prometrium progesterone xanax alprazolam dosage amounts levitra dapoxetine paroxetine hcl 40mg info mexico no prescription pharmacy online pharmacies paypal accepted retirides 0 1 cream for wrinkles astromenda removal tools deltacortril ent 5mg prednisolone viagra chewing gum elocom krem tofranil pm for anxiety fish fluconazole united healthcare auth buy ssri online celexa and alcohol cravings duvadilan side effects pregnancy dimenhydrinate uk lortab 7.5 mg side effects lesofat pills benadryl for dogs for anxiety fox 125 mg tablets benemid contraindications to breastfeeding accutane side effects birth defects ciales pr sda mupirocin over the counter equivalent online cialis prescription imigran tablets 50mg alfuzosin hydrochloride side effects what is flomax generic name femara online how to buy clonazepam online pravastatin sodium 40 mg tab vimax pills in pakistan price mobicox tabletas electronicas amikacin antibiotic for dogs cialis united states neurocet painkiller jane buy adult toys with echeck rx4u drugs cardizem la side effects medication buspirone hcl 15mg information cefixime 400 mg suprax bentyl 20 mg side effects fast shipping for lasix hytrin prostate medication cheapest place to buy evista ampicillin side effects drugs generic provigil reviews best diet pills toradol shot how long does it last effectiveness of generic cialis minocin acne treatment information metoprolol tartrate 25mg price sertraline hcl 100mg drugs cipro online no prescription isoniazid drug cheapest propecia tablets acheter viagra ou cialis onlain tamashebi drift away ajanta pharmaceuticals viagra is doxepin for itching aviane reviews weight gain cost of viagra without insurance sustiva side effects efavirenz and pregnancy www nizagara wellbutrin and alcohol paroxetina on demand viagra riff offs nautisol 5mg lexapro rocket launch wallops island where does tadalafil come from cialis 5 mg prezzo in farmacia buy provera and clomid online trusted drug store buying cialis professional in canada famciclovir 500 mg for shingles side effect buy amytryptline monidem gel marcumar nebenwirkungen eutirox 75 mcg levothyroxine accutane canada retirides otc marketrhinathiol lipitor side effects muscle pain lawsuit why was cafergot discontinued doyxcline no prescription leconfield kennels in georgia tofranil side effects faridexon fortessafasigyn sales of levita lamotrigine overdose effects voltaren dosage instructions green coffee bean extract vistaril medication classification viagra per donne gocce dostinex dosage for ed albuterol no prescritpion fast latisse online coupon amlodipine 5mg cabgolin medicine shoppe ragipi tu qi keftab cephalexin antibiotic 365 pills coupon obetrol history of basketball proscar medication side effects vosteran removal tool vitamin b12 deficiency symptoms and causes mayo clinic thalidomide birth defects lawsuit aciphex generic ingredients viagra pharmacy vipps marcumar medication interaction topiramate 100mg side effects cataflam tablets used for dosage of livitra for 250 lb male prednisone generic pinkviagra to buy in australia sildenafil without prescription cheap presnidone online with mastercard keflex 500mg cephalexin femara drug side effects cytotec misoprostol induction before and after pictures of vigrx plus results cialis 5 mg pas cher vermox 500 espanol viagra substitutes from uk north american pharmacy canada viagra arthrotec 75 mg generic ornidazole injection pump indomethacin dosage for paroxysmal hemicraniaipharmacy zomax antibiotique toyota tacoma rock crawler toprol xl medication drug valtrex prescription online how to tell fake viagra ramicomp genericons uk suppliers of amoxicillin amoxicil canadian pharmacy oratane singapore amoxicillin 500mg capsules warfarin rat poison advertisement brand viagra overnight delivery terbinafine hydrochloride antifungal vigora 5000 details in hindi cialis professionals multiple orgasms indian viagra online kosovarja gazeta shqiptare tirana chat links desyrel trazodone viagra tips canadian express drugs 400 mg cefixime for sale viagra canada pharmacy legit discounted prescriptions buy antibiotics online usa zentel albendazole dose treatment olanzapine and fluoxetine reviews promethazine hcl tablet product buy viagra usa viagra market in seoul generic stenda buy clomid online canada lanoxin medication with chlorothiazide budesonide ec 3 mg capsules drug emporium viagra online ratings diclofenac potassium brand name clobex spray coupon/online prevacid solutab coupon buy soft viagra buy meds online from india has anyone bought generic vigra stilnox cr 6 25 est viagra online purchase wbc heavyweight rankings medicstar reviews on vigrx clopidogrel bisulfate 75mg tablet daily dose cialis levitra buy lilly brand cialis where to buy albendazole over the counter buy orlistat over the counter zithromax ship to canada actos lawsuit payment domperidone breastfeeding success allopurinol for sale canada fluoxetine hcl 10mg for dogs zantac coupons walmart jasmine tridevil bikini clomid men omeprazole 20 mg side effects rxlist com drug interaction checker cilis wiarga levitra shop echeck nitrazepam vs diazepam 10mg viagra in amsterdam laxifen medicina natural zpak online cananda zantac for infants cold and cough atosil tabletten tegen hbv medications on sale anxiety attacks and pregnancy pregnant cat signs buy generic alegra d map of abana river where to buy viagra online cheap rumafen diclofenac sodium 50mg picture cleocin t gel topical solution chlamydia treatment in pregnancy amoxil antibiotic dosage order acyclovir overnight lortab hydrocodone rocket stove plans designs generic allegra d isotretinoin tablets buy tapiales de bloques de cemento en ovral as emergency contraception pharmacy in canada for std pills buy tadapox terramycin ophthalmic ointment 1/8 oz canadian pharmacydade city fl rumafen medicine shoppe cialis u apotekama cialis prijs tofranil medication baytril otic drops for dogs percocet vs vicodin chinese replica viagra 100 mg buy viagra online no presription skelaxin abuse drug gnc ed pills careprost bimatoprost ophthalmic solution reviews generic viagra who takes mastercard indian viagra sales terramycin for cats cefabiot para que es este medicamento sirve aricept side effects elderly furacin ointment for horses ciprodex manufacturer coupon inderalici 40 best viagra pills tofranil drug study elifemeds reviews on apidexin vidalista 20 reviews cialis precio de 20 mg en usa mirapex lawsuit lawyer indapamide 1.25 mg tab enalapril medication side effects yasmin le bon 2014 ip 103 do u get high off this pill viramune 200mg morphine women levitra effect lopressor no rx cheap viagra or levitra otibact ear drops 15ml to oz lotemax 0.5 eye drops alternative china pharmacy india viagra florinef 0.1mg tab cialis in shanghai united methodist church saratoga spiriva handihaler viagra online mastercard accepted viagra soft no prior prescription online prescription drugs zolpidem nolvadex order express eprex injection administration guidelines kamagrafast ukulele omnicef antibiotic cefdinir uses cialis australia prices therapy 2000 tyler texas can you buy z packs cialis cheap overnight cenveo stock symbol dubai viagra predisone quick delivery where can i buy periactin levitra orignal amphetamine salt combo 5 mg how do buy viagra in dublin viagra naturally australia effexor dosage for depression funny medical informed consent clomid online pharmacy buspar xanax medication side effects elimite 5 percent where to buy clomid for pct xenical at boots order lasix fast viagra ohne rezept bestellen elavil for sleep dosage cialis reviews online bactrim from mexico order sildenfil buy propranolol online no prescription metformin tablets buy cordarone package insert retin a 0 1 omifin 50mg from mexico chloroquine dosage cordarone 200 mg prices amlodipine medications no prescription 3 mg estradiol pills can you buy actavis online lexapro and alcohol lexapro weight gain omeprazole side effects omeprazole 20 mg orlistat no prescription usa percocet 10 mg nexium over the counter alternative kemadrin medication list androgel testosterone gel lawsuits lipvas tablets for sale aldactone 25mg price liquidex rui products liquid software house international austin tx paracetamol indication and action lopressor drug classification haldol medication dose buy viagra in lanzarote citolopram without a prescription ranbaxy news voltaren gel generic chlamydia antibiotic online pharmacy china viagra manufacturer septrin antibiotic suspension omifin embarazo efectos secundarios metoprolol succinate er 100 mg tabs diane lane bikini potassium permanganate zinoximor for what is used cialis canada ed pharmacy order viagra how to buy proscar in usa therapy notes reviews risnia medicine dictionary benoquin cream vitiligo nizoral shampoo 1 side effects voltaren gel anti inflammatory ingredients curacne wikipedia francais irbesartan generic approval duloxetine hcl dr comprar dilantil pergotime tablets under $100 ivermectin horse wormer for cats buy aciphex from canada no script singulair for children celebrex side effects pentrexyl ampicilina capsulas 500mg buy sildalis online mometasone furoate cream usp lotrel 10 20 capsules benicar hct side effects medication buy sildenafil citrate tablets 100mg viagra hawaii atlantic drug store viagra differin cream 0.3 software house international nj cvs near me augmentin 875 mg medication met 4 mexican pharmacy canadian drug sales content validity definition minoxidil 2 topical treatment pyridium over the counter dosage zofran online no prescription 40 mg cialis buy online dianabol steroids d bol buy generic levothyroxine exelon myhr login japanese viagra diflucan over the counter walgreens sublingual cialis tablets accutane claim with depression venlafaxine er 37.5mg capsules side effects buy eurax cream what is the generic for carvedilol ambien money pak indinavir sulfate ciprodex ear drops coupons online pharmacy usa penegra tablets kamagra usa valium information drugs cost of viagra per pill no precreption avodart 0 5 mg septrin forte 800mgseroflo best place to order generic cialis olanzapine tablets 15mg ventolin tablets canadian fda approved viagra why is alli available chloroquine costscholesterol pharmacy escrow canada prednisone side effects in humans tabletten oynanan oyunlar indir bob viagra commercial cialis dose size baristanet montclair public schools ivermectin for cats for ear mites canadian vigra doxylamine succinate side effects weight gain diane kruger feet pharmacy gift card viagra cialis with dapoxetine review pilexil shampoo buying vistaril medication hydroxyzine pamoate cialis pills fast delivery starlix 120 mg tablet thyroxine side effects dose mercury drug prices of medicines does medicare cover cialis pulmicort inhaler medication dose aspirin vs ibuprofen best generic viagra uk flexeril information sheet chloroquine dosage for malaria prophylaxis pheromones in humans research pyrantel praziquantel dosage for dogs buy zovirax online pharmacey cardular side effects effexor dosage for hot flashes amoxicillin without script donde comprar pastillas cytotec healthyman viagra pillshealthymanshealthymen canada pharmacies hydroxyzine pam cardizem generic names taking aldactone for hair loss does viagra help treat bph cialis from india 40 tizanidine 4mg zanaflex ivermectin dosage for dogs with demodex floxin ear drops side effects cialis prices canada flomax 0.4 mg cost import cialis where to buy cialis online safely no rx terramicina oftalmica pfizer ibuprofen vs acetaminophen for toothache www online phamacy whitout prescription prescription for zyban carprofen side effects for dogs erection pills pay with checking perfect ed meds review dicyclomine hydrochloride 20mg aspirin 81mg classification best drugstore makeup remover cialis uk best buy liquidex bodybuilding competitions viagra where to buy generika drugstore generic viagra europe tadapox reviews tenormin 100 mg side effects ukraine pharmacy online himcolin cream of tartar how much is maxalt without insurance mexitil for pain cialis 10mg uk keflex dosage for sinus infection buy estrogen pills viagra 100mg price in india ritalin dosages for children buy retin a without rx prices of viagra cialis lavitra cialis samples geriforte ingredients cephalexin online pharmacy zocor side effects simvastatin flushing amlodipine side effects taking cyclidox antibiotics for tooth 40mg predesone with out prescription cialis 20 mg daily use pharmacy rx one reliability periactin 4mg for weight gain aleve pain medication ibuprofen ampicillin and early pregnancy indinavir crystals for protection pfizer viagra for sale online what is detrol la medication can i take a second 100 mg viagra plavix medication side effects canadian pharmarcy no prescription sominex sleep aid coupons vagiral ovulos femeninos duvadilan isoxsuprine hydrochloride adderall online uk cholesterol levels chart in seafood apcalis jelly 20 mg in uk cara minum obat cytotec how to order domperidone without script abilify side effects abilify medication buy viagra nz nolvadex pills online terramycin eye ointment for humans ventolin buy with paypal berifen 100 dosis street value of seroquel 300 coumadin clinic locations in las vegas duphaston 10mg side effects vermox discount no prescription

Aptekarz Polski
Opieka farmaceutyczna
Manuał aptekarski
W aptece
Lex Apothecariorum
Farmacja na świecie
Rynek leków
Panorama samorządu
Historia farmacji
Muzealny kalejdoskop
Nowe rejestracje
Świat w pigułce
Chwila oddechu
Sport to zdrowie
Forum wydarzeń
Przegląd prasy
Warto wiedzieć
Rozmowy Redakcji
Listy do Redakcji
Z uniwersytetu
Numer 109/87 online
Menu witryny
Wydawnictwo NIA
Zamów Aptekarza

mapa strony: Start. arrow A


W aptece.

(Ewa Sitko) Pani Magdo, nawet jeżeli wydaje się, że otaczająca rzeczywistość jest uporządkowana (a do takiej rzeczywistości dążymy - zabiegamy o regulacje prawne, opracowujemy kodeksy, wyprowadzamy zasady) - to „zza rogu życia” wyłania się coś, co nie pozwala wyłącznie cieszyć się zdobyczami. Wrześniowe świętowanie aptekarzy też w tym wartkim nurcie życia było zanurzone. Z jednej strony radość - „Gorąco pozdrawiamy wszystkich aptekarzy, członków naszego samorządu. Dziękujemy Wam, Koleżanki i Koledzy, za codzienną pracę i zaangażowanie w opiekę nad pacjentami. Wykonując zawód zaufania publicznego, zawsze jesteście gotowi służyć chorym swoją wiedzą i doświadczeniem. To dzięki profesjonalizmowi i wrażliwości na potrzeby cierpiących cieszycie się ogromnym uznaniem swoich pacjentów i zaufaniem całego społeczeństwa" – wyrażana słowami Zarządu Naczelnej Izby Aptekarskiej, z drugiej wzywająca do refleksji wypowiedź działacza samorządu aptekarskiego – „Nasze podejście do DEMOKRATYCZNIE wybranych władz samorządu świadczy o naszym stosunku do prawa i reguł demokracji. Wybierając, pokładamy nadzieję w naszych przedstawicielach. Nie możemy zatem im podcinać skrzydeł. Naszym obowiązkiem jest nie tylko wybór, ale i wspieranie. Tego się po nas, członkach NRA, oczekuje. Mamy być pozytywnie postrzegani przez naszych adwersarzy w różnych sporach i dyskusjach. Nieważne, kto to będzie. Jako skłóceni niczego nie osiągniemy i nie będziemy traktowani poważnie”. Na kanwie tych wypowiedzi, ale także w osadzeniu w szerszym społecznym kontekście chciałabym porozmawiać o potrzebie przynależności wskazywanej jako jedna z podstawowych potrzeb życiowych.

(Magdalena Bucior) Jeżeli przynależność zdefiniujemy jako potrzebę, to naturalnym, oczywistym staje się, że wszyscy ludzie (farmaceuci, aptekarze także) dążą do jej zaspokojenia. Nie zawsze jesteśmy świadomi, na jakiej drodze to się dzieje, nie zawsze tę drogę reflektujemy. Musimy także pamiętać o tym, że im bardziej pierwotna potrzeba, z tym większą determinacją dążymy do jej zaspokojenia. Czasami oznacza to narażenie statusu lub własnego życia. Na przykład zaspokojenie potrzeby bezpieczeństwa (m. in. spokoju, wolności od strachu) jest tak wielkie, że wyzwala gotowość do podejmowania długotrwałych i niebezpiecznych działań (wędrówki uchodźców).

(E) Doprecyzujmy, czym jest potrzeba przynależności. Zobaczymy wtedy, ile jesteśmy w stanie dla jej realizacji poświęcić i na jakich drogach możemy jej doświadczać. Psycholodzy społeczni definiują potrzebę przynależności jako „motywację do wchodzenia z innymi ludźmi w trwałe związki, zapewniające ciąg pozytywnych, powtarzających się interakcji” [1]. Ta potrzeba zaspokajana jest w relacjach rodzinnych (partnerskich, rodzicielskich) i w bliskich relacjach z osobami niespokrewnionymi.

   Intuicyjnie wiemy, że istnieje ścisła zależność pomiędzy zaspokojeniem potrzeby przynależności a dobrostanem. Zależność ta została także sprawdzona empirycznie: sześć obszernych badań klinicznych potwierdziło pozytywną zależność pomiędzy stanem zdrowia a utrzymywaniem bliskich relacji z innymi. „W porównaniu z tymi, którzy posiadali nieliczne kontakty społeczne, ludzie otoczeni przez zażyłe grono przyjaciół i krewnych oraz aktywnie działający w organizacjach kościelnych lub społecznych byli mniej narażeni na przedwczesny zgon. Utrata wspomnianych więzi znacznie zwiększała niebezpieczeństwo choroby”. [2]

   Możemy zadać sobie pytanie, dlaczego przynależenie do organizacji, stowarzyszenia, a więc grupy innej niż intymna grupa rodzinna, grupa przyjaciół, może sprzyjać zaspokojeniu naszej potrzeby przynależności.

(M) Myślę, że odpowiedź na to pytanie odnajdujemy chociażby w analizach międzykulturowych. Kultury Europy Zachodniej oraz Ameryki Północnej są uważane za kultury indywidualistyczne - stwarzają możliwość cieszenia się niezależnością, prywatnością i premiują sukcesy osobiste. Kultury Azji, na przykład Japonii to kultury kolektywistyczne - pielęgnują silniejsze związki społeczne. Są cenione za to, że oferują ochronę przed samotnością, wyobcowaniem i chorobami wynikającymi ze stresu. Oczywiście kładą nacisk na interes grupy (np. rodziny), a nie pojedynczej osoby. Przynależność do stowarzyszenia, związku zawodowego może być w świecie indywidualistycznym ważnym elementem na drodze zaspokajania właśnie potrzeby przynależności. Literatura przynosi nam mnóstwo zdań i sentencji odpowiadających na pytanie, dlaczego zaspokojenie potrzeby przynależności jest tak ważne. Francis Bacon pisze, że posiadanie przyjaciół „podwaja nasze radości, a zmniejsza o połowę smutki”, a w Księdze Koheleta odnajdziemy wersy „Lecz samotnemu biada, gdy upadnie, a nie ma drugiego, który by go podniósł” [3]. Czy wszyscy mają jednak na tym samym poziomie wykształconą potrzebę przynależności? Czy startują do społecznego życia z tego samego punktu?

(E) Członkowie Izb Aptekarskich stanowią mikroświat, którego obywatele podlegają tym samym mechanizmom rozwoju i realizacji potrzeby przynależności jak inni. Przeczytałam ostatnio wyniki badań nad empatycznością i związanych z nią konsekwencjami. Mówię o tym, ponieważ jednym z następstw jest otwarcie na społeczne, wspólnotowe funkcjonowanie. Badania prowadzono przez 30 lat na grupie ponad 14 tysięcy osób. Okazało się między innym, że studenci badani w 2000 roku mają o 40% niższy poziom empatyczności od studentów badanych wcześniej [4]. Ten niższy poziom przekłada się na mniejszą gotowość do współpracy, rozumienia innych, wychodzenia poza własne interesy. Odpowiadając Pani muszę powiedzieć, że nie wszyscy mają na tym samym poziomie wykształconą potrzebę przynależności, ponieważ nie wszyscy mają na tym samym poziomie rozwiniętą empatię. Nie wszyscy więc startują w życie społeczne, funkcjonowanie organizacji i stowarzyszeń z tego samego miejsca.

(M) Słyszę, jak zaczyna wybrzmiewać społeczny głos samousprawiedliwienia (mówiłyśmy ostatnio o tej coraz powszechniejszej skłonności) – „To nie nasza wina, taki jest współczesny człowiek i taki jest współczesny świat.

(E) W tym wypadku nie ma dla tej praktyki usprawiedliwienia, ponieważ neuropsychologia potwierdza, że empatia jest automatyczną reakcją organizmu.

(M) Jeżeli automatyczną, to powinna wyzwalać się pod wpływem określonych bodźców. Przyczynkiem może być świadome i odpowiedzialne uczestniczenie we wspólnocie, jej życiu. Wspólnota staje się areną na której ćwiczymy empatię i zdolność „(…) do wchodzenia z innymi ludźmi w trwałe związki, zapewniające ciąg pozytywnych, powtarzających się interakcji”. Aby rzecz wyraźniej rozpoznać, uczyńmy ponownie punktem odniesienia krytyczne słowa działacza samorządu aptekarskiego, przytoczone na wstępie i na ich tle zobaczmy, jakie znaczenie dla kondycji psychicznej mają negatywne uwagi. Ta psychiczna dyspozycja ma niebagatelne znaczenie, bo wpływa na wzajemne relacje, otwartość na współpracę, zdolność do słuchania i słyszenia innych. Już w latach sześćdziesiątych Ellen Berscheid ze współpracownikami stwierdziła, że negatywna uwaga, dodana do przeważających uwag pozytywnych znacząco zmniejsza sympatię (w sytuacji eksperymentalnej: ludzie bardziej lubią kogoś, kto wypowie na ich temat osiem uwag pozytywnych, niż kogoś, kto wypowie siedem uwag pozytywnych i jedną negatywną) [5]. Niby nic nie powinno nas w wynikach tego eksperymentu zaskoczyć. To oczywiste, że lubimy tych, którzy przekazują nam pozytywne spostrzeżenia. Uderzająca jest jednak siła tej, wydawałoby się, nieistotnej jednej uwagi. Negatywna uwaga waży dla nas więcej niż pochwały. Zarzuty bardziej niż pochwały zwracają i absorbują naszą uwagę – znaczą więcej, niż przekazy pozytywne.

(E) Ale czy to znaczy, że zawsze powinniśmy się zgadzać z oponentem i za wszelką cenę „nie podcinać mu skrzydeł”?

(M) Warto być świadomym tego, jak pracują w nas negatywne uwagi i jak potrafią zmienić odbiór całego przekazu. A wracając do Pani pytania - oczywiście, że nie. Stałe wyrażanie aprobaty powoduje, że traci ona wartość. Wydaje się, że przy osiągnięciu pewnego poziomu zażyłości i autentyczności stały dopływ gratyfikacji, a więc zadowolenie obu stron, następuje w sytuacji otwartości i szczerości, która polega na tym, że obie strony nie próbują siebie oszukiwać. Skrywanie negatywnych emocji i prawienie nieustannych komplementów blokuje wejście relacji (także i tej nawiązywanej w kontekście współpracy) na wyższy, nasycony prawdziwością, poziom. W działaniach wspólnotowych chodzi jednak i o osiągnięcie założonych celów, i o doświadczenie w tym poczucia wspólnoty, bliskości i lojalności. Przynależność do Izby Aptekarskiej do takich właśnie wspólnotowych doświadczeń należy. Cel opisany jako „mówienie jednym głosem” w kontaktach z różnymi adwersarzami powinien być osiągany w dobrej atmosferze.

(E) Ustalenie wskaźników dobrej i konstruktywnej atmosfery, sprzyjającej współpracy i realizacji podejmowanych zadań jest poważnym i wymagającym przedsięwzięciem. Dotyka bowiem głęboko wielu sfer. Zwrócę uwagę tylko na wybrane, ale i tak jestem przekonana, że zilustruję złożoność zagadnienia. Musimy myśleć o indywidualnej zdolności do empatyzowania (empatia scala społecznie), umiejętności efektywnej komunikacji (negatywne komunikaty i krytykanctwo nie powodują spodziewanej zmiany) [6], zdolności przekraczania samego siebie i widzenia interesów grupy (prywata „ma krótkie nogi”).

(M) Chciałabym, na koniec naszej rozmowy, wskazać członkom Izb Aptekarskich korzyści (i łatwo, i trudno mierzalne) wynikające z przynależności do Izby. Dostrzeganie tych zalet może być wsparciem w budowaniu spójnego wizerunku i hierarchii wartości życiowych i zawodowych celów.

   Po pierwsze, złożenie uroczystego ślubowania jest równocześnie ukoronowaniem długiej ścieżki przygotowania do zawodu i nadaniem mu określonej wagi. Jest przypieczętowaniem wiedzy oraz życiowej i moralnej postawy. Włączenie w społeczność zawodową aptekarzy jest przejęciem prestiżu i szacunku, jakim otaczany jest ten zawód. Po drugie, imperatyw przestrzegania Kodeksu Etyki jest drogowskazem w trudnych sprawach, pozwala podejmować właściwe decyzje i wobec pacjentów, i współpracowników.

   Po trzecie, obligatoryjny obowiązek doskonalenia zawodowego daje szansę na ustawiczny rozwój, zarówno poprzez zdobywanie nowej wiedzy, jak i przez spotkania z innymi farmaceutami i wymianę doświadczeń.

   Po czwarte, wypracowane procedury dyscyplinarne i Sądy Aptekarskie dają szansę (w wypadku popełnienia błędu) na niezależny osąd prowadzony przez aptekarzy, czyli osoby znające specyfikę zawodu.

   Po piąte, samorządowe działania kulturalne i towarzyskie mają ogromne znaczenie dla pielęgnowania tradycji i budowania przyszłości.

(E) Nie jestem aptekarzem, ale jestem pewna, że świadome i aktywne przeżywanie stowarzyszenia się, choćby ze względu na wymienione korzyści, może w wartościowy sposób wesprzeć osobisty i zawodowy rozwój.

Ewa Sitko
Magdalena Bucior
[1] David G. Myers „Psychologia społeczna” Zysk i S-ka Wydawnictwo, Wydanie I, str. 531
[2] David G. Myers „Psychologia społeczna” Zysk i S-ka Wydawnictwo, Wydanie I, str. 532
[3] Księga Koheleta 4, 10
[4] Badania prowadzone na Uniwersytecie w Michigan
[5] David G. Myers „Psychologia społeczna” Zysk i S-ka Wydawnictwo, Wydanie I,
[6] Na drodze eksperymentu ustalono, że ocena negatywna odbierana jest jako bardziej profesjonalna, dlatego też mamy tendencję do jej nadużywania. Łatwiej jest w cudzych działaniach doszukać się krytycznych elementów, niż mądrze je wspierać.
Filtr     Kolejność     Pokaż # 
Tytuł pozycji
08.2015 - "Ryzyko samousprawiedliwiania. Dobrodziejstwo poczucia winy."
07.2015 - "Dopłynęliśmy, czyli rzecz o wystarczająco dobrych wyborach."
06.2015 - "Doświadczenia, które jednoczą."
06.2015 - "Ważne postaci małych ojczyzn."
04.2015 - "Iskierka, pochodnia, ognisko..."
03.2015 - "Pieczołowitość i uważność."
02.2015 - "Doświadczanie szacunku."
01.2015 - "Sztuka słuchania."
01.2015 - "Spotkanie pokoleń - ewolucja czy rewolucja?"
12.2014 - "Jeszcze tak, ponieważ..."
11.2014 - "Aktywność zawodowa - czy jeszcze tak, czy już nie?"
10.2014 - "Samotność i osamotnienie - przykry natręt czy wartościowy towarzysz?"
09.2014 - "Wędrówka poprzez, wzdłuż i w poprzek."
08.2014 - "Świat ideałów i świętowanie."
07.2014 - "Rzecz o poczuciu humoru."
06.2014 - "Rozważania o radości życia."
05.2014 - "Marka? Jaka marka?"
05.2014 - "Być jak ojciec, być jak matka..."
04.2014 - "Dyskretny urok zwycięzcy..."
03.2014 - "Zmieniać się, żeby tylko nic się nie zmieniło..."
02.2014 - "A jednak mamy misję..."
02.2014 - "W Anglii świeci słońce, ale to jednak dalej dżdżysty kraj."
01.2014 - "Mija 10 lat..."
01.2014 - "Obrazy w głowie człowieka - jak spostrzegamy świat i oceniamy innych ludzi."
12.2013 - "Satysfakcjonująco, dobrze, doskonale..."
11.2013 - "Pewnego razu do apteki..."
11.2013 - "O reklamie aptek raz jeszcze."
11.2013 - "Obfitość pożądana - świąteczny, prezentowy zawrót głowy."
10.2013 - "Ale to nie to samo, co kiedyś..."
09.2013 - "Komu wiedzę, komu?"
09.2013 - "Hart ducha, odwaga i dzielność."
08.2013 - "List lekarza do aptekarza."
08.2013 - "W blasku i cieniu świętych Kosmy i Damiana."
07.2013 - "Historia jednej apteki."
07.2013 - "Współpraca czy rywalizacja?"
06.2013 - "Zza pierwszego stołu - recepta farmaceutyczna."
06.2013 - "Wakacje farmaceuty. A może na bungee?"
05.2013 - "Praca w aptece, a wizyty przedstawicieli."
05.2013 - "Oddajmy lekarzom to, co "lekarskie"."
05.2013 - "Wobec straty."
04.2013 - "Porady zawodowe w aptekach."
04.2013 - "Trudy i obciążenia - farmaceuta w sytuacji wyzwań."
03.2013 - "Pas brzuszny, czyli jak wygląda porada farmaceutyczna."
03.2013 - "Człowiek w sytuacjach."
02.2013 - "Tabletki podłużne i z rowkiem, czyli co się pacjentowi opłaca?"
02.2013 - "Jaka psychologia jest potrzebna farmaceutom?"
01.2013 - Zza pierwszego stołu - "Tamper evident."
01.2013 - "Konflikt, czy współpraca?"
12.2012 - "Wczoraj, dzisiaj i jutro w perspektywie stylu życia."
11.2012 - "Przedświąteczny apel o lojalność i wiarygodność."
«« start « poprz. 1 2 nast. » koniec »»
Pozycje :: 1 - 50 z 97
  • Z uniwersytetu  ( 4 pozycji )
    Projekt IPROCOM na Wydziale Farmaceutycznym Uniwersytetu Jagiellońskiego
    – Collegium Medicum w Krakowie

       W dniu 01.01.2013 r. rozpoczęła się realizacja projektu IPROCOM* ( finansowanego ze środków Siódmego Programu Ramowego UE, inicjatywy Marie Curie ITN (FP7-PEOPLE-2012-ITN). Projekt ten o łącznym budżecie 3,8 mln euro prowadzony jest przez międzynarodowe konsorcjum w skład którego wchodzą jednostki uniwersyteckie i zakłady przemysłowe:

    •    University of Surrey, Guildford, UK ( );
    •    Heinrich-Heine-University, Duesseldorf, Germany
    ( );
    •    AstraZeneca plc., Macclesfield, UK ( );
    •    Research Centre Pharmaceutical Engineering GmbH, Graz, Austria
    ( );
    •    Ecole des Mines d'Albi, France ( );
    •    Vysoka Skola Banska - Technicka Univerzita Ostrava, Czech Republic 
    ( );  
    •    Babes-Bolyai University, Romania ( );
    •    Johnson Matthey plc., UK ( );
    •    Fraunhofer Institute for Mechanics of Materials IWM, Germany
    ( )
    •    Uniwersytet Jagielloński-Collegium Medicum
    ( )

    Obok głównych partnerów, w projekcie biorą udział również partnerzy stowarzyszeni:
    •    Bayer Schering AG, Germany ( )
    •    L.B.Bohle Maschinen + Verfahren GmbH, Germany ( );
    •    Ark Media Productions, UK ( );
    •    SkillStudio Limited, UK ( ).

       Projekt ten koordynowany jest przez ośrodek brytyjski, University of Surrey, w osobie profesora Chuan-Yu Wu. IPROCOM jest projektem naukowo-dydaktycznym i powołany został w ramach inicjatywy Marie Curie, tak więc jego podstawowym celem jest zwiększanie szans młodych ludzi na rynku pracy poprzez ich wszechstronne kształcenie. Jako, że zorientowany na utalentowanych ludzi, IPROCOM zatrudnia 15 młodych naukowców, którzy doskonalą i rozszerzają swoje warsztaty badawcze poprzez kontakt z doświadczonymi naukowcami i pracownikami uniwersytetów i zakładów przemysłowych będących członkami zawiązanego na potrzeby projektu konsorcjum. Międzynarodowy charakter IPROCOM podkreśla fakt, że wśród 15 młodych ludzi są osoby z Europy i Azji oraz Afryki. Każdy z partnerów projektu gości min. jednego z jego beneficjentów. W Katedrze Technologii Postaci Leku i Biofarmacji, Wydziału Farmaceutycznego Uniwersytetu Jagiellońskiego – Collegium Medicum, kierowanej przez prof. dr hab. Renatę Jachowicz, zatrudniono dwóch młodych naukowców: p. Pezhmana Kazemi z Iranu oraz p. Mohammada Hassana Khalida z Pakistanu.

    Spotkanie projektu IPROCOM w Krakowie 21-23.10.2014.
    Fot. Jerzy Sawicz

       Pod egidą IPROCOM prowadzone są badania związane z szeroko rozumianym modelowaniem służącym do opisu procesów jednostkowych wykorzystywanych w przemyśle farmaceutycznym. Motywem wiodącym jest znalezienie matematycznego i empirycznego opisu kompaktora – urządzenia wykorzystywanego do procesu granulacji na sucho. Młodzi naukowcy poznają szereg narzędzi modelowania matematycznego jak np. metodę elementów skończonych (FEM), modelowanie elementów dyskretnych (DEM) a także modelowanie heurystyczne z wykorzystaniem narzędzi inteligencji obliczeniowej jak np. sztuczne sieci neuronowe. Obok prac informatyczno-modelerskich prowadzone są również eksperymenty laboratoryjne dostarczające danych do budowania modeli, tak więc beneficjenci projektu mogą również nabrać umiejętności praktycznych w zakresie procesów produkcyjnych w przemyśle farmaceutycznym i chemicznym.

       Ośrodek krakowski został wyznaczony do nadzorowania jednego (WP3) z trzech głównych projektów cząstkowych, w którym prowadzone są prace z wykorzystaniem zaawansowanych narzędzi inteligencji obliczeniowej i statystyki. W ramach WP3 przygotowywane są modele heurystyczne procesów mieszania, mielenia, granulacji i tabletkowania. Wykorzystywane są najnowsze narzędzia samoadaptacyjne z grupy sztucznych sieci neuronowych, drzew decyzyjnych i algorytmów genetycznych implementowanych w środowisku gridowym szeregu stacji obliczeniowych PC. Dzięki udziałowi uczelni technicznych budowane są także zupełnie nowe narzędzia modelowania oparte na tzw. metaheurystykach, które są dzisiaj uznawane za kolejny krok rozwoju modelowania w tej dziedzinie.

       Ponieważ IPROCOM ma charakter szkoleniowy, w programie projektu zapisano obowiązkowe dla jego uczestników pięć szkoleń, tzw. Advanced Training Courses (ATC). Ostatnio przeprowadzony, trzeci w kolejności ATC3 miał miejsce w Krakowie w dniach 21-23.10.2014 i był poświęcony sztucznej inteligencji i inteligencji obliczeniowej w zastosowaniach przemysłowych i farmaceutycznych. Obok wykładów prowadzone były w nowoczesnych wnętrzach Auditorium Maximum UJ praktyczne ćwiczenia komputerowe z modelowania metodami inteligencji obliczeniowej.

    Slajd z wykładu z ATC3 w Krakowie 21-23.10.2014

       Projekty europejskie Marie Curie (dzisiaj już Marie Skłodowska-Curie) nie służą uzyskaniu bezpośrednich celów praktycznych zdatnych do natychmiastowego zastosowania – ich celem jest zwiększenie światowego potencjału naukowego poprzez nieszablonowe i interdyscyplinarne  kształcenie młodego pokolenia. Jest to próba urzeczywistnienia kosmopolitycznej wizji rozwijającej się harmonijnie i z coraz większym rozmachem wielokulturowej „globalnej wioski”, sięgającej po problemy, których rozwiązanie dotychczas wydawało się być tylko w sferze fantastyki naukowej. IPROCOM na pewno nie sięgnie gwiazd, ani nie wyląduje na kolejnej komecie, ale możemy być pewni patrząc na rozwój jego podopiecznych, iż wniosą oni swój znaczący wkład w tę wizję.

    dr n. farm. Aleksander Mendyk
    Wydział Farmaceutyczny Collegium Medicum UJ
    *IPROCOM Marie Curie Initial Training Network, ufundowany w ramach People Programme (Marie Curie Actions) Siódmego Programu Ramowego Unii Europejskiej FP7/2007-2013/. Nr umowy REA 316555.
  • Forum wydarzeń  ( 11 pozycji )
    Ogólnopolski Konkurs Poetycki pt. „Recepta na wiersz
    Organizator: Muzeum Farmacji Uniwersytetu Jagiellońskiego
    I NAGRODA – 5000 PLN
    II NAGRODA – 3500 PLN
    III NAGRODA – 2000 PLN
    i cztery wyróżnienia po 500 zł każde
    Więcej informacji na stronie,
    w zakładce „Konkurs poetycki”.
    *kliknij, aby dowiedzieć się więcej
    *kliknij, aby przeczytać więcej
    *kliknij, aby przeczytać więcej
  • Archiwalia  ( 3 pozycji )
  • Świat w pigułce  ( 12 pozycji )
       Japoński rynek farmaceutyczny jest drugim co do wielkości na świecie. Udział generyków w ogólnej sprzedaży waha się w tamtejszych aptekach na poziomie jedynie kilkunastu procent. Kraj Kwitnącej Wiśni słynie z respektowania zasad, dbałości o jakość oraz z lojalności – z zachowań tak odmiennych od obowiązujących w krajach szeroko pojmowanego „zachodu” (dla Japończyków styl ‘Western style’ tyczy się również kultury amerykańskiej). Wobec powyższego, Japończycy pozostają wierni oryginalnym lekom.

       Mała prywatna apteka na prowincji. W tle widoczna dokumentacja związana z prowadzoną tu opieką farmaceutyczną.
       Medycyna konwencjonalna wydaje się wieść prym w Japonii, niemniej coraz częściej spotyka się pacjentów sięgających po receptury opisane w japońskiej medycyny ludowej, tak bliskiej tradycyjnej medycynie chińskiej. W VII-IX w. n.e. Chińczycy przekazali Japończykom podstawy TCM. Od tego czasu zaobserwowano szybki rozwój opartej na akupunkturze i leku roślinnym medycyny naturalnej. Wykorzystuje ona ciekawe farmakognostycznie mieszanki ziołowe zawierające gatunki roślin rosnących w kraju wschodzącego słońca. Szacuje się, że niemal połowa flory porastającej wyspy japońskie to rośliny endemiczne dla tego terenu.

       W sklepach zielarskich można kupić wysuszone i rozdrobnione pojedyncze substancje roślinne bądź standaryzowane mieszanki ziołowe.
       Coraz częściej organizowane są w Japonii konferencje mające na celu rozszerzanie wiedzy z zakresu medycyny naturalnej (Kampo), a sami pacjenci sięgają po pomoc zielarzy i znachorów, rezygnując z konwencjonalnej farmakoterapii. Niezwykle ciekawie wyglądają sklepy zielarskie zlokalizowane w większych japońskich miastach, w których można nabyć korzenie żeń-szenia, eleuterokoka, traganka mongolskiego, kłącza imbiru czy ostryżu, wysuszone koniki morskie, trudne do zidentyfikowania węże, czy też dziwnego pochodzenia nalewki. Japońska medycyna naturalna oparta jest na aplikacji pacjentom mieszanek ziołowych o ściśle określonym składzie i standaryzowanej zawartości ciał czynnych. Podczas mojego pobytu na stypendium naukowym na uniwersytecie Tokushima Bunri University zastosowałam Kampo jedynie raz, walcząc z uporczywym katarem. Mimo dużego uprzedzenia i wątpliwości przed wypiciem poleconego naparu o nieznanym mi składzie, wielkie było moje zaskoczenie, gdy okazało się, że w ciągu dwóch godzin objawy obłożenia zatok oraz uporczywego kataru zniknęły i nie powróciły już więcej.

       Pasaż handlowy w Hiroszimie. Po prawej stronie widoczna apteka.
       W Japonii rozwinięto opiekę farmaceutyczną. Każdy pacjent przypisany jest do wybranej przez niego apteki, w której znajdują się jego karty chorobowe i dane osobowe. Dzięki tej praktyce zmniejszono ryzyko występowania interakcji lekowych i obciążenie finansowe tamtejszego funduszu zdrowia (refundacja leków ustalona jest w Japonii na poziomie 70% w przypadku większości substancji leczniczych). Co więcej, rząd japoński inwestuje znaczne kwoty w program kontroli masy ciała obywateli. Przekroczenie dopuszczalnego obwodu talii przez pacjenta kwalifikuje go do spotkania z dietetykiem i psychologiem. Otyli pacjenci, których w Japonii jest wciąż niewielu, zobowiązani są do wykonywania ćwiczeń, stosowania odpowiedniej diety i jak najszybszej redukcji masy ciała. Rząd japoński unika tym samym kosztownej hospitalizacji, a liczba zgonów wywołanych powikłaniami sercowo-naczyniowymi jest redukowana do minimum.

        Czekając na poradę farmaceutyczna w nowoczesnej aptece w centrum Osaki.
       Półki w drogeriach i aptekach japońskich uginają się pod licznymi suplementami diety fortyfikowanymi witaminami. Większość napojów słodzonych posiada także ich dodatek. To właśnie Japończycy zapoczątkowali trend suplementacji diety związkami mineralnymi i witaminami. Być może związane jest to z niewielką podażą tych ostatnich z dietą. Zdecydowana większość potraw kuchni japońskiej opiera się na gotowanych, marynowanych lub blanszowanych warzywach, co uwidacznia się dużą zapadalnością na cukrzycę.

       Japończycy to ludzie żyjący najdłużej na świecie. Średnia wieku mężczyzn sięga 79 lat, a kobiet aż 86. Recepta na długowieczność to ponoć dyscyplina w ograniczaniu porcji żywnościowych, codzienne spożywanie alg morskich, sfermentowanej soi i tofu, jak również aktywności fizyczna. Widok jeżdżących na rowerze bez względu na pogodę starszych ludzi nikogo tam nie dziwi. Dlaczego nam, Polakom, wciąż tak daleko do tego stylu życia…?
    dr n. farm. Wirginia Kukuła-Koch
    Uniwersytet Medyczny w Lublinie
    Fot. nadesłane przez Autorkę
  • Muzealny kalejdoskop  ( 27 pozycji )

       Dnia 11.06.2015 roku miał miejsce wernisaż nowej wystawy czasowej w Muzeum Farmacji, Oddziale Muzeum Warszawy, której autorkami są dr hab. Iwona Arabas prof. PAN i kustosz Magdalena Ciepłowska. Wystawa, której pełen tytuł brzmi „Dziedzictwo kulturowe warszawskiego farmaceuty Ferdynanda Karo na tle inwentaryzacji świata”, ma na celu zaprezentowanie szerokiej publiczności zasług tego badacza, oraz wpisanie jego nazwiska do grona odkrywców, których pasja przyczyniła się do poznania świata wraz z jego różnorodnością przyrodniczą i kulturową.

       21 kwietnia 2015 roku odbyło się uroczyste spotkanie z okazji jubileuszu 30-lecia istnienia Muzeum Farmacji. W uroczystości uczestniczyli przedstawiciele środowiska farmaceutycznego, jak również liczne grono muzealników i pracowników naukowych. Wśród gości znaleźli się między innymi: dr Lucyna Samborska - prezes Okręgowej Podkarpackiej Rady Aptekarskiej,  Lidia Czyż – Przewodnicząca Sekcji Historii Farmacji PTFarm, dr Grzegorz Kucharewicz - Prezes Naczelnej Rady Aptekarskiej, dr Marek Jędrzejczak, wiceprezes NRA, mgr Alina Fornal wiceprezes NRA i prezes Okręgowej Izby Aptekarskiej w Warszawie, Waldemar Firek - dyrektor biura Okręgowej Izby Aptekarskiej, prof. Agnieszka Pietrosiuk - prodziekan Wydziału Farmaceutycznego oraz prof. Zbigniew Wójcik z Komitetu Historii Nauki Polskiej Akademii Nauk.
  • Historia farmacji.  ( 102 pozycji )

        Prowadząc przed kilku laty badania nad historią aptek południowej Małopolski i spotykając się z potomkami ich właścicieli (często również farmaceutami), miałem okazję niejednokrotnie zaglądać na zakurzone strychy, do piwnic, czy do starych, od półwiecza nie otwieranych szaf i skrzyń. To, co uderzało mnie wówczas najbardziej i co stwierdziłem w kilkunastu miejscach, to wielki szacunek, z jakim przechowywane były stare apteczne książki. W znakomitym stanie, starannie zawinięte w papier, obwiązane konopnym sznurkiem, czekały cierpliwie na kolejnych czytelników – wydawać by się mogło, zamknięte przed chwilą przez pierwszych właścicieli... Ślady intensywnego użytkowania były widoczne tylko dla wprawnego oka.

       Artykuł ten jest wstępem do większej pracy na temat dorobku wielu wybitnych, odznaczonych przez samorząd aptekarski, postaci ze świata łódzkiej farmacji.
  • Rynek leków.  ( 75 pozycji )

       Rozwój współczesnej medycyny i farmacji pozwala na diagnostykę i skuteczne leczenie coraz większej liczby chorób, mimo to zaufanie pacjentów maleje. W szczególności pacjentów, którzy są dobrze wykształceni, inteligentni, dociekliwi oraz samodzielni. Chorzy przeszukują Internet, czasopisma oraz fachowe książki w poszukiwaniu wiedzy na temat objawów choroby, mechanizmów działania i bezpieczeństwa leków, farmakoterapii, zabiegów, profilaktyki chorób, sposobu odżywiania oraz fachowości lekarzy i ośrodków medycznych.


  • Panorama samorządu.  ( 111 pozycji )
    Aptekarze oczekują zmian systemowych
    i nowoczesnych regulacji

       Stolica Polski korzysta z przywileju gospodarza najważniejszych wydarzeń odbywających się w naszym kraju, dlatego też w Warszawie odbyły się 23 września 2015 roku, już po raz dwunasty, ogólnopolskie obchody Dnia Aptekarza, których organizatorem była Naczelna Izba Aptekarska.

       Dzień Aptekarza zbiega się w czasie z liturgicznym wspomnieniem świętych Kosmy i Damiana, patronów aptekarzy i farmaceutów. Ta okoliczność ma swoje odzwierciedlenie w programie obchodów. Stało się tradycją, że ogólnopolskie obchody Dnia Aptekarza rozpoczynają się uroczystą mszą świętą odprawianą w intencji farmaceutów i aptekarzy oraz ich rodzin w warszawskiej bazylice pod wezwaniem Świętego Krzyża przy Krakowskim Przedmieściu. Wizerunek tej świątyni przedstawiający postać Jezusa ugiętego pod ciężarem krzyża jest jednym ze znaków rozpoznawczych Warszawy.

    Msza święta w kościele św. Krzyża w Warszawie.
      W tym roku mszę świętą prowadziło trzech koncelebrantów: ksiądz profesor Stanisław Warzeszak, krajowy duszpasterz służby zdrowia, ksiądz profesor Tadeusz Borutka z diecezji bielsko-żywieckiej i ksiądz Grzegorz Boraczewski, kanonik honorowy Kolegiackiej Kapituły Sokólskiej. Przesłanie homilii wygłoszonej przez księdza Stanisława Warzeszaka nawiązywało do życia Kosmy i Damiana, przepełnionego bezinteresownym poświęceniem dla innych ludzi, które wyniosło ich do świętości. Odwołując się do współczesności, ksiądz charakteryzował sens cechującej Patronów cnoty „darmowości”, która w pracy aptekarza wyraża się dyspozycyjnością wobec pacjenta i jego potrzeb, gotowością do cierpliwego wysłuchania pacjenta i do niesienia mu otuchy, w myśl łacińskiej premii – „niech żywi nie tracą nadziei”.

       Szczególnym akcentem mszy świętej był akt poświęcenia przez księdza Stanisława Warzeszaka ikony przedstawiającej Kosmę i Damiana. Ikona, którą namalowała Agata Słyk zdobi okładkę Aptekarza Polskiego. Na stałe eksponowana będzie  w siedzibie Naczelnej Izby Aptekarskiej przy ulicy Długiej 16 w Warszawie.


       Pogoda tego dnia była znakomita. Na dworze było ciepło i słonecznie, co zachęciło uczestników mszy świętej do pieszego przejścia do nieodległego gmachu Filharmonii Narodowej, gdzie odbywały się główne uroczystości Ogólnopolskiego Dnia Aptekarza. Spacer był okazją do zachwytu nad pięknem Warszawy i jej stołecznym rozmachem.

       Obchody XII Ogólnopolskiego Dnia Aptekarza objął patronatem honorowym profesor Marian Zembala, minister zdrowia. Chwile poprzedzające rozpoczęcie uroczystości wypełniały uczestnikom, przybyłym do Warszawy z całej Polski, koleżeńskie rozmowy. Serdeczna i przyjazna atmosfera panująca w foyer była dobrym wstępem do dalszych wydarzeń.

       Salę Kameralną wypełnili aptekarze reprezentujący okręgowe izby aptekarskie z całego kraju i goście oficjalni. Na salę wprowadzono sztandar Naczelnej Izby Aptekarskiej. Zebrani odśpiewali hymn państwowy.

       Słowa powitania skierował do zebranych Grzegorz Kucharewicz, prezes Naczelnej Rady Aptekarskiej, który następnie wygłosił przemówienie programowe, poświęcone węzłowym problemom polskiego aptekarstwa.

       Przemówienie Prezesa NRA było panoramą najważniejszych problemów, z którymi spotykają się aptekarze. Postulaty kierowane do rządu przez samorząd aptekarski nadal czekają na załatwienie, dlatego też już na wstępie mówca podkreślił, że „Ogólnopolski Dzień Aptekarza obchodzimy w okresie poprzedzającym wybory parlamentarne. Od nowego rządu i parlamentu my, aptekarze, oczekujemy codziennego dialogu z naszym środowiskiem i odważnych decyzji, które wzmocnią ekonomicznie polskie apteki i pozwolą aptekarzom, zwłaszcza prowadzącym niezależne apteki, z nadzieją spojrzeć w przyszłość. Wierzę, że nowy rząd Rzeczypospolitej niezwłocznie przystąpi do niezbędnych reform, które obejmą prawo farmaceutyczne i system dystrybucji leków. Aptekarze oczekują zmian systemowych i nowoczesnych regulacji, które rozwiążą najbardziej palące problemy polskich aptek i ich pacjentów”.

       Szczegółowych spraw do załatwienia jest dużo. Dlatego też „realizacja najpilniejszych zadań samorządu aptekarskiego wymaga konstruktywnego współdziałania dla dobra wspólnego. Działacze samorządu wszystkich szczebli muszą stale pamiętać o potrzebie budowania wspólnoty. Do pracy w samorządzie trzeba przyciągnąć wszystkich, którym nie jest obojętna przyszłość naszego zawodu. To oni stanowią bijące serce samorządu” - zauważa Grzegorz Kucharewicz.

       Tekst przemówienia przedstawionego przez prezesa Naczelnej Rady Aptekarskiej publikujemy w całości na łamach Aptekarza Polskiego.


       W następnej kolejności głos zabrał poseł Tomasz Latos, przewodniczący Komisji Zdrowia Sejmu RP, który na wstępie wypowiedzi wyraził uznanie dla aptekarzy za pracę na rzecz pacjentów. Poseł wyraził pogląd, że „w interesie polskich pacjentów jest obrona tych drobnych poszczególnych aptekarzy”.

       Szczególnie ważnego znaczenia nabiera sprawa braku leków.  – „Trzeba coś zrobić, abyście Państwo nie musieli mówić pacjentom, którzy do Was przychodzą nie ma leku i nie wiem, kiedy będzie ten lek. To oczywiście szkodzi też Państwa wiarygodności wobec pacjentów i wymaga pilnego rozwiązania" – stwierdził poseł Tomasz Latos.

       W następnej kolejności Przemysław Bryksa, zastępca dyrektora Biura Narodowej Rady Rozwoju w Kancelarii Prezydenta RP odczytał posłanie Andrzeja Dudy, prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, do organizatorów i uczestników obchodów Ogólnopolskiego Dnia Aptekarza. 


       Następnym mówcą był Igor Radziewicz-Winnicki, wiceminister zdrowia. Przekazując pozdrowienia z okazji święta wiceminister powiedział „ten dzień szczególnie uroczysty dla wszystkich reprezentantów kluczowego zawodu dla systemu ochrony zdrowia, jakim jest farmaceuta powinien być miejscem afirmacji Państwa roli w systemie ochrony zdrowia a także podsumowaniem działalności i wskazaniem tych obszarów, które nieustająco wymagają naszego wzajemnego zaangażowania”.
    – „Minister zdrowia sformalizował kilkunastomiesięczne prace nad opieką farmaceutyczną w postaci utworzenia zespołu przy ministrze zdrowia. Jesteśmy w pełni zgodni, co do tego, że przyszłość, szczególnie w perspektywie opieki pediatrycznej będzie się musiała koncentrować wokół wzmocnienia opieki farmaceutycznej. Wypracowujemy pewne modele, mówimy o docelowym modelu kontraktowania bądź innej formy zabezpieczenia finansowania tego niezwykle istotnego świadczenia, które w praktyce poprawi bezpieczeństwo stosowania leków, zmniejszy ryzyko występowania działań niepożądanych, ale także wzmocni kluczową rolę magistrów farmacji w tym systemie, który jest niezbędny dotrzymania wysokiego potencjału zdrowotnego naszej populacji, szczególnie seniorów”.

       Zofia Ulz, Główny Inspektor Farmaceutyczny mówiła o roli farmaceuty w systemie ochrony zdrowia. –„My farmaceuci- aptekarze mamy do zagospodarowania ogromny obszar opieki zdrowotnej, w którym naszą wiedzą, profesjonalizmem możemy służyć pacjentowi, nie tylko stojąc za pierwszym stołem w aptece, ale także przyczyniając się do czynnego udziału w farmakoterapii, służąc pomocą i radą lekarzom, profesorom. Tylko zechciejcie Państwo z tej pomocy korzystać. Zechciejcie widzieć w nas tych, którzy będą wam doradzali, będą służyli Wam pomocą. Jesteśmy na to otwarci”.

       W imieniu Naczelnej Rady Lekarskiej głos zabrał dr Andrzej Włodarczyk. Szczególnym wątkiem wypowiedzi dr Andrzeja Włodarczyka było zwrócenie uwagi na osobiste relacje z aptekarzami. –„Chciałem Państwu podziękować, jako pacjent. Chciałem podziękować za to, że mam swoją aptekę, polską aptekę, swojego aptekarza, który dla mnie zdobywa nadludzkim wysiłkiem leki, których nie mogę dostać w innych aptekach w Warszawie i dzięki temu funkcjonuję”.

       W imieniu diagnostów laboratoryjnych wypowiadała się  Anna Lipnicka,  Sekretarz Krajowej Rady Diagnostów Laboratoryjnych, która przekazała pozdrowienia farmaceutom z okazji Dnia Aptekarza. Bukiet kwiatów przekazany prezesowi Grzegorzowi Kucharewiczowi był wyrazem sympatii, którą środowisko diagnostów laboratoryjnych żywi do aptekarzy.

       Gościem specjalnym był  Oleg Klimov, prezes Ogólnoukraińskiej Izby Farmaceutycznej, który mówił o współpracy farmaceutów ukraińskich z Naczelną Izba Aptekarską dziękując zwłaszcza, za pomoc, która zaowocowała powstaniem samorządowej organizacji aptekarskiej na Ukrainie.

       Ze sceny głos zabrał także pan Tomasz Nemeth, prezes Zarządu Gedeon Richter Polska, który przekazał pozdrowienia farmaceutom i aptekarzom.


       Po wystąpieniach odbyło się wręczenie odznaczeń państwowych i samorządowych zasłużonym farmaceutom. W trakcie wręczania odznaczeń odczytywano biogramy wyróżnionych osób. Nazwiska osób uhonorowanych odznaczeniami państwowymi, medalami im. Prof. B. Koskowskiego, tytułami „Strażnika Wielkiej Pieczęci Aptekarstwa Polskiego”, tytułami „Mecenasa Samorządu Aptekarskiego” opublikowaliśmy w poprzednim numerze Aptekarza Polskiego.
    Tytuł Strażnika Wielkiej Pieczęci Aptekarstwa Polskiego.

       Uroczystość zakończył koncert w wykonaniu znanych i lubianych artystów: piosenkarki Danuty Błażejczyk, poety, satyryka i barda Marka Majewskiego i światowej sławy tenora, wielkiego Wiesława Ochmana. Marek Majewski, odczytał ze sceny dedykowany aptekarzom własny utwór poetycki:


     Żyli w Rzymie bliźniacy – Kosma oraz Damian,
     co leczyli pacjentów nie biorąc nic w zamian.
     Otaczał ich szacunek, choć ubodzy byli,
     lecz jako męczennicy, więc marnie skończyli.

     Jednak w następnych wiekach sięgnęli ołtarzy,
     zostali patronami cechu aptekarzy,
     więc dzisiaj, ze świętymi czując solidarność,
     aptekarz to męczennik, co tyra za darmo.

     Lecz w oczach ludu inny obraz się wyłania:
     Że to jest społecznego zawód zaufania,
     bo farmaceuta lepiej doradzi niż lekarz,
     tym bardziej, że kolejki mniejsze są w aptekach,
     a porada jest gratis…

                                           Wiec przy waszym święcie,
     że się o nasze zdrowie bijecie zawzięcie,
     w imieniu społeczeństwa, które Was docenia
     chcę wam złożyć, kochani, najlepsze życzenia:

     Żeby wróciły leki do Waszej apteki.
     By nikt ich nie wywoził za góry i rzeki.
     Byście się nie poddali dyktatowi licznych
     wszechpotężnych koncernów, firm farmaceutycznych.
     Byście na refundacji leków nie tracili
     i coraz skuteczniejsze nam leki kręcili
     nie tylko na choroby, choć dobre i to,
     lecz byście ukręcili lek na całe zło.
     Na korupcję, nieuctwo, nienawiść i podłość…

     I by w życiu prywatnym dobrze Wam się wiodło.
     Żeby Was naród kochał, jak wieszcz swą kobietę…
     A reszta to jest tylko massa tabulettae. 

       Po koncercie, w foyer Filharmonii Narodowej odbyło się spotkanie koleżeńskie.

     W foyer Filharmonii Narodowej.


    Zbigniew Solarz

    Zdjęcia: Iza Podolec i mgr farm. Remigiusz Komarczewski
  • Opieka farmaceutyczna.  ( 21 pozycji )

       Na czym polegała praca aptekarza w czasach Łukasiewicza, a jakie wyzwania stoją przed współczesnymi farmaceutami? Na te pytania odpowiedzi szukali uczestnicy konferencji „Apteka Łukasiewicza, czyli człowiek w centrum uwagi”. W spotkaniu poświęconym wpływowi zmian demograficznych na opiekę medyczną i farmaceutyczną wzięli udział lekarze i farmaceuci z całego regionu, a także przedstawiciele władz miasta oraz społeczności lokalnej – słuchacze Jasielskiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku oraz uczniowie szkół średnich.

       Konferencję zorganizował Urząd Miasta Jasła oraz Fundacja Instytut Łukasiewicza. Partnerami wydarzenia była Fundacja PGNiG im. Ignacego Łukasiewicza oraz Naukowa Fundacja Polpharmy. Patronat honorowy nad spotkaniem objął Marszałek Województwa Podkarpackiego, a także Podkarpacka Okręgowa Izba Aptekarska i Politechnika Rzeszowska im. Ignacego Łukasiewicza.

    Aptekarz w XIX wieku
       O tym, co znaczyło być aptekarzem w XIX wieku – czasach Łukasiewicza, opowiedziała Lidia Czyż, zastępca prezesa Podkarpackiej Okręgowej Izby Aptekarskiej, historyk farmacji. – Aptekarz był w centrum uwagi mieszkańców, udzielał porad. Wszystkie leki wytwarzał sam – mówiła Lidia Czyż. Jak dodała, ówczesna apteka była daleka od tego, co dziś często traktowane jest po prostu jak „sklep z lekami”.

       – Lek wykonywany dla indywidualnego pacjenta różnił się od tego, który dziś jest robiony w fabryce, dla wszystkich. W tamtych czasach nie było aptek czy punktów aptecznych na każdym kroku. Apteka powstawała za zezwoleniem wydawanym przez wysokich namiestników, nie było łatwo ją założyć. W całej Galicji było tylko 16 takich miejsc! – podkreślała wiceprezes POIA.
    Czym zajmowałby się dziś Łukasiewicz?
       Ignacy Łukasiewicz jako aptekarz miał bardzo wysoką pozycję w społeczności lokalnej, ale mimo to w pewnym momencie całkowicie odstąpił od działalności farmaceutycznej. Pochłonęła go całkowicie praca w przemyśle naftowym oraz działalność filantropijna. Nowe obszary działania uniemożliwiały pełne oddanie sprawom pacjentów – klientów apteki.
       – Gdyby Łukasiewicz żył dziś, z pewnością angażowałby się w rozwiązywanie współczesnych problemów społecznych. Takim zagadnieniem jest dziś demograficzne starzenie się społeczeństwa – stwierdził Maciej Zdziarski, prezes Instytutu Łukasiewicza, współorganizatora konferencji, wprowadzając zebranych w tematykę konferencji.
    Jak chorują seniorzy?
       Naukową część konferencji rozpoczął wykład dr med. Alicji Klich-Rączki, geriatry z Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego. Wystąpienie poświęcone było problemowi wielochorobowości i wielolekowości w geriatrii. Specjalistka przedstawiła katalog chorób swoistych w starości, zmian inwolucyjnych oraz chorób, które w przypadku osób starszych mają inny przebieg. Trudności diagnostyczne wynikają z atypowych symptomów (np. braku objawów, masek chorobowych), braku wyraźnych zmian w badaniach laboratoryjnych, a także mniejszej wiarygodności wywiadu i utrudnionej współpracy przy badaniach dodatkowych.
        Część prelekcji poświęcona została tzw. „wielkim zespołom geriatrycznym”, czyli chorobom swoistym w geriatrii. Należą do nich otępienia, majaczenie, nietrzymanie zwieraczy, upadki oraz tzw. zespół słabości (Frailty). – Człowiek starszy rzadko jest zdrowy. Osoby do 69. roku życia mają średnio 2,8 schorzeń. Najstarsi, po 80. roku życia – 3,7 schorzeń – zauważyła dr Klich-Rączka.
    Starsi pacjenci „lubią” leki
        Wielość chorób pociąga za sobą konieczność przyjmowania dużych ilości leków. – Problemem jest nie tylko ich ilość, ale też fakt, że działają na zmieniony w starości organizm – podkreślała geriatra. – W starszym wieku zwiększa się ilość tkanki tłuszczowej, zmniejsza się zawartość wody. Występuje skłonność do obrzęków, pogarsza się wątrobowy metabolizm leków. Są one także słabiej wydalane przez nerki. Ten sam lek może zupełnie inaczej zadziałać ze względu na wiek pacjenta.

       Jak dodała, zadaniem lekarza leczącego starszego pacjenta z wielochorobowością często jest wybór „mniejszego zła”. Standardy postępowania narzucają lekarzom stosowanie określonego rodzaju leków np. w przypadku choroby niedokrwiennej, niewydolności serca czy cukrzycy. – Stwarza to ogromne wyzwanie dla lekarza zajmującego się pacjentem. Musimy pamiętać, że przy jednoczesnym zażywaniu 5 leków ryzyko wystąpienia interakcji wynosi 50%, a w przypadku 8 – 100%. Jeżeli podajemy pacjentowi 10 leków, szkodzimy mu – podkreślała dr Klich-Rączka.
    Niebezpieczna farmakoterapia
       Kwestię błędów w farmakoterapii podjęła także dr farm. Agnieszka Neumann-Podczaska z Katedry Geriatrii i Gerontologii Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu. Opowiedziała o zjawisku kaskady preskrypcji. – W geriatrii bardzo często leczymy nie same schorzenia, ale skutki działań niepożądanych leków. Często nie rozpoznajemy tych działań i leczymy je jako chorobę – mówiła dr Neumann-Podczaska.

       Specjalistka zaprezentowała kilka przykładów niebezpiecznych interakcji i działań niepożądanych leków, które są popularne wśród starszych pacjentów, wyciągów z grejpfruta, dziurawca, a także niesteroidowych leków przeciwzapalnych. Pokazywała, jakiego typu kroki może podjąć farmaceuta, by zapobiec błędom w farmakoterapii seniorów.
    Opieka farmaceutyczna
       Odpowiedzią na problemy z farmakoterapią starszych pacjentów jest opieka farmaceutyczna. Katedra Geriatrii i Gerontologii UM w Poznaniu realizuje projekt opieki farmaceutycznej w geriatrii, finansowany przez Narodowe Centrum Nauki. – Chcemy pokazać, jak  praktycznie oceniać poprawność farmakoterapii. Mamy nadzieje, ze to, co uda nam się stworzyć, będzie docelowo narzędziem pracy wszystkich farmaceutów – mówiła dr Neumann-Podczaska.

       Temat opieki farmaceutycznej podjął także dr Wojciech Kuźmierkiewicz, prezes Naukowej Fundacji Polpharmy. – O potrzebie świadczenia takiej opieki przekonuje nas przykład innych krajów. Stworzenie tego modelu w Stanach Zjednoczonych wynikało z potrzeby lepszego wykorzystania farmaceuty i zmiany roli apteki. Farmaceuta może pomóc pacjentowi uniknąć problemów odlekowych w sytuacji, gdy ten chodzi do kilku lekarzy. To, czym może wygrać dziś aptekarz, to opieka farmaceutyczna – stwierdził dr Kuźmierkiewicz.
    Przestrzeganie zaleceń lekarskich jako wyzwanie
       Uczestnicy konferencji zgodnie przyznali, że w opiece farmaceutycznej kluczową kwestią jest wsparcie przestrzegania zaleceń lekarskich przez pacjentów (compliance). Sprawą tą od lat zajmuje się Naukowa Fundacja Polpharmy, na zlecenie której kilka lat temu przeprowadzono badania dotyczące poziomu przestrzegania zaleceń lekarskich przez pacjentów. – Próbowaliśmy odpowiedzieć na pytanie, co pacjentów motywuje do przestrzegania zaleceń lekarskich, a co jest barierą, nie pozwalającą stosować się do nich – wyjaśniała Bożenna Płatos, kierownik biura Fundacji.

       Dr hab. med. Przemysław Kardas, profesor Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, przedstawił wyniki badań dotyczących przestrzegania zaleceń lekarskich przez pacjentów. Według tych danych jedna czwarta recept nigdy nie jest realizowana, a połowa pacjentów, którzy wykupują przepisane leki, nie przestrzega zaleceń co do ich stosowania. Ocenia się, że blisko jedna piąta hospitalizacji osób starszych jest uwarunkowana nieprzestrzeganiem zaleceń terapeutycznych.

       Jak dowodził prof. Kardas, Polacy lekceważą zalecenia terapeutyczne zarówno w chorobach bezobjawowych (jak nadciśnienie czy cukrzyca), jak i objawowych (np. infekcje, padaczka, astma). Według specjalisty kluczowa jest edukacja pacjentów i uświadomienie im szkodliwości takiego działania. – Lek, którego nie biorę, nie działa. Lek, który biorę niesystematycznie, nie działa tak dobrze, albo nie działa w ogóle – zauważył prof. Kardas.
    Komunikacja z pacjentem

       Ekspert zwrócił uwagę na rozwiązania sprzyjające systematycznemu leczeniu, które są lub wkrótce będą do dyspozycji lekarzy i pacjentów. Należą do nich Zintegrowany Informator Pacjenta, system Internetowego Konta Pacjenta oraz e-recepta. – Kiedy pacjent leczy się niesystematycznie, cała nasza działalność lekarska i farmaceutyczna jest nic nie warta. Nie da się leczyć wbrew pacjentowi. Skutecznie można leczyć tylko razem z nim – podsumował prof. Kardas.

       Na wagę dobrej komunikacji ze starszym pacjentem zwróciła uwagę także Agnieszka Turkot, psycholog z Kliniki Psychiatrii Dorosłych Collegium Medicum UJ. – Choroba jest częścią historii życia, którą warto poznać, choć często ani lekarz, ani farmaceuta nie mają na to czasu – zauważyła. – Tymczasem często pacjent przychodzący do lekarza często wcale nie przychodzi po lek. Oczekuje raczej zrozumienia, wsparcia – tego, że ktoś zada mu pytanie, dlaczego cierpi.

       Konferencję zakończyła dyskusja, podczas której prelegenci mówili o istocie opieki farmaceutycznej i szansach jej zaistnienia w polskich warunkach. Spotkanie odbywało się pod patronatem edukacyjnym „Czasopisma Aptekarskiego”. Patronat medialny nad konferencją objęły tytuły branżowe: „Aptekarz Polski”, „Farmacja Praktyczna”, „Świat farmacji” oraz „Zdrowie Seniora”, a także media regionalne, Polskie Radio Rzeszów oraz „Gazeta Codzienna Nowiny”.
      Materiał prasowy Fundacji Instytutu Łukasiewicza
  • Biblioteka farmaceuty.  ( 43 pozycji )

        Aptekarz jest zawodem, który swych korzeni szuka bardzo głęboko w czasie – „już w starożytnym Egipcie..." a może jeszcze głębiej... Profesja ta, mimo że przez wieki łączona była z innymi czynnościami leczniczymi, wymagała stałego miejsca, gdzie wykonywane były preparaty pomocne w dolegliwościach. Przez następne wieki, „aptekarskie warsztaty” stawały się miejscem, gdzie Aptekarz, jako mistrz zawodu, posługiwał się podczas wykonywania remedium tajemniczymi przyrządami. Otaczały go również naczynia przeznaczone do przechowywania substancji o mocy leczniczej.

        Przygotowane w sposób perfekcyjny opracowanie magistra farmacji Iwony Dymarczyk, osoby związanej z zawodem farmaceuty, a jednocześnie profesjonalnie przygotowanego artysty plastyka, jest przykładem jak można przedstawić aptekarza i jego zanurzenie w profesji.
        Album, bo tak należałoby nazwać wydawnictwo Aptekarz i majoliki, jest poświęcony dwom tematom, które mają cechy wspólne. Aptekarzowi o niezwykłym życiorysie i jego niezwykłym zbiorze aptekarskiej ceramiki. Aptekarzem był Mateusz B. Grabowski, magister farmacji, wychowanek Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie, żołnierz Września 1939 roku i polskich formacji wojskowych II Wojny Światowej, który nigdy do kraju nie wrócił. Ale więzów z Polską nie zerwał – z jego apteki w Londynie wysyłane były leki dla pacjentów za żelazną kurtyną. Niezwykłym zbiorem jest kolekcja naczyń aptecznych o urodzie dzieł sztuki.
        Mgr Iwona Dymarczyk, w sposób bardzo ciekawy przedstawiła M.B. Grabowskiego, śledząc jego koleje życia, przytaczając wspomnienia, ilustrując je fotografiami. Ta biografia udowadnia, że chcąc, można wiele uzyskać. Farmaceuta z natury rzeczy był zawsze osobą, która przebywała w otoczeniu rzeczy, mebli, przyrządów aptecznych czy najmniejszych utensylii, przygotowanych niejako wieloletnim doświadczeniem fachowym do użycia podczas pracy. Wszystkie one wykazywały cechy prawie dzieł artystycznych, co do dzisiejszego dnia można podziwiać w zbiorach muzealnych ale i w aptekach z tradycjami. Nie każdy zawód może poszczycić się nie tylko tak bogatą historią, ale i tak pięknymi dowodami tejże.
        Mgr Mateusz Grabowski był nie tylko kolekcjonerem, najpiękniejszych chyba naczyń aptecznych, przygotowywanych przez najlepsze europejskie manufaktury, specjalnie dla aptek. Nie są to niewątpliwie naczynia codziennego użytku, ich uroda przedstawiała piękno sztuki aptekarskiej, której Officina sanitatis była siedzibą.
        Kolekcja Grabowskiego przez niego samego została przekazana do zbiorów Muzeum Farmacji Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego w 1976 roku. Warto zwrócić uwagę na te niezwykłe naczynia, ich kartusze przywodzą na pamięć miłośnika historii zawodu, postacie aptekarzy, którzy w swych warsztatach – bo apteka wytwarzała wiele, nie tylko leków – w otoczeniu rzeczy pięknych, mogli skupić się na przygotowywaniu preparatów leczniczych. Czasem poszukiwano panaceum, korzystając ze środków umieszczonych w wykwintnych naczyniach zdobiących wnętrze apteki, przynajmniej tak się wydawało niewtajemniczonym...
        Piękny ten okaz sztuki, tym razem wydawniczej, przygotowany został przez Wydawnictwo Kontekst z Poznania. W tymże wydawnictwie ukazywały się już opracowania historyczne dotyczące aptekarstwa, warto mieć je do „codziennego użytku”. Warto jednak postarać się o Aptekarza i majoliki, tak z racji „urody” aptekarskiego życiorysu, jak i urody opisywanych zabytków.

    mgr farm. Lidia Czyż
  • Rozmowy Redakcji.  ( 11 pozycji )

       Rozmowa Aptekarza Polskiego z Profesorem Eduardasem Taraseviciusem, prezesem Litewskiego Towarzystwa Farmaceutycznego, gościem Naczelnej Rady Aptekarskiej na obchodach X Ogólnopolskiego Dnia Aptekarza w dniu 18 września 2013 roku w Warszawie.

     - Korzystamy z okazji, że jest Pan Profesor gościem polskich aptekarzy  i chcemy prosić o krótką rozmowę.
    - Zgoda na rozmowę. Biorę udział w tym spotkaniu na zaproszenie pana doktora Grzegorza Kucharewicza, prezesa Naczelnej Rady Aptekarskiej. Byłem przyjemnie zaskoczony tym zaproszeniem. Jest mi bardzo miło, że mogę uczestniczyć wraz z polskimi aptekarzami w obchodach X Ogólnopolskiego Dnia Aptekarza. Idea obchodów Dnia Aptekarza, który jest świętem całej rodziny aptekarskiej zyskała poparcie Międzynarodowej Federacji Farmaceutycznej. Święto to jest obchodzone także w innych krajach.
    - Czy na Litwie także świętuje się Dzień Aptekarza?

    Tak. Podobnie jak w Polsce nasze święto nawiązuje do postaci Świętych Kosmy i Damiana. Nasze obchody odbędą się kilka dni później, 25 września w kościele Świętego Jana położonym na terenie Uniwersytetu Wileńskiego. W tym kościele znajduje się obraz naszych Świętych Patronów.   
    - Ilu członków liczy Litewskie Towarzystwo Farmaceutyczne? Proszę przybliżyć nam profil działania Towarzystwa, któremu Pan Profesor prezesuje.

    - Na Litwie nie ma Izby Aptekarskiej. Przynależność farmaceutów do naszej organizacji jest dobrowolna. Do Towarzystwa należy 500 członków. Farmaceuci związani z sieciami aptek nie zgadzają się w pełni z naszym programem.
    - Pomimo, że nie skupiamy wszystkich litewskich aptekarzy, to mamy pozytywny program dla aptekarstwa. Walczymy z dobrym skutkiem. Oto przykład z ostatnich tygodni. Litewski Parlament uznając przedstawiane przez nasze Towarzystwo argumenty przeciwko wprowadzeniu leków do obrotu pozaaptecznnego odrzucił projekt ustawy zezwalającej na obrót lekami na stacjach benzynowych.

    - Jaka jest sytuacja aptek na Litwie? Proszę przedstawić obraz litewskiego aptekarstwa.

    - Wiele aptek należy do sieci. Około 200 aptek to apteki indywidualne. Na litewskim rynku aptecznym jest ostra konkurencja. Apteki indywidualne są zmuszone do podjęcia narzuconej przez sieci walki konkurencyjnej. Sytuacja ekonomiczna aptek indywidualnych nie jest dobra.
     - Czy na Litwie możliwa jest reklama leków oraz reklama aptek?

    - Niestety, reklama jest u nas dozwolona, co uznajemy za niewłaściwe. Reklamują się zwłaszcza apteki sieciowe. Chcemy wziąć z Was przykład i doprowadzić do wprowadzenia zakazu reklamy aptek i ich działalności.

    - Jakie jeszcze postulaty dotyczące ładu na rynku farmaceutycznym przedkłada rządowi i ustawodawcy Litewskie Towarzystwo Farmaceutyczne?

    - Przed kilku laty nasze Towarzystwo złożyło w ministerstwie zdrowia projekt nowelizacji prawa w celu ustanowienia racjonalnej struktury i liczby aptek. Domagamy się wprowadzenia tak zwanej geografii i demografii.

    - Jak się układają kontakty Towarzystwa z polskim samorządem aptekarskim?

     - Są to kontakty częste. Już niedługo, w listopadzie, na Uniwersytecie Kowieńskim odbędzie się międzynarodowa konferencja farmaceutyczna. Spodziewamy się gościć na tej konferencji przedstawicieli Naczelnej Izby Aptekarskiej. Serdecznie ich zapraszamy. Wydarzeniem towarzyszącym konferencji będzie otwarcie nowej siedziby Wydziału Farmaceutycznego Uniwersytetu w Kownie.

    - Czego życzy Pan Profesor polskim aptekarzom z okazji Dnia Aptekarza?

    - Życzę zadowolenia i satysfakcji z pracy dla pacjentów. Życzę poprawy sytuacji ekonomicznej aptek. Naczelnej Izbie Aptekarskiej życzę, żeby podjęła działania w celu przystąpienia do Międzynarodowej Federacji Farmaceutycznej (FIP), która jest prężną organizacją. Organizowane przez FIP kongresy są ważnymi wydarzeniami wytyczającymi kierunki rozwoju farmacji na świecie. Wszystkim okręgowym izbom aptekarskim życzę jedności w działaniach na rzecz realizacji programowych celów waszego samorządu.

    Rozmawiał Zbigniew Solarz
    Tekst rozmowy nieautoryzowany
  • Listy do Redakcji  ( 34 pozycji )
  • Warto wiedzieć.  ( 31 pozycji )
    Nagroda Nobla przyznana

       5 października 2015 roku Komitet Noblowski działający przy Instytucie Karolinska w Sztokholmie podał do wiadomości decyzję o przyznaniu Nagrody Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny w 2105 roku.

       Laureatami zostało troje uczonych: pan profesor William C. Campbell i pan profesor Satoshi Omura oraz pani profesor Youyou Tu.

       Nagroda została podzielona: pół nagrody zdobyli wspólnie William C. Campbell z USA i  Satoshi Omura z Japonii za odkrycie dotyczące nowej terapii przeciwko infekcjom powodowanym przez pasożyty nicieni, a druga połowa nagrody przypadła Youyou Tu z Chin za odkrycie nowej  terapii przeciwko malarii.

    Więcej informacji:

  • Edukacja  ( 22 pozycji )
       Wybór kierunku studiów często wiąże się z decyzją określającą dalszy rozwój zawodowy. Do kierunków, które cieszą się nadal dużą popularnością należą studia farmaceutyczne. Rozwój aptek prywatnych na początku lat 90 spowodował duże zainteresowanie farmacją. Wraz ze wzrostem ich liczby powstawały nowe miejsca pracy. Studenci pytani, dlaczego wybrali farmację odpowiadali, że zaraz po studiach od razu mają zapewnione miejsce pracy. Tak było przez wiele lat. Niestety wzrastająca liczba aptek, a co za tym idzie często ich słabsza kondycja finansowa, zmiana struktury ich własności, a także zmiany legislacyjne przyczyniły się do tego, że rynek pracy dla farmaceutów stawał się coraz trudniejszy. Nie bez znaczenia było również pojawienie się licznych szkół kształcących techników farmacji, którzy mieli zbliżone do farmaceutów uprawnienia w aptece. Według danych Głównego Urzędu Statystycznego, który w 2013 roku objął badaniami 12,2 tys. aptek ogólnodostępnych, 34 apteki zakładowe i 1,3 tys. punktów aptecznych na ogólną liczbę 30,5 tys. osób uprawnionych do wykonywania zawodu farmaceuty blisko 90% pracowało bezpośrednio z pacjentem. W aptekach ogólnodostępnych i punktach aptecznych pracowało łącznie 25,5 tys. magistrów farmacji i 27,5 tys. techników farmacji. [1]
       Od czasu wejścia Polski do Unii Europejskiej otworzyły się miejsca pracy dla farmaceutów w innych krajach. Najbardziej popularna była Anglia. Na uczelniach często pojawiali się przedstawiciele firm rekrutujących do pracy za granicą. Dla wielu absolwentów wydziałów farmaceutycznych była to ogromna szansa, wielu też z niej skorzystało. Mając dyplom ukończenia studiów, po przeszkoleniu mogli oni podjąć pracę w swoim zawodzie. Wcześniej stosunkową dużą barierą była nostryfikacja dyplomu, która zniechęcała „na starcie” do wyjazdu z kraju.

       Zdecydowana większość absolwentów wydziałów farmaceutycznych wybiera aptekę jako miejsce dalszej pracy. Ten stan rzeczy jest często uwarunkowany odbywanym w trakcie 11 semestru studiów stażem w aptece. Stażyści już w tym okresie dostają propozycję kontynuacji pracy. Ci którzy nie lubią zmian i obserwują rynek pracy, często decydują się na pozostanie, bo praca już jest. Tylko niewielka część z nich dalej poszukuje dla siebie miejsca w przestrzeni życiowej. Jakie są zatem ich możliwości?

       Jak pokazały wyniki badań ankietowych przeprowadzonych przez Zespół ds. Rekrutacji, Oceny Jakości Kształcenia i Absolwentów Uniwersytetu Medycznego w Lublinie [2], blisko 83% szukających zatrudnienia absolwentów farmacji korzysta z ofert zamieszczanych w Internecie. Analiza rynku pod względem miejsca pracy związanego z farmacją pokazuje zmieniający się trendy. Według popularnego portalu [3] określając zawód jako „przedstawiciel farmaceutyczny” otrzymano wynik 893 ofert pracy, podczas gdy dla zawodu „farmaceuta” 99 oferty. Zatem stosunek miejsc pracy jest około 10:1. Najwięcej ofert dla przedstawicieli farmaceutycznych było w województwie mazowieckim - 105, małopolskim - 72, śląskim i wielkopolski po 67 ofert. Pracodawcy poszukują farmaceutów, w tym też i techników farmacji, ponieważ w zbiorze występują obok siebie te dwie grupy zawodowe, najwięcej w województwie mazowieckim - 27, najmniej ofert, jedna,  była w województwie opolskim. Jak widać z powyższych przykładów, to nie apteki poszukują pracowników z wykształceniem farmaceutycznym na rynku pracy.

       Na absolwentów czeka również praca w przemyśle farmaceutycznym pod tym hasłem znaleziono 66 ofert pracy. Oczywiście, w tym przypadku jest to oferta zróżnicowana. Pracodawcy poszukują osób do pracy na różnych szczeblach od mechaników maszyn do Specjalistów. Mniej ofert znaleziono dla „Kierownik apteki”, (21). Główny Inspektorat Farmaceutyczny zamieścił 1 ogłoszenie szukając osoby na stanowisko Specjalista - Inspektor ds. Obrotu Hurtowego w województwie mazowieckim.

       Kolejnym miejscem pracy dla farmaceutów związanym z ich wykształceniem zawodowym jest hurtownia farmaceutyczna. W Polsce jest ich ponad 600 [4]. Przedsiębiorca, który zamierza prowadzić działalność polegającą na prowadzeniu hurtowni farmaceutycznej powinien zatrudnić osobę wykwalifikowaną – kierownika hurtowni – odpowiedzialną z prowadzenie hurtowni. Farmaceuta chcący pełnić tę funkcję według obowiązującego Prawa farmaceutycznego musi posiadać dwuletni staż pracy w hurtowni farmaceutycznej lub w aptece. Na rynku ofert pracy znaleziono 36 propozycji.

       Wydziały farmaceutyczne starają się również dostosowywać swoje programy studiów do wymagań rynku pracy oferując ciekawe specjalności przeddyplomowe. Farmaceuci kończący studia oprócz dyplomu i prawa wykonywania zawodu otrzymują także wartość dodaną w postaci przygotowania do pracy, nie tylko jako w aptece jako aptekarze, ale także wykształcenie mogące być przydatne w poszukiwaniu innych ofert pracy. Biorąc pod uwagę, że rocznie 1200 absolwentów farmacji kończy studia to na prawie każdego z nich na chwilę obecną czeka miejsce pracy. Oczywiście pracodawcy wymagają doświadczenia zawodowego, ale czasem warto postarać się, aby przekonać ich, że studia były wystarczającym stażem, aby podjąć pracę.

       Opracowaniem objęto ogólnie rynek farmaceutyczny na podstawie słów kluczowych, bez szczegółowej weryfikacji wymagań pracodawców. ■

    dr n farm. Tomasz Baj
    specjalista w dziedzinie Farmacja przemysłowa,
    specjalista w dziedzinie Lek roślinny

    W opracowaniu wykorzystano dane:
    1.    Główny Urząd Statystyczny. Zdrowie i ochrona zdrowia w 2013 r. Warszawa, 2014.
    2.    Zespół ds. Rekrutacji, Oceny Jakości Kształcenia i Absolwentów UM w Lublinie. Analiza potrzeb rynku pracy dla kierunku farmacja. Lublin, 2013.
    3. (dostęp 6.10.2015 r.)
    4.    Rejestr Hurtowni Farmaceutycznych
  • Lex Apothecariorum.  ( 51 pozycji )

       Ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo farmaceutyczne oraz niektórych innych ustaw dokonano istotnych zmian w ustawie z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2008 r. Nr. 45, poz. 271, z późn. zm.). Zmiany - co do zasady - obowiązywać będą od dnia 12 lipca 2015 r.

        Ostatnie regulacje prawa farmaceutycznego wprowadzone kolejno: ustawą z dnia 19 grudnia 2014 r. o zmianie ustawy Prawo farmaceutyczne i niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., nr 0, poz. 28), Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie wymagań Dobrej Praktyki Dystrybucyjnej (Dz.U. z 2015 r. nr 0, poz.381) oraz ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo farmaceutyczne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. nr 0, poz.788), wnoszą szereg zmian w obszar dystrybucji hurtowej produktami leczniczymi. W istotnych kwestiach, zmiany te mają też wpływ na obrót detaliczny produktami leczniczymi i w bezpośredni sposób przekładają się na współpracę pomiędzy hurtowniami farmaceutycznymi oraz aptekami.
  • Farmacja na świecie.  ( 36 pozycji )

    Zaawansowane i refundowane usługi farmaceutyczne
    w wybranych krajach europejskich
    – wdrażane w roku 2015
    oraz aktualna ocena doświadczeń wcześniejszych projektów
       W coraz większej liczbie krajów europejskich wdrażane są zaawansowane i refundowane usługi farmaceutyczne. Jednak w niektórych przypadkach pierwsze miesiące lub nawet lata wprowadzania w życie w aptekach ogólnodostępnych nowych usług farmaceutycznych nie są łatwe.    

       Od lipca 2014r. rozpoczął funkcjonowanie w Saksonii i w Turyngii pilotażowy program o nazwie Arzneimittelinitiative (ARMIN) wprowadzający bardzo interesujące rozwiązania nowych zasad współpracy aptek i lekarzy w zakresie farmakoterapii pacjentów chorych przewlekle. Jest on również związany oferowaniem przez apteki zaawansowanych i refundowanych usług farmaceutycznych. W roku 2015 będą już pierwsze znaczące efekty wprowadzanych w życie nowych rozwiazań i wiele wskazuje na to, że sukces programu ARMIN może być porównywalny z wprowadzeniem w Niemczech o sierpnia 2013r. dopłat do dyżurów nocnych.

       ARMIN składa się z trzech modułów, które będą stale rozwijane:
    1. Przepisywanie leków przez lekarza w postaci nazw międzynarodowych (Wirkstoffverordnung)
    2. Katalog farmakoterapii (Medikationskatalog) zawierający wytyczne do wyboru określonych substancji czynnych
    3. Nadzór farmakoterapii (Medikationsmanagement) obejmujący nadzór nad całym procesem farmakoterapii, z uwzględnieniem leków OTC wybieranych w procesie samoleczenia oraz optymalizację i zwiększenie bezpieczeństwa farmakoterapii – szczególnie w przypadku pacjentów stosujących wiele różnych leków

       Przepisywanie leków w postaci nazw międzynarodowych i katalog farmakoterapii wdrożone zostały od 1 lipca 2014r. Nadzór farmakoterapii – zacznie funkcjonować na początku 2015r.

    Nazwy międzynarodowe

       Lekarz przepisuje leki w postaci nazw międzynarodowych (z pomocą odpowiedniego programu komputerowego) natomiast wybór konkretnego preparatu następuje w aptece.

       Pacjent rozpoznaje nazwy międzynarodowe stosowanych leków, które są umieszczane na recepcie i na opakowaniach leków – wzmacnia to stosowanie się pacjentów do przepisanej terapii.

       W uzasadnionych przypadkach lekarz morze przepisać preparat konkretnego producenta.

       W pierwszej kolejności w wyniku prac wielu instytucji i urzędów odpowiedzialnych za bezpieczeństwo stosowania leków w Niemczech wytypowanych zostało - 188 substancji czynnych (w tym 16 kombinacji dwóch substancji czynnych) występujących w 25 000 zarejestrowanych leków (przewidziane jest regularne uzupełnianie tej listy).

       Z systemu przepisywania leków w postaci nazw międzynarodowych wyłączone są w szczególności następujące postaci leków:

    - stosowane na skórę (np. maści, żele)
    - leki oczne i do uszu (np. krople oczne, krople do uszu)
    - plastry lecznicze (np. plastry przeciwbólowe)
    - inhalacje (np. leki stosowane w leczeniu astmy)
    - leki parenteralne (np. insuliny)

    Katalog farmakoterapii

       Systematyka podziału substancji czynnych:

    - substancje standardowe, które są stosowane u większości pacjentów w danej sytuacji
    - substancje rezerwowe, które są stosowane u tych pacjentów, których leczenie nie jest możliwe substancjami standardowymi
    - substancje pozostałe, stosowane w szczególnych sytuacjach ze względu na swoje specyficzne właściwości

       W pierwszej kolejności wybrane zostały następujące wskazania:

    - nadciśnienie
    - choroba wieńcowa, niewydolność serca, arytmia serca
    - zaburzenia przemiany lipidów
    - osteoporoza
    - choroba Alzheimera, demencje
    - depresja

       Rozszerzona lista wskazań od 1 stycznia 2015r.

    - cukrzyca typu 2
    - antybiotykoterapia górnych i dolnych dróg oddechowych
    - antybiotykoterapia dróg moczowych

    Nadzór farmakoterapii

    1) Aptekarz określa wszystkie leki stosowane przez pacjenta. Następnie pacjent jest rejestrowany w aptece, przynosi w ustalonym terminie do apteki wszystkie stosowane leki – aptekarz przeprowadza w aptece rozmowę z pacjentem, która trwa ok. 1 godz.
    Aptekarz analizuje również leki stosowane przez pacjenta w ciągu ostatnich 6 miesięcy – na podstawie danych otrzymanych z Kasy Chorych.
    2) Aptekarz sporządza wstępny plan farmakoterapii. Dokonuje analizy - w szczególności pod względem interakcji i bezpieczeństwa farmakoterapii. Pacjent otrzymuje wypełniony „dzienniczek farmakoterapii”, który przedstawia w trakcie wizyty u lekarza.
    3) Lekarz wartościuje stosowane leki i uzupełnia plan farmakoterapii. Wprowadza adnotacje w „dzienniczku farmakoterapii”, przekazywane następnie aptekarzowi.
    4) Aptekarz określa kompletny plan farmakoterapii. Aptekarz określa stosowane preparaty i drukuje dla pacjenta plan farmakoterapii.
    5) Okresowa modyfikacja planu farmakoterapii, najczęściej w cyklu kwartalnym.

       Za pierwszą rozmowę z pacjentem w ramach programu ARMIN apteka otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 94,50 Euro. Za każdą kolejną rozmowę przeprowadzaną w cyklu kwartalnym apteka będzie otrzymywać wynagrodzenie w wysokości 21,00 Euro. Ponadto, za każdą wydaną pozycję na recepcie realizowanej w ramach programu ARMIN, kiedy leki na recepcie przepisywane są w postaci nazw międzynarodowych, apteka będzie otrzymywać dodatkowo 0,20 Euro.

       Przedstawione powyżej główne założenia programu ARMIN są bardzo interesujące i zbieżne z tematami licznych dyskusji prowadzonych na temat przyszłości zawodu i zwiększenia kompetencji zawodowych aptekarzy w Polsce. Wnikliwa analiza doświadczeń wdrażanego w Niemczech programu będzie miała istotne znaczenie w pracach Naczelnej Izby Aptekarskiej nad ustawą o zawodzie aptekarza, która powinna uwzględniać możliwości i nowe wyzwania aptekarstwa polskiego w XXI wieku. Z pewnością pierwsze podsumowania dotyczące realizacji tego programu zostaną zaprezentowane w trakcie Saksońskiego Dnia Aptekarza w kwietniu 2015r., natomiast kolejne wnikliwe analizy będą też prezentowane w trakcie Zjazdu Niemieckich Aptekarzy, który odbędzie się jesienią 2015r.

    mgr farm. Piotr Bohater
    Koordynator Departamentu Spraw Zagranicznych NRA 
  • Galeria.  ( 30 pozycji )




    Msza w bazylice św. Krzyża w Warszawie.

    Poświęcenie ikony Świętych Kosmy i Damiana
    przez księdza Stanisława Warzeszaka.

    Prezes NRA, dr Grzegorz Kucharewicz prezentuje
    poświęconą ikonę Świętych Kosmy i Damiana.
    Kwiaty dla aptekarzy od diagnostów laboratoryjnych.

    Strażnicy Wielkiej Pieczęci Aptekarstwa Polskiego.
    Wręczenie medalu im. prof. Bronisława Koskowskiego.
    Aptekarze odznaczeni Złotymi Krzyżami Zasługi.

    Prezes NRA dziękuje Zofii Ulz za przybycie
    i za wystąpienie podczas uroczystości.
    Przekazanie Tytułu Strażnika Wielkiej Pieczęci Aptekarstwa Polskiego
    księdzu profesorowi.
    Śpiewa Marek Majewski.

    Wśród gości uroczystości był mgr farm. Stanisław Mucha,

    Zasłużony Nauczyciel Zawodu Aptekarza.

    Uczestnicy uroczystości XII Ogólnopolskiego Dnia Aptekarza.


     Medal im. prof. Bronisława Koskowskiego.

    Światowej sławy tenor, wielki Wiesław Ochman śpiewa dla aptekarzy.


     Spotkanie koleżeńskie w foyer Filharmonii Narodowej.


    fot. Izabela Podolec

    fot. Remigiusz Komarczewski


  • Manuał aptekarski.  ( 248 pozycji )

       Wesz głowowa (łac. Pediculus humanus capitis), owad należący do rodziny Pediculidae, jest pasożytem bytującym na owłosionej skórze głowy człowieka. Dorosła samica mierzy ok. 2,6 – 4,0 mm, samce są mniejsze (ok. 2,4 – 2,9 mm). Ciało owada jest wyraźnie podzielone na trzy części – głowę, tułów oraz odwłok i pokryte kutykulą o żółtawo-brązowym zabarwieniu. Na głowie widoczne są dwie czułki oraz kłująco-ssący aparat gębowy, z widocznymi dwoma kanałami ssącymi. Wesz posiada trzy pary odnóży, zakończone charakterystycznymi pazurami, które ułatwiają owadowi przytwierdzenie się do pojedynczych włosów i znacznie utrudniają mechaniczne usuwanie pasożytów.

        Astma oskrzelowa i przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) to schorzenia dróg oddechowych, których istotą jest obturacja, czyli zwężenie, dające duszność jako podstawowy objaw. Dolegliwości astmatyczne mają najczęściej podłoże alergiczne i są na ogół w pełni odwracalne. Ustępują pod wpływem odpowiedniego leczenia, a czasami nawet samoistnie. W POChP uszkodzenie miąższu płuc następuje nie na skutek reakcji uczuleniowej, lecz w wyniku kontaktu ze szkodliwymi cząstkami – na ogół z dymem tytoniowym – i jest nieodwracalne. W POChP wyniszczenie dotyka cały organizm. Inne różnice to fakt, że w astmie duszność występuje napadowo, obturacja jest zmienna, a przebieg niejednorodny. W POChP natomiast duszność występuje najczęściej po wysiłku, obturacja jest stała, a sam przebieg choroby – postępujący.
  • Wszechnica aptekarska.  ( 138 pozycji )

       Mimo, iż żyjemy w świecie nieporównywalnie bardziej świadomym, higienicznym, rozwiniętym, niżeli było to nawet 100 lat temu, choroby odzwierzęce (zoonozy), występujące od dawien dawna niestety dają się we znaki również w naszych czasach, stanowiąc wciąż znaczące zagrożenie. W obecnym momencie szacuje się, że na ponad 1400 występujących na Ziemi czynników niebezpiecznych dla człowieka, więcej niż 60% z nich to patogeny wspólne dla ludzi i zwierząt. Do tego, dodatkowo także podaje się, że spośród nowo pojawiających się chorób zakaźnych człowieka (emerging diseases), aż 75% stanowią właśnie choroby odzwierzęce. Co jest niepokojące, jak podają naukowcy, raz na osiem miesięcy w jakimś miejscu na ziemi pojawia się nowa zoonoza. Niektóre z nich obejmują swym zasięgiem wszystkie kontynenty, inne zaś są ograniczone geograficznie.
  • Przegląd prasy.  ( 20 pozycji )

       Od kilku lat Polska zajmuje miejsce w pierwszej dziesiątce krajów świata pod względem ilości spożywanych leków (zarówno tych przepisywanych na receptę, jak i tych dostępnych w sprzedaży odręcznej), a rynek farmaceutyczny w naszym kraju jest jednym z największych w Europie. Przyczynami skłonności do niepohamowanego, niekontrolowanego nadużywania (ang. abuse) leków, czyli lekomanii, są rozwój i komercjalizacja rynku farmaceutycznego oraz dolegliwości psychosomatyczne naszego społeczeństwa. Ta druga przyczyna ma związek z jednej strony z niezadowalającą samooceną stanu zdrowia i/lub starzeniem się społeczeństwa, a z drugiej ze wzrostem świadomości dotyczącej stanu zdrowia i zapotrzebowania na nowoczesne formy leczenia, nadmierną wiarą w skuteczność leków oraz poszukiwaniem komfortu psychicznego. Konsumentami dużej ilości leków w Polsce są dwie zróżnicowane wiekowo grupy pacjentów: osoby powyżej i poniżej 65 roku życia. Osoby starsze (powyżej 65 roku życia) nadużywają leków często samowolnie, z uwagi na współwystępowanie różnych dolegliwości, poczucie niepewności jutra oraz stałą obawę o własne zdrowie. Drugą grupę wiekową (poniżej 65 roku życia) stanowią mieszkańcy wielkich miast, którzy nadużywają leków (często najnowszych i drogich) świadomie, oraz osoby zamieszkujące małe miasta i wsie, które stosują leki bezrefleksyjne w wyniku modelowania zachowań i pod wpływem reklam w mediach.

       Problem lekomanii w Polsce dotyczy wielu różnorodnych medykamentów, a wśród nich na pierwsze miejsce wysuwa się nadużywanie leków przeciwbólowych, zwłaszcza tych dostępnych bez recepty. Inne nadużywane leki to te o działaniu przeciwkaszlowym, przeciwgorączkowym, przeciwzapalnym, uspokajającym i nasennym, przeciwlękowym, pobudzającym, hamującym łaknienie (anorektyki), leki hormonalne, przeczyszczające oraz preparaty zawierające w składzie alkohol (głównie krople nasercowe i krople żołądkowe).

       Konsekwencje lekomanii są różnorodne w zależności od rodzaju i ilości zażywanej substancji oraz okresu nadużywania. Najszybciej obserwowanymi objawami nadużywania leków są objawy niepożądane (bóle i zawroty głowy, bóle brzucha, nudności, osłabienie, reakcje alergiczne, zmiany na skórze i inne) lub zatrucie organizmu wymagające interwencji na oddziałach toksykologicznych. Poważną konsekwencją nadużywania leków jest uzależnienie (ang. addiction) – przewlekła choroba ośrodkowego układu nerwowego obejmująca obok zaburzeń psychicznych także szerokie spektrum objawów somatycznych i wegetatywnych. Najważniejszymi cechami uzależnienia są przymus sięgania po substancję uzależniającą i głód narkotykowy. Te cechy decydują o rozróżnieniu pomiędzy nadużywaniem substancji (ang. drug abuse), czyli procesem, nad którym człowiek jeszcze panuje i który może zwalczyć, a uzależnieniem. Uzależnienie cechuje się też nawrotowością (ang. relapse), pojawiającą się nawet po bardzo długim okresie abstynencji. Zgodnie z kryteriami ICD-10 ustalonymi przez Światową Organizację Zdrowia uzależnienie następuje, gdy w ciągu 12 miesięcy chorego cechują co najmniej 3 spośród wymienionych objawów:

    1.    Silna, natrętna potrzeba zażywania substancji (przymus).
    2.    Upośledzona zdolność kontrolowania zażywania substancji.
    3.    Występowanie objawów abstynencyjnych po odstawieniu substancji (głód narkotykowy).
    4.    Tolerancja na zażywaną substancję.
    5.    Postępujące zaniedbywanie alternatywnych do zażywania przyjemności, zachowań czy zainteresowań.
    6.    Zażywanie substancji pomimo wiedzy o szkodliwości dla zdrowia.
       Przyczynę uzależnienia należy wiązać ze zmianami zachodzącymi pod wpływem substancji uzależniających w układach funkcjonalnych mózgu, mianowicie w układzie nagrody, układzie wzbudzenia oraz w układzie poznawczym (kognitywnym). Spośród nich układ nagrody odgrywa zasadniczą rolę w inicjacji i podtrzymywaniu nałogu. Układ ten w warunkach fizjologicznych odpowiedzialny jest za pobieranie pokarmu, wody, zachowania seksualne i agresywne, natomiast patologiczne aktywacje tego układu występują pod wpływem nagród sztucznych, w tym nielegalnych substancji uzależniających oraz leków. Z punktu widzenia lokalizacji w mózgu układ nagrody to ściśle określony układ ośrodków i szlaków neuronalnych, których pobudzenie wywołuje reakcje wskazujące na subiektywne przyjemne odczuwanie tej stymulacji i w związku z tym dążenie do ponowienia bodźca. Układ nagrody tworzą mezolimbiczne szlaki dopaminergiczne, biegnące z pola brzusznego nakrywki śródmózgowia do różnych struktur limbicznych. Mezolimbiczne szlaki dopaminergiczne kontrolują zachowania motywacyjne związane z działaniem zewnętrznych dodatnich bodźców wzmacniających (odczuwanych jako przyjemne) i to właśnie im przypisuje się duże znaczenie w rozwoju uzależnień. Sygnał o przyjemnym charakterze pobudza dopaminowe neurony pola brzusznego nakrywki, czego konsekwencją jest wzrost uwalniania dopaminy z zakończeń aksonalnych w jądrze półleżącym przegrody. Pomimo iż dopamina decyduje o wartościach wzmacniających bodźca odbieranego, w neurochemiczną regulację układu nagrody zaangażowane są też inne neuroprzekaźniki. Należą do nich: serotonina, GABA, glutaminian i peptydy opioidowe, których ilość w przestrzeni synaptycznej – zmienna w wyniku działania bodźców nagradzających lub awersyjnych – moduluje homeostazę układu dopaminowego.

       Do nadużywanych leków, które bezpośrednio (przez wpływ na transporter dopaminowy, enzymy syntetyzujące lub rozkładające dopaminę) lub pośrednio (przez wpływ na wychwyt zwrotny lub aktywację receptorów innych neuroprzekaźników) modulują aktywność mezolimbicznego układu dopaminowego, należą pochodne opioidowe obdarzone działaniem przeciwbólowym lub przeciwkaszlowym, leki działające poprzez kompleks receptora GABAA (nasenne, uspokajające i przeciwlękowe), leki poprawiające sprawność umysłową (ang. cognitive enhancers). Warto też wspomnieć o występujących objawach zależności psychicznej pod wpływem substancji hamujących łaknienie lub niektórych leków przeciwdepresyjnych.

       Wymienione wyżej leki (dostępne z przepisu lekarza lub bez recepty) stanowią legalne źródło substancji uzależniających. Dlatego też stosowanie leków, zwłaszcza psychotropowych, powinno być racjonalne, czasowe i w jak najmniejszych dawkach, po dokładnie zebranym wywiadzie od pacjenta na temat wcześniejszych epizodów nadużywania substancji uzależniających.

       Zaleca się także zwiększenie czujności pracowników służby zdrowia mających bezpośredni wpływ na dystrybucję leków na możliwość nadużywania substancji teoretycznie bez potencjału psychoaktywnego i uzależniającego. Do takich „nieuzależniających” leków należą benzydamina i ksylometazolina. W ostatnich latach opisano przypadki ich nadużywania i pojawienia się objawów zagrażających zdrowiu bądź życiu.

       W związku z epidemią uzależnień lekowych konieczne są działania zapobiegające nadużywaniu leków: edukacja na temat zdrowotnych i społecznych konsekwencji ich pobierania (w innej dawce lub innych celach niż zalecanie) prowadzona przez pracowników służby zdrowia, farmakologów oraz toksykologów; ograniczenie reklamy leków i podawanie precyzyjnej informacji o składzie leku. Duże znaczenie mają także: przestrzeganie ograniczeń i zakazów dotyczących odręcznej sprzedaży leków bez recepty lekarskiej, wprowadzenie systemu monitorowania działań niepożądanych leków oraz stworzenie odpowiednich rozwiązań prawnych dla terapii osób uzależnionych od leków.

    prof. dr hab. Małgorzata Filip

    Katedra Toksykologii, Wydział Farmaceutyczny,
    Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków;
    Pracownia Farmakologii Uzależnień,
    Zakład Farmakologii,
    Instytut Farmakologii PAN, Kraków.
    Piśmiennictwo u autorki.

        Redakcja Aptekarza Polskiego dziękuje Autorce oraz Wydawcy i Redakcji Biuletynu Farmacja Krakowska za udostępnienie powyższego artykułu. Artykuł był opublikowany w numerze 1/2014 Farmacji Krakowskiej .
  • Sport to zdrowie.  ( 27 pozycji )
    Regaty na Medal

       IV Żeglarskie Mistrzostwa Polski Farmaceutów, które odbywały się od 3 do 6 września 2015 roku na jeziorze Niegocin zapisały się rekordową liczbą uczestniczących regatach załóg. Organizatorzy (Okręgowa Izba Aptekarska w Olsztynie) zakładali, że w regatach weźmie udział 20 załóg, gdy tymczasem do rywalizacji o żeglarskie trofea zgłosiły się 22 załogi reprezentujące 8 okręgowych izb aptekarskich. Regaty odbywały się w dwóch kategoriach farmaceutycznych i firmowych.

       Nad przebiegiem regat czuwała komisja regatowa w składzie: Jan Kurowicki, sędzia regat (AZS Wilkasy) oraz Marek Jędrzejczak, jako przedstawiciel Naczelnej Rady Aptekarskiej i Roman Grzechnik, jako komandor regat i przedstawiciel organizatora.

       Całość regat składała się z sześciu krótkich wyścigów zgodnie z rozstawionymi bojkami przez komisję regatową po tzw. podwójnym śledziu oraz jednego biegu długiego wokół wysp na jeziorze Niegocin. W piątek Regaty wystartowały od biegu długiego o godz. 12. Wiatr był dobry 2-3 w skali Beauforta, co pozwoliło rozegrać dwa okrążenia wokół wysp. Pierwszą część regat zakończono ok. godz. 17. Drugi dzień regat podzielony był na dwie części. Rano po śniadaniu odbył się trzy biegi wokół rozstawionych boi na jeziorze Niegocin. Trzeba przyznać, że faworyt regat zmieniał się z biegu na bieg i przetasowania w klasyfikacji były po każdym wyścigu. Po południu zostały dograne jeszcze trzy krótkie wyścigi i część sportowa regat dobiegła końca.

       Regaty wygrała załoga Okręgowej Izby Aptekarskiej w Białymstoku, która otrzymała Puchar Prezesa Naczelnej Rady Aptekarskiej. Drugie miejsce w regatach zajęła załoga reprezentująca Okręgową Izbę Aptekarską w Krakowie, której sternikiem był Przemysław Szybka a trzecie miejsce zajęła załoga z Gdańska ze sternikiem Pawłem Chrzanem.

       Tytuł najlepszego Skipera regat zdobył Adam Fiłonowicz, sternik jachtu pod banderą izby białostockiej. W specjalnym biegu długim zwyciężyły załoga z Warszawy ze sternikiem Wojciechem Szkopańskim, drugie miejsce zdobyła załoga również z Warszawy ze sternikiem Maćkiem Drogowskim a trzecie miejsce zdobyła załoga z Warszawy ze sterniczką Pauliną Nejman-Połatyńską.

       Nagrodę ufundowaną przez redakcje Aptekarza Polskiego dla najlepszego Nawigatora biegu długiego zdobył sternik Wojtek Szkopański.

       Nagrody dodatkowe otrzymali:
    - nagrodę Fair Play otrzymała załoga OIA w Olsztynie ze sternikiem Dariuszem Pedowskim
    - nagroda dla najmłodszego uczestnika regat przypadła Aleksandrowi Łazarczukowi.
       Ponadto rozdano pamiątkowe dyplomy:

    1. Dla najbardziej reprezentatywnej farmaceutycznie załogi. Dyplom otrzymała załoga OIA w Bydgoszczy złożona z samych farmaceutów; ciekawostka załogę tworzyli członkowie Prezydium OIA w Bydgoszczy.
    2. Dla najbardziej roztańczonej załogi na regatach. Dyplom przypadł załodze OIA w Krakowie ze sternikiem Małgorzatą Lelito.
    3. Dla Prezesa OIA, która wystawiła najwięcej załóg biorących udział w regatach. Nagroda przypadła Alinie Fornal, prezesowi OIA w Warszawie.
    Opracowano na podstawie relacji Romana Grzechnika, komandora Regat
    Zdjęcia: Okręgowa Izba Aptekarska w Olsztynie.
  • Chwila oddechu.  ( 95 pozycji )


     Żyli w Rzymie bliźniacy – Kosma oraz Damian,
     co leczyli pacjentów nie biorąc nic w zamian.
     Otaczał ich szacunek, choć ubodzy byli,
     lecz jako męczennicy, więc marnie skończyli.

     Jednak w następnych wiekach sięgnęli ołtarzy,
     zostali patronami cechu aptekarzy,
     więc dzisiaj, ze świętymi czując solidarność,
     aptekarz to męczennik, co tyra za darmo.

     Lecz w oczach ludu inny obraz się wyłania:
     Że to jest społecznego zawód zaufania,
     bo farmaceuta lepiej doradzi niż lekarz,
     tym bardziej, że kolejki mniejsze są w aptekach,
     a porada jest gratis…

                                           Wiec przy waszym święcie,
     że się o nasze zdrowie bijecie zawzięcie,
     w imieniu społeczeństwa, które Was docenia
     chcę wam złożyć, kochani, najlepsze życzenia:

     Żeby wróciły leki do Waszej apteki.
     By nikt ich nie wywoził za góry i rzeki.
     Byście się nie poddali dyktatowi licznych
     wszechpotężnych koncernów, firm farmaceutycznych.
     Byście na refundacji leków nie tracili
     i coraz skuteczniejsze nam leki kręcili
     nie tylko na choroby, choć dobre i to,
     lecz byście ukręcili lek na całe zło.
     Na korupcję, nieuctwo, nienawiść i podłość…

     I by w życiu prywatnym dobrze Wam się wiodło.
     Żeby Was naród kochał, jak wieszcz swą kobietę…
     A reszta to jest tylko massa tabulettae. 

    Marek Majewski


  • Barometr PharmaExperta.  ( 85 pozycji )

    Sierpień 2015: słabiej, ale na plusie

    względem analogicznego miesiąca
    ubiegłego roku
       Rynek apteczny w sierpniu 2015 r. zanotował sprzedaż na poziomie 2 178 mln PLN. Jest to o 43 mln PLN (+2,02%) więcej niż w analogicznym okresie ubiegłego roku. Natomiast w porównaniu do lipca 2015 r. wartość sprzedaży zmniejszyła się aż o 187 mln PLN (-7,91%).  

    Tabela 1: Wartość sprzedaży w kluczowych segmentach rynku
    i porównanie do roku 2014

    *kliknij , aby powiększyć
       W sierpniu również zachowany został trend wzrostowy rynku względem analogicznego okresu ub. r., jednakże był to miesiąc o najniższym wzroście od początku roku. Wartość sprzedaży rynku aptecznego liczona od początku roku była o 1 081 mln PLN wyższa od analogicznego okresu ub. r. (średniomiesięczny wzrost wyniósł 135,1 mln PLN). Rynek apteczny osiągnął wzrost w tym okresie o 5,87%.   
    Statystyczna apteka
       W sierpniu 2015 r. wartość sprzedaży dla statystycznej apteki wyniosła 150,5 tys. PLN. Wartość sprzedaży statystycznej apteki była niższa o 1,5 tys. PLN (-0,99%) od wartości z sierpnia 2014 r. Również względem lipca 2015 r. nastąpił spadek, w tym przypadku znacznie większy, bo o 13,5 tys. PLN (-8,23%).
    Tabela 2: Sprzedaż wartościowa statystycznej apteki
    w (ceny dla pacjenta) w kluczowych segmentach rynku
    i porównanie do roku 2014

    *kliknij, aby powiększyć
       Po ośmiu miesiącach roku średniomiesięczny wzrost wartości sprzedaży statystycznej apteki wyniósł 1,50% wobec takiego samego okresu ub. r. Analogicznie dla całego rynku wzrost ten wyniósł 5,87%.
       Średnia cena produktów sprzedawanych w aptekach w sierpniu 2015 r. wyniosła 16,96 PLN. W porównaniu do sierpnia 2014 r. cena wzrosła o 3,33%, a wobec poprzedniego miesiąca bieżącego roku zmniejszyła się o 0,08%. Od początku obecnego roku średnia cena dla statystycznej apteki wzrosła o 3,56% wobec średniej ceny za osiem miesięcy ubiegłego roku.

    Tabela 3: Średnia cena opakowania (ceny dla pacjenta)
    w kluczowych segmentach rynku
    i porównanie do roku 2014

    *kliknij, aby powiększyć

       Marża apteczna była o 0,91 pp niższa od marży z sierpnia 2014 r. Względem lipca br. marża wzrosła o 0,38 pp. Średnia marża w okresie od stycznia do sierpnia br. była na poziomie 25,88%, tj. o 1,40 pp mniej od marży za analogiczny okres 2014 r. W przypadku marży aptecznej utrzymuje się trend, iż w każdym dotychczasowym miesiącu br. marża apteczna była niższa od marży w analogicznym miesiącu ub. r.
    Tabela 4: Średnia wartość marży (narzutu) per opakowanie
    w statystycznej aptece w kluczowych segmentach rynku
    i porównanie do roku 2014

    *kliknij, aby powiększyć

       W sierpniu 2015 r. statystyczną aptekę odwiedziło średnio 3 150 pacjentów. To o 0,63% mniej niż w analogicznym okresie ub. r. Liczba pacjentów była również niższa o 6,25% niż przed miesiącem. Średnia za osiem miesięcy bieżącego roku to 3 396 pacjentów na miesiąc. Była ona niższa o 1,66% od średniej liczby pacjentów odwiedzających apteki w analogicznym okresie ub. r.
    Tabela 5: Ilość pacjentów w statystycznej aptece
    w kluczowych segmentach rynku i porównanie do roku 2014
    *kliknij, aby powiększyć

       Średnia wartość sprzedaży przypadająca na pacjenta wyniosła w sierpniu 47,78 zł i była o 0,36% niższa niż w sierpniu ubiegłego roku (47,95 zł). Względem poprzedniego miesiąca br. (48,81 zł) wartość ta spadła o 2,11%. Średnia wartość sprzedaży na pacjenta za okres od stycznia do sierpnia 2015 r. była wyższa o 3,15% wobec analogicznego okresu 2014 r.

    Tabela 6: Średnia wartość refundacji i zapłata pacjenta
    na opakowanie w statystycznej aptece i porównanie do roku 2014
    *kliknij, aby powiększyć
       Poziom współpłacenia pacjentów za leki refundowane w sierpniu br. wyniósł 30,23%. Wskaźnik ten był wyższy o 1,23 pp niż w lipcu 2015r. Udział pacjenta w dopłacie do leków refundowanych był o 2,62 pp większy niż w analogicznym miesiącu 2014 roku.

       W sierpniu pacjenci wydali na leki refundowane 253,3 mln PLN, tj. o 9,1 mln PLN mniej niż miesiąc wcześniej oraz o 33,8 mln PLN więcej niż w sierpniu 2014 r.
       W sierpniu pacjenci zapłacili 73,16% z 2 178 mln PLN, stanowiących całkowitą wartość sprzedaży w aptekach (pozostałą część stanowi refundacja ze strony Państwa). Względem lipca 2015 r. udział ten wzrósł o 0,32 pp, ale wartościowo wydatki pacjentów zmniejszyły się wobec poprzedniego miesiąca o 129,43 mln PLN. W sierpniu pacjenci wydali na wszystkie produkty lecznicze zakupione w aptekach blisko 1 594 mln PLN. To prawie o 34,0 mln PLN więcej niż w analogicznym okresie 2014 r. Udział pacjentów w zapłacie za leki był o 0,11 pp wyższy od udziału z sierpnia 2014 r.
       Wartość sprzedaży dla całego rynku aptecznego na koniec 2015 roku wyniesie (prognoza) prawie 29,8 mld PLN i będzie wyższa o 4,5% względem wyniku, jaki osiągnął rynek w 2014 r. Natomiast przewidywana wartość refundacji leków na koniec 2015 r. wyniesie blisko 7,9 mld PLN, tj. o 3,9% więcej niż wartość refundacji za poprzedni rok.

       Prognozowana ilość pacjentów jaka odwiedzi statystyczną aptekę w roku 2015 to 41 709. Będzie ich o 0,1% mniej niż w ub. r. Średnio (prognoza) w aptece pacjent wyda podczas jednej transakcji 49,38 PLN (+1,0%), a za jedno opakowanie zapłaci 16,84 PLN, tj. o 2,1% więcej niż ubiegłym roku.

       Prognozowana marża apteczna wyniesie na koniec roku 26,56% i będzie o 0,9% niższa od marży za rok 2014.
     dr Jarosław Frąckowiak
         Prezes PharmaExpert
  • Nowe rejestracje  ( 283 pozycji )
       Na łamach działu "Nowe rejestracje" dr n. farm. Jarosław Filipek z IMS Health prezentuje nowości lekowe na polskim rynku farmaceutycznym oraz zestawienia nowo zarejestrowanych preparatów. Zestawienia produktów dopuszczonych do obrotu przedstawiamy z podziałem na wydane przez Komisję Europejską (UE) oraz na wydane przez polski Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (PL) .
  • Biblioteczka.  ( 1 pozycji )
  • Reklama  ( 124 pozycji )
  • Kalendarium.  ( 1 pozycji )


    *kliknij, aby uzyskać szczegóły


  • Aktualności.  ( 69 pozycji )
    Przemówienie prezesa Naczelnej Rady Aptekarskiej

    23 września 2015 roku
       Szanowni Goście! Koleżanki i Koledzy!

       Po raz dwunasty obchodzimy Ogólnopolski Dzień Aptekarza – święto naszego zawodu, święto wszystkich farmaceutów. Witam wszystkich, którzy przyjęli zaproszenie na dzisiejszą uroczystość. Witam serdecznie naszych szanownych gości, wśród których jest wielu przyjaciół polskich aptekarzy. Wasza obecność jest wyrazem uznania dla roli farmaceuty i apteki w systemie ochrony zdrowia. Szczególnie gorąco pragnę powitać aptekarzy, zwłaszcza tych, którzy dzisiaj odbiorą odznaczenia państwowe nadane przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, odznaki honorowe Ministra Zdrowia „Za zasługi dla ochrony zdrowia” oraz Medale im. prof. Bronisława Koskowskiego - najwyższe wyróżnienie samorządowe, przyznawane za zasługi dla polskiego aptekarstwa.

       Ogólnopolski Dzień Aptekarza obchodzimy w okresie poprzedzającym wybory parlamentarne. Od nowego rządu i parlamentu my, aptekarze, oczekujemy codziennego dialogu z naszym środowiskiem i odważnych decyzji, które wzmocnią ekonomicznie polskie apteki i pozwolą aptekarzom, zwłaszcza prowadzącym niezależne apteki, z nadzieją spojrzeć w przyszłość. Wierzę, że nowy rząd Rzeczypospolitej niezwłocznie przystąpi do niezbędnych reform, które obejmą prawo farmaceutyczne i system dystrybucji leków. Aptekarze oczekują zmian systemowych i nowoczesnych regulacji, które rozwiążą najbardziej palące problemy polskich aptek i ich pacjentów.

       Jednym z najważniejszych problemów, który należy pilnie rozwiązać ze względu na bezpieczeństwo zdrowotne Polaków, jest zagwarantowanie wszystkim aptekom i ich pacjentom stałego i równego dostępu do wielu leków refundowanych, które są w Polsce reglamentowane. W naszych aptekach stale brakuje około 200 leków w różnych dawkach i postaciach. Jest to poważny problem społeczny, zagrażający bezpieczeństwu zdrowotnemu obywateli naszego kraju. Obecnie jedynie trzy największe hurtownie wskazane przez producentów leków mają wyłączny dostęp do ponad stu ważnych leków. Już czwarta pod względem wielkości hurtownia w naszym kraju, która zaopatruje kilka tysięcy aptek, została pozbawiona dostępu do wielu leków refundowanych.

       Nie mogliśmy dłużej milczeć. Musieliśmy zaprotestować przeciwko reglamentacji leków i modelowi dystrybucji, który narzuciły firmy farmaceutyczne, limitując dostawy produktów leczniczych do aptek. Nie mogliśmy się zgodzić, by o kształcie i sposobie dystrybucji leków w Polsce decydowały firmy farmaceutyczne oraz wybrane przez nie hurtownie i powiązane z nimi sieci aptek. Nie mogliśmy się pogodzić z obojętnością polityków, lekceważących potrzeby lekowe pacjentów i ignorujących propozycje samorządu aptekarskiego. Protest zainicjowany przez Naczelną Izbę Aptekarską poparło ponad sześć tysięcy farmaceutów.

       Po upływie ponad dwóch miesięcy od wejścia w życie tak zwanej ustawy antywywozowej w polskich aptekach nadal brakuje leków. Potwierdziły się obawy naszego samorządu. Ostrzegaliśmy, że ustawa nie rozwiąże problemu braku leków, ponieważ posłowie nie przyjęli propozycji Naczelnej Izby Aptekarskiej, aby ustawowo zagwarantować równy dostęp aptek i ich pacjentów do refundowanych produktów leczniczych. W rezultacie nie ma przepisu, który realnie zapewniłby uczciwym przedsiębiorcom prowadzącym hurtownie farmaceutyczne, a także współpracującym z nimi aptekom, stałe dostawy refundowanych produktów leczniczych w ilości niezbędnej do zaspokajania potrzeb pacjentów. Tak więc polityka lekowa w zakresie dystrybucji produktów leczniczych nadal pozostaje w rękach producentów i wybranych przez nich hurtowni farmaceutycznych, a nie rządu.

       Szanowni Państwo!

       W starożytnym języku egipskim ph-ar-maki znaczyło: kto zapewnia bezpieczeństwo. To pojęcie odsłania istotę naszego zawodu. Farmaceuci są integralną częścią systemu ochrony zdrowia publicznego. Są fachowymi pracownikami medycznymi placówek, które zapewniają ochronę najwyższych  wartości - zdrowia i życia. U podstaw wykonywania tego zawodu musi być misja i powołanie. Wykonujący zawody medyczne muszą wspólnie przeciwstawić się komercjalizacji różnych obszarów ochrony zdrowia. Zysk nie może być głównym kryterium, którym powinniśmy się kierować, pomagając naszym pacjentom. To właśnie dlatego od wielu lat samorząd aptekarski domaga się wprowadzenia do polskiego porządku prawnego zasady „apteka dla aptekarza lub spółki aptekarskiej”, gwarantującej faktyczną niezależność wykonywania zawodu farmaceuty. Utrata niezależności przez farmaceutów to realne zagrożenie, z którym musi się zmierzyć nasz samorząd. Ta powolna utrata niezależności w głównej mierze dotyka farmaceutów zatrudnionych w aptekach sieciowych. Samorząd aptekarski nigdy nie zaakceptuje narzucanych im reguł, sprzecznych z zasadami etyki i deontologii zawodowej.

       Ani mechanizmy rynkowe, ani naciski społeczne, ani wymagania administracyjne nie mogą mieć wpływu na przestrzeganie norm zawartych w kodeksie deontologicznym. Ma to istotne znaczenie w warunkach liberalnej gospodarki rynkowej i narastającej tendencji do instrumentalnego traktowania pacjenta, który coraz częściej staje się narzędziem do osiągania określonych celów biznesowych. Aptekarz nie jest „sprzedawcą produktu leczniczego”, wykonującym zawód w aptece postrzeganej jako „sklep z lekami”, „miejsce specyficznego handlu” – jak twierdzą nasi przeciwnicy. Jednym z priorytetów samorządu aptekarskiego jest obrona statusu farmaceuty jako osoby wykonującej zawód zaufania publicznego, którego „obowiązują, wypracowane przez pokolenia, zasady etyki ogólnoludzkiej”. Stale też musimy podkreślać zadania apteki jako placówki ochrony zdrowia publicznego, utrwalając w świadomości społecznej obraz apteki przyjaznej pacjentowi, w której otrzyma nie tylko lek, ale także niezbędną poradę, spotka się z życzliwością i zrozumieniem.  

       Głęboko wierzę, że sukcesem zakończą się prace nad projektem ustawy scalającej w jednym akcie prawnym wszystkie przepisy, które dotyczą wykonywania zawodu farmaceuty. Dzięki współpracy z okręgowymi izbami aptekarskimi udało się przygotować projekt ustawy o zawodzie farmaceuty i izbach aptekarskich. Prace samorządu aptekarskiego nad tym projektem koordynuje wiceprezes Naczelnej Rady Aptekarskiej dr Marek Jędrzejczak. Cieszymy się, że podczas spotkania z przedstawicielami Naczelnej Izby Aptekarskiej minister zdrowia, prof. Marian Zembala, zainteresował się projektem tej ustawy.

       Koleżanki i Koledzy!

       Konieczna jest jasna wizja i spójny program reform. Trzeba, naszym zdaniem, zmienić aksjologiczne podstawy całego systemu zaopatrywania polskich pacjentów w usługi farmaceutyczne. Wszelkie regulacje prawne dotyczące funkcjonowania rynku farmaceutycznego muszą być podporządkowane zasadom prawidłowego funkcjonowania systemu opieki farmaceutycznej. Konieczne jest stworzenie systemu opieki farmaceutycznej, poprawiającej jakość życia pacjenta i pozwalającej w pełni wykorzystać specjalistyczną wiedzę i doświadczenie zawodowe farmaceutów. W związku z tym należy uchwalić ustawę kompleksowo regulującą prawo pacjentów do opieki farmaceutycznej, w tym prawo do zaopatrzenia w leki oraz inne usługi farmaceutyczne.

       Przy tworzeniu systemu opieki farmaceutycznej, co – jak wynika z doświadczeń innych państw unijnych – jest procesem kosztownym i trwającym wiele lat, nie może dochodzić do różnicowania aptek na dobre i gorsze, czyli pozbawione możliwości funkcjonowania w tym systemie. Opieka farmaceutyczna nie może stać się instrumentem służącym do eliminowania z rynku części aptek. Prawidłowo pojmowana i wcielana w życie idea opieki farmaceutycznej pozwoli wzmocnić niezależność zawodową farmaceuty i jego pozycję w systemie ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że systemu opieki farmaceutycznej nie wolno budować bez udziału samorządu aptekarskiego i zagwarantowania mu istotnego miejsca w tym procesie. Jedynym podmiotem właściwym do tworzenia podwalin opieki farmaceutycznej, określania zasad i szczegółowych warunków sprawowania opieki farmaceutycznej jest samorząd zawodu farmaceutów. Właściwe organy państwa powinny traktować aptekarzy jako najlepszych ekspertów w tej dziedzinie.

       Stworzenie systemu opieki farmaceutycznej wymaga wprowadzenia istotnych zmian w zasadach funkcjonowania rynku farmaceutycznego. Konieczne jest uporządkowanie tego rynku poprzez wprowadzenie regulacji od wielu lat obowiązujących w najbardziej rozwiniętych państwach Unii Europejskiej. Niezbędna jest między innymi gruntowna zmiana prawa farmaceutycznego i nowelizacja ustawy o refundacji leków.

       Aptekom należy zagwarantować stabilność ekonomiczną i sprzyjające warunki do prowadzenia działalności. W tym celu niezbędna jest między innymi naprawa systemu odpłatności za leki refundowane oraz przeciwdziałanie procesom koncentracji i monopolizacji na rynku aptek. Trzeba bezwzględnie doprecyzować przepisy dotyczące ustawowych zakazów koncentracji, a właściwe organy państwa muszą sprawić, by były one przestrzegane. Konieczne jest również wprowadzenie kryteriów demograficznych i geograficznych przy wydawaniu zezwolenia na prowadzenie apteki. Regulacje te pozwolą dostosować rozmieszczenie aptek do potrzeb pacjentów. Projekt nowelizacji ustawy - Prawo farmaceutyczne, wprowadzający pojęcie mapy potrzeb usług farmaceutycznych i przepisy określające kryteria demograficzne i geograficzne, niedawno przedstawiony został przez Naczelną Izbę Aptekarską ministrowi zdrowia.

       Realizacja najpilniejszych zadań samorządu aptekarskiego wymaga konstruktywnego współdziałania dla dobra wspólnego. Działacze samorządu wszystkich szczebli muszą stale pamiętać o potrzebie budowania wspólnoty. Do pracy w samorządzie trzeba przyciągnąć wszystkich, którym nie jest obojętna  przyszłość naszego zawodu. To oni stanowią bijące serce samorządu.

       Szanowni Goście! Drogie Koleżanki i Koledzy!

       W dniu aptekarskiego święta chciałbym gorąco podziękować wszystkim, którym bliskie są sprawy naszego zawodu i przyszłość polskiego aptekarstwa.

       Ministrowi zdrowia, prof. Marianowi Zembali, chciałbym podziękować za objęcie naszego święta patronatem honorowym i rozpoczęcie debaty nad przedstawioną przez Naczelną Izbę Aptekarską koncepcją mapy potrzeb usług farmaceutycznych. Wierzę, że to właściwa droga, zmierzająca do uporządkowania rynku aptek.

       Dziękuję sponsorom dzisiejszej uroczystości – wasze wsparcie jest dla nas, organizatorów obchodów Ogólnopolskiego Dnia Aptekarza, bardzo ważne. Dziękuję patronom medialnym. Jesteśmy wam wdzięczni za podejmowanie trudnych tematów związanych z wykonywaniem zawodu farmaceuty oraz rzetelne informowanie o problemach aptek i aptekarzy.

       Z okazji XII Ogólnopolskiego Dnia Aptekarza pozdrawiam wszystkich działaczy samorządowych, a zwłaszcza tych, którzy 25 lat temu uczestniczyli w pracach nad projektem ustawy o izbach aptekarskich i tworzeniem struktur odradzającego się samorządu aptekarskiego. W 1990 roku, u progu wielkiej transformacji ustrojowej, kiedy wznoszono fundamenty nowej Rzeczypospolitej, do Sejmu RP trafił projekt ustawy o izbach aptekarskich, która uchwalona została 19 kwietnia 1991 roku. Pamiętamy o tych, którzy zaangażowali się w owym czasie w działalność samorządową. Z wdzięcznością pamiętamy o członkach Komitetu Organizacyjnego Izb Aptekarskich, którego przewodniczącym został zmarły 4 września 2015 roku dr n. farm. Stanisław Vogel. Dziękujemy! Podczas dzisiejszej uroczystości chciałbym zainaugurować obchody dwudziestopięciolecia odrodzonego samorządu aptekarskiego, które będą okazją do refleksji nad jego rolą i znaczeniem w demokratycznym państwie prawa.

       Za klika miesięcy zostaną wybrane nowe władze samorządu aptekarskiego. Przez ostatnie osiem lat jako prezes Naczelnej Rady Aptekarskiej broniłem interesów aptekarzy, zabiegałem o dobre rozwiązania prawne dla aptek i ich pacjentów, starałem się wzmocnić pozycję samorządu w relacjach z rządem i parlamentem. Dziękuję wszystkim, którzy współpracowali ze mną dla dobra polskiego aptekarstwa.

       Gorąco pozdrawiam wszystkich aptekarzy, członków naszego samorządu, zarówno tych, którzy pracują w aptekach ogólnodostępnych, jak i zatrudnionych w aptekach szpitalnych. Aptekarstwo szpitalne jest tą dziedziną farmacji, która coraz bardziej doceniana jest przez zarządy jednostek lecznictwa zamkniętego.

       Dziękuję Wam, Koleżanki i Koledzy, za codzienną pracę i zaangażowanie w opiekę nad pacjentami. Wykonując zawód zaufania publicznego, zawsze jesteście gotowi służyć chorym swoją wiedzą i doświadczeniem. To dzięki profesjonalizmowi i wrażliwości na potrzeby cierpiących cieszycie się ogromnym uznaniem swoich pacjentów i zaufaniem całego społeczeństwa. Mam głęboką nadzieję, że będziecie mieli coraz więcej powodów do radości, a praca w aptece w nieodległej przyszłości znów będzie dla Was źródłem zawodowej satysfakcji. Życzę Wam sukcesów w życiu osobistym i powodzenia w wypełnianiu codziennych obowiązków.