high rise tablets muse medicinale best price generic viagra does generic cialis work as well cialis sale australia price of viagra shipped from usa to usa get viagra overnight can you buy levitra online where can i get medicine for chlamydia buy clomid steroid online uk marcos feliciano viagra at cvs levitra non prescription viagra super force 100 mg 60 mg pills cardura e10 buying clomid in australia nifedipine sublingual, 10 mg suprax 400mg buy raloxifene tadacip in the us sildenafil no prescription bioticaps precio nizoral tablets buy metronidazol with visa buy clomid pct no prescriptionfarmacy cheap periactin online vendita online cialis overnight pharmacy 4u order order cialis online with amex buy bupropion online canadian pharmacy shop womens viagra australia viagra price drop buy prednisone no prescription paypal awp of effexor xr prescription for oily skin para que sirve la aspirina roaccutane online celecoxib 200 mg price flagyl crema cialis 5 mg experience cialis online indiapharmacy can you get high off mobic mua cialis o dau protopic ointment how does amitriptyline make you feel buy celexa brand 10 mg vigora tablet torontodrugstore cheap cialis super active cheap pills without a prescription non persription drugs for ed results rx eye doctor buy online voltaren cream viagra naturale prezzo buy aciclovir india buyviagra tylenol id yasmin birth control online cialis tablete sildenafil canadian pharcharmy online best online pharmacy india buy ovral l online buy generic tadifil with mastercare viagra in romania over the counter cialis substitute taking liquid clomiphene at home elocon ointment to buy buying omeprazole online pariet 20mg viagra tablet use in hindi generic viagra pay by check generic viagra india no prescription clomid 50 to buy online 689 buy liquid antibiotics online viagra gold online buy orlistat online vivid xm viagra commercial cialis 30 day trial coupon dostinex sales clomid mexico what size fluconazole for a small dog echeck online store cheap viagra 25mg pyridium over counter erection after ejaculation viagra levitra cost kaiser buy std meds online can i buy propecia in mexico 200 mg cialis can you get high off amitriptyline buy sibustat online sidenafil100 mg suprax 400mg and alcohol no prescription tretinoin viagra brand next day delivery fast shiiping on cialis nexium coupons sublingual generic cialis nexium coupon oz pills lasix without prescription viagra 25 mg price india domperidone for sale cialis espn ad ok pills best viagra sublingual nizagara from india free sample viagra women by viagra on craigslist viagra no prescricption cialis soft tablets online best viagra pills for women sri lanka sex female viagra 100mg finasteride no prescription 133 tadapox online how do i get metformin onlineantibiotics without a rx viagra 6 free samples how to order amlodipine on line 40 mg levitra buy online ordering domperidone antabuse greece clavamox no prescription viagra pills online buy antibiotics from the uk mincorp generic viagra levitra atorlip sifrol canadian pharmacy without prescription prednisone no rx needed drugs for apollo st paul brands angela ginseng cipla products price list cheap med shq donde puedo comprar misoprostol en usa periactin uk viagra gel caps order cutotec online in usa hoa to buy alli pills viagra phizer lamictal for sakle without prescription tadalafil kopen allopurinol for dogs average price of cialis order meloxicam dogs of the shelf std meds buy estrogen pills overseas prescription drugs online shelf life of viagra pills can etodolac 400 mg get you high walmart cialis price ciprofloxacin alternative clobetasol propionate fast valtrex delivery lidoderm zithromax 250 mg uses cialis 20 mg walgreens buy nitrofurantoin mono wirkung der rose diovanforsale phenergan without a prescription drug buy arimidex online india tadacip india price amoxicillin capsules 500mg overseas no prescription drugs list of canadian pharmacies reputable canadian pharmacy viagra compare tretinoin cream non rx where can i buy generac viagra furosemide dosage buy fentanyl lollipop is viagra from canada safe my super pharmacy pet medication no prescription cialis paypal payment pro no rx need supply kamagra now co uk index domperidone diflucan doxycycline mexico finpecia online cialis strengths vibramycin dose rate prednisolone for sale viagra for women for sale viagra50mg soft reaksi obat cytotec where can you buy viagra for women viagra dosage for older men buy promethazine without prescription voltaren tablets can i get viagra at walmart albuterol from mexico buy generic buspar cheap drugs from india fluoxetine para que sirve amantadina ambassador university rabeprazole cheap cialis canada pharmacy overnight drugs no rx nexium online generic orlistat 247drugsshop canadian neighbor pharmacy azithromycin over the counter cvs brand pfizer viagra online nicotinic acid albendazole 400 mg chewable peppermint how does cialis work std 250 mg azithromicyn yahoo viagra sicuro buy prednisone 10mg tab nizagara 100 buy online no rx ovulet clomiphene but venlafaxine xr canada viagra new zealand lisinopril cost kamagra-100 mg tablets viagra muy muy barata venta kamagranow generic orlistat india viagra online generic buy dostinex no prescription bystolic 10 mg for sale online viagra commercial on cncb sirius radio cost of clonidine without insurance yamaha xs650 bobber ed medication drugs no prescription depression drugs sale pharma plus canada pharmacies vega100 buy lithium pill without prescription plavix 90 day supply does indomethacin contain sulfa paxil cheap canada beta blockers buy online pharmacie am?Šricaine online manly viagra generic prednisolone tablets for sale funginix prezzo where to buy viagra in manila how does cialis daily work how to parachute wellbutrin pharmacy medustrusted off shore viagra buy tadalafil 20mg sildenafil china kegunaan obat meloxicam generok order toprol without rx buy cialis online usa viagra vs cialis vs levitra mengatasi ketergantungan dexamethasone ireland pharmacy buying cialis professional in canada buy gabapentin uk canadian meds and cialis buy viagra in san francisco comparateur_prix_cialis_france free sample of viagra cheap lavitra tadafil you can buy with mastercard clozapine without a prescription dove posso acquistare cialis generico canada prescritions plus buy primatene mist online remeron canada toppik side effects propecia viagra for sale in australia buy levitra professional online buy cialia canada metformin otc pay for concert tickets with echeck infatrim adalah get actoplus met in mexico erectile drugs online order cialis online in usa us pharmacy viagra sale comprar cialis en miami azithromycin olmesartan medoxomil europe order softtab viagra viagra dermani rx247 viagra betnovate n cream on sale legal nizagara online where to buy zithromax can you take 40 mg of cialis albuterol for sale canada doxycycline 50mg for dogs on line no prescription pharamacy super levetra pay pal pfizer viagra discount card secure tabs viagra zithromax ship to canada purple_pharmacy_mexico_price_list prednisone online order inhaler from canada no prescription purchase ceftin by viagra without prescription first medicine online viagra ordinare viagra on line where to buy methotrexate suprax 400mg for sale lisinopril online canada meds no perscriptions buy generic clomid cialis preiswert online kaufen quality rx pharmacy discount coupons for generic viagra order non generic baclofen prednisone 50 mg for 5 days bactroban cream over the counter discounts for sildenafil hydroxyzine hcl 25mg naboen buy metformin without an rx buy methotrexate no prescription what is teva used for canadian pharmarcy no prescription european pharmacists and medics group name of viagra tablet in india 4... how to buy letrozole mauritius pharmacy online potenzmittel ohne rezept viagra canada. shop tretinoin cream 0.1 for sale genetic viagra using mastercard anti anxiety drugs canada ordering lithium from canada cytotec mexican pharmacy tadalafil pay with paypal trimox online canadian ed meds pharmaceutical machinery athens transit lithium online generic viagra shipping from canada amoxicillin buy uk no prescription lowest price dapoxetine online pharmacy inhalers buy viagra in prague generic viagra sold in united states generic flomax for sale buy benicar fluconazole over the counter usa buy cialis online europe buy orlistat 120mg liquid viagra for sale cefadroxil 500 mg purchase online roaccutane uk propecia mail order canada clomid can u bue it? cialis lilly brand pills sunrise tadalafil india viagra immediate delivery buy viagra in usa where to buy real finasterides best generic viagra sitel pharmacies that sell clomid online mexican pharmacies steroids search,http,deadelvento,index lotto 126 lipitor on line viagra express shipment azithromycin no prescription paypal spironolactone uses can i buy cialis in bali canadian cleocin no prescription buy cipro from mexico prezzo viagra in farmacia indomethacin 50mg letrozole to buy cheapest generic super active cialis brand viagra canadian pharmacy no perscriptionpharmacy wlik medicine uk kamagra paypal buy lexapro online australia uses for prednisone in humans gimmepills online pharmacy cialis c 40 fast shipping viagra online where to buy cialis in canada kikisu brand viagra in phoenix az pharmacy prices for viagra canadian pharmacy rip off finpecia cipla buy does lexapro cause weight gain lithium carbonate without prescription levitra by mail internet cialis sales generic viagra pay with paypal can you buy cialis in bali 60 farmacia order online how much is cialis without insurance metronidazole without prescription buying antabuse canadian amateur wrestling buy fertility drugs online articulo 96 buy clomid online in south africa real cialis no generic xalacom no prescription thyroxine sodium no perscription where can i find trusted viagra betnovate cream no prescription uk levitra kaufen holland discount cialis online overnight cialis levitra sales viagra excite pills buy viagra online in australia is pharmacy rx one legitimate toronto how to get viagra buy propranolol online uk where to buy retin-a centurion laboratories boots viagra online onlinedrugstore does viagra work after ejaculation domperidone overnight delivery viagra online no prescriptions pharmacy 4 u uk canadian pharmacies no pres universal drugstore canada pharmacy anastrozole benefits for men buy tadalis online canadian pantoprazolum tabletas rx without prescription from usa walmart viagra pricing benadryl dogs coversyl 5mg side effect prednisone from mexico online pain meds fast delivery ed cream buy pct stack doxycycline no script men.sex.powar.hendi generic nexium without prescription is prelox blue an equivalent to viagra ebay viagra for sale online cheap online boutiques uk meloxicam recreational ieuropepharmacy snafi price atenanol no prescription cialis generic india rualis cialis best place to buy wellbutrin sr online 1777 canadian 24 hr pharmacy cialis order by phone pile suhag raat what does viagra do to women victoza coupon cialis sales no prescription drugs cialis 5 mg daily success india kamagra alli pills recall escrow pharmacy hydrochlorothiazide 25 mg order on line cheap keflex cialis canada free sample exelon energy generac ciallis cialis without a prescription 5 mg buy cialis online cheap prices viagra naturale fatto in casa z pak using paypal dapoxetine usa cant access kamagraforyou es peligroso abortar con omeprazol cialis shopping buy azithromycin in usa is 40 mg cialis dangerous rx4 com pharmacy go secure tab brand viagra buy alli refill safe ordering sites for viagra order doclofenac buy levothyroxine 88 mcg vibramycin online pharmacy buy generic 200mg antabuse online costo levitra 10 para que sirve el flagyl how much viagra cost celex combivent inhaler order on line no rx crestor pill .ca order ventolin inhaler online buy daily use cialis online buy azithromycin online buy diclofenac sodium 50mg where to get allopurinol progesterone no prescription needed fliagra urimax .4 without prescription

Aptekarz Polski
Opieka farmaceutyczna
Manuał aptekarski
W aptece
Lex Apothecariorum
Farmacja na świecie
Rynek leków
Panorama samorządu
Historia farmacji
Muzealny kalejdoskop
Nowe rejestracje
Świat w pigułce
Chwila oddechu
Sport to zdrowie
Forum wydarzeń
Przegląd prasy
Warto wiedzieć
Rozmowy Redakcji
Listy do Redakcji
Z uniwersytetu
Numer 110/88 online
Menu witryny
Wydawnictwo NIA
Zamów Aptekarza

mapa strony: Start.


12.2012 - "Przykłady niezgodności chemicznych w mieszankach i roztworach." Drukuj Email
grudzień 2012, nr 76/54 online

   W praktyce aptecznej farmaceuta niekiedy spotyka się z możliwością wystąpienia niezgodności w składzie recept. Niezgodności chemiczne powstają wskutek oddziaływania pomiędzy składnikami leku. W wyniku reakcji zachodzących pomiędzy kwasami i zasadami, reakcji podwójnej wymiany, reakcji red-ox oraz hydrolizy mogą powstać nowe związki co prowadzi do zaniku, zmiany lub zmniejszania działania leczniczego. Powstające niezgodności mogą być widoczne między innymi w postaci tworzenia się osadów lub zmiany zabarwienia. Niekorzystne zmiany ujawniają się od razu, stopniowo lub dopiero po pewnym czasie.

   Znajomość rozpuszczalności substancji, odczynu pH danej substancji, przestrzeganie właściwej kolejności dodawania składników oraz właściwy sposób przechowywania pozwala na uniknięcie niezgodności.
   Po zauważeniu wystąpienia niezgodności farmaceuta może:
- częściowo zamienić rozpuszczalnik np. poprzez dodanie etanolu (max do 5% w stosunku do całej ilości leku);
- zamienić formę nierozpuszczalną na rozpuszczalną lub odwrotnie po uwzględnieniu różnic w masie cząsteczkowej, np. zamiana fenobarbitalu na fenobarbital sodowy, kodeiny na fosforan kodeiny, teofiliny na aminofilinę;
- dodać środek obojętny w celu zawieszenia osadu;
- dodać środek rozcieńczający, na przykład laktozę;
- wydać osobno niezgodny składnik;
- zastosować odpowiednią kolejność mieszania składników.
   Farmaceuta samodzielnie może wydać lek z osadem, jeżeli ilość osadu jest niewielka i nie zawiera składników silnie działających, zaopatrując butelkę w etykietę "Zmieszać przed użyciem".
Ephedrini hydrochloridi 0,5
Phenobarbitali natrici 0,2
Tussipect sir. 30,0
Aquae ad 100,0

M.f. mixt.
D.S. 3 x dziennie łyżkę


   W recepcie tej występuje niezgodność pozorna, należy więc oddzielić maksymalną ilością wody chlorowodorek efedryny od fenobarbitalu sodowego alkalizującego środowisko. Przepisany syrop zawiera w swoim składzie chlorowodorek efedryny (0,07g substancji/100g syropu) co należy uwzględnić przy obliczaniu dawek. Według FP IX dla chlorowodorku efedryny dawka jednorazowa wynosi 0,05g, a dobowa 0,15g.

   Przykładowe obliczanie recepty:
0,07 - 100,0
x - 30,0
x = 0,021g - zawartość chlorowodorku efedryny w syropie.

0,021g + 0,5g = 0,521g – łączna ilość chlorowodorku efedryny w recepcie.

Średnia masa łyżki wynosi 16,0g.
0,521 - 100,0
x - 16,0
x = 0,083 g dawka jednorazowa, dobowa 3 x 0,083g = 0,249g.
Dawki zostały przekroczone, należy je zmniejszyć.
0,15g : 3 = 0,05g
0,05 – 16,0
x - 100,0
x = 0,312g
0,312g - 0,021g = 0,29g tyle należy odważyć chlorowodorku efedryny.
   W osobnych zlewkach należy rozpuścić fenobarbital sodowy i chlorowodorek efedryny. Do wytarowanej butelki przelać roztwór fenobarbitalu sodowego, dodać syrop Tussipect, a na końcu rozpuszczony chlorowodorek efedryny.
Phenobarbitali natrici 1,0
Sol. Sal Erlenmeyeri 3,0/50,0
Neospasmini 30,0
Aquae ad 100,0

M.f. mixt.
D.S. 2 x dziennie łyżkę
   Mamy tu do czynienia z niezgodnością typu wytrącania słabego kwasu. Przy stężeniu 1% fenobarbitalu sodowego zawsze występuje niezgodność z bromkiem amonu, składnikiem soli Erlenmeyera. Należy ilość bromku amonu zamienić na bromek potasu i bromek sodu w równych częściach.

   Przykładowe obliczenia:
Skład soli Erlenameyera: 2 cz. KBr, 2 cz. NaBr, 1 cz. NH4Br
2 - 5
X - 3
x = 1,2 KBr i NaBr
NH4Br = 0,6

   Skład recepty powinien być następujący:


Phenobarbitali natrici 1,0
Natrii bromidi 1,5
Kalii bromidi 1,5
Neospasmini 30,0
Aquae ad 100,0

Phenobarbitali natrici 0,3
Papaverini hydrochloridi 0,4
Neospasmini 15,0
Aquae ad 100,0

M.f. mixt.
D.S. 3 x dziennie łyżkę deserową
   Występuje tu niezgodność typu wytrącania słabej zasady. W obecności alkalicznego fenobarbitalu wytrąca się trudno rozpuszczalna zasada. Papawerynę należy podać osobno w postaci 10 proszków.
Masa 1 łyżki to 10g, 100 : 10 = 10 dawek
0,4g : 10 = 0,04g - ilość chlorowodorku papaweryny na 1 proszek.

Masa 1 proszka jest mniejsza od 0,1g dlatego należy uzupełnić go laktozą do 0,1g.
0,1g – 0,04g = 0,96g - ilość laktozy na 1 proszek.
0,96g x 10 = 9,6g – ilość laktozy na 10 proszków.


   Fenobarbital sodowy rozpuścić w zlewce w części wody, przelać do wytarowanej butelki, dodać Neospasminę i uzupełnić wodą do 100 g.

   Odważyć chlorowodorek papaweryny w ilości 0,4g oraz 9,6 g laktozy. Zatrzeć pory moździerza częścią laktozy, dodać chlorowodorek papaweryny oraz resztę laktozy. Rozsypać według naważki wzorcowej do opłatków skrobiowych.

   Reakcja podwójnej wymiany zachodzi podczas wytrącania się bromowodorków i jodowodorków alkaloidów. Bromki lub jodki przepisane w mieszankach w ilości 5% lub więcej dają niezgodności z następującymi alkaloidami: fosforanem kodeiny, siarczanem chininy, chlorowodorkiem morfiny, chlorowodorkiem papaweryny (osady powstają również jeżeli stężenie bromków lub jodków wynosi tylko 2%).
Kalii iodidi 2,0
Papaverini hydrochloridi 0,2
Aquae ad 100,0

M.f. sol.
D.S. 3 x dziennie łyżeczkę
   W powyższej recepcie stężenie jodku potasu wynosi 2%, a chlorowodorku papaweryny 0,2%. Nastąpi więc wytrącenie jodowodorku papaweryny. W celu wyeliminowania niezgodności należy sporządzić dwa osobne roztwory lub papawerynę podać osobno w postaci proszków.
Natrii bromidi 5,0
Codeini phosphatis 0,1
Aquae ad 100,0

M.f. sol.
D.S. 3 x dziennie łyżeczkę
   W recepcie występują bromki w ilości 5% oraz alkaloidy kodeiny w ilości 0,1%.  Osad nie wytrąci się. Gdyby stężenie fosforanu kodeiny było 0,5% lub wyższe wtedy nastąpiłoby wytrącenie osadu.
Sol. Rivanoli 1‰
Aquae Calcis  aa 50,0
M.f. sol
S. zew
   Rywanol (mleczan etakrydyny) reaguje z wodorotlenkiem wapnia zawartym w wodzie wapiennej. Powstaje mleczan wapnia oraz wytrąca się etoksydwuaminoakrydyna. Rywanol w roztworach alkalicznych nie jest aktywny. Poprawa recepty polega na rozdzieleniu składników.

   Wzrastająca liczba nowych substancji leczniczych, a także licznych ich kombinacji stwarza nowe możliwości pojawiania się niepoznanych jeszcze niezgodności.

dr n. farm. Katarzyna Świąder
Katedra i Zakład Farmacji Stosowanej
Uniwersytet Medyczny w Lublinie
Fot. Fotolia.pl
1. Jachowicz R.: Receptura apteczna. PZWL. Warszawa, 2010.
2. Krówczyński L., Jachowicz R.: Ćwiczenia z receptury. Wyd. UJ. Kraków, 2000.
3. Farmakopea Polska IX , Warszawa 2011.
4. Modrzejewski F.: Niezgodności recepturowe, PZWL Warszawa 1964.

« poprzedni artykuł   następny artykuł »