cytotec australia naproxen sodium side effects high blood pressure vibramycin antibiotic buy lotensin online no prescription synthroid viagra affiliate program allopurinol dosages premarin side effects in toddlers cialis web purchasing in europe metrotab 400 pound coupon code for cialis z pak where to buy hytrin 5mg cap pills to cure migraines permanently testosterone cream for women danazol success stories for endometriosis zyban information medication alli weight pills dilantin toxicity level buy viagra pfizer in australia suprax antibiotic buy microzide hydrochlorothiazide 25 mg letrozole ovulation calculator myambutol toxicity system discount coupons for viagra microcidal 500mg equals secure drugshop best canadian drugstore lipitor lawsuit 2015 buying viagra over internet ampicillin for acne reviews provigil medication reviews zopiclone side effects dose motrin ingredients drug pravastatin and grapefruit interaction buy dicyclomine with out prescripton pharmacy cadia cialis apo fluconazole 150 for men gupisone prednisolone 20mg doghaldol obestat 15 mg ampicillin 500mg for tooth infection accutane order low price viagra online sale in india buy flovent online no prescription doxepin high glipizide dosage form diabecon side effects order diamox online metrogel side effects for rosacea linezolid antibiotics drugs scabies permethrin cream side effects trental 400 treatment kamagra and the fda aldara cream warts clozapine side effects schizophrenia viagra rezeptfrei per nachnahme glipizide side effects side effects brahmi herb benefits thyroid meds no prescripion betanoid syrup recipe order alli on line antabuse alcohol treatment viagra without a prescription uk can you buy real viagra online viagra for sale canada pharmacy canada codeine promethazine entocort budesonide capsules buy online mobicool mini fridge f052 oristat pills viagra without a persxritpion erectile dysfunction treatment in urdu how much gabapentin to get high lortab withdrawal symptoms hydrocodone tretinoin cream uk boots order xenical orlistat cheap viagra type pills buy chemo pills online robaxin online clomid with echeck anafranil 10mg percocet lasuna plants prescription pill identification ciprofloxacin without a prescription paracetamol drug study can you order viagra online ketorolac eye drops 0.5 pilocarpine hcl 7.5 mg viagra super active plus canadian sifrol medication for depression buy 100 mg voltaren ist viagra rezeptfrei insurance wont cover cialis lotemax ointment 0.5 comprar propecia online unisom sleep melts viagra toronto viagra tablet names primatene mist replacement 2013 prednisone mastercard buy ketotifen pills online viagra para animales alphagan ophthalmic solution hoodia gordonii plus cyproheptadine pour chat rhine inc india viagra fluconazole 100mg drug interactions percocet vs vicodin while nursing desogestrel and ethinyl estradiol tablets vicodin strengths pictures buy voltaren online cholesterol levels chart in seafood online pharmacy next day delivery betaclav 1000 cheapest sildalis 120 mg morphinesildegra abilify side effects in teens provigil coupons levobiotic 500mg equals cipla viagra no prescription tricor medication for high triglycerides men who hide taking cialis from wife motilium prospect chlamydia in mouth glucotrol antibiotics without a script mexican pharmacy ships to us where to buy viagra cheap weight loss how much is nexium without insurance provigil online canada clobex lotion trental medication for stroke cheap propanalol where can i buy cialis over the counter pinamox uses for tea benadryl dosage for adults order ventolin from australia overseas generic viagra should i stop cialis before surgery finpecia online no prescription bupropion hcl xl 150mg optimmune ophthalmic ointment for dogs in genetics what is f1orabet buy prozac online without prescription procalisx scam school forum viagra purchase drugs online isoniazid 300mg and alcoholivermectin cefaclor 500mg dosage the leconfield restaurant cordarone 200 mg medication free shipping generic viagra cefaclor antibiotics side effects zyvox generic release date remox 250 erection company arlington wa depakote er dosing buy sildenanael imitrex nasal spray patient instructions buying chloramphenicol metoprolol tartrate side effects westhroid medication buy wie teuer ist viagra auf rezept cialis for daily use for sale how do i remove lasaoren search engine zetia ezetimibe generic safe camagra jelly uk prescription water pills abana himalaya side effects cialis billig parlodel dosage calculator want to buy viagra polarmeds reviews 50 bactrim side effects headache buy elocom in australia online pharmacies that accept paypal cialis online deutschland ornidazole treatment diltiazem hcl er side effects no prescriptionmeds india zantac 150 side effects azithromycin and alcohol diazepam for dogs benzodiazepines can you buy alli in canada ic amlodipine besylate 10mg side effects cefaclor dispersible tablets meaningcefamor fosamax osteonecrosis jaw frumil wikifeet no rx trimethoprim ds nizagara canadian pharmacy ordering levothyroxine in uk epr 800 weight gain pills viaga from india valtrex without a subscription prandin repaglinide canada medications pharmacy hyzaar side effects hydrochlorothiazide 25mg best place to buy generic cialis levitra for cholesterol benoquin pills suprax 200 mg side effects generic cleocin t gel what is fertomid 25 levitra orodispersible tablets viagra sales incanada pill identifier m367 ranbaxy atorvastatin recall lot numbers mupirocin ointment usp 2 used to treat cold sores disgrasil capsulas de alcachofa who sells flomax oral cytoxan lupus treatment lopid 600 mg triglycerides high lopid generics rx without prescription from usa lergigan fassbinder promethazine codeine online gamabenceno in walgreens orlistat supplies puchase evista aldara treatment for molluscum contagiosum sureway livery service in chicago myambutol 400mg diphenhydramine viamedic viagra coupons valtrex for cold sores outbreak apetamin side effects cialis 100 mg price cefaclor 500mg sinus infection dyazide 37.5 dalacin c 300mg para que sirve extenze reviews forum zanaflex tizanidine side effects alphagan 0.1 ophthalmic solution generic nexium australia viagra uk without prescription inderal dosage for performance anxiety how much is viagra in cancun where can i buy atirax in us buy 10 mg levitra online terramicina oftalmica dosis cialis drug 5 mg canada antibuse pharmacy yasmin birth control online cialis cena prozac and weight loss pills usa viagra pfizer for sale viagra omeopatico metformin hcl 500mg medication cozaar blood pressure medication information fluconazole diflucan medication clomid 100mg anxiety medication list benzodiazepines suprax 200 mg antibiotikum avapro side effects albendazole single dose side effects abilify generic equivalent canadian pharmacy fast shipping duroval sildenafil dosage ordering xenical in australia clenbuterol before and after ketorolac ophthalmic solution ordering keflex purchase accutane usind e check premarin cream reviews viagra online italia clavaseptin 50mg anavar erexin spray reviews how to tell if viagra is not fake skelaxin 800 mg medication cephorum animal tablets for sale bystolic 5 mg online para que sirve el ciprofloxacino buy viagra in ireland omeprazole 20 mg acyclovir 200 mg tablets parlodel and pregnancy xatral medicine where can i buy the cheapest tadalafil viagra curacao yasmin no rx rx world manatoba novidat tablet original accutane pharmacies incanada euroclinix reviews probenecid side effects medication premarin tablets 0.3 mexico pharmacy for clomid flovent hfa 220 mcg pricing esomeprazole sodium 40mg valium 5mg compared to xanax flagyl dosage for trichomoniasis lotemax 0.5 eye drops cost who selling viagra at a discount furosemide 20 mg tablets side effects amoxil online worldwide shipping healthy man scam ivermectin for cats with ear mites kesan cytotec buy snafi what are pheromones in humans sarafem without a rx actos pioglitazone hcl 30mg perlutex veterinary apparel propecia costco flexeril information on drug screen sumycin tetracycline and pregnancy zyprexa olanzapine side effects no prescription prednisone for dogs buy azithromycin usa viagra online rezeptfrei ed meds overnight delivery where to buy metformin amerimedrx modells sporting minocycline shortage mesterolone dosage levitra kaufen why was cafergot discontinued whole healthy man cialis dalacin t gel 1 maxaman reviews of fifty can you snort baclofen 10 mg prednisone pack pulmicort nebulizer recommended dosage ed pills no prescription cheap doxepin for sleep dosage starcef 2000 cabgolin cabergoline side nexium purchased in canada albenza dosage diflucan over the counter drug sildegra price is right lidoderm patch search http walgreens online phar what is ciprotab 500 used for alli buy online vente de viagra en suisse ibuprofen for dogs safe dose viagra goldwish augmentin and alcohol interaction reductil diet pills side effects suhagrat me kya hota hai best pharmacy to buy tadalafil generic cialis india safe order aldactone aricept 5mg info zolpidem tartrate side effects ambien cr proventil inhaler generic ornidazole injection molding insurance quotes online compare auto insurance furosemide medication side effects 20mg marcumar drug mart zoloft without script buy cialis online using pay pal isoniazid side effects on children canesoral duomo lasix for dog without prescription want to buy prednisone phenergan dosage side effects bausch & lomb lotemax coupons paracetamol toxicity symptoms where is alli buy clonidne online no prescription xenical 120 mg orlistat buy non prescription viagra online tramadol 50 mg side effects drowsiness alli price increase best place to buy viagra in uk acyclovir ointment usp 5 erectalis paypal credit pomegranate vitamix cialis order by mail lidocaine injection local anesthetic amitriptyline usa finpecia uk cialis 5 mg best price usa comment faire le sevrage de la codeine tylenol recall 2015 cialis 200mg in italia inderal la medication viagra for sale in houston proscar uk tamsulosin 400 mg without prescription where can i buy tretinoin online uk kamagra oral key androgel testosterone gel 1 pump rx one pharmacy plendil online estrace cream side effects for a man that comes in contact with ir bupropion hcl xl 150 weight loss buy bactrim online overnight delivery parcopa discontinued davids bridal dresses ranigast ulotka wyborcza decadron injection for allergies generic levitra 40 mg no prescription buy tamoxifen citrate online zyprexa for anxiety nervousness prednisone side effects in women dormidina 25mg best ed medication medrol 4 kopen roxifen gel stain augmentin 875 mg price walmart elimite for scabies for children does 5mg cialis get you hard buspar anxiety medicine strattera reviews for kids prednisone and pregnancy tests buy paxil on line from the u s flagyl in pregnancy third trimester where can i buy orlistat 120mg prilosec otc vs prescription isoniazid drug classification diclofenac sodium 50mg buy get cialis without presecription buy generic cialis online canada tofranil pm side effects female viagra india cholesterol lowering foods most effective universal drugstore canada free proventil inhaler coupons comprar viagra chile xanax bars zoloft weight loss antidepressants buy nexium online usa reductil diet pills philippines norfloxacin 400mg for prostatitis coupons for viagra at walmart subutex 54 411 injection cardinal health jobs in arkansas arimidex side effects in men flagyl antibiotic used to treat rosacea buy cheap pain pills online doxazosin mesylate 2mg t suprax antibiotic cefixime online pharmacy 365 midamor manufacturer representative lopressor meds septra suspension without prescription hydrochlorothiazide 25 mg for sale perlutex vet 5mg diflucan and breastfeeding fluconazole arcoxia tablets 90 mg levothyroxine online kaufen norvasc 5 mg tablet ngu antibiotics voltaren gel prices walmart can you buy lotrisone cream over the counter how to buy proscar free samples of female viagra generic cialis soft gel erection problems and solutions meprate to start period early on birth livial tibolone ingredients aggrenox vs plavix stroke prevention kemadrin vs mirapex generic order pain meds online no prescription betnovate n for acne cheap cialis no prescription irbesartan hctz 12.5 mg tb coupons to buy cialis tablets zantac vs prilosec for heartburn can i take 2 5mg cialis i want to order super viagra robaxin side effects for dogs to buy diflukin without a rx zolpidem er 12.5mg color overseas no prescription drugs deltacortril ent epanutin phenytoin ex buying tetracycline with mastercard duracan tablet valtrex side effects medication pregnancy haldol uses and side effects diarex magnum pinamox antibiotics lagatrim forte indications definition non prescription viagra generic tegretol generic name provera medicine side effects clomid for men for sale zocor side effects simvastatin risk viagra kya hai nolvadex for men dosage can i buy xenical over the counter xeloda side effects capecitabine xeloda parcopa discontinued china healthy man viagra sales aldara reviews for skin cancer kamagra oral jelly cvs terbinafine cream 1 olanzapine withdrawal sildenafil 100mg tablets reviews how to take rimonabant tablets florinef dose dogs buy generic alegra d mentat syrup 100ml kemadrin discontinued ralph omnicef 300 mg drug cialis prix en pharmacie belgique hoodia p57 phytopharm cleocin hcl 300mg capsule anxiety definition dsm yasmin deliz maxim

Aptekarz Polski
Opieka farmaceutyczna
Manuał aptekarski
W aptece
Lex Apothecariorum
Farmacja na świecie
Rynek leków
Panorama samorządu
Historia farmacji
Muzealny kalejdoskop
Nowe rejestracje
Świat w pigułce
Chwila oddechu
Sport to zdrowie
Forum wydarzeń
Przegląd prasy
Warto wiedzieć
Rozmowy Redakcji
Listy do Redakcji
Z uniwersytetu
Numer 104/82 online
Menu witryny
Wydawnictwo NIA
Zamów Aptekarza

mapa strony: Start.


12.2012 - "Przykłady niezgodności chemicznych w mieszankach i roztworach." Drukuj Email
grudzień 2012, nr 76/54 online

   W praktyce aptecznej farmaceuta niekiedy spotyka się z możliwością wystąpienia niezgodności w składzie recept. Niezgodności chemiczne powstają wskutek oddziaływania pomiędzy składnikami leku. W wyniku reakcji zachodzących pomiędzy kwasami i zasadami, reakcji podwójnej wymiany, reakcji red-ox oraz hydrolizy mogą powstać nowe związki co prowadzi do zaniku, zmiany lub zmniejszania działania leczniczego. Powstające niezgodności mogą być widoczne między innymi w postaci tworzenia się osadów lub zmiany zabarwienia. Niekorzystne zmiany ujawniają się od razu, stopniowo lub dopiero po pewnym czasie.

   Znajomość rozpuszczalności substancji, odczynu pH danej substancji, przestrzeganie właściwej kolejności dodawania składników oraz właściwy sposób przechowywania pozwala na uniknięcie niezgodności.
   Po zauważeniu wystąpienia niezgodności farmaceuta może:
- częściowo zamienić rozpuszczalnik np. poprzez dodanie etanolu (max do 5% w stosunku do całej ilości leku);
- zamienić formę nierozpuszczalną na rozpuszczalną lub odwrotnie po uwzględnieniu różnic w masie cząsteczkowej, np. zamiana fenobarbitalu na fenobarbital sodowy, kodeiny na fosforan kodeiny, teofiliny na aminofilinę;
- dodać środek obojętny w celu zawieszenia osadu;
- dodać środek rozcieńczający, na przykład laktozę;
- wydać osobno niezgodny składnik;
- zastosować odpowiednią kolejność mieszania składników.
   Farmaceuta samodzielnie może wydać lek z osadem, jeżeli ilość osadu jest niewielka i nie zawiera składników silnie działających, zaopatrując butelkę w etykietę "Zmieszać przed użyciem".
Ephedrini hydrochloridi 0,5
Phenobarbitali natrici 0,2
Tussipect sir. 30,0
Aquae ad 100,0

M.f. mixt.
D.S. 3 x dziennie łyżkę


   W recepcie tej występuje niezgodność pozorna, należy więc oddzielić maksymalną ilością wody chlorowodorek efedryny od fenobarbitalu sodowego alkalizującego środowisko. Przepisany syrop zawiera w swoim składzie chlorowodorek efedryny (0,07g substancji/100g syropu) co należy uwzględnić przy obliczaniu dawek. Według FP IX dla chlorowodorku efedryny dawka jednorazowa wynosi 0,05g, a dobowa 0,15g.

   Przykładowe obliczanie recepty:
0,07 - 100,0
x - 30,0
x = 0,021g - zawartość chlorowodorku efedryny w syropie.

0,021g + 0,5g = 0,521g – łączna ilość chlorowodorku efedryny w recepcie.

Średnia masa łyżki wynosi 16,0g.
0,521 - 100,0
x - 16,0
x = 0,083 g dawka jednorazowa, dobowa 3 x 0,083g = 0,249g.
Dawki zostały przekroczone, należy je zmniejszyć.
0,15g : 3 = 0,05g
0,05 – 16,0
x - 100,0
x = 0,312g
0,312g - 0,021g = 0,29g tyle należy odważyć chlorowodorku efedryny.
   W osobnych zlewkach należy rozpuścić fenobarbital sodowy i chlorowodorek efedryny. Do wytarowanej butelki przelać roztwór fenobarbitalu sodowego, dodać syrop Tussipect, a na końcu rozpuszczony chlorowodorek efedryny.
Phenobarbitali natrici 1,0
Sol. Sal Erlenmeyeri 3,0/50,0
Neospasmini 30,0
Aquae ad 100,0

M.f. mixt.
D.S. 2 x dziennie łyżkę
   Mamy tu do czynienia z niezgodnością typu wytrącania słabego kwasu. Przy stężeniu 1% fenobarbitalu sodowego zawsze występuje niezgodność z bromkiem amonu, składnikiem soli Erlenmeyera. Należy ilość bromku amonu zamienić na bromek potasu i bromek sodu w równych częściach.

   Przykładowe obliczenia:
Skład soli Erlenameyera: 2 cz. KBr, 2 cz. NaBr, 1 cz. NH4Br
2 - 5
X - 3
x = 1,2 KBr i NaBr
NH4Br = 0,6

   Skład recepty powinien być następujący:


Phenobarbitali natrici 1,0
Natrii bromidi 1,5
Kalii bromidi 1,5
Neospasmini 30,0
Aquae ad 100,0

Phenobarbitali natrici 0,3
Papaverini hydrochloridi 0,4
Neospasmini 15,0
Aquae ad 100,0

M.f. mixt.
D.S. 3 x dziennie łyżkę deserową
   Występuje tu niezgodność typu wytrącania słabej zasady. W obecności alkalicznego fenobarbitalu wytrąca się trudno rozpuszczalna zasada. Papawerynę należy podać osobno w postaci 10 proszków.
Masa 1 łyżki to 10g, 100 : 10 = 10 dawek
0,4g : 10 = 0,04g - ilość chlorowodorku papaweryny na 1 proszek.

Masa 1 proszka jest mniejsza od 0,1g dlatego należy uzupełnić go laktozą do 0,1g.
0,1g – 0,04g = 0,96g - ilość laktozy na 1 proszek.
0,96g x 10 = 9,6g – ilość laktozy na 10 proszków.


   Fenobarbital sodowy rozpuścić w zlewce w części wody, przelać do wytarowanej butelki, dodać Neospasminę i uzupełnić wodą do 100 g.

   Odważyć chlorowodorek papaweryny w ilości 0,4g oraz 9,6 g laktozy. Zatrzeć pory moździerza częścią laktozy, dodać chlorowodorek papaweryny oraz resztę laktozy. Rozsypać według naważki wzorcowej do opłatków skrobiowych.

   Reakcja podwójnej wymiany zachodzi podczas wytrącania się bromowodorków i jodowodorków alkaloidów. Bromki lub jodki przepisane w mieszankach w ilości 5% lub więcej dają niezgodności z następującymi alkaloidami: fosforanem kodeiny, siarczanem chininy, chlorowodorkiem morfiny, chlorowodorkiem papaweryny (osady powstają również jeżeli stężenie bromków lub jodków wynosi tylko 2%).
Kalii iodidi 2,0
Papaverini hydrochloridi 0,2
Aquae ad 100,0

M.f. sol.
D.S. 3 x dziennie łyżeczkę
   W powyższej recepcie stężenie jodku potasu wynosi 2%, a chlorowodorku papaweryny 0,2%. Nastąpi więc wytrącenie jodowodorku papaweryny. W celu wyeliminowania niezgodności należy sporządzić dwa osobne roztwory lub papawerynę podać osobno w postaci proszków.
Natrii bromidi 5,0
Codeini phosphatis 0,1
Aquae ad 100,0

M.f. sol.
D.S. 3 x dziennie łyżeczkę
   W recepcie występują bromki w ilości 5% oraz alkaloidy kodeiny w ilości 0,1%.  Osad nie wytrąci się. Gdyby stężenie fosforanu kodeiny było 0,5% lub wyższe wtedy nastąpiłoby wytrącenie osadu.
Sol. Rivanoli 1‰
Aquae Calcis  aa 50,0
M.f. sol
S. zew
   Rywanol (mleczan etakrydyny) reaguje z wodorotlenkiem wapnia zawartym w wodzie wapiennej. Powstaje mleczan wapnia oraz wytrąca się etoksydwuaminoakrydyna. Rywanol w roztworach alkalicznych nie jest aktywny. Poprawa recepty polega na rozdzieleniu składników.

   Wzrastająca liczba nowych substancji leczniczych, a także licznych ich kombinacji stwarza nowe możliwości pojawiania się niepoznanych jeszcze niezgodności.

dr n. farm. Katarzyna Świąder
Katedra i Zakład Farmacji Stosowanej
Uniwersytet Medyczny w Lublinie
1. Jachowicz R.: Receptura apteczna. PZWL. Warszawa, 2010.
2. Krówczyński L., Jachowicz R.: Ćwiczenia z receptury. Wyd. UJ. Kraków, 2000.
3. Farmakopea Polska IX , Warszawa 2011.
4. Modrzejewski F.: Niezgodności recepturowe, PZWL Warszawa 1964.

« poprzedni artykuł   następny artykuł »