wo kann man viagra kaufen cheap medicine gay rugby elavil on line us pharmacy buy lisinopril 20 mg canadian health care mall pharmacy mifepristone buy can you really order cialis online cialis generika ohne kreditkarte viagra online tesco order misoprostol online viagra online sale in india viagra online indian pharmacy cheapest levitra 20mg acheter prozac en ligne cialis for sale in dublin where to buy genuine alli real viagra pills drugs from india online viagra online kaufen erfahrung dilatrend 25 mg nebenwirkung order aciphex without a prescription vt logistics singapore viagra viagra tablet price in indian rupees viagra pay by check antibiotics without a script prednisone purchase online prescription solutions orlistat in colorado co doctor united states no prescription pharmacy cheap brand viagra 100mg buy prednisolone for dogs uk clomid men testosterone bactrim ds online cialis lilly online real cialis no prescription fda approved canadian pharmarcies accutane without prescription pills prednisone 12 day dose pack directions buy, cialis on line sildenafil citrate uk cheapest www.my.equil promethazine cost without insurance mexico pharmacy online no prescription buy orlistat without prescription 2.5mg cialis online trazodone 100 mg street value crushed azithromycin taste roache pharmacy mexico levitra cost non generic cialis online buy amitriptyline 50 mg with paypal coupons for cialis 20 mg cheap diflucan 150 canada rx discounters fraud plendil online is global pharmacy canada safe online pharmacy in sri lanka generic cialis best price drugs for apollo buy alli online cheap north american pharmacy viagra pictures of a penis chlamydia medication mail penegra tablet 20 mg cialis reviews ordering cyproheptadine healthmedicalcare biz zykast azithromycin 250 mg and alcohol effexor xr order online ciprofloxacin sales z pack ordering yasmin buy without prescription viagra online for men hydrocodone cheep cipro no prescription where to buy furosemide online plant vigra ingredients furacin crema valtrex over the counter equivalent buy generic alegra d viagra sans ordonnance pharmacie buy stimulant no scripts fast delievery alli diet pills cheap ed drugs buy viagra online india fda approved rx flagyl drugs levitra 10 acquista on line order alli cialis in canada over the counter kips publishing world usa online phamacy antibiotics letrozole online australia what is viagra gold 800mg cvs pharmacy locations canada propecia ireland inderal online uk pharmacy zimaks sirup finasteride tablets 5mg where to buy viagra urdu order cialis online atarax no script buy prednisone without no prescription 500mg lasix no prescription 4 corners pharmacy new zealand viagra patent expiration date in canada prednisolone online singapore cheap xenical australia inhalers over the counter pharmacy mexico proventil albendazole buy online canada overnight delivery strattera canadian mail order pharmacies viagra generic for sale where can i buy motrin 800 phenergren no perscription cheapest india finasteride best price for levitra why is levitra so expensive meclizine 25 mg no prescription ezetimibe sildenafil 150 mg sublingual cialis online 5 mg without prescription plendil online without prescription amitriptyline buy online nizagara for sale cheap buy zofran canada non perscription canadian drugs how to take cialis for best results where can find alli pills available sildenafil 100mg for sale cialis_in_berlin_kaufen where to buy viagra over the counter sildenafil 20 mg without perscription viagra online express can you buy viagra in bali supreme supplies in india comprar cialis por internet generic viagra at walmart india pharmacy viagra koupit herpesin bez receptu indian pharmacies no prescription where to buy lantus insulin antibiotics without prescriptions drus on line mexico scialis how to buy viagra pills how to use penegra 50 buy fish tetracycline drugs forum cialis super active 20mg pills buy doxycyline international canadian rx cialis viagra trial where to buy beta blockers generic orlistat india order proscar for hair loss canadian healthcare online drugstore buy antabuse online no prescription lasix or generic pain killers without prescription how to buy iv pain med is.is loc:pt purchasebactroban buy viagra in south africa comprar cytotec en usa buy zopiclone online does medicare cover viagra 2012 vermox 100mg side effects menggugurkan kandungan viagra in hyderabad price viagra for sale in texas how to order triamterene online azax how long after last dose free generic viagra samples liquid cialis research compare brand levitra buy facetix birth control buspar high canadianhealthcaemall vk blue viagra viagra in aereo forum where can i get predisone viagra how long does it last online prescriptions propecia nizagara 100 viagra professional a vendre tretinoin cream for sale online drugstore no prescription over the counter flagyl tablets australian generic cialis side effects of accutane in teenagers universal drugstore canada pharmacy glucophage buy online usa echeck plavix 75mg where to purchase alli cheapest buying nexium in canada 5mg alibfly candna phramcy viagra usa online tamoxifen next day delivery diclofenac gel in india cheap finasteride 1mg azithromycin over the counter canada 25mg viagra onlinesale levitra online thiazide diuretica online pharmacy in us for diflucan viagra pills to buy levitra 400 dapoxetine in australia cyprofloxacin sales z pack without prescription canada periactin syrup pliva propranolol retin a amoxicillin shipping to china chlonidine no pres generic atomoxetine online buy lithium online uk over counter viagra substitute is 60 mg cialis safe amoxicillin 825 usa discount cialis sex stories can you buy generic lexapro buy lyrica no prescription cialis usa online pharmacy safe perscription medication in canada online viagra no prescription buy accutane cheap erection problems and solutions comprar pastillas dapoxetin where to buy diprolene clomid women pil perancang terbaik cholesterol comprare il cialis orlistat in usa lady viagra russian pharmacy in uk paroxetine hcl 20 mg tablet mexican pharmacies doxycycline 100mg for dogs buy mifepristone and misoprostol online buy roofie where can i buy real viagra online viagra sin prescripcion por venta viagra saling store in toronto canada safe viagra online cialis professional does it work cyproheptadine weight gain viagra and cialis sample pack prochlorperazine best price i need viagra overnight delivery canada where to buy qsymia in canada how does viagra work modafinil no prescription uk us overnite pharmacy best coctail for viagra ciialas canadian 24hr pharmacy united pharmacy singapore sweet to svelte order online buy alli online in stock sirius radio advertising viagra buying clomid online safe viagra kaufen deutschland buy zoloft onlne no pre cialis generico in italia medrol compazine otc online zetia brand viagra hong kong echeck safe to take excedrin and prednisone cialis livraison en 24 h generic testosterone clomiphene citrate 50 mg kaufen can you buy cialis safely online 330 ed trial packs usa no prescription canadian prescriptionc name of viagra for women... is metforin over the counter in canada cialis recommended dosage buy 5milligram tadalafil online baclofen side effects matsyakshi does medco cover viagra toradol 10mg street value priligy precio generika doktor apotheke bactrim online pharmacy fastest cialis delivery estrace 2mg baytril shop online buy pills with echeck alfuzosin canadian pharmacy keppra price at walmart i need cialis overnight delivery what pharmacy has cheapest viagra brand cialis online pharmacy viagra alternative where is generic viagra made brand viagra no prescription us based doxycycline over the counter order tramadol cod overnight delivery avanafil 200 mg blue mountain pharmacy cost of levitra cipa canadian online pharmacy can you buy diflucan over the counter viagrawith paypal viagra price in pakistan lahore blue diamond pills 100 ortho tri cyclen without prescription descargar frases de futbol cialis in sri lanka order cialis in usa retin a online no prescription saw palmetto in telugu albuterol sulfate cialis tadalafil 20mg alli shortage uk zopiclone sales uk canadian amateur wrestling albuterol without rx articulo 178 online pharmacies in thiland cost of clonidine without insurance cipla viagra online buy misoprostol lamictal canadian pharmarcy no prescription how to parachute wellbutrin does tricare cover cialis for daily use where to buy viagra in san antonio www.34hour canadianpharmacy cytotec malaysia pharmacy cheapest overnight generic viagra 100mg buying citalopram online cialis 2 day delivery levitra generika preisvergleich buy atarax nonprescriptionlithiumcarbonate motilium syrup dosage canadian drug store online que pasa si una mujer toma viagra cod xanax overnight delivery buy exelon online no prescription articulo 58 myrx olanzapine viagra canada that except master card paxil on sale generic cialis for daily use online ceo bank of america gay cock diclofenaco rx drugs without prescription discount on cialis what all does bactrim treat echeck online store viagra kaufen rezeptfrei syrup septran viagra brand at low price hydrochlorothiazide 25 mg order on line albuterol nebulizer frequency price of viagra in bangladesh chlamydia medication online cheap viagra next day delivery uk 269 viagra canada paypal antibiotics shipped to canada brand name cialis for sale otc aciclovir tablets uk viagra gel sachets cvs viagra substitute phenazopyridine discontinued in canada ventolin without prescription cheapest hong kong pharmacy levitra global meds 24 cara kerja cytotec alli diet where can i buy ampicillan online progabapentin 1000mg oral dose of azithromycin online mail order bactoran medicinenet toy dakar trucks ed pills canada who can prescribe dostinex buy 1 mg prednisone pills online freeworld pharmacy pharmacy express belize cialis xenical generic canada pharmacy mumbai india perscription over the counter lisinopril xenical price in kuwait canadian prednisone rx canada pharmacy cheap flagyl online advair senion assistance buy alli at canadian pharmacy buy tylenol 4 online cialis payed with paysafecard'a=0 suhagra store india purchasing viagra in canada is it legal to buy cialis online tadalafil online paypal benefits of clomid for men brand viagra online us pharmacy mexican pharmacy online medications is amoxicillin the same as penicillin clomid for men side effects antibiotics online papal retin a cream online hong kong levemir cost at walmart viagra ship to uk how to make viagra more effective viagra generico in italia viagra generic canada no prescription viagra 800 pharmacy online 365 reviews 100 mg viagra price walmart lunesta without prescription alli canada retin-a viagra for sale in australia buy tussionex cough syrup online azithromycin over the counter cvs brand vigra for sale no perscription drug websites actos canadian pharmacy viagra paypal generic viagra without a prescription 40 for $99 nortriptyline price uk how to buy fucidin cream very cheap no prescription viagra cheap viagra euros buy stromectol from india free sample viagra uk what size fluconazole for a small dog modrijani 5mg cialis no rx brand viagra from mexico levitra canadian online pharmacy buy flagyl online no prescription cheap viagra in small packs lipitor without prescription cytotec pour avorter india viagra paypal viagra precio farmacia buying prescriptions from canada article156 long time sex tablet name for men trazodone discounts felodipine online canada levofloxacin 750 for bladder infection viagra samples from canada metformin for sale uk buy pills from canada abcpharmact canada fincar reviews 100mg cialis to buy in uk viagra where to buy buy levothyroxine 25mcg from india no prescription generic viagra 100mg warfarin buy online buy brand viagra no prescription buy in manchester uk viagra generic reviews for canadian prescriptipn plus rx north pharmacy buying adderall doxicap generic doxycycline canadian pharmacies selling viagra periactin pills for sale ciprofloxacin hcl 500 mg tablets free pharmacy paypal accepted strattera 40 mg street price over counter viagra alternative gnc zithromax canada flagyl and alcohol cafergot bestellen need cialis today viagra mastercard online pharmacy herbal alternative to lisinopril sildenafil generico prezzo retin a no prescription needed online purchase antiboitic for clamydia cialis pills sale ontario ceallas and viag for sale sex power tablet for man in hindi prozac and weight gain pittsburgh page get viagra quick misoprostol dose for missed abortion buy viagra over the counter in spain ou acheter cialis lexapro online without a prescription buy brand cialis online canada citaloprem night or morning cipro with out script buy inderal 40mg alprostadil cream

Aptekarz Polski
Opieka farmaceutyczna
Manuał aptekarski
W aptece
Lex Apothecariorum
Farmacja na świecie
Rynek leków
Panorama samorządu
Historia farmacji
Muzealny kalejdoskop
Nowe rejestracje
Świat w pigułce
Chwila oddechu
Sport to zdrowie
Forum wydarzeń
Przegląd prasy
Warto wiedzieć
Rozmowy Redakcji
Listy do Redakcji
Z uniwersytetu
Numer 108/86 online
Menu witryny
Wydawnictwo NIA
Zamów Aptekarza

mapa strony: Start. arrow A arrow 04.2012 - "Repetytorium do specjalizacji. Proszki w recepturze."


04.2012 - "Repetytorium do specjalizacji. Proszki w recepturze." Drukuj Email
kwiecień 2012, nr 68/46 online

    Proszki są stałą postacią leku składającą się z homogennych cząstek o określonym stopniu rozdrobnienia. W zależności od przeznaczenia wyróżniamy:
- proszki do użytku wewnętrznego (Pulveres perorales) - wielkość cząstek nie większa niż 0,5 mm;
- proszki do użytku zewnętrznego, tzw. pudry lecznicze lub zasypki (Pulveres ad usum dermicum) stosowane na skórę lub błony śluzowe - wielkość cząstek nie większa niż 0,16 mm.     
   Proszki mogą być podawane w formie stałej lub po rozpuszczeniu w formie roztworów czy zawiesin. Jeżeli stosowane są do sporządzania płynnych preparatów do oczu lub płynów infuzyjnych, muszą spełniać wymagania farmakopealne dotyczące danej postaci leku.

   Jeżeli postać leku stanowi jedna sproszkowana substancja lecznicza są to proszki proste (Pulveres simplices), a jeżeli jest to mieszanina sproszkowanych substancji, to są to proszki złożone (Pulveres compositi, Pulveres mixti).

   Wśród proszków do receptury wyróżniamy proszki rozcieńczane (Pulveres triturati) zwane również rozcierkami. Proszki rozcieńczane sporządza się poprzez roztarcie substancji bardzo silnie działającej z laktozą w stosunku 1+1 (1:2), 1+9 (1:10), 1+99 (1:100). Proszki takie przygotowuje się w celu dokładnego odważenia substancji bardzo silnie działających.  Najczęściej są to: Atropini sulfas trituratio 1:10, Strichnini nitras trituratio 1:10, Scopolamini hydrobromidum trituratio 1:100. Przykładem rozcierki sporządzonej w celu zmniejszenia higroskopijności proszku jest Belladonnae extractum siccum trituratio 1:2.
   Podstawową zasadą sporządzania proszków jest zachowanie właściwej kolejności dodawania składników. Polega to na zatarciu porów moździerza substancją, której jest najwięcej, a następnie dodawaniu substancji od najmniejszej ilości do największej. Należy pamiętać o dokładnym mieszaniu po każdym dodaniu kolejnego składnika. Nigdy nie zacieramy porów moździerza talkiem.

   Jeżeli w skład proszków wchodzi substancja lecznicza, która nie jest dostępna w postaci pro receptura, a tylko w postaci tabletek, to sporządzanie proszku należy rozpocząć od obliczenia liczby tabletek jaka będzie potrzebna do wykonania preparatu oraz zważenia ich. W takim przypadku tabletki należy miałko sproszkować przed dodaniem i wymieszaniem z następnymi składnikami.

   Trudność może sprawiać recepta z propranololem dla dziecka o masie ciała 10 kg:

Propranoli 0,001
Lactosi 0,1
M.f. pulv.

D.t.d. No XX
D.S. 1 x dziennie proszek

    Propranolol nie występuje jako proszek do receptury, a jedynie jest dostępny w postaci tabletek w dawce 10 mg i 40 mg. Przed przystąpieniem należy sprawdzić, czy nie została przekroczona dawka maksymalna propranololu obliczając ją według wzoru Clarka.

Dj max = 0,08     wg. FP IX
Dd max = 0,48

dawka dla dziecka = 0,01, a zatem dawki jednorazowa jak i dobowa dla dziecka nie zostały przekroczone.
   Aby wykonać powyższą receptę należy użyć 20 mg substancji leczniczej (2 tabletki w dawce 10 mg) i 2 g laktozy. Wybrane tabletki zważyć, sproszkować w moździerzu i wymieszać z laktozą. Po dokładnym wymieszaniu wyliczyć masę pojedynczego proszku. W tym celu należy dodać masę dwóch tabletek 0,234 g do 2 g laktozy i podzielić na 20 proszków, wówczas otrzymamy masę pojedynczego proszka równą 0,112 g. Odważyć każdą pojedynczą dawkę do kapsułki skrobiowej o odpowiedniej wielkości. Napełnione kapsułki umieścić w białej torebce z odpisem recepty.
Ephedrini hydrochloridi  0,01
Clemastini 0,0005
Calcii lactatis 0,3

M.f. pulv. D.t.d. No XV
D.S. 3 x dziennie proszek
   Do sporządzenia 15 proszków należy użyć 0,15 g chlorowodorku efedryny, 4,5 g mleczanu wapnia oraz 0,0075 g klemastyny. W aptece klemastyna znajduje sie w postaci tabletek w dawce 1 mg o masie 0,12 g. Chociaż z obliczeń wynika, że należałoby użyć 7,5 tabletki to należy jednak przygotować 8 tabletek. Zważona masa 8 tabletek wynosi 0,96 g o zawartości substancji leczniczej 0,008 g. Jeżeli 0,96 g sproszkowanych tabletek zawiera 0,008 g substancji to potrzebne 0,0075 g znajduje sie w:

0,96   - 0,008
  x       - 0,0075
x = 0,9 g sproszkowanych tabletek
    Do wykonania preparatu należy sproszkować w moździerzu 8 tabletek klemastyny. W oddzielnym moździerzu należy zatrzeć pory częścią mleczanu wapnia, dodać 0,15 g chlorowodorku efedryny, następnie dodać 0,9 g sproszkowanych tabletek oraz resztę mleczanu wapnia mieszając po każdym dodaniu nowej porcji proszku. Odważyć masę 1 proszku 0,37 g do kapsułki skrobiowej i według odważki wzorcowej rozsypać do pozostałych kapsułek skrobiowych.

   Innym problemem może być przekroczenie dawki maksymalnej. W składzie recepty występuje Pabialgina P w postaci tabletek. Chociaż nie jest ona już dostępna w aptece, to nadal jest opisywana w obowiązujących podręcznikach.

Atropini sulfatis 0,0005
Propyphenazoni  0,3
Papaverini hydrochloridi 0,04
Pabialgini P 0,3

M.f. pulv. D.t.d. No XX
D.S. 2 x dziennie proszek

    Siarczan atropiny należy do wykazu A. Do wykonania proszków zawierających tę substancję używa się wcześniej sporządzonego proszku rozcieńczonego Atropini sulfatis trituratio 1:10. W omawianej recepcie należy odważyć dziesięciokrotną ilość (tzn. 0,005 g) rozcierki z atropiny na jeden proszek. Pabialgina P w postaci tabletek składa się z propyfenazonu  220 mg oraz allobarbitalu 30 mg (220 mg + 30 mg = 250 mg) o masie 320 mg. W celu obliczenia, czy nie została przekroczona dawka maksymalna dla propyfenazonu należy obliczyć ilość propyfenazonu występującego w Pabialginie P.

   Jeżeli 250 mg (1 tabletka) Pabialginy P zawiera 220 mg propyfenazonu to w 300 mg (0,3 g) jest:

250 - 220
300 - x
x = 264 mg ≈ 0,26 g  propyfenazonu

   A zatem należy zsumować ilość propyfenazonu z Pabialginy P w ilości 0,26 g  oraz 0,3 g propyfenazonu per se: 0,26 + 0,3 = 0,56 g, co odpowiada dawce jednorazowej, natomiast dawka dobowa wynosi 2 x 0,56 = 1,12 g.

   Dawka maksymalna dobowa dla propyfenazonu wg. FP IX wynosi 0,8. Dawka maksymalna dobowa została przekroczona, należy zmniejszyć ilość propyfenazonu do dawki maksymalnej. Zatem należy podzielić dawkę dobową na 2 dawki jednorazowe: 0,8 g : 2 = 0,4 g, i zmniejszyć ilość propyfenazonu do dawki 0,4 g w następujący sposób: 0,4 - 0,26 (propyfenazon z Pabialginy P) = 0,14 g.  Jak wynika z obliczeń należy użyć na 1 proszek  propyfenazonu per se 0,14 g i Pabialginy P 0,3 g.

     Do sporządzenia 20 proszków należy użyć 0,1 g atropiny w postaci rozcierki (0,0005 x 10 x 20 = 0,1 g), 0,8g chlorowodorku papaweryny, 2,8 g propyfenazonu (0,14 g x 20 proszków = 2,8 g) oraz 24 tabletki Pabialginy P. Masa sproszkowanych 24 tabletek  wynosi 7,68 g.

   Pory moździerza zatrzeć częścią sproszkowanej Pabialginy P, następnie dodawać według kolejności 0,1 atropiny w rozcierce, 0,8 g papaweryny, 2,8 g propyfenazonu, oraz resztę Pabialginy P mieszając pistlem po każdym dodaniu nowej porcji proszku. Odważyć masę 1 proszka  0,569 g do kapsułki skrobiowej i według odważki wzorcowej rozsypać do pozostałych. Napełnione kapsułki umieścić w białej torebce z odpisem recepty.

   Innym przykładem może być niezgodność polegająca na hydrolizie kwasu acetylosalicylowego.
Belladonae extr. sicci 0,02
Acidi acetylosalicylici 0,3
Methenamini 0,5

M.f. pulv. D.t.d. No XX
D.S. 2 x dziennie proszek

    Metanamina w obecności niewielkiej ilości wody jaka znajduje się w wyciągu daje alkaliczny odczyn w którym następuje hydroliza kwasu acetylosalicylowego. Powstaje higroskopijny kwas octowy i cały proszek wilgotnieje. Należy rozdzielić składniki wydzielając kwas acetylosalicylowy. Osobno wykonuje się proszki z wyciągiem z pokrzyku i metenaminą, a osobno z kwasem acetylosalicylowym.

dr n. farm. Katarzyna Świąder
Katedra i Zakład Farmacji Stosowanej
Uniwersytet Medyczny w Lublinie

Farmakopea Polska IX. PTF Warszawa 2011.
Farmakopea Polska IV PTF Warszawa 1970.
Jachowicz R.: Receptura apteczna. Warszawa PZWL 2010.
Jachowicz R.: Farmacja praktyczna. PZWL 2010.
Janicki S. i wsp.: Farmacja stosowana. Warszawa PZWL 2002.
Krówczyński L, Jachowicz R.: Ćwiczenia z receptury. Wydawnictwo UJ 2000.
Fot. Fotolia.com
« poprzedni artykuł   następny artykuł »