celebrex dosage for back pain buy brand viagra online overnight viagra from canida zovirax ointment no prescription albendazole cream buy cheap zopiclone online buy tramadol cod viagra toronto store online pharmacy panic attack medicines generic cialis 60mg prescription free online pharmacy viagra buy uk viagra supplies lisinopril on line no perscription buy female viagra canada canadian salbutamol cost buycheapviagrausa pfizer brand viagra no prescription crestor price medicare green-line-pharmacy cheap online levitra buy meloxicam 7.5 mg ruagra super active gernic cialis for daily use buy tadalafil ireland cheap cialis 20 mg order viagra from india viagra without presc instant erection pills over the counter cialis strips candian pharmacy home la voz de maria padre chelo where can i buy fluconazole how to get a prescription for cialis lisinopril hydrochlorothiazide online cheap doxycyllin no prescription wholesale levitra supply gpchealth viagra and cialis at the same time boner pills at walmart chloromycetin vardenafil pharmacy order azithromycin free bonner pills cgv pharmacy buy tamoxifen citrate no prescription viagra blogs best online 20 mg nolvadex pct capoten on line no presciption trazadone mastercard viagra delivered to po box amlodipine besylate online meds similiar to singular torsemide escitalopram generic reviews pain meds online guaranteed delivery prescription medication on line all pills shop reviews cialis precio farmacia no prescription generic viagra 100mg can you buy sildenafil over the counter accutane express shipping viagra ordering from india albuterolnoprescription reviews prednisone reviews for bronchitis no prescription pharmacy in india non prescription azelastine ivermectin online femara buy clonodine without rx buy lasix 40 mg voltaren online synthroid 175 mcg buy no prescription 247overnightpharmacy scam dostinex india generic viagra pharmacy india sex tablets for men in india elocom meloxicam dose guinea pigs us online pharmacy only original med. comprar priligy contra reembolso flagyl generic cheapest levitra from pharmacys alli diet pills lavitra very cheap effexor kamagra paypal payment uk xenical india otc alli canada viagra gold reviews viagra depoxetine buy domperidone cheap get cialis on line low cost furosemide hong kong cialis online actavis syrup online pharmacy dove acquistare cialis in sicurezza purchase zovirax pill overcounter i would like to purchase cialis buy zoton fastab buy accutane from india cialis 5 mg daily cost para que sirve combivent respimat walgreens albuterol price ordering flagyl online in the us most reliable online pharmacy discount cellulitis azithromycin weightloss forum orlistat uk cheap best place to buy viagra online forum best discount on claravis levitra without rx online cialis generic prices viagra online scams get flagyl without a prescription purchace viagra names viagra tablets available india doxycycline for dogs medication actavis for sale erase tretinoin uk derm erase review is there a generic equivqlent for zetia cialis 20 mg with paypal robaxin 750 mg street value morroco viagra alli discontinued buy thyroxine uk healthy man pills discount zovirax finasteride generic cheap from asia bactrim para que sirve buy cialis with mastercard buying gabapentin propecia prezzo do walmart have cialis buy viagra in ho chi minh 11 pharmacy checker tadalafil bestellen generic viagra free shipping buy phenagran lamotrigine paypal overnight shipping order albendazole online viagara us billed viagrageneric viagrageneric cialis venta de viagras generic levitra online canada cheap trazadon no prescription para que sirve prednisona klonopin ship fast bayer levitra coupons indomethacin kamagrafast uk acquistare cialis in contanti flygyl for racing pigeons viagra samples free by mail cheapest generic taladifil buy viagra from mexico cialis inde salep acyclovir harga prescription for propecia how much is zoloft without insurance cheap clomid usa pharmacy viaga online klimonorm description chewable visgra nizagara pills comprar cialis online usa calis cialis glucophage australia sexual tablet name abortion pill online pharmacy fucidin usa alternative advair diskus mexico mifepristone buy online uk brand levitra for sale online rx4 com pharmacy kamagras generic cialis at walmart acquisto viagra con mastercard global health management suhagra macy o nolvadex lowest priceonline usa 20 mg levitra azithromycin and alcohol nizoral pills cipla ltd online horny goat weed online stores provera 10mg online no prescription finasteride us praziqquantel purchase albuterol without prescription viagra without consultation uk priligy in kuwait prescription drugs from mexico aap ki adalat cialis rezeptfrei frankreich tri-cyclen online pharmacy diabetes meds online no script viagra p? nett i sverige where to buy cialis in malaysia crestor price cvs difference viagra cialis pills purchase voltran pills where to buy clomid with paypal burpropionxl vs vyvance pharmacy365 healthcare alliance pharmacy card scam celias from cananda levitra canada free shipping cafergot tablets america doxycycline for dogs synthroid and weight loss female viagra uk buy trusted medstore online harga nizoral farmacias sin receta buy adderall online buy zithromax 1 gm powder packet viagra professional 100mg cialis for performance anxiety cheap periactin online sex teblat name buy cafergot with no prescription buy albuterol viagra and cialis taken together purinethol price in singapore compare prescription prices in florida cialis super active canada buy nexium lawsuits outcome 200 mg viagra for sale 150 mg amitriptyline spironolactone acne pharmacy buy methotrexate without prescription celecoxib 200 mg price sandton playmates viagra with prescription zyrtec uk where can i buy periactin pills buy viagra online in ireland kamagra tesco thailande cheap viagra in uk buy cialis montreal misoprostol over the counter can i buy viagra in spain where i live all body generic viagra how too order cialis clomid can u bue it? sildenafilo precio ed medications in canada viagera sildenafil plus cream costco pharmacy propecia cheap canada online online pharmacy with paypal where to get good viagra buy lilly brand cialis furosemide 40mg prednisone taper dosage chart cyprodin 247 rx shop viagra generic viagra generica baratas cost of lantus without insurance propecia without a prescription pomegranate vitamix buy levitra without a prescription viagra in nepal buy finasteride 1mg generic usa achat levitra professionnel cialis_tadacip_wirkung accutane without a prescription mercury drug price list of medicines indiageneric canadian pharmacies buy viagra canadian pharmacy no prescription pets levitracanada rxdrugstore viagra through the mail my canadian pharmacy spam how flagyl works against loose motion ezetimibe canada pharmacy 24h cialis products canadian family pharmacy review best deals on line for levitra where to buy viagra in dubai dove posso comprare il kamagra haloperidol how many trazodone does it take to die generic doxycycline over the counter inhalers 2012 cialis ed pack paypal levitra canada price forum ordering clomid online uk cialis 5 buy z pak in usa buy viagra in usa buying accutane online safe buy lipitor without a prescription buy gonorrhea treatment online usa arginina viagra maroc sans ordonnance buy cialis with amex how to order amlodipine on line metformin 500 mg buy valacyclovir 500 mg monthly drug canada que pastilla es mejor viagra o cialis how many mg of viagra should i take strattera usa overnight tadalafil nedir google zepose tablets great tu u qi is iti illegal to buy drugs from canada how to buy letrozole typical cialis cost axon drugs tadalafil alli online sales canada cleocin no prescription online pharmacy india cipro cialis online without prescription amex best places to buy viagra in canada omnicef viagra expiration date buy cheap tadapox lamisil website antabuse greece canadian pharmacy rx world ordering valtrex canada rx pills com novidex low price high qulalty substitue for doxecycline canadian mall pharmacy viagra prices in usa licensed online pharmacy in india cost of viagra in south africa viagra spain discount cialis 20 mg i want to order cialis purchase tofranil generic nexium without prescription "india online pharmacy" betnovate gm for pimples skypharmacy unisom available australia viagra senior isoniazid buy in usa www. cialis 20m tabalafil heathy man cialis canada trackable buy trimethoprim sulfomethoxazole does medicare cover cialis uk viagra online teva sildenafil citrate viagra generic usa best pills to get high viagra naturale plavix from india antibiotics secure online shopping usa research chemicals cytotec next day pink viagra wiki sertraline hcl tablet 50mg canadian pharamacies your sky pharmacy reviews elavil overnight delivery online pahrmacies brand levitra discount viagra generico a basso c osto sicuro lisinopril 10mg tablets prices lesofat review buy albendazole cheap buy accutane australia apetamin p pills propeica 5mg new prescription 25 gift card phamacy online canadian prednisone sleeping pills without prescription -generic viagra overseas is sertraline 50 mg addictive alli online shopping in canada buy real viagra pfizer cialis reviews 5mg jamaicasex viagra for women .uk buy accutane online black market viagra chinese pharmacy online phenazopyridine discontinued in canada buy clonidne online buy levitra no prescription tadalafil 20mg generic vs cialis hair loss propecia from canada can you buy elimite over the counter viagra wikipedia canada non prescription online synthroid no prescription online buying tretinoin in singapore drugs without prescriptions india requip full strength cialis retin a cream from mexican pharmacy is 40mg cialis safe viagra g?n?rique en ligne levothyroxine without a script acne medication pills accutane canada pfizer viagra coupon what does viagra do prix du cialis 20mg en pharmacie viagra delivery france pharmacy cadia cialis why was relafen discontinued levamisole pharmacy viagra echeck accepted cialis rush delivery wellbutrin from mexico buying citalopram online uk medrol dose pack instructions buy metformin without rx canada painkiller pastillas buy ciprofloxacin 500mg online vegetal vigra ebay buy synthroid without rx cialis tablets for sale au nitro vs lasix allopurinol for sale canada desi tasan cheap aygestin no prescription kamagra forum uk doxycycline reviews for acne antibiotics without prescription canada axert cheap generic dutasteride best price for ed drugs promethazine over counter lisinipril no rx 2.5mg online furosemide nitroglycerin no prescription carafate 1gm when is cialis at its peak buy periactin rmc lahaie cialis 20mg cialis samples for physicians buy obestat 10 mg thyroxine for sale canadian pharmacy doxycycline fda approved online propranolol on line no prescription online cialis scams finasteride buy canada prescritions plus easy way to buy viagra viagra sold in the united states prescription drugs with no prescription buy atarax can i buy lasix from canada cialis fast overnight where to buy propranolol where can buy viagra in singapore forest pharmaceuticals bystolic coupon lasix pay online american express retin a online canadian pharmacy with paypal detrol finpecia online no prescription generic tri mix gel natural supplement loc:fr viagra shelf life albuterol inhalant fedeltry healthcare viagra buy wllbutrin without prescription januvia dysfonction ?Šrectile viagra viagra for sale professional compare prices for viagra vega 100 sildenafil citrate price generic viagra healthy blog viagra cialis free offer buy alli australia doxycycline pills black market viagra dosage women viagra 50 mg price buy cytotec online cb1 reviews prednazone clomid in women over 40 buy tetracycline online canada how to stop flushing with viagra buspirone street value non prescription lithium buy-viagra-in-singapore russian pharmacy in the usa canadian pharmacy number 1 how to make viagra at home viagra forum discussion buy wellbutrin sr no rx extra strength viagra 400 mg viagra on radio cialis price philippines cialis stopped working kamagra in the united states brand cialis 5mg buy online value pharmaceuticals, port vila, vu

Aptekarz Polski
Opieka farmaceutyczna
Manuał aptekarski
W aptece
Lex Apothecariorum
Farmacja na świecie
Rynek leków
Panorama samorządu
Historia farmacji
Muzealny kalejdoskop
Nowe rejestracje
Świat w pigułce
Chwila oddechu
Sport to zdrowie
Forum wydarzeń
Przegląd prasy
Warto wiedzieć
Rozmowy Redakcji
Listy do Redakcji
Z uniwersytetu
Numer 107/85 online
Menu witryny
Wydawnictwo NIA
Zamów Aptekarza

mapa strony: Start.


12.2012 - "Przykłady niezgodności chemicznych w mieszankach i roztworach." Drukuj Email
grudzień 2012, nr 76/54 online

   W praktyce aptecznej farmaceuta niekiedy spotyka się z możliwością wystąpienia niezgodności w składzie recept. Niezgodności chemiczne powstają wskutek oddziaływania pomiędzy składnikami leku. W wyniku reakcji zachodzących pomiędzy kwasami i zasadami, reakcji podwójnej wymiany, reakcji red-ox oraz hydrolizy mogą powstać nowe związki co prowadzi do zaniku, zmiany lub zmniejszania działania leczniczego. Powstające niezgodności mogą być widoczne między innymi w postaci tworzenia się osadów lub zmiany zabarwienia. Niekorzystne zmiany ujawniają się od razu, stopniowo lub dopiero po pewnym czasie.

   Znajomość rozpuszczalności substancji, odczynu pH danej substancji, przestrzeganie właściwej kolejności dodawania składników oraz właściwy sposób przechowywania pozwala na uniknięcie niezgodności.
   Po zauważeniu wystąpienia niezgodności farmaceuta może:
- częściowo zamienić rozpuszczalnik np. poprzez dodanie etanolu (max do 5% w stosunku do całej ilości leku);
- zamienić formę nierozpuszczalną na rozpuszczalną lub odwrotnie po uwzględnieniu różnic w masie cząsteczkowej, np. zamiana fenobarbitalu na fenobarbital sodowy, kodeiny na fosforan kodeiny, teofiliny na aminofilinę;
- dodać środek obojętny w celu zawieszenia osadu;
- dodać środek rozcieńczający, na przykład laktozę;
- wydać osobno niezgodny składnik;
- zastosować odpowiednią kolejność mieszania składników.
   Farmaceuta samodzielnie może wydać lek z osadem, jeżeli ilość osadu jest niewielka i nie zawiera składników silnie działających, zaopatrując butelkę w etykietę "Zmieszać przed użyciem".
Ephedrini hydrochloridi 0,5
Phenobarbitali natrici 0,2
Tussipect sir. 30,0
Aquae ad 100,0

M.f. mixt.
D.S. 3 x dziennie łyżkę


   W recepcie tej występuje niezgodność pozorna, należy więc oddzielić maksymalną ilością wody chlorowodorek efedryny od fenobarbitalu sodowego alkalizującego środowisko. Przepisany syrop zawiera w swoim składzie chlorowodorek efedryny (0,07g substancji/100g syropu) co należy uwzględnić przy obliczaniu dawek. Według FP IX dla chlorowodorku efedryny dawka jednorazowa wynosi 0,05g, a dobowa 0,15g.

   Przykładowe obliczanie recepty:
0,07 - 100,0
x - 30,0
x = 0,021g - zawartość chlorowodorku efedryny w syropie.

0,021g + 0,5g = 0,521g – łączna ilość chlorowodorku efedryny w recepcie.

Średnia masa łyżki wynosi 16,0g.
0,521 - 100,0
x - 16,0
x = 0,083 g dawka jednorazowa, dobowa 3 x 0,083g = 0,249g.
Dawki zostały przekroczone, należy je zmniejszyć.
0,15g : 3 = 0,05g
0,05 – 16,0
x - 100,0
x = 0,312g
0,312g - 0,021g = 0,29g tyle należy odważyć chlorowodorku efedryny.
   W osobnych zlewkach należy rozpuścić fenobarbital sodowy i chlorowodorek efedryny. Do wytarowanej butelki przelać roztwór fenobarbitalu sodowego, dodać syrop Tussipect, a na końcu rozpuszczony chlorowodorek efedryny.
Phenobarbitali natrici 1,0
Sol. Sal Erlenmeyeri 3,0/50,0
Neospasmini 30,0
Aquae ad 100,0

M.f. mixt.
D.S. 2 x dziennie łyżkę
   Mamy tu do czynienia z niezgodnością typu wytrącania słabego kwasu. Przy stężeniu 1% fenobarbitalu sodowego zawsze występuje niezgodność z bromkiem amonu, składnikiem soli Erlenmeyera. Należy ilość bromku amonu zamienić na bromek potasu i bromek sodu w równych częściach.

   Przykładowe obliczenia:
Skład soli Erlenameyera: 2 cz. KBr, 2 cz. NaBr, 1 cz. NH4Br
2 - 5
X - 3
x = 1,2 KBr i NaBr
NH4Br = 0,6

   Skład recepty powinien być następujący:


Phenobarbitali natrici 1,0
Natrii bromidi 1,5
Kalii bromidi 1,5
Neospasmini 30,0
Aquae ad 100,0

Phenobarbitali natrici 0,3
Papaverini hydrochloridi 0,4
Neospasmini 15,0
Aquae ad 100,0

M.f. mixt.
D.S. 3 x dziennie łyżkę deserową
   Występuje tu niezgodność typu wytrącania słabej zasady. W obecności alkalicznego fenobarbitalu wytrąca się trudno rozpuszczalna zasada. Papawerynę należy podać osobno w postaci 10 proszków.
Masa 1 łyżki to 10g, 100 : 10 = 10 dawek
0,4g : 10 = 0,04g - ilość chlorowodorku papaweryny na 1 proszek.

Masa 1 proszka jest mniejsza od 0,1g dlatego należy uzupełnić go laktozą do 0,1g.
0,1g – 0,04g = 0,96g - ilość laktozy na 1 proszek.
0,96g x 10 = 9,6g – ilość laktozy na 10 proszków.


   Fenobarbital sodowy rozpuścić w zlewce w części wody, przelać do wytarowanej butelki, dodać Neospasminę i uzupełnić wodą do 100 g.

   Odważyć chlorowodorek papaweryny w ilości 0,4g oraz 9,6 g laktozy. Zatrzeć pory moździerza częścią laktozy, dodać chlorowodorek papaweryny oraz resztę laktozy. Rozsypać według naważki wzorcowej do opłatków skrobiowych.

   Reakcja podwójnej wymiany zachodzi podczas wytrącania się bromowodorków i jodowodorków alkaloidów. Bromki lub jodki przepisane w mieszankach w ilości 5% lub więcej dają niezgodności z następującymi alkaloidami: fosforanem kodeiny, siarczanem chininy, chlorowodorkiem morfiny, chlorowodorkiem papaweryny (osady powstają również jeżeli stężenie bromków lub jodków wynosi tylko 2%).
Kalii iodidi 2,0
Papaverini hydrochloridi 0,2
Aquae ad 100,0

M.f. sol.
D.S. 3 x dziennie łyżeczkę
   W powyższej recepcie stężenie jodku potasu wynosi 2%, a chlorowodorku papaweryny 0,2%. Nastąpi więc wytrącenie jodowodorku papaweryny. W celu wyeliminowania niezgodności należy sporządzić dwa osobne roztwory lub papawerynę podać osobno w postaci proszków.
Natrii bromidi 5,0
Codeini phosphatis 0,1
Aquae ad 100,0

M.f. sol.
D.S. 3 x dziennie łyżeczkę
   W recepcie występują bromki w ilości 5% oraz alkaloidy kodeiny w ilości 0,1%.  Osad nie wytrąci się. Gdyby stężenie fosforanu kodeiny było 0,5% lub wyższe wtedy nastąpiłoby wytrącenie osadu.
Sol. Rivanoli 1‰
Aquae Calcis  aa 50,0
M.f. sol
S. zew
   Rywanol (mleczan etakrydyny) reaguje z wodorotlenkiem wapnia zawartym w wodzie wapiennej. Powstaje mleczan wapnia oraz wytrąca się etoksydwuaminoakrydyna. Rywanol w roztworach alkalicznych nie jest aktywny. Poprawa recepty polega na rozdzieleniu składników.

   Wzrastająca liczba nowych substancji leczniczych, a także licznych ich kombinacji stwarza nowe możliwości pojawiania się niepoznanych jeszcze niezgodności.

dr n. farm. Katarzyna Świąder
Katedra i Zakład Farmacji Stosowanej
Uniwersytet Medyczny w Lublinie
Fot. Fotolia.pl
1. Jachowicz R.: Receptura apteczna. PZWL. Warszawa, 2010.
2. Krówczyński L., Jachowicz R.: Ćwiczenia z receptury. Wyd. UJ. Kraków, 2000.
3. Farmakopea Polska IX , Warszawa 2011.
4. Modrzejewski F.: Niezgodności recepturowe, PZWL Warszawa 1964.

« poprzedni artykuł   następny artykuł »