liquidex rui products review prozac side effects drug seroquel for anxiety and depression letrozole 2.5mg prices metallica one lyrics printable cialis pas cher laxifen en espanol buy cialis amazon 139 sinequanone hong kong stores asia tadalafil dosage insurance quotes online car mexico prednisone buylowdrugs comcast internet cialis pricing walgreens bentyl for ibs with constipation ovral 21 en mexico misoprostol dosage for inducing labor drugs online without prescription how many years can i take cialas proviron mesterolone nolvadex podofilox topical solution 0.5 pharamcy canada laxadin tablets on sale enalapril for dogs dosage worldwide pharmacy ventalin viagra and cialis packages parent blog keppra side effects in childrenketalginketazol treat chlamydia and gonorrhea tablete za mrsavljenje hr latisse before and after images viagra testpackung kostenlos grifulvin v elocon 0.1 olanzapine 10 mg picture buy malegra dxt 130 mg buy viagra in sweden 250 motrin vs advil aciphex medications rimadyl for humans carprofen canesoral price tag paracetamol mechanism of action antipyretic para que sirve metronidazole 500mg pastillas para la ereccion masculina carafate medication for cats buy straterra online metformin canada propecia generic availability xalatan eye drops cefixime 400 mg capsule malegra 100 price phexin 7500 50 mg trazodone and alcohol zovirax cream treatment skin ed drugs from india staxyn 10mg buy in mexico tadapox reviews of 50 thyroxine levels efek samping piroxicam canada pharmacy online adderall chinese erection pills what is mavidol sl wat can i buy with echeck doxinyl medication interaction trileptal dosage lavestra sleeping pill cheapest indian prices for nizagara world wide shipping pharmacys finasteride 5mg reviews terramycin for dogs directions terramycin for chickens cost of nexium without insurance diltiazem cd foreign pharmacy price for atorvastatin pilocarpine salagen order levothyroxine canada online estradiol 2mg otc pills different viagra comprar levitra contra reembolso why do they make cialis in 40mg uschemist on line generic finasteride cvs pharmacy toradol dosage vistaril 25mg efectos secundarios benazepril side effects in dogs paypal medications online janssen aciphex patient assistance program generic aripiprazole in mexico what is flagyl used to treat in women orderpharma scammers rocket power full episodes euroclinix hasselt kinepolis toronto drug stor cipla pharmaceuticals limited lisinopril 10 mg no prescription canadian pharamacy trimetabol posologie definition online pharmacy overnight delivery viagra without a prescription uk angiozem in pace maker cheap propecia from india duphalac syrup for children adriana lima naproxen 500 mg tablet used for what can i buy similar to viagra buy clomid tijuana alprazolam overnight delivery stanozolol cycle weeks benadryl for infants side effects digoxina dosis medomycin antibiotics for ear consiglio nazionale commercialisti synthroid side effects reviews where can i buy viagra in canada da sutra 30 review viagra no rx software engineer salary google donormyl ingredients in marshmallows buspirone hcl 7.5 mg tablet viagra no prescription indinavir crystals for chandeliers epogen injection dose calculator lisinopril by mail brazil viagra generic advair diskus generic no prescription proviron cycles sertraline hcl 50 mg rhinathiol syrup for kids online brand viagra buy liquid levitra male enhancement pills viagra cheap avapro blood pressure medicine coupon naprosyn medications pills viagra 180 plavix from india non prescription buspar bevispas 135 mg caffeine overseas no prescription pharmacy flomax for women with urinary retention permethrin 10 for treating clothes septra dosing calculator generic viagra scam rosa impex pvt ltd list of online pharmacies ampicillin for dogs finasteride 5mgbuy name of viagra tablet in india 446 cheao non generic viagra propecia indonesia voltaren gel anti inflammatory coupons benicar hct 20 12.5 price rocaltrol calcitriol price advair diskus mexico cytotec induction for fetal demise viagra bull 100 clomiphene australia viagra over the counter at walmart ciales cooperativa las piedras metrogel 0.75 side effects myambutol 400mg equals vistaril 25mg cap cefaclor side effects dose buy viagra tesco online lagatrim forte revatio medication price online pharmacy in new zealand garlic butter recipes levitra 40mg best generic viagra review levitra plus potassium hydroxide msds effexor side effects weight gain effexor xr sildenafil citrate chewable tablets cost of generic sildenafil unisom natural nights sleep aid buying ativan in mexico over the counter mebendazole or albendazolemeclizine cost of lantus in india medicstar legit asthma action plans sublingual generic cialis vidalta mexico viagra sin receta worldmed direct review gpchealth reviews 50 toradol 10mg tablets avapro generic irbesartan xenical over the counter where to buy 75 mil indocin online canadian pharmacy dilantin levels dose provigil vs nuvigil headaches lynoral ingredients in beer aldara side effects pictures arimidex dosage reglan dosage for rabbits diltiazem er medication half life avelox side effects itching vicodin strengths chart non prescption gabapentin doxycycline 100mg no prescription ropinirole hcl 1 mg tablet side effects keflex antibiotic for sinus infection is fertomid discontinued floxin ear drops for swimmers ear buy cytotec in usa tretinoin cream 0 1 for sale maxalt migraine cost clomid success rate twins viagra beograd qsymia price new zealand motilium tri cyclen lo online topamax for migraines and alcohol therapy notes online software flomaxtra price pfister donormyl ingredients in benadryl cialis 2 5 mg daily buy promethazine hydrochloride online marijuana and viagra probenecid drug interaction order beta blockers epogen medication actos diabetes medication lawsuits buy propecia 5mg usa como comprar pastillas cytotec diovan medication generic effexor withdrawal symptoms drug legit online pharmacy viagria metronidazole 500 mg obat apa buy citalopram online pharmacy rx one complaints hipertension arterial male di testa kwikmed competitors eprostol misoprostol side tegretol carbamazepine side effects carbamazepine cheap brand name viagra rocaltrol medication interaction yasmine yousaf increasing and decreasing functions interval cialis em portugal eltroxin side effects tablets computers viagra 100mg tabs order online sertraline medication interaction checker starcef cefixime gonorrhea sublingual liquid b12 side effects minocycline uses std levothyroxine online canada india cialis paymentpaypal prescription acne treatment to buy vibramycin syrup for dogs claritin for children coupons amoxicillin and clavulanate potassium for dogs meloxicam 15 mg get you high misoprostol kaufen ic doxycycline cialis billig kaufen coversyl and viagra cockapoo rescue indiana albendazole pharmacy cheapest frumil free sample of viagra cialis 20mg malaysia 150mg doxycycline buy online frumil wiki viagra by check reductil slimming pill philippines fluoxetine 10 mg buy cipro from india cialis brand online ibuprofen and alcohol how long wait magnesium sulfate antidote acyclovir side effects doctor orlistat no prescription rush delivery ramicomp genericon pharma plavix generic availability strattera side effects for adults canadian pharm viagra online with paypal adipex 37.5 mg generic us pharmacy viagra prices terramicina oftalmologica frecuencia cialis pills for sale buy viagra with american express card where to buy indomethacine xlpharmacy complaints definition c r walgreen prostitute artane side effects trihexyphenidyl artane hydrodiuril esidrix side effects how to get pain pills online cockapoo rescue orange county california buy lifta tadalafil ciprofloxacin alternative coversyl in america comparatif prix propecia doxycycline hyclate 100mg for dogs furosemide 20 mg picture flagyl antibiotic used to treat rosacea orderpharma accutane redustat diet pills medication world select pharmacy review best diet pills canada medoflucon fluconazole 100mg levofloxacin 750 mg side effects nausea and weakness are branded indian viagra safe lidoderm pain patches medication roxifen capsules vs tablets viagra levitra cialis kemadrin discontinued davids bridal dresses pramipexole di hcl tabs 1mg clopidogrel side effects on eye viagra with paypal payment buy clonazepam online mentat syrup 100ml erectalis review journal cialis soft usa minomycin tablets for acne extenze review information forum finasteride 5mg side effects for women amlodipine medication is for dalacin c 300mg kapszula reliable rx pharmacy coupon codes ciales cooperativa zenocialicialiascialis20 fluconazole no script ivermectin for horses and dogs pyridium 200mg tablet average price of cialis hoodia gordonii plus natural appetite suppressant canadian neighbor pharmacy phone number vido tu qi vimax pills in saudi arabia imipramine tofranil dosage can i buy cialis in tj generic cialis daily use green viagra discover card login online topiramate 100mg is used prometrium progesterone supplement buy viagra 100mg online online tetracyline no presp ambien side effects medication side effects viagra advertised on radio increasing testosterone levels in men naturally dermasone betamethasone valerate cream lamotrigine 100mg l122 wellbutrin reviews antidepressants antibiotics for sinus infection in children cialis brand 40mg motrin and robitussin bactrim antibiotic side effects in children acyclovir pills for sale in u s best website to buy viagra online misoprostol 200mcg dosage for abortion amiloride hcl hctz non generic adipex cuvarlix capsules 120mg is how many grams sildenafil in pakistan lopid 600 mg gemfibrozil mesterolone steroid use fosamax osteonecrosis class action ocean fitness lanoxin 0.25 mg metrotab facebook home erectile dysfunction medications drugs desyrel for sleep problems rimadyl dosage for dogs by weight buy tamoxifen citrate uk cheap desyrel no prescription generic drugs without prescription online pharmacxy zovirax cream for sale salbutamol inhaler asthma propecia uk boots bactrim ds no rx where can i buy levitra pheromones for men that work reglan 10mg tablets retirides 0 1 crema mexican buy cialis 20mg fda approved pharmacy doxycycline 100mg capsules uk ritalin buy online antabuse alcoholism levaquin 500mg levofloxacin antibiotics reviews walgreens pharmacy number erlamycetin ointment for boils canada drug amex phone number for cialis best viagra in india rapidtabs pills indomethacin 50 mg street value tesco online viagra professional difference internet based drug stores strattera coupons from lilly india pharmacy mastercard viagra dapoxetine ordering tinidazole ranitidine side effects medications www rhine inc amoxicillin 825 citalopram cost doxycap capsule vardenafil 20 mg no prescription zyvox antibiotic for mrsa redi sildenafil buy generic viagra using paypal purchase pct chlamydia treatment antibiotics for sale obat aldactone 100 mg eurax cream uses condyline pdf file tetracycline uk pharmacy viagra cheap viagra for less differin cream for acne canadian pharmacy number 1 caffeine in coffee versus tea minocycline side effects depression antabuse alcohol medication metoprolol succ er 25mg zanaflex side effects blood pressure oxazepam 15mg capsule cheap ciali pills ecco contact center egypt prozac withdrawal symptoms side effects delta enterprises cialis viagra gold flonase nasal spray for children cockapoo dogs for sale in michigan tramadol 50 mg side effects medications cialis canadian generic propecia dosage for hair loss kamagra tesco thailande where can i buy tadalafil xanax withdrawal side effects prednisolone tablets to buy nolvadex bodybuilding doses medstore biz review websites floxin otic antibiotics for strep throat while pregnant vitamin k2 side effects cabaser dosage pct trail quinine sulfate for leg cramps preis sildenafil mexican pharmacy no prescription nombres de viagras para hombres viagra without a doctors approval cialis lilly brand pills expiration date on cialis pill viagra professional 200 canada pharmacy estradiol side effects medication zestril 10 mg picture viprogra 100 vs viagra buy emsam patch buy paroxetine online uk contrave diet pill available from internet zetia generic alternative what is fucidin cream 2 usa online pharmacy no prescription donde puedo comprar cytotec en usa buy clonidne online no prescription phexin bd tablets order prednisone india permethrin 5 for lice anastrozole side effects breast cancer overnight augmentin delivery haldol elderly patients cataflam suspension lipitor generics recall lisinopril generic equivalent viagra de los del tercer mundo tijuana pharmacy zovirax acyclovir ointment vardenafil generico zolpidem er 12.5mg side effects no perscription dog drugs bactrim ds side effects hives buy azithromycin 500 mg dosage for std nizagara online differin coupon to use with insurance priority mail 2 day delivery on cialis vagiral ovulos acromona zithromax z pack 5 day requip drug company pilexil capsules empty rogaine rebate 2015 cialis dosage for ed vigrx plus side effects reviews cialis 20 mg lilly what is viagra gold 800mg pharma plus canada ceftin 500mg tab name brand cialis without prescription buy clomid online paypal viamedic com vfw store ladies lantus insulin coupons for cats eltroxin side effects tablets with windows finasteride generic proscar clomid success stories first round estradiol levels fertility cipla tadafil latisse side effects eye color

Aptekarz Polski
Opieka farmaceutyczna
Manuał aptekarski
W aptece
Lex Apothecariorum
Farmacja na świecie
Rynek leków
Panorama samorządu
Historia farmacji
Muzealny kalejdoskop
Nowe rejestracje
Świat w pigułce
Chwila oddechu
Sport to zdrowie
Forum wydarzeń
Przegląd prasy
Warto wiedzieć
Rozmowy Redakcji
Listy do Redakcji
Z uniwersytetu
Numer 107/85 online
Menu witryny
Wydawnictwo NIA
Zamów Aptekarza

mapa strony: Start.


04.2012 - "Repetytorium do specjalizacji. Proszki w recepturze." Drukuj Email
kwiecień 2012, nr 68/46 online

    Proszki są stałą postacią leku składającą się z homogennych cząstek o określonym stopniu rozdrobnienia. W zależności od przeznaczenia wyróżniamy:
- proszki do użytku wewnętrznego (Pulveres perorales) - wielkość cząstek nie większa niż 0,5 mm;
- proszki do użytku zewnętrznego, tzw. pudry lecznicze lub zasypki (Pulveres ad usum dermicum) stosowane na skórę lub błony śluzowe - wielkość cząstek nie większa niż 0,16 mm.     
   Proszki mogą być podawane w formie stałej lub po rozpuszczeniu w formie roztworów czy zawiesin. Jeżeli stosowane są do sporządzania płynnych preparatów do oczu lub płynów infuzyjnych, muszą spełniać wymagania farmakopealne dotyczące danej postaci leku.

   Jeżeli postać leku stanowi jedna sproszkowana substancja lecznicza są to proszki proste (Pulveres simplices), a jeżeli jest to mieszanina sproszkowanych substancji, to są to proszki złożone (Pulveres compositi, Pulveres mixti).

   Wśród proszków do receptury wyróżniamy proszki rozcieńczane (Pulveres triturati) zwane również rozcierkami. Proszki rozcieńczane sporządza się poprzez roztarcie substancji bardzo silnie działającej z laktozą w stosunku 1+1 (1:2), 1+9 (1:10), 1+99 (1:100). Proszki takie przygotowuje się w celu dokładnego odważenia substancji bardzo silnie działających.  Najczęściej są to: Atropini sulfas trituratio 1:10, Strichnini nitras trituratio 1:10, Scopolamini hydrobromidum trituratio 1:100. Przykładem rozcierki sporządzonej w celu zmniejszenia higroskopijności proszku jest Belladonnae extractum siccum trituratio 1:2.
   Podstawową zasadą sporządzania proszków jest zachowanie właściwej kolejności dodawania składników. Polega to na zatarciu porów moździerza substancją, której jest najwięcej, a następnie dodawaniu substancji od najmniejszej ilości do największej. Należy pamiętać o dokładnym mieszaniu po każdym dodaniu kolejnego składnika. Nigdy nie zacieramy porów moździerza talkiem.

   Jeżeli w skład proszków wchodzi substancja lecznicza, która nie jest dostępna w postaci pro receptura, a tylko w postaci tabletek, to sporządzanie proszku należy rozpocząć od obliczenia liczby tabletek jaka będzie potrzebna do wykonania preparatu oraz zważenia ich. W takim przypadku tabletki należy miałko sproszkować przed dodaniem i wymieszaniem z następnymi składnikami.

   Trudność może sprawiać recepta z propranololem dla dziecka o masie ciała 10 kg:

Propranoli 0,001
Lactosi 0,1
M.f. pulv.

D.t.d. No XX
D.S. 1 x dziennie proszek

    Propranolol nie występuje jako proszek do receptury, a jedynie jest dostępny w postaci tabletek w dawce 10 mg i 40 mg. Przed przystąpieniem należy sprawdzić, czy nie została przekroczona dawka maksymalna propranololu obliczając ją według wzoru Clarka.

Dj max = 0,08     wg. FP IX
Dd max = 0,48

dawka dla dziecka = 0,01, a zatem dawki jednorazowa jak i dobowa dla dziecka nie zostały przekroczone.
   Aby wykonać powyższą receptę należy użyć 20 mg substancji leczniczej (2 tabletki w dawce 10 mg) i 2 g laktozy. Wybrane tabletki zważyć, sproszkować w moździerzu i wymieszać z laktozą. Po dokładnym wymieszaniu wyliczyć masę pojedynczego proszku. W tym celu należy dodać masę dwóch tabletek 0,234 g do 2 g laktozy i podzielić na 20 proszków, wówczas otrzymamy masę pojedynczego proszka równą 0,112 g. Odważyć każdą pojedynczą dawkę do kapsułki skrobiowej o odpowiedniej wielkości. Napełnione kapsułki umieścić w białej torebce z odpisem recepty.
Ephedrini hydrochloridi  0,01
Clemastini 0,0005
Calcii lactatis 0,3

M.f. pulv. D.t.d. No XV
D.S. 3 x dziennie proszek
   Do sporządzenia 15 proszków należy użyć 0,15 g chlorowodorku efedryny, 4,5 g mleczanu wapnia oraz 0,0075 g klemastyny. W aptece klemastyna znajduje sie w postaci tabletek w dawce 1 mg o masie 0,12 g. Chociaż z obliczeń wynika, że należałoby użyć 7,5 tabletki to należy jednak przygotować 8 tabletek. Zważona masa 8 tabletek wynosi 0,96 g o zawartości substancji leczniczej 0,008 g. Jeżeli 0,96 g sproszkowanych tabletek zawiera 0,008 g substancji to potrzebne 0,0075 g znajduje sie w:

0,96   - 0,008
  x       - 0,0075
x = 0,9 g sproszkowanych tabletek
    Do wykonania preparatu należy sproszkować w moździerzu 8 tabletek klemastyny. W oddzielnym moździerzu należy zatrzeć pory częścią mleczanu wapnia, dodać 0,15 g chlorowodorku efedryny, następnie dodać 0,9 g sproszkowanych tabletek oraz resztę mleczanu wapnia mieszając po każdym dodaniu nowej porcji proszku. Odważyć masę 1 proszku 0,37 g do kapsułki skrobiowej i według odważki wzorcowej rozsypać do pozostałych kapsułek skrobiowych.

   Innym problemem może być przekroczenie dawki maksymalnej. W składzie recepty występuje Pabialgina P w postaci tabletek. Chociaż nie jest ona już dostępna w aptece, to nadal jest opisywana w obowiązujących podręcznikach.

Atropini sulfatis 0,0005
Propyphenazoni  0,3
Papaverini hydrochloridi 0,04
Pabialgini P 0,3

M.f. pulv. D.t.d. No XX
D.S. 2 x dziennie proszek

    Siarczan atropiny należy do wykazu A. Do wykonania proszków zawierających tę substancję używa się wcześniej sporządzonego proszku rozcieńczonego Atropini sulfatis trituratio 1:10. W omawianej recepcie należy odważyć dziesięciokrotną ilość (tzn. 0,005 g) rozcierki z atropiny na jeden proszek. Pabialgina P w postaci tabletek składa się z propyfenazonu  220 mg oraz allobarbitalu 30 mg (220 mg + 30 mg = 250 mg) o masie 320 mg. W celu obliczenia, czy nie została przekroczona dawka maksymalna dla propyfenazonu należy obliczyć ilość propyfenazonu występującego w Pabialginie P.

   Jeżeli 250 mg (1 tabletka) Pabialginy P zawiera 220 mg propyfenazonu to w 300 mg (0,3 g) jest:

250 - 220
300 - x
x = 264 mg ≈ 0,26 g  propyfenazonu

   A zatem należy zsumować ilość propyfenazonu z Pabialginy P w ilości 0,26 g  oraz 0,3 g propyfenazonu per se: 0,26 + 0,3 = 0,56 g, co odpowiada dawce jednorazowej, natomiast dawka dobowa wynosi 2 x 0,56 = 1,12 g.

   Dawka maksymalna dobowa dla propyfenazonu wg. FP IX wynosi 0,8. Dawka maksymalna dobowa została przekroczona, należy zmniejszyć ilość propyfenazonu do dawki maksymalnej. Zatem należy podzielić dawkę dobową na 2 dawki jednorazowe: 0,8 g : 2 = 0,4 g, i zmniejszyć ilość propyfenazonu do dawki 0,4 g w następujący sposób: 0,4 - 0,26 (propyfenazon z Pabialginy P) = 0,14 g.  Jak wynika z obliczeń należy użyć na 1 proszek  propyfenazonu per se 0,14 g i Pabialginy P 0,3 g.

     Do sporządzenia 20 proszków należy użyć 0,1 g atropiny w postaci rozcierki (0,0005 x 10 x 20 = 0,1 g), 0,8g chlorowodorku papaweryny, 2,8 g propyfenazonu (0,14 g x 20 proszków = 2,8 g) oraz 24 tabletki Pabialginy P. Masa sproszkowanych 24 tabletek  wynosi 7,68 g.

   Pory moździerza zatrzeć częścią sproszkowanej Pabialginy P, następnie dodawać według kolejności 0,1 atropiny w rozcierce, 0,8 g papaweryny, 2,8 g propyfenazonu, oraz resztę Pabialginy P mieszając pistlem po każdym dodaniu nowej porcji proszku. Odważyć masę 1 proszka  0,569 g do kapsułki skrobiowej i według odważki wzorcowej rozsypać do pozostałych. Napełnione kapsułki umieścić w białej torebce z odpisem recepty.

   Innym przykładem może być niezgodność polegająca na hydrolizie kwasu acetylosalicylowego.
Belladonae extr. sicci 0,02
Acidi acetylosalicylici 0,3
Methenamini 0,5

M.f. pulv. D.t.d. No XX
D.S. 2 x dziennie proszek

    Metanamina w obecności niewielkiej ilości wody jaka znajduje się w wyciągu daje alkaliczny odczyn w którym następuje hydroliza kwasu acetylosalicylowego. Powstaje higroskopijny kwas octowy i cały proszek wilgotnieje. Należy rozdzielić składniki wydzielając kwas acetylosalicylowy. Osobno wykonuje się proszki z wyciągiem z pokrzyku i metenaminą, a osobno z kwasem acetylosalicylowym.

dr n. farm. Katarzyna Świąder
Katedra i Zakład Farmacji Stosowanej
Uniwersytet Medyczny w Lublinie

Farmakopea Polska IX. PTF Warszawa 2011.
Farmakopea Polska IV PTF Warszawa 1970.
Jachowicz R.: Receptura apteczna. Warszawa PZWL 2010.
Jachowicz R.: Farmacja praktyczna. PZWL 2010.
Janicki S. i wsp.: Farmacja stosowana. Warszawa PZWL 2002.
Krówczyński L, Jachowicz R.: Ćwiczenia z receptury. Wydawnictwo UJ 2000.
« poprzedni artykuł   następny artykuł »