anafranil dosage information tizanidine side effects depression viagra canada shipping side effects of altace 10 mg onadron damla su topamax dosage for migraine prevention cialis viagra pfizer price flagyl antibiotic sinus infection estrace wirkstoff harga fluconazole tablet pinamox suspension frases de futbol femenino ciprofloxacin 500mg ed cialis professional india cephalexin for dogs and humans pfizer animal health cattle vaccines prevacid solutab coupon metformin and alcohol medication craigslist manchester hydrodiuril dosage for benadryl prednisone 20mg side effects in children fertility pills grifulvin griseofulvin for dogs over the counter finasteride aciphex 20 mg drug apotheke cialis schweiz free viagra samples uk accutane claim with depression cheap lantus pen mometasone furoate cream usp 1 cicloferon treatment paracetamol drug study doses keflex side effects rash kamagra polo chewable tablets fempro tablets with windows cyalis without pres provera side effects in spanish glipizide medication generic names how much does real viagra cost cialis ohne rezept deutschland elomet unguento mometasona 0.1 on line viagra phenergan for nausea and vomiting how to dispense stendra where to buy zyban wellbutrin side effects lotrisone cream medication garlic butter sauce recipe for shrimp lexapro weight loss stories how long do rizatriptan side effects last fungsi piroxicam flurazepam medication online doxycycline cialis soft 20mg viagra pittsburgh starcef 2008 sifrol pramipexole treatment for chlamydia sominex side effects to the liver zestoretic no rx reviews on nizoral cream worldmed direct reviews order periactin without prescription pletal 100 mg price buy 10 pack of clomid pills health and beauty discounts prandin repaglinide met 4 mexican pharmacy generic alli can i take 20mg cialis for 2 days i took diflucan during pregnancy buy tramadol from canada cod how many cytotec to take for abortion januvia side effects metformin type 2 diabetes medsindia legit work content validity ratio formula accutane lawsuit class action dikloron tablet hotels sifrol medication information minoxidil topical solution 2 avamigran dosis etodolac 300mg cap apotex usa generic cialis for less what is ropinirole medication obat sitotek buy glucotrol no prescription abilify maintena priceaccutaineaccutane rualis professional where can i buy flagyl 500mg lopressor drug classification marcumar alternative medicine donde comprar sildenafil lisinopril cost free prilosec otc coupons diane lane divorce redustat 60 mg cefixime suprax side effects best generic cialis site ebay men plizer viagra pills actos warning patients pioglitazone www healthy man viagra tenormin medications viagra in a hurry venlafaxine 37.5mg tab teva usa diane lane movies list trimetabol uso etf buy levothyroxine without prescription viagra tablet price in indian rupees diazepam for dogs seizures clozapine monitoring levels lamotrigine 100mg tablet sample canadian viagra cardura 2mg tab buy condoms with echeck generic orlistat levitra orosolubile slimex 15mg capsules comprar misoprostol en mendoza indomethacin side effects in dogs minocycline expired 2012 bactrim and alcoholic drinks custom top kick 4x4 for sale sunsuria avenue badminton court lamisil tablets at ebay viagra in india online evista 60 mg coupon over the counter ed pills at walgreens asacol side effects weight gain can u buy birth control online compare viagra canadian costs fanegada conversion imovane 7 5mg information processing hydroxyzine side effects weight gain accutane birth defects side effects nuvigil vs adderall priligy dapoxetine fda 2014 d 0435 alli back on shelves acquisto viagra femminile tegretol xr 200mg side effects anxiety medication for dogs starcef 100 mg ibuprofen 800mg side effects drug depakote er side effects arthritis treatment for cats viagra on internet wellbutrin xl side effects acne pharm support group drug zestril 20mg side effects prozac and weight loss pills do you need a prescription of strattera real propecia australia benadryl for dogs side effects rx drug sotre proscar finasteride patient education prometrium 200 mg capsule oxybutynin medication olanzapine no prescription mallika sherawat bp what is silagra 100 mg where to buy diflucan over the counter lipitor without rx online pharmacy quick clobex spray coupons cheapest viagra uk amoxicillin dosage dapoxetine in pakistan albuterol nebulizer machine buy viagra next day shipping ketorolac tromethamine canaidian pharmancy omeprazole medication interaction checker sibutramine reviews https prednisone motrin 800 ibuprofen dosage estrotab 2mg clonazepam zyvoxid posologie spasfon phexin dropstar cipralex information medicine flazol 500 mg naproxen morphine sulfate side effects mayo clinic doxycycline without rx paypal eutirox 50 cialis delivered switzerland flonase nasal spray cost cytotec side effects mebendazole side effects voltaren retard 100 mg for sale zovirax tablets mail order viagra brand no prescription candida pharmacy ampicillin sulbactam drug study colchicine 0.6 mg side effects atosil dosierungsanleitung viagra vendita on line in italia bisoprolol 2.5mg tablet viagra online scam clonidine 0.1 mg patch sunsuria apartment setia alam eszopiclone 3 mg tablets v drugstore accutane aricept 5mg tab expired saw palmetto caverta 100mg terramicina pomada oftalmica order pills from canada buy tamoxifen australia doxepin medication dosage online viagra by check obetrol history alive std meds for sale peux t on acheter du cialis en espagne kemadrin drug interactions costco hours of operation california avodart side effects in women by viagra on craigslist alli diet pills wholesale stilnox side effects sleep escitalopram oxalate side effects roaccutane 5mg duloxetine without rx how much does viagra cost amoxil 500mg antibiotics dosage glucovance online no prescription prozac nation movie requip side effects gambling buy prozac without prescription what milligrams does viagra come in metoprolol side effects doctor elavil on line us pharmacy online drug stores dynamogen syrup of ipecac mirapex side effects disease cheapest generic viagra 100mg high blood pressure medication prices diprosone lotion 0 05 over the counter viagra canada ativan dosages for anxiety brahmi herb for hair cytotec in uae lexapro 20mg reviews viagra purchase usa bystolic and sore throat esomeprazole nexium vs omeprazole ovral birth control side effects naprosyn medication drug prospect peritol sirop quinine water for leg cramps tonic water generic viagra uk online canadian pharma companies lipitor renagel 800 mgs buy propranonol online mexican pharmacy online buy glucophage side effects and weight gain proviron dosage for impotence ampicillin 500mg vigrande pretentious oracea reviews acne haldol drug classification risperidone 0 5 mg for sale russian dianabol reviews betnesol injection pregnancybetneval vitamix soup recipes on qvc benazepril hydrochlorothiazide 20 25 safest no prescription online pharmacy optimmune at walmart where can i buy zovirax acnelyse review of fifty buy finasteride 1mg cheap diazepam from india tretinoin cream 0.1 reviews elavil 10 mg nalabest enalapril 10 mg lisinopril side effects medication doctor sildenafil compra buy cialis online with prescription roaccutane side effects treatment tabletten zum abstillen wie what is lincocin for dogs canadian pharmacies that take paypal rxdrugstore medicines for arthritis prednisone 10mg pack directions catafast powder buy rosuvastatin viagra at walmart clomid and twins next stage pulmicort flexhaler medameds medco by mail zopiclone tablets for sale geriforte ingredients in cigarettes ambien addiction treatment trazodone no prescription us pharmacy confidex reviews of fifty trazodone 50 mg norlevo pill side effect diovan valsartan generic name celebrex dosages buy codeine syrup online anabuse for sale doxylamine succinate side effects long term use buy roaccutane in uk with mastercard celexa reviews for depression azulfidine sulfasalazine dosage for rheumatoid list of best online pharmacies benemid contraindications for tpa can i buy lotrisone cream over the counter amitriptyline for sale domperidone tablets uses benazepril 20mg tablet diazepam side effects mayo clinic international pharmacy no prescription furolin tableting lergigan 25mg celebrex generic name zoloft and weight loss propecia side effects percentage cheapest viagra pills albuterol inhaler without rx finasteride taiwan picareta server products how to make your dick bigger ranitidine 300 mg twice a day zanaflex capsules side effects order lovastatin online buy albendazole acnelyse retinol products trazodone withdrawal midamor medication administration letrozole 2.5 mg tablets printable cialis coupon pramipexole dosages american red gold viagra cheap cialis no prescription buy lotrel generic pictures asthma action plan for schools antibiotics for urinary tract infections cytoxan and taxotere side effects pulmicort flexhaler 90 mcg frumil diuretic tea orlistat 60mg healthyman radio phone number vmax viagra amoxicillin side effects infections pulmicort respules 0.25 mg canadian soft viagra colchicine to buy amlodipine besylate 2.5mg tab comprar cialis barato mastercard dose of azithromycin for rosacea diarex magnum ventolin without prescription canada viagra online order cenveo envelope company synthroid side effects synthroid dosage zyvox side effects in elderly new healthy man coupon can you buy sildenafil over the counter tabletten oynanan oyunlar games raloxifene drug champix pfizer mexico aripiprazole buy drug starlix side effects herbal viagra does it work betnovate cream for sale costo cialis in svizzera phenergan dm syrup drug epharmacy online thesaurus serax oxazepam medication keftab cephalexin and alcohol cleocin antibiotic side effects quinine side effects with asthma buy viagra jakarta forced feminization aspirin overdose in childrenastelin lagatrim forte indications for hemodialysis 200g viagra on line chemist buy cheap cialis site requip medication mayo clinic lergigan complete viagra in kuwait metronidazole dogs india online pharmacy tramadol clomidwith out prepscription virectin reviews side effects levita online order cialis australia cialis street price generic cialis proffesional comparision mesalamine suppositories price lamictal side effects bipolar disorder escitalopram vs citalopram for anxiety where does ginseng grow in pennsylvania buy levitra no prescription cleocin t solution side effects glucophage canadian pharcharmy online best antifungal cream 132 buy antibodies without pres jasmine pilchard gosnell orlistat supplies how to get free viagra online rizatriptan benzoate maxalt mlt 10 substitute for cialis free viagra by mail onlaintv ntvspor levaquin antibiotic alcohol lidoderm patch other uses fucidin antibiotic cream tabletten gegen hautpilz fotos malaseb dog shampoo antibacterial alzytec 10mg vicodin generic viagra online north america amermycin capsule cam buy propecia finasteride australia brandon clark nexium vs prilosec dosage avodart india ativan side effects lorazepam albendazole over the counter pentrexyl 500mg galenika can you buy cialis safely online online pharmacy in puerto rico westhroid medication euroclinix generico cefixime 400 mg suprax famvir dosage cold sore what is antabuse disulfiram viagra dp getpharma pakistan airglipizide online birth control pill cheap generic viagra wikipedia order yasmin online flagyl 500mg diclofenac sodium ophthalmic solution vigrx plus before and after etodolac 400 mg get you high prostata inflamada sangrando ampicilina mexapin 500 mg champix tablets reviews zyrtec side effects prevacid coupon printable pregnant celebrities 2014 medrol side effects weight gain flovent hfa 110 mcg coupon 10 mg baclofen withdrawal symptoms lisinopril 20 mg erectile dysfunction vytorin generic equivalent superior watershed partnership kamagrafast brighton order xenical viapro male enhancement ceftin side effects doctor accutane side effects birth defects sulfa drugs list buy phenergan online order accutane 40 mg from india buy cheap tadalafil online buy tenormin no prescription cialis canadian no presciption acquisto levitra generico in italia merck nasonex coupon offer printable coupons bupropion sr 150 maxifort zimax pills seroflo inhaler price amantadine side effects on children cialis 5mg buy online amitriptylin on line buy sublingual b12 vitamin levitra online usa nolvadex side effects on men offshore pet meds buy toradol injection keppra patient assistance program abilify weight gain 1mg benazepril hydrochloride tablets cialis tablets for sale au buy celexa with no prescription discount xenical buy real viagra cheap impotence and well endowed hoodia gordonii clavaseptin 500mg to g atomoxetine dosage for adults cialis assistance peritol weight gain pills kegunaan obat doxycycline author and punisher pharmacies in windsor viagra kaufen in hamburg new healthy man promo code bipolar lamictal side effects weight gainlamisil buy cialis singapore fucidin ointment treatment for poisonfuenllana pharmacy maxaman benemid dosage for melatonin pharmacy buy cardinal birds lybrel birth control no persciption cytotec abortion risk nifedipine ointment for anal fissures motilium dosage for kids flovent hfa 110 mcg cost eltroxin 0 1mg to ml where to buy ed pills online

Aptekarz Polski
Opieka farmaceutyczna
Manuał aptekarski
W aptece
Lex Apothecariorum
Farmacja na świecie
Rynek leków
Panorama samorządu
Historia farmacji
Muzealny kalejdoskop
Nowe rejestracje
Świat w pigułce
Chwila oddechu
Sport to zdrowie
Forum wydarzeń
Przegląd prasy
Warto wiedzieć
Rozmowy Redakcji
Listy do Redakcji
Z uniwersytetu
Numer 106/84 online
Menu witryny
Wydawnictwo NIA
Zamów Aptekarza

mapa strony: Start. arrow A arrow 12.2012 - "Przykłady niezgodności chemicznych w mieszankach i roztworach."


12.2012 - "Przykłady niezgodności chemicznych w mieszankach i roztworach." Drukuj Email
grudzień 2012, nr 76/54 online

   W praktyce aptecznej farmaceuta niekiedy spotyka się z możliwością wystąpienia niezgodności w składzie recept. Niezgodności chemiczne powstają wskutek oddziaływania pomiędzy składnikami leku. W wyniku reakcji zachodzących pomiędzy kwasami i zasadami, reakcji podwójnej wymiany, reakcji red-ox oraz hydrolizy mogą powstać nowe związki co prowadzi do zaniku, zmiany lub zmniejszania działania leczniczego. Powstające niezgodności mogą być widoczne między innymi w postaci tworzenia się osadów lub zmiany zabarwienia. Niekorzystne zmiany ujawniają się od razu, stopniowo lub dopiero po pewnym czasie.

   Znajomość rozpuszczalności substancji, odczynu pH danej substancji, przestrzeganie właściwej kolejności dodawania składników oraz właściwy sposób przechowywania pozwala na uniknięcie niezgodności.
   Po zauważeniu wystąpienia niezgodności farmaceuta może:
- częściowo zamienić rozpuszczalnik np. poprzez dodanie etanolu (max do 5% w stosunku do całej ilości leku);
- zamienić formę nierozpuszczalną na rozpuszczalną lub odwrotnie po uwzględnieniu różnic w masie cząsteczkowej, np. zamiana fenobarbitalu na fenobarbital sodowy, kodeiny na fosforan kodeiny, teofiliny na aminofilinę;
- dodać środek obojętny w celu zawieszenia osadu;
- dodać środek rozcieńczający, na przykład laktozę;
- wydać osobno niezgodny składnik;
- zastosować odpowiednią kolejność mieszania składników.
   Farmaceuta samodzielnie może wydać lek z osadem, jeżeli ilość osadu jest niewielka i nie zawiera składników silnie działających, zaopatrując butelkę w etykietę "Zmieszać przed użyciem".
Ephedrini hydrochloridi 0,5
Phenobarbitali natrici 0,2
Tussipect sir. 30,0
Aquae ad 100,0

M.f. mixt.
D.S. 3 x dziennie łyżkę


   W recepcie tej występuje niezgodność pozorna, należy więc oddzielić maksymalną ilością wody chlorowodorek efedryny od fenobarbitalu sodowego alkalizującego środowisko. Przepisany syrop zawiera w swoim składzie chlorowodorek efedryny (0,07g substancji/100g syropu) co należy uwzględnić przy obliczaniu dawek. Według FP IX dla chlorowodorku efedryny dawka jednorazowa wynosi 0,05g, a dobowa 0,15g.

   Przykładowe obliczanie recepty:
0,07 - 100,0
x - 30,0
x = 0,021g - zawartość chlorowodorku efedryny w syropie.

0,021g + 0,5g = 0,521g – łączna ilość chlorowodorku efedryny w recepcie.

Średnia masa łyżki wynosi 16,0g.
0,521 - 100,0
x - 16,0
x = 0,083 g dawka jednorazowa, dobowa 3 x 0,083g = 0,249g.
Dawki zostały przekroczone, należy je zmniejszyć.
0,15g : 3 = 0,05g
0,05 – 16,0
x - 100,0
x = 0,312g
0,312g - 0,021g = 0,29g tyle należy odważyć chlorowodorku efedryny.
   W osobnych zlewkach należy rozpuścić fenobarbital sodowy i chlorowodorek efedryny. Do wytarowanej butelki przelać roztwór fenobarbitalu sodowego, dodać syrop Tussipect, a na końcu rozpuszczony chlorowodorek efedryny.
Phenobarbitali natrici 1,0
Sol. Sal Erlenmeyeri 3,0/50,0
Neospasmini 30,0
Aquae ad 100,0

M.f. mixt.
D.S. 2 x dziennie łyżkę
   Mamy tu do czynienia z niezgodnością typu wytrącania słabego kwasu. Przy stężeniu 1% fenobarbitalu sodowego zawsze występuje niezgodność z bromkiem amonu, składnikiem soli Erlenmeyera. Należy ilość bromku amonu zamienić na bromek potasu i bromek sodu w równych częściach.

   Przykładowe obliczenia:
Skład soli Erlenameyera: 2 cz. KBr, 2 cz. NaBr, 1 cz. NH4Br
2 - 5
X - 3
x = 1,2 KBr i NaBr
NH4Br = 0,6

   Skład recepty powinien być następujący:


Phenobarbitali natrici 1,0
Natrii bromidi 1,5
Kalii bromidi 1,5
Neospasmini 30,0
Aquae ad 100,0

Phenobarbitali natrici 0,3
Papaverini hydrochloridi 0,4
Neospasmini 15,0
Aquae ad 100,0

M.f. mixt.
D.S. 3 x dziennie łyżkę deserową
   Występuje tu niezgodność typu wytrącania słabej zasady. W obecności alkalicznego fenobarbitalu wytrąca się trudno rozpuszczalna zasada. Papawerynę należy podać osobno w postaci 10 proszków.
Masa 1 łyżki to 10g, 100 : 10 = 10 dawek
0,4g : 10 = 0,04g - ilość chlorowodorku papaweryny na 1 proszek.

Masa 1 proszka jest mniejsza od 0,1g dlatego należy uzupełnić go laktozą do 0,1g.
0,1g – 0,04g = 0,96g - ilość laktozy na 1 proszek.
0,96g x 10 = 9,6g – ilość laktozy na 10 proszków.


   Fenobarbital sodowy rozpuścić w zlewce w części wody, przelać do wytarowanej butelki, dodać Neospasminę i uzupełnić wodą do 100 g.

   Odważyć chlorowodorek papaweryny w ilości 0,4g oraz 9,6 g laktozy. Zatrzeć pory moździerza częścią laktozy, dodać chlorowodorek papaweryny oraz resztę laktozy. Rozsypać według naważki wzorcowej do opłatków skrobiowych.

   Reakcja podwójnej wymiany zachodzi podczas wytrącania się bromowodorków i jodowodorków alkaloidów. Bromki lub jodki przepisane w mieszankach w ilości 5% lub więcej dają niezgodności z następującymi alkaloidami: fosforanem kodeiny, siarczanem chininy, chlorowodorkiem morfiny, chlorowodorkiem papaweryny (osady powstają również jeżeli stężenie bromków lub jodków wynosi tylko 2%).
Kalii iodidi 2,0
Papaverini hydrochloridi 0,2
Aquae ad 100,0

M.f. sol.
D.S. 3 x dziennie łyżeczkę
   W powyższej recepcie stężenie jodku potasu wynosi 2%, a chlorowodorku papaweryny 0,2%. Nastąpi więc wytrącenie jodowodorku papaweryny. W celu wyeliminowania niezgodności należy sporządzić dwa osobne roztwory lub papawerynę podać osobno w postaci proszków.
Natrii bromidi 5,0
Codeini phosphatis 0,1
Aquae ad 100,0

M.f. sol.
D.S. 3 x dziennie łyżeczkę
   W recepcie występują bromki w ilości 5% oraz alkaloidy kodeiny w ilości 0,1%.  Osad nie wytrąci się. Gdyby stężenie fosforanu kodeiny było 0,5% lub wyższe wtedy nastąpiłoby wytrącenie osadu.
Sol. Rivanoli 1‰
Aquae Calcis  aa 50,0
M.f. sol
S. zew
   Rywanol (mleczan etakrydyny) reaguje z wodorotlenkiem wapnia zawartym w wodzie wapiennej. Powstaje mleczan wapnia oraz wytrąca się etoksydwuaminoakrydyna. Rywanol w roztworach alkalicznych nie jest aktywny. Poprawa recepty polega na rozdzieleniu składników.

   Wzrastająca liczba nowych substancji leczniczych, a także licznych ich kombinacji stwarza nowe możliwości pojawiania się niepoznanych jeszcze niezgodności.

dr n. farm. Katarzyna Świąder
Katedra i Zakład Farmacji Stosowanej
Uniwersytet Medyczny w Lublinie
1. Jachowicz R.: Receptura apteczna. PZWL. Warszawa, 2010.
2. Krówczyński L., Jachowicz R.: Ćwiczenia z receptury. Wyd. UJ. Kraków, 2000.
3. Farmakopea Polska IX , Warszawa 2011.
4. Modrzejewski F.: Niezgodności recepturowe, PZWL Warszawa 1964.

« poprzedni artykuł   następny artykuł »