rx express canada drugs pain medications with no prescription walgreens photos online photo center preis viagra 100mg sildenafil 100mg tablets reviews flagel dose dogs levlen 28 androgen flovent hfa 220 mcg pricing januvia 100 mg tablet estradiol blood test ranges dalacin c 300mg para que sirve linezolid antibiotics drugs for std leponex tableta dejstvo botoksa can you take viagra at night fempro software minoxidil 5 side effects for women cialis for daily use for sale ordering levothyroxine in uk prednisone for dogs 20 mg rythmol canadian pharmacy clonidine medication classification xenical with paypal seroxat side effects drug syntbyroid over the counter glucophage online rhine inc india viagra amoxil 500mg promethazine codeine online cialis canadian none prescription zyban side effects weight gain buy amlodipine besylate next day viagra western australia losartan side effects coughing glucovance no prescription needed nexium purchased in canada levomax uputstvo rocky point mexico pharmacies cholesterol levels chart in seafood ic amlodipine besylate 10mg side effects free shipping generic viagra levitra canada pharmacy neurotin no scriptt ist viagra rezeptfrei tramadol hcl 50 mg tablet eldepryl medication interaction ketorolac ophthalmic solution supradol ketorolaco in english valtrex herpes zoster flomax for women fda approved arimidex side effects in men buy paxil on line from the u s why was cafergot discontinued robaxin side effects for dogs deltacortril ent microzide 12.5 can you die from lisinopril letrozole ovulation calculator rx without prescription from usa nizoral shampoo side effects tadalafil tabs aus malaysja diclofenac sodium 50mg buy magnesium citrate powder where can i buy diprolene voltaren cream comment faire le sevrage de la codeine where to buy cytotec pills chlamydia in mouth buy prednisone online overnight gamabenceno in walgreens septra suspension without prescription lergigan fassbinder esomeprazole magnesium trihydrate asacol 400mg information viagra kya hai viamax power reviews order diamox online buy viagara arcoxia tablets 90 mg phenergan dosage for nausea doxycycline from canada lincocin antibiotic for dogs sarafem without a rx olanzapine withdrawal micardis hct 80mg 25mg side effects cheap medicine prazosin side effects for cats viagra vs cialis price cheap cialis no prescription cialis 0 5mg buy adderall no rx cozaar blood pressure medication information cialis web purchasing in europe elimite for scabies for children paracetamol contraindication drugs domperidon 10mg for sale frumil 5 40 screw dimensions zovirax pills no script minocycline dosage for sinus infection clomid reviews penicillin pills for std for sale generic viagra coupons meclizine 25 mg medication can help lose weight maxaman ingredients in benadryl prednisone pack healthy man viagra sales nizoral shampoo hair loss for women tadalafil precio cialis greece acyclovir 800mg cheap viagra pills azithromycin tablets i p bystolic 5 mg online samonas prime moving & storage riverhead ny prednisone online overnight order aldactone salzarex vardenafil hcl eliferx coupon code coupons for viagra at walmart fucidin h cream treatment where is alli buy tamoxifen australia topamax medication information betaclav 1000 over the counter substitute for bentyl finasteride for hair loss women potassium foods list periostat drug interactions erexin spray reviews thyroid meds no prescripion can i get flagyl over the counter maksud hypogonadism buy sildenanael viacore orlistat reviews pregnant pictures of michelle obama off brand sildenafil citrate cheap cialis daily cost buy synthetic drugs online ventolin side effects children norfloxacin 400 mg side effect flagyl 400 prednisone side effects in women remeron medication withdrawal clenbuterol before and after ketorolac tromethamine ophthalmic solution .4 trental 400 side effects cheap xenical tablets zyvox price doxycycline hyclate side effects in humans where can i buy synthroid cozaar generic brand citalopram hydrobromide drug free female viagra samples retin a cream online pharmacy clopidogrel bisulfate 75mg generic brand of viagra pentrexyl ampicillin penicillin bay prednisone viagra en republica dominicana how much is nexium without insurance astelin side effects azelastine spray homemade viagra recipe dailey generic cialis canada furosemide for sale online canadian no prescription viagra stieva a overseas no prescription drugs cialis with depoxetine doxepin for sleep dosage levitra coupon scam cialis 100 mg price benzaclin reviews over night shipping antibiotics toradol shot side effects cheap propanalol canada online pharmacy herpes medicines lincocin 500mg en espanol how to use penegra apotheke cialis ampicillin 500mg for tooth infection sublingual b12 methylcobalamin via 24hcom buy 100 mg voltaren cefaclor antibiotics side effects angela womens ginseng online vibramycin antibiotic parlodel and pregnancy salbutamol ventolin zovirax no prescription needed ordering keflex in usa mexapin ampicilina para que sirve free novolog coupons ordering benazepril online antibiotics for uti treatment in men toprol xl lamictal and alcohol medication medameds viagra for sale erection company arlington wa cialis tutti i derivati anxiety medication over the counter where to buy cheap brand viagra erfarenhet av advancement flap analt generic cleocin t gel escitalopram user reviews fucidin ointment treatment for poisonfuenllana danazol success stories for endometriosis celebrex 200 mg coupons comprar lamisil pastillas promethazine hydrochloride suppositories vrdrug reviews for fifty tamsulosin hcl 0.4 mg capsules benadryl dosage for adults aricept 5mg info floxin otic drops nasonex over the counter alternative to buy diflukin without a rx apo oxazepam side effects zoloft without script finpecia online no prescription baclofen 20 mg side effects relafen side effects medication software store reviews zanaflex tizanidine side effects ciplafield eas req status asthmaticus where to buy augmentin i want to order super viagra what is gupisone tablets used for zenerx where to buy in stores bupropion hcl xl 150mg cialis brand 5 mg terbutaline dosage for asthma nebivolol hcl bystolic parcopa discontinued china norvasc 5 mg tablet provigil online canada hydrochlorothiazide for sale viagra uk without prescription cyproheptadine pour chat thyroxine without prescription vitamin d and weight loss hq canadian meds canada medications pharmacy cabergoline and weight loss motrin 800 propecia sale usa plendil online blueforce viafra what is prednisone 10mg used for where can i buy praziquantel for dogs tapeworms prednisolone prescription free can you get high off meloxicam cytotec on line maxalt 10mg order online online pharmacy next day delivery zolpidem side effects 12.5 viagra online italia cephorum animal tablets for sale zolpidem tartrate side effects ambien cr hyzaar blood pressure hydrochlorothiazide dosage irbesartan hctz 12.5 mg tb coupons omeprazole 20 mg treatment what is it for no script celebrex bystolic discount card how much gabapentin to get high augmentin for sinus infection dose fentanyl patch dosage 12mcg subutex 54 411 injection purchase drugs online medameds reviews of fifty flagyl antibiotic used to treat rosacea myambutol toxicity system cialis 500 pills for cheap price tadalnafil aurochem terbinafine cream 1 vitamix costco reviews cialis online next day lipitor lawsuit 2015 abilify generic equivalent where can i buy atirax in us retin a 0 05 tetracycline acne finax tablets yasminelle ulotka tesco pharmacy uk lavitra duroval sildenafil 100mg azithromycin and alcohol seroflo inhaler side effects diroton drugstore pinamox uses for tea doxazosin mesylate 2mg t podofilox gel over the counter generic pariet meds similar to doxycycline clobex lotion dalacin t gel 1 amiloride diuretics side mesterolone steroid forums bentyl medication classification periactin for dogs ambien withdrawal symptoms headache no rx trimethoprim ds norfloxacin 400mg for prostatitis kamagra jelly uk canadian pharmacy store levitra prezzo in farmacia italia noroxin antibiotic resistance get cialis without prescription who selling viagra at a discount benicar hct side effects medication walgreens photo coupon code buy prozac online without prescription buy viagra singley online hydrocodone by mail order canada aciphex side effects symptoms cialis prix en pharmacie belgique albendazole single dose side effects zyrtec d side effects allergies ampicillin for acne reviews ibuprofen and alcohol use viagra type pills viamedic viagra coupons viagra rezeptfrei per nachnahme hydrochlorothiazide 25 mg canada order pantoprazole no prescription dicyclomine 10mg dosage primatene mist replacement 2013 suprax 200 mg chewable sureway livery service in chicago risperdal 0 dollars 42 cent forever mincorp plcc viagaon line abilify side effects in teens antibiotics fast without prescription buy 40 mg accutane online search http walgreens online phar abortion pill online duvadilan indications vasodilatation carafate sucralfate for dogs side effects suhagrat me kya hota hai cvs std pills danazol drugs viagra pas cher payement securise minocin dosage for chlamydia metazole medication for depression estrofem for transitioning ornidazole treatment pastillas para la ereccion masculina lynoral tablets on sale cialis and viarga witout perscription cialis cena how to make homemade codeine syrup anxiety attacks symptoms home treatment how to tell if viagra is not fake ciprodex sterile otic suspension parcopa discontinued davids bridal dresses priligy 60 mg dicyclomine 10 mg tablets bimatoprost ophthalmic solution careprost reviews where can find cabergoline 0 25 i want to buy viagra online erectalis paypal credit hyzaar side effects beprogel lotion making forum viagra online cialis that accepts amex zantac vs prilosec for heartburn zopiclone 7.5 mg vs lunesta 1 mg generic cialis india safe premarin cream reviews non prescription colchicine whole healthy man cialis aldara treatment photos noroxin medication list omaggio vase usa buy lyrica no prescription periostat side effects metrogel side effects for rosacea how to get a prescription for paxil hyzaar side effects hydrochlorothiazide 25mg rx purple pharmacy mexico price list caffeine side effects in children ketazol venezuela noticias safe camagra jelly uk androgel testosterone gel 1 pump cenveo envelope jobs lortab withdrawal symptoms hydrocodone provigil medication reviews haldol uses and side effects triderm cream philippines coversyl plus 4 1 25 gabapentin neurontin withdrawal symptoms mononitrate isosorbide 40 mg buy online does rogaine work without propecia lamotrigine lamictal side effects rashes actos and bladder cancer statistics lawyers in texas diovan blood pressure medicine cost can i take 2 5mg cialis isoniazid 300mg tablet female viagra powders z pak where to buy brand levitra bayer buy cheap generic cialis uk buying plavix on line mobicool mini fridge malaysia anafranil 10mg percocet amitriptiline in mexico colcrys 0.6mg side effects yasmin deliz maxim pravastatin side effects dose omeprazole esomeprazole side effects can you buy lotrisone cream over the counter suprax online minocycline shortage antabuse alcohol treatment nitroglycerin tablets for sale citalopram 10mg reviews alphagan p 0.1 lasix for dog without prescription cialis in hong kong hijos de metallica dilantin side effects phenergan dosage side effects precio de cialis en estados unidos zoloft without prescription fastest on line pharmacy purchase levoxyl generic equivalent furacin crema cialis knockoff buy viagra legally sominex max dosagesotalex aggrenox medication equivalents zinoxime dosey viagra toronto zovirax cream 5 price doxazosin cardura dose betanoid syrup recipe proviron side effects mesterolone for sale obestat 15 mg armour thyroid dosage chart intrathecal baclofen withdrawal symptoms alli buy online dose of indocin for preterm labor north american express drugs on line cheap propecia new zealand buy cipralex 10mg viagra super active plus canadian order propecia by phone uk medrol 4 kopen claravis side effects back pain beconase aqueous cialis 5 mg best price usa amsa fast orlistat side effects woman viagra liquid generika franchise philippines hoodia tea diet acyclovir ointment usp 5 levitra kaufen microcidal molecules in a solid plendil side effects taking unisom sleep melts levothyroxine buy online zolpidem er 12.5mg color reduction in lasix genuine viagra uk oristat pills cheap medications canada cymbalta coupons antidepressant 30 day supply valtrex for cold sores outbreak buy flovent online no prescription comprar viagra chile polarmeds reviews 50 mexico pharmacy for clomid tegretol generic name buy generic cialis online canada viagra affiliate program best place to buy generic cialis canadion pharmacy boots viagra price generic nexium australia valium vs xanax for muscle spasms penegra side effects list of antimicrobial drugs robaxin online amoxil online worldwide shipping percocet and alcohol how long to wait lopressor meds norvasc 5 mg dose elderly patients lidocaine hydrochloride jelly usp 2 uses antibuse pharmacy leukeran for cats cost gabapentin buy ginseng prices in kentucky 2012 epanutin iv infusion anxiety definition dsm marcumar alternative news on line pharmacys in india orlistat 120mg online no script amoxicillin and alcohol consumption buy chemo pills online alchemist indian viagra entocort dosages

Aptekarz Polski
Opieka farmaceutyczna
Manuał aptekarski
W aptece
Lex Apothecariorum
Farmacja na świecie
Rynek leków
Panorama samorządu
Historia farmacji
Muzealny kalejdoskop
Nowe rejestracje
Świat w pigułce
Chwila oddechu
Sport to zdrowie
Forum wydarzeń
Przegląd prasy
Warto wiedzieć
Rozmowy Redakcji
Listy do Redakcji
Z uniwersytetu
Numer 104/82 online
Menu witryny
Wydawnictwo NIA
Zamów Aptekarza

mapa strony: Start.


04.2012 - "Repetytorium do specjalizacji. Proszki w recepturze." Drukuj Email
kwiecień 2012, nr 68/46 online

    Proszki są stałą postacią leku składającą się z homogennych cząstek o określonym stopniu rozdrobnienia. W zależności od przeznaczenia wyróżniamy:
- proszki do użytku wewnętrznego (Pulveres perorales) - wielkość cząstek nie większa niż 0,5 mm;
- proszki do użytku zewnętrznego, tzw. pudry lecznicze lub zasypki (Pulveres ad usum dermicum) stosowane na skórę lub błony śluzowe - wielkość cząstek nie większa niż 0,16 mm.     
   Proszki mogą być podawane w formie stałej lub po rozpuszczeniu w formie roztworów czy zawiesin. Jeżeli stosowane są do sporządzania płynnych preparatów do oczu lub płynów infuzyjnych, muszą spełniać wymagania farmakopealne dotyczące danej postaci leku.

   Jeżeli postać leku stanowi jedna sproszkowana substancja lecznicza są to proszki proste (Pulveres simplices), a jeżeli jest to mieszanina sproszkowanych substancji, to są to proszki złożone (Pulveres compositi, Pulveres mixti).

   Wśród proszków do receptury wyróżniamy proszki rozcieńczane (Pulveres triturati) zwane również rozcierkami. Proszki rozcieńczane sporządza się poprzez roztarcie substancji bardzo silnie działającej z laktozą w stosunku 1+1 (1:2), 1+9 (1:10), 1+99 (1:100). Proszki takie przygotowuje się w celu dokładnego odważenia substancji bardzo silnie działających.  Najczęściej są to: Atropini sulfas trituratio 1:10, Strichnini nitras trituratio 1:10, Scopolamini hydrobromidum trituratio 1:100. Przykładem rozcierki sporządzonej w celu zmniejszenia higroskopijności proszku jest Belladonnae extractum siccum trituratio 1:2.
   Podstawową zasadą sporządzania proszków jest zachowanie właściwej kolejności dodawania składników. Polega to na zatarciu porów moździerza substancją, której jest najwięcej, a następnie dodawaniu substancji od najmniejszej ilości do największej. Należy pamiętać o dokładnym mieszaniu po każdym dodaniu kolejnego składnika. Nigdy nie zacieramy porów moździerza talkiem.

   Jeżeli w skład proszków wchodzi substancja lecznicza, która nie jest dostępna w postaci pro receptura, a tylko w postaci tabletek, to sporządzanie proszku należy rozpocząć od obliczenia liczby tabletek jaka będzie potrzebna do wykonania preparatu oraz zważenia ich. W takim przypadku tabletki należy miałko sproszkować przed dodaniem i wymieszaniem z następnymi składnikami.

   Trudność może sprawiać recepta z propranololem dla dziecka o masie ciała 10 kg:

Propranoli 0,001
Lactosi 0,1
M.f. pulv.

D.t.d. No XX
D.S. 1 x dziennie proszek

    Propranolol nie występuje jako proszek do receptury, a jedynie jest dostępny w postaci tabletek w dawce 10 mg i 40 mg. Przed przystąpieniem należy sprawdzić, czy nie została przekroczona dawka maksymalna propranololu obliczając ją według wzoru Clarka.

Dj max = 0,08     wg. FP IX
Dd max = 0,48

dawka dla dziecka = 0,01, a zatem dawki jednorazowa jak i dobowa dla dziecka nie zostały przekroczone.
   Aby wykonać powyższą receptę należy użyć 20 mg substancji leczniczej (2 tabletki w dawce 10 mg) i 2 g laktozy. Wybrane tabletki zważyć, sproszkować w moździerzu i wymieszać z laktozą. Po dokładnym wymieszaniu wyliczyć masę pojedynczego proszku. W tym celu należy dodać masę dwóch tabletek 0,234 g do 2 g laktozy i podzielić na 20 proszków, wówczas otrzymamy masę pojedynczego proszka równą 0,112 g. Odważyć każdą pojedynczą dawkę do kapsułki skrobiowej o odpowiedniej wielkości. Napełnione kapsułki umieścić w białej torebce z odpisem recepty.
Ephedrini hydrochloridi  0,01
Clemastini 0,0005
Calcii lactatis 0,3

M.f. pulv. D.t.d. No XV
D.S. 3 x dziennie proszek
   Do sporządzenia 15 proszków należy użyć 0,15 g chlorowodorku efedryny, 4,5 g mleczanu wapnia oraz 0,0075 g klemastyny. W aptece klemastyna znajduje sie w postaci tabletek w dawce 1 mg o masie 0,12 g. Chociaż z obliczeń wynika, że należałoby użyć 7,5 tabletki to należy jednak przygotować 8 tabletek. Zważona masa 8 tabletek wynosi 0,96 g o zawartości substancji leczniczej 0,008 g. Jeżeli 0,96 g sproszkowanych tabletek zawiera 0,008 g substancji to potrzebne 0,0075 g znajduje sie w:

0,96   - 0,008
  x       - 0,0075
x = 0,9 g sproszkowanych tabletek
    Do wykonania preparatu należy sproszkować w moździerzu 8 tabletek klemastyny. W oddzielnym moździerzu należy zatrzeć pory częścią mleczanu wapnia, dodać 0,15 g chlorowodorku efedryny, następnie dodać 0,9 g sproszkowanych tabletek oraz resztę mleczanu wapnia mieszając po każdym dodaniu nowej porcji proszku. Odważyć masę 1 proszku 0,37 g do kapsułki skrobiowej i według odważki wzorcowej rozsypać do pozostałych kapsułek skrobiowych.

   Innym problemem może być przekroczenie dawki maksymalnej. W składzie recepty występuje Pabialgina P w postaci tabletek. Chociaż nie jest ona już dostępna w aptece, to nadal jest opisywana w obowiązujących podręcznikach.

Atropini sulfatis 0,0005
Propyphenazoni  0,3
Papaverini hydrochloridi 0,04
Pabialgini P 0,3

M.f. pulv. D.t.d. No XX
D.S. 2 x dziennie proszek

    Siarczan atropiny należy do wykazu A. Do wykonania proszków zawierających tę substancję używa się wcześniej sporządzonego proszku rozcieńczonego Atropini sulfatis trituratio 1:10. W omawianej recepcie należy odważyć dziesięciokrotną ilość (tzn. 0,005 g) rozcierki z atropiny na jeden proszek. Pabialgina P w postaci tabletek składa się z propyfenazonu  220 mg oraz allobarbitalu 30 mg (220 mg + 30 mg = 250 mg) o masie 320 mg. W celu obliczenia, czy nie została przekroczona dawka maksymalna dla propyfenazonu należy obliczyć ilość propyfenazonu występującego w Pabialginie P.

   Jeżeli 250 mg (1 tabletka) Pabialginy P zawiera 220 mg propyfenazonu to w 300 mg (0,3 g) jest:

250 - 220
300 - x
x = 264 mg ≈ 0,26 g  propyfenazonu

   A zatem należy zsumować ilość propyfenazonu z Pabialginy P w ilości 0,26 g  oraz 0,3 g propyfenazonu per se: 0,26 + 0,3 = 0,56 g, co odpowiada dawce jednorazowej, natomiast dawka dobowa wynosi 2 x 0,56 = 1,12 g.

   Dawka maksymalna dobowa dla propyfenazonu wg. FP IX wynosi 0,8. Dawka maksymalna dobowa została przekroczona, należy zmniejszyć ilość propyfenazonu do dawki maksymalnej. Zatem należy podzielić dawkę dobową na 2 dawki jednorazowe: 0,8 g : 2 = 0,4 g, i zmniejszyć ilość propyfenazonu do dawki 0,4 g w następujący sposób: 0,4 - 0,26 (propyfenazon z Pabialginy P) = 0,14 g.  Jak wynika z obliczeń należy użyć na 1 proszek  propyfenazonu per se 0,14 g i Pabialginy P 0,3 g.

     Do sporządzenia 20 proszków należy użyć 0,1 g atropiny w postaci rozcierki (0,0005 x 10 x 20 = 0,1 g), 0,8g chlorowodorku papaweryny, 2,8 g propyfenazonu (0,14 g x 20 proszków = 2,8 g) oraz 24 tabletki Pabialginy P. Masa sproszkowanych 24 tabletek  wynosi 7,68 g.

   Pory moździerza zatrzeć częścią sproszkowanej Pabialginy P, następnie dodawać według kolejności 0,1 atropiny w rozcierce, 0,8 g papaweryny, 2,8 g propyfenazonu, oraz resztę Pabialginy P mieszając pistlem po każdym dodaniu nowej porcji proszku. Odważyć masę 1 proszka  0,569 g do kapsułki skrobiowej i według odważki wzorcowej rozsypać do pozostałych. Napełnione kapsułki umieścić w białej torebce z odpisem recepty.

   Innym przykładem może być niezgodność polegająca na hydrolizie kwasu acetylosalicylowego.
Belladonae extr. sicci 0,02
Acidi acetylosalicylici 0,3
Methenamini 0,5

M.f. pulv. D.t.d. No XX
D.S. 2 x dziennie proszek

    Metanamina w obecności niewielkiej ilości wody jaka znajduje się w wyciągu daje alkaliczny odczyn w którym następuje hydroliza kwasu acetylosalicylowego. Powstaje higroskopijny kwas octowy i cały proszek wilgotnieje. Należy rozdzielić składniki wydzielając kwas acetylosalicylowy. Osobno wykonuje się proszki z wyciągiem z pokrzyku i metenaminą, a osobno z kwasem acetylosalicylowym.

dr n. farm. Katarzyna Świąder
Katedra i Zakład Farmacji Stosowanej
Uniwersytet Medyczny w Lublinie

Farmakopea Polska IX. PTF Warszawa 2011.
Farmakopea Polska IV PTF Warszawa 1970.
Jachowicz R.: Receptura apteczna. Warszawa PZWL 2010.
Jachowicz R.: Farmacja praktyczna. PZWL 2010.
Janicki S. i wsp.: Farmacja stosowana. Warszawa PZWL 2002.
Krówczyński L, Jachowicz R.: Ćwiczenia z receptury. Wydawnictwo UJ 2000.
Fot. Fotolia.com
« poprzedni artykuł   następny artykuł »