia finpecia von cipla estetista roma cipro generico do medicamento allegra d lok adalat in india conclusion pacchetto vacanza per cipro bactrim suspension uso veterinario tariffe taxi cipro cytotec et grossesse non evolutive viagra generico in europa medicinale sinemet cipro meteo maggio cipro srl bareggio escitalopram trip bactrim prezzo farmacia zovirax labiale crema foglio illustrativo escitalopram cortisol ncbi efficacia finasteride 0 5 mg voltaren rapid pastile prospect voltaren facebook inr sotto coumadin propranolol fiole voltaren ??? g6pd voltaren ofta prezzo indikasi chloramphenicol coumadin lenticchie dulcolax colonoscopy preparation is losartan potassium generic for cozaar posologia diltiazem inderal e aumento di peso descrizione effetti viagra motilium 1mg per ml suspension terremoto cipro oggi cipro antibiotico preco cipro vacanze ayia napa furosemide idroclorotiazide singulair accion farmacologica voltaren 75 mg i.m dose eccessiva di viagra pubblicita cialis bicicletta moduretic ipertensione acquistare levitra generico in italia harga voltaren gel farmacocinetica y farmacodinamia de coumadin scadenza ricetta cialis triamcinolone lichen sclerosus depo provera stats isoptin 80 in gravidanza calcolo dosi augmentin bambini testi operetta vedova allegra escitalopram pricing antibiotico no augmentin processo tronchetti provera pioglitazone 7.5 mg metformin glimepiride brands temperature ad ottobre cipro triamcinolone cream .05 cipro esperienze levin papantonio accutane zyban e depressione levitra orosolubile costo in farmacia elavil perimenopause dosaggi di cialis canzone allegra brasiliana paniere allegra grana padano come viagra arcoxia 90 prezzo il seroquel fa dormire escitalopram and bipolar disorder amantadine and rimantadine influenza prednisolone dose for infantile spasms uso del medicamento orlistat cialis e benzodiazepine effetti collaterali feldene fast voltaren cream australia tinidazole giardia treatment voltaren 100 suppositoire deltacortene prednisone 5 mg dose ranitidine chien iv to po lopressor conversion confezione cialis costo augmentin con gastroprotettore

10.02.2016.
Aptekarz Polski
Start.
Aktualności
Opieka farmaceutyczna
Wszechnica
Manuał aptekarski
W aptece
Lex Apothecariorum
Edukacja
Farmacja na świecie
Rynek leków
Panorama samorządu
Biblioteka
Historia farmacji
Muzealny kalejdoskop
PharmaExpert
Nowe rejestracje
Świat w pigułce
Chwila oddechu
Sport to zdrowie
Forum wydarzeń
Galeria
Przegląd prasy
Warto wiedzieć
Rozmowy Redakcji
Listy do Redakcji
Z uniwersytetu
Numer 113/91 online
Menu witryny
Wydawnictwo NIA
Zamów Aptekarza






mapa strony: Start.


 


01.2013 - "O recepturze aptecznej słów kilka." Drukuj Email
styczeń 2013, nr 77/55 online
 

   Leki recepturowe znane nam wszystkim, to dla mnie najbardziej farmaceutyczna rzecz związana z działalnością apteki i aptekarza, która stanowi w pewnym sensie taką wisienkę na aptecznym torcie. Choć oczywiście zdaję sobie sprawę, że wielu kolegów farmaceutów i farmaceutów-aptekarzy nie zgodzi się ze mną twierdząc, że receptura apteczna to przysłowiowa kula u nogi, bo wymaga drogiego sprzętu (wagi, loże laminarne, mieszalniki recepturowe, autoklawy sterylizatory etc.), zastosowania różnych procedur w zakresie przygotowania pomieszczeń do pracy aparatury i personelu, no i oczywiście umiejętności technologicznych, aby umieć sporządzić określoną postać leku recepturowego, wykryć niezgodność itp. A przecież współcześnie liczy się li tylko rachunek ekonomiczny, on jest wykładnią wszystkiego. Liczy się obrót, koszt i przede wszystkim zysk. Nawet ostatnio oficjalnie Rektor Uniwersytetu Medycznego w Łodzi stwierdził, że Uczelnia ma funkcjonować jak przedsiębiorstwo i ma przynosić zysk. A pracownicy dydaktyczni i naukowi mają być menadżerami przynoszącymi pieniądz do wspólnego budżetu Uczelni. Na pytanie, gdzie jest w tym wszystkim student okazało się, że student to wyrób/produkt tego przedsiębiorstwa. Jeżeli wszędzie jest ekonomia, to pytam gdzie jest etyka, moralność, misja i etos zawodu farmaceuty, a szczególnie farmaceuty wykonującego misję zawodu aptekarza. Być może tej misji nie ma, jeżeli zdarzają się sytuacje, jak opisana poniżej.

   Przychodzi do apteki pacjent (nie klient, bo klient jest w sklepie, a dla mnie apteka nigdy nie będzie sklepem, choć są instytucje, tudzież pacjenci, lekarze, a niejednokrotnie i sami aptekarze, uważający aptekę za sklep) wyciąga receptę na – używając żargonu - lek tzw. robiony i od razu zaniepokojony zapytuje: „Panie magistrze, czy w ogóle możliwa jest taka recepta do zrealizowania, bo jestem chyba już w piątej aptece mającej recepturę i nigdzie nie mają składnika.” Otóż, jakie było zdziwienie onego aptekarza, kiedy ujrzał prawidłowo wystawioną receptę na:
 
Rp.
Acidi borici 1,0
Aquae purificatae ad 100,0
M.f. sol.

D.S. Do okładów, 2 x dziennie
 
   Aptekarz musiał chyba przybrać jakiś nieziemski wyraz twarzy, ponieważ pacjent z nutą lęku w głosie zapytał: „Hmmm… to u Pana też nie zrealizuję tej recepty”. Po krótkiej chwili pan magister zza okularów odparł: „Ależ nie, jak najbardziej zrealizuje Pan tę receptę”. I po dokonaniu niezbędnych czynności administracyjnych, wydał numerek i paragon. Pacjent odszedł od okienka szczęśliwy, aptekarz zaś pozostał mocno zdumiony. Choć właściwie był nie tyle zdumiony, co popadł w zadumę nad kierunkiem, w którym zmierza receptura apteczna oraz etyka aptekarska.

   Przecież, jeżeli „nie chciało się” zrobić takiej recepty (wydaje się, że tylko ze względów ekonomicznych, bo chyba nie z merytorycznych), to można polecić produkt leczniczy przemysłowy - gotowy roztwór 3% i poinstruować pacjenta o sposobie wykonania rozcieńczenia. Ale zostawić pacjenta z niczym to bardzo przykra dla niego sprawa. Mam nadzieję, że opisany przypadek zasłyszany od kolegi aptekarza jest incydentalny.

   Problem leku recepturowego jest bardziej złożony niż nam się wydaje, dotyka on nie tylko środowiska aptekarskiego, ale dotyczy również środowiska lekarskiego i środowiska farmaceutów akademickich w postaci kształcenia przed i podyplomowego.

   Musimy znać odpowiedź na pytanie, czym tak naprawdę jest lek recepturowy, czy lekiem recepturowym można efektywnie leczyć, czy lek recepturowy może być alternatywą dla leku przemysłowego, czy lekarze potrafią adekwatnie do potrzeb farmakoterapeutycznych komponować lek recepturowy, czy w konsekwencji potrafią zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa prawidłowo wypisać receptę i dalej, czy farmaceuta-aptekarz potrafi receptę wykonać, rozpoznać niezgodności, poprawić je. Oczywiście do tego dochodzi jeszcze bardzo ważny drobiazg w postaci zaopatrzenia w surowce i materiały o odpowiedniej jakości i w ilościach zapewniających ich względnie szybki obrót i zabezpieczenie poprzez niskie jednostkowo gramatury przed szybkim przeterminowaniem.
 
   Lek recepturowy w przeciwieństwie do leku przemysłowego jest lekiem, który może być z powodzeniem stosowany w terapii indywidualnej. To właśnie receptura apteczna daje lekarzowi narzędzie do wyjścia poza lek przemysłowy, który jest lekiem populacyjnym, nie uwzględniającym wielu osobniczych cech pacjenta, którymi różni się on od innych.
 
   Poprzez indywidualną kompozycję składników lekarz może stworzyć unikalny skład, o jednocześnie optymalnym zastosowaniu w danym schorzeniu. Należy zwrócić także uwagę na fakt, iż w leku przemysłowym znajduje się więcej substancji pomocniczych o różnym charakterze chemicznym i właściwościach fizycznych w porównaniu do leku recepturowego. Dla przykładu w pojedynczej tabletce jednego z popularnych leków przeciwbólowych znajduje się aż 16 różnych substancji pomocniczych. W lekach recepturowych ze względu na przygotowanie „ex tempore” oraz zużycie przez pacjenta w krótkim czasie, z wielu substancji dodatkowych można zrezygnować, zwalniając niejako substancję biologicznie czynną ze zbędnego balastu.
 
   Kolejnym tematem wartym dyskusji jest sposób nauczania receptury na kierunkach lekarskim i farmaceutycznym. Student wydziału lekarskiego w trakcie kursu receptury, zapytany właśnie o lek recepturowy stwierdził: „uczymy się na pamięć, jak pisać jakieś składy, ale nie bardzo wiadomo, o co chodzi, i czy to jest w ogóle komuś potrzebne wobec ogromnej ilości leków gotowych”.
 
   Podobnie na wydziałach farmaceutycznych, zajęcia trwają około 70 godzin z receptury na poziomie 2-3 tygodni + 15 godzin (2 dni) interakcje farmaceutyczne, kilkanaście recept do realizacji na jednego studenta, dodatkowo kilka w formie pokazu.
 
   Kształcenie podyplomowe próbuje zagadnienia recepturowe rozszerzać na poziomie szkoleń praktycznych, ale to nie wyczerpuje tematu, co uwidacznia się podczas egzaminów specjalizacyjnych. Należy zwrócić uwagę na pewien paradoks. Mianowicie z jednej strony mówi się o aspekcie przechodzenia receptury aptecznej do historii, zmniejsza się fundusze na dydaktykę, ogranicza zakupy surowców i materiałów potrzebnych do szkoleń, z drugiej receptura apteczna staje się najważniejszym egzaminem praktycznym w obszarze kształcenia specjalizacyjnego, sprawiającym zdającym wiele problemów i wywołującym dyskusje, czy w takiej formie jest potrzebna.
 
   Kolejnym problemem stawiającym lek recepturowy na bocznym torze technologii farmaceutycznej jest nikłe zainteresowanie ze strony naukowych środowisk akademickich pod kątem rozwojowych badań jakościowych i ilościowych oraz poznawczych potwierdzających skuteczność tego typu preparatów. Zetknąłem się kiedyś w jednym z poczytnych wydawnictw dla aptekarzy praktyków z wywiadem przeprowadzonym z rektorem jednej z polskich wyższych uczelni medycznych – notabene lekarzem medycyny, który całkowicie zanegował potrzebę istnienia receptury aptecznej i leku recepturowego. Jako czegoś, co jest nieprzebadane, nieznane do końca i niedziałające, mające charakter placebo. Lektura artykułu bardzo podgrzała emocje wśród aptekarzy, nawet tych nastawionych sceptycznie do receptury aptecznej.
 
   Niestety w czasach, kiedy zarówno lekarzy jak i farmaceutów najbardziej pochłania biurokracja generowana przez piony decyzyjne, czego szeroko chyba nie muszę opisywać, problem komponowania leku recepturowego przez lekarza jest praktycznie pomijany. Nawet jeśli recepta jest już wypisana ze składem leku recepturowego, to zazwyczaj jest z punktu widzenia formalno-prawnego wypisana źle, z błędami o różnym charakterze. Teraz najważniejszy jest: regon, pesel, numer recepty, numer prawa wykonywania zawodu, najprzeróżniejsze kody kreskowe, poświadczenie ubezpieczenia, systemy elektroniczne czy chyba „najważniejsze” wymiary recepty itp. itd. Odnosi się wrażenie, że lek jest takim mało znaczącym dodatkiem do recepty.
 
   Zapędzeni farmaceuci-aptekarze codziennie „młócą” setki numerków drżąc przed kontrolerami, nie mając często czasu na kwintesencję farmacji, czyli zajęcie się lekiem i pacjentem w szeroko rozumianej współpracy z lekarzem. I tu znowu kolejny paradoks, bo z jednej strony mamy szeroko promować opiekę farmaceutyczną w różnej postaci (również wiodący składnik praktycznego egzaminu specjalizacyjnego), co jest chwalebne, z drugiej jesteśmy urzędnikami pilnującymi numerków i kodów.
 
   W takiej sytuacji nie ma miejsca na dyskusję nad lekiem recepturowym i jego formulacją. Zresztą podobnie jest z lekiem przemysłowym, ale to materiał na odrębny artykuł. Do tego dochodzą względy ekonomiczne i trudności w dostępie do odpowiednich, rentownych z punktu widzenia realizacji leku recepturowego surowców farmaceutycznych.
 
   Na tle przedstawionych niestety smutnych dywagacji na temat współczesnego stanu leku recepturowego w ujęciu wielokierunkowym, chciałem zapalić szczególnie dla sceptyków przysłowiowe światło w tunelu i przedstawić jak może układać się współpraca pomiędzy lekarzem i farmaceutą dla dobra pacjenta na niwie leku recepturowego. Przedstawione poniżej zdarzenia działy się naprawdę, a dla anonimowości postaci i miejsca zdarzeń, pewne fakty zostały zmienione.
 
   Otóż działo się to w niewielkiej miejscowości, gdzieś na północy Polski, gdzie równocześnie otworzyła się apteka i powstał niepubliczny ZOZ. Ponieważ miejscowość mała, więc trudno mówić o anonimowości rozpoczynających na jej terenie pracę aptekarzy i lekarzy, którzy nawiązali ze sobą zdrowe, zawodowe kontakty z myślą o pacjencie. I nikt nie próbował jak to często bywa, dokonywać porównań, kto jest ważniejszy lekarz czy aptekarz. Lekarz stawiał diagnozę, wystawiał receptę, aptekarz receptę realizował, pacjent był zadowolony, co najważniejsze leczony i niejednokrotnie wyleczony z różnych przypadłości.
 
   Apteka posiadała recepturę, ale wykorzystywała ją sporadycznie, realizując recepty lekarzy spoza rodzimego ośrodka zdrowia. Wkrótce nadarzyła się okazja, aby zapytać dlaczego. Okazało się, że lekarz z ośrodka zdrowia przyznał się, że po prostu nie umie receptury, była dawno, do tego nie wierzy, że leki recepturowe działają. Ponieważ aptekarze mieli inne zdanie w temacie leku recepturowego postanowili nauczyć lekarza z NZOZ-u receptury. Zaczęło się od przypomnienia podstaw, poprzez cierpliwe poprawianie, doradzanie, i w końcu wykonywanie różnie skomponowanych składów leków recepturowych. Początki były trudne, np.
 
Rp.
Ureae
Natrii chloridi
Eucerini
Vaselini albi
Aquae aa ad 100,0
 
   Lekarz był zdziwiony, że smarując taką maść pacjent będzie wyczuwać irytujące grudki nierozpuszczonego chlorku sodu i mocznika na skórze, bynajmniej nie oto mu chodziło, ale po niewielkiej korekcie:
 
Rp.
Ureae 10,0
Natrii chloridi 5,0
Lanolini
Vaselini albi
Aquae aa ad 100,0

 
okazało się, że można wykonać idealnie homogenną maść, dającą satysfakcję w stosowaniu i efektywność w leczeniu.

   Często pojawiała się u obu stron niechęć, ale w myśl przysłowia, że „kropla dąży skałę” po pewnym czasie lekarz się usamodzielnił i przepisywane przez niego recepty były poprawne, a niejednokrotnie po wspólnych z aptekarzem konsultacjach powstawały dosyć ciekawe formulacje. Co najważniejsze pacjenci otrzymywali skuteczne leki na swoje schorzenia. Czasami dochodziło do zabawnych sytuacji, np. kiedyś aptekarz dostał receptę, która zawierała oprócz kilku czytelnych składników niezbędnych do wykonania zawiesiny do użytku zewnętrznego - pudru płynnego, jeden składnik w postaci nieczytelnego nazwijmy to „wężyka”. Jakież było zdziwienie aptekarza, który dzwoniąc do lekarza usłyszał, że ten też nie wie, co napisał, ponieważ skład recepty spisywał z innej starej recepty i tam też był wężyk, po chwili dodał jednak, że był przekonany, iż aptekarz odczyta i domyśli się, co ten „wężyk” oznacza. Po krótkiej dyskusji ustalono, że wężykiem jest w stu procentach siarka strącona. Lekarz receptę poprawił, aptekarz wykonał, pacjent użył i trądzik zniknął. Na porządku dziennym są telefony od lekarza z ośrodka o podanie składu tej dobrej maści na odciski, suspensji na pleśniawki itp.

   Inny  przykład - młody chłopak cierpiał na uciążliwą łuszczycę skóry głowy, z reguły dermatolog przepisywał w dużych ilościach maści sterydowe, czasami przeciwgrzybicze i tak w kółko, a schorzenie miało się dobrze i ani myślało ustąpić. Lekarz z aptekarzem postanowili zjednoczyć wysiłki i opracować coś innego, szczególnego. Przewertowano stare receptariusze i opracowano emulsję leczniczą o fizykochemicznym charakterze zbliżonym postacią do szamponu do włosów. Skład był mniej więcej taki:
  
Rp.
Hydrocortisoni 2,0
Vit A liquidi 5,0
Lini Olei
Sapo Kalini
Aquae aa ad. 100,0
 
   Rozpoczęła się terapia, trwała kilka miesięcy, w międzyczasie dodawano inne składniki, zmieniano stężenia itp., ale najważniejszym było, że choroba ustąpiła i całe terapeutyczne przedsięwzięcie zakończyło się sukcesem.

   Podsumowując, należy powiedzieć, że lek recepturowy dobrze opracowany i wykonany zgodnie z zasadami sztuki jest w pełni potrzebnym i skutecznym narzędziem w walce z chorobą. Wbrew sceptykom, może leku recepturowego nie należy krytykować jako czegoś bezużytecznego, tylko poświęcić mu więcej uwagi zarówno na etapie szkolenia farmaceutów i lekarzy, na etapie naukowych prac badawczych w jednostkach naukowych i na etapie codziennej pracy z pacjentem przy pierwszym stole i loży recepturowej.

dr n. farm. Michał Krzysztof Kołodziejczyk
Specjalista Farmacji Aptecznej
Starszy Wykładowca
Zakład Technologii Postaci Leku
Katedra Farmacji Stosowanej
Uniwersytet Medyczny w Łodzi
 
 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »
cookies.jpg
Wydarzenia
Patronat medialny
DOKUMENTY
strategia.jpg